Generated by All in One SEO v5.0.1.1, this is an llms.txt file, used by LLMs to index the site. # Φρέαρ Στο βάθος των περιστάσεων ## Sitemaps - [XML Sitemap](https://mag.frear.gr/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website. ## Άρθρα - [Μια εικόνα (σε) χίλιες λέξεις, VI](https://mag.frear.gr/mia-eikona-se-chilies-lexeis-vi/) - Ο Φλαμανδικής καταγωγής Ολλανδός ζωγράφος και χαράκτης Hercules Pietersz. πρωτοκάνει την εμφάνισή του χρησιμοποιώντας το όνομα του πατέρα του, Segers, γύρω στο 1621. Κι αν –εύλογα και δικαιολογημένα– με το πρώτο τυχαίνει να μην προκαλεί πολλή εντύπωση στο αμύητο φιλότεχνο κοινό, δεν δικαιολογείται με το δεύτερο να φείδεται εγκωμίων από όσους σοβαρούς ερευνητές και ιστοριογράφους - [Οι αστικοί γαλαξίες του Ίταλο Καλβίνο ή για μια λογοτεχνία της δυνατότητας](https://mag.frear.gr/oi-astikoi-galaxies-toy-italo-kalvino-i-gia-mia-logotechnia-tis-dynatotitas-2/) - Για τις Αόρατες Πόλεις του Ίταλο Καλβίνο Μπορούμε να βρούμε τρία ορόσημα στο έργο του μεγάλου Ιταλού συγγραφέα: το σύντομο πέρασμά του από τη λογοτεχνία του φανταστικού με την τριλογία Οι Πρόγονοί μας, και τα δύο εμβληματικά έργα της μεταμοντέρνας περιόδου του, το Αν μια νύχτα του χειμώνα ένας ταξιδιώτης, και τις Αόρατες πόλεις. Όλα - [Σελίδες ημερολογίου](https://mag.frear.gr/selides-imerologioy-19/) - Κυριακή: 1 Μαρτίου 2009: Με τον Μάνο Ελευθερίου, τον Μάνο Καρατζογιάννη και τον Ντίνο Πετράτο, στις 11, στο νεκροταφείο της Νέας Φιλαδέλφειας, στο ετήσιο μνημόσυνο της Έλενας Ναθαναήλ. Η κόρη της η Ίνκα, η αδελφή της, ο Τάσος Μητρόπουλος και τα ξαδέλφια της, κόσμος πολύς. Μετά το νεκροταφείο με τον Μάνο Ελευθερίου σπίτι του. Μας - [Περιπέτειες εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων 2010-2026](https://mag.frear.gr/peripeteies-ekpaideytikon-metarrythmiseon-2010-2027/) - Τα αισθήματά μου, αναστοχαζόμενος τα της εκπαίδευσης, είναι συνήθως ανάμεικτα. Από τη μία ένα αίσθημα μελαγχολίας για τις ακυρωμένες μεταρρυθμίσεις της τελευταίας δεκαπενταετίας και τις ευκαιρίες που χάθηκαν. Από την άλλη, μία συγκρατημένη αισιοδοξία από τις διαρκείς ανασυντάξεις του μεταρρυθμιστικού στρατοπέδου, που δεν υποχωρεί, παρά τις ήττες και τις συνακόλουθες απογοητεύσεις, αλλά και από το - [Ο Δούρειος Ίππος του «διανθρωπισμού»: Πολιτικές της Ορολογίας και του Βίου](https://mag.frear.gr/o-doyreios-ippos-toy-dianthropismoy-politikes-tis-orologias-kai-toy-vioy/) - Ἀρχὴ παιδεύσεως ἡ τῶν ὀνομάτων ἐπίσκεψις.Αντισθένης Όταν οι Τρώες αντίκρισαν έρημο το στρατόπεδο των Αχαιών με ένα τεράστιο ξύλινο άλογο να στέκει μονάχο, το έσυραν οι ίδιοι μέσα στην ακρόπολη της Τροίας. Στη συνέχεια, κάθισαν γύρω του λογομαχώντας για το τι έπρεπε να κάνουν με αυτό το παράξενο κατασκεύασμα. Άραγε πώς το ονόμασαν; Η εικονιστική, - [Σκέψεις περί μύθων](https://mag.frear.gr/skepseis-peri-mython/) - Σκέψεις περί μύθων[1]Μετάφραση: Θοδωρής Σταμάτης Η λέξη μύθος έχει αρχαία ελληνική προέλευση και σημαίνει κάτι που λέγεται, σε αντίθεση με κάτι που γίνεται. Αντιλαμβανόμαστε τους μύθους ως ιστορίες, παρότι, όπως γράφει η Χίδερ Ο’ Ντόναχιου στην εισαγωγή του ενδιαφέροντος βιβλίου της για τους σκανδιναβικούς μύθους,[2] υπάρχουν μύθοι οι οποίοι σε καμιά περίπτωση δεν συνιστούν αφηγήσεις. - [Στην καρδιά του Αυγούστου](https://mag.frear.gr/stin-kardia-toy-aygoystoy/) - Η ζωγράφος Αμέλια Κάραν ζωγράφισε τη Μαίρη τουλάχιστον δύο φορές. Το ένα από τα δύο πορτρέτα είχε καταλήξει στην κατοχή του Τρελώνυ για λόγους φύλαξης, αλλά παρά τις επανειλημμένες απαιτήσεις της Μαίρης δεν της επιστράφηκε ποτέ – τι άλλη απόδειξη μπορεί να χρειαστεί ο αναγνώστης ώστε να πεισθεί πως ήταν απολύτως και ολοκληρωτικά συνεπαρμένος μαζί - [Ο αχινός](https://mag.frear.gr/o-achinos/) - Το 1880 ο Νίτσε αποφάσισε να μετακομίσει στη Γένοβα, ελπίζοντας ότι το κλίμα της περιοχής θα έκανε καλό στην υγεία του. Ήταν τότε στα τριάντα πέντε. Νοίκιασε ένα μικρό διαμέρισμα κοντά στην Piazza di Soziglia και τον περισσότερο καιρό τον περνούσε γράφοντας. Τα μεσημέρια πήγαινε μια μεγάλη βόλτα μέχρι τους ελαιώνες και τα δάση των - [Ελεγεία για τον νεκρό πατέρα](https://mag.frear.gr/elegeia-gia-ton-nekro-patera/) - Μετάφραση: Ελεάνα Ζιάκου 1. Ήταν πρωί του Μάρτη όταν έπλυνα τον νεκρό πατέρα μουμε την πάχνη του χειμώνα στα πόδια μας ακόμη· κι ακριβώς από τα πόδια του ξεκίνησα–με σαπούνι και νερό– ώσπου πήρε να μυρίζει βρύο, ύστερα στους μηρούς του ανάμεσα – άγγιγμα ανεπαίσθητο στα απόκρυφαπου για πρώτη μου φορά αντίκρισα,του φόρεσα πουκάμισο και - [Ισμήνη](https://mag.frear.gr/ismini/) - Αντηχούσαν οι έρημοι διάδρομοι το πέρασμά της, οι άδειες κάμαρες τα βήματά της. Έτσι, ξυπολήθηκε, και το πέρασμά της ήταν τώρα σαν ανάσα και το βήμα της σαν πνοή. Ένιωθε στα πέλματά της το χώμα στ’ ασκούπιστα πατώματα, κάποιο πετραδάκι που θα της μπηγόταν στο κρέας, αφήνοντας το φάντασμά του στο δέρμα έπειτα, για λίγο, - [«Το να αναγγέλλεις τα κακά νέα δεν είναι ποτέ καλή ιδέα»](https://mag.frear.gr/to-na-anaggelleis-ta-kaka-nea-den-einai-pote-kali-idea/) - Συνομιλία με την Ειρήνη Παπακυριακού [Κείμενο και αποσπάσματα μιας συνομιλίας της Ειρήνης Παπακυριακού με τον διάσημο Γάλλο συγγραφέα, που πραγματοποιήθηκε στις 3 Μαΐου 2026 στο Παρίσι. Εδώ δημοσιεύονται τα αποσπάσματα που ενέκρινε ένας εξαιρετικά ολιγομίλητος συγγραφέας.] …η ζωή είναι παρ’ όλ’ αυτά, εντέλει, περιορισμένη. Με αυτή τη φράση τελείωνε το πρώτο ηλεκτρονικό μήνυμα που μου - [Ας είναι](https://mag.frear.gr/as-einai/) - Ο πόνος, όταν κοιμάται, δεν έχει πρόσωπο. Όταν ξυπνάει, παίρνει το πρόσωπο αυτού που τον ξυπνάει. Έτσι, λέει ο Αντόνιο Πόρτσια, κι εγώ, εκείνον τον καιρό, είχα καταλήξει στο συμπέρασμα, παραφράζοντάς τον, ότι ο Πάνος, όταν κοιμόταν, δεν είχε πρόσωπο. Αυτό με βόλευε γιατί μπορούσα να του φορέσω το πρόσωπο αυτού που μ’ αγαπάει. Α, - [Amateur](https://mag.frear.gr/amateur/) - 25 Σεπτεμβρίου 1959106 Γουέστ 13η ΣτριτΝέα Υόρκη, Νέα Υόρκη Οικογένεια Ντορν501 Καμίνο Σιν ΝόμπρεΣάντα Φε, Νιού Μέξικο Αγαπητοί Ντορν, Κλέβω λίγο χρόνο να σας γράψω, είναι από τις σπάνιες στιγμές που ο Μαρκ και ο Τζεφ δεν διεκδικούν την προσοχή μου, περνάνε τη φάση που μετράνε πόσο περισσότερο με έχει ο ένας από τον άλλον, - [Μια μέρα στο Ριζοκάρπασο](https://mag.frear.gr/mia-mera-sto-rizokarpaso/) - Πλησιάζοντας την είσοδο του σπιτιού, ο Λεύκιος ένιωσε από τ’ αριστερά του τη σχεδόν καυτή ακόμα θέρμη του φούρνου και την έντονη μυρωδιά του ψημένου ψωμιού, που, προφανώς, η κυρία Ροδού μόλις είχε ξεφουρνίσει. Χτυπώντας διακριτικά με το χέρι την κλειστή πόρτα, κάλεσε τη γριά να του ανοίξει. Δεν την είχε ειδοποιήσει για την επίσκεψή - [Άννα Μπολέιν, Φραγκογιαννού και Σκύλλα](https://mag.frear.gr/anna-mpolein-fragkogiannoy-kai-skylla/) - Ξέρω τα πάντα. Βλέπω τα πάντα. Χίλια χρόνια φυλακισμένος εδώ, πίσω απ’ το γυαλί, κάπως έπρεπε να κρατήσω τα λογικά μου. Δεν θα πω ότι δεν τρελάθηκα. Δεν θα πω ότι και τώρα στέκω καλά στα μυαλά μου. Μα έχουν αλλάξει αρκετά. Οι πρώτοι αιώνες ήταν εφιάλτης∙ δεν μπορώ να ισχυριστώ πως θυμάμαι πολλά από - [Η κτητική μανία της επιθυμίας και η αποδυνάμωση του κοινωνικού](https://mag.frear.gr/i-ktitiki-mania-tis-epithymias-kai-i-apodynamosi-toy-koinonikoy/) - Μια υπόρρητη δυνατότητα ελπίδαςως αποχαιρετισμός από τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά Υπάρχει μια σπάνια κατηγορία διανοουμένων για τους οποίους η κοινωνιολογική σκέψη δεν συνιστά απλώς ένα επιστημονικό πεδίο, αλλά έναν τρόπο κριτικής κατοίκησης του κόσμου. Πρόκειται για διανοούμενους των οποίων το έργο αναγνωρίζεται όχι μόνο για την ερμηνευτική του ακρίβεια και τη διεισδυτικότητά του στη μελέτη της - [Το «αίνιγμα» Στέλιος Ράμφος](https://mag.frear.gr/to-ainigma-stelios-ramfos/) - «Χρόνος που όσο και να περνά δεν χάνεταιαλλά διαρκεί στα ίχνη της συγκινήσεως».Σ. Ρ. Στις 10 Αυγούστου έφυγε από τη ζωή ο συγγραφέας Στέλιος Ράμφος (1939-2026). Με παρουσία για πάνω από μισό αιώνα στα Γράμματα, επιχείρησε μια ερμηνευτική του Νέου Ελληνισμού. Ταυτόχρονα είχε ισχυρή παρουσία ως δημόσιος διανοούμενος, με πυκνές παρεμβάσεις στον Τύπο. Αφετηριακή θέση - [Απαντήσεις σε ναρκοπέδιο](https://mag.frear.gr/apantiseis-se-narkopedio/) - Πώς μπήκατε στη ζωγραφική;Ανοίγοντας την πόρτα της. Ζωγράφιζα από παιδί, από εσωτερική ανάγκη, όπως πίνεις νερό. Αφορμές;Η μαγεία της φύσης γύρω μου, η χαρά που μου δίνει το μυστήριο της ύπαρξης του κόσμου, η ταύτιση μ’ αυτό. Οι δάσκαλοι;Όπως οι Αθηναίοι έφηβοι άκουγαν όλες τις φιλοσοφικές σχολές, πήγαινα στην Αρχιτεκτονική ΕΜΠ, παρακολουθούσα συχνά τη διδασκαλία - [«Οι δυτικοί καθρεφτιζόμαστε ακόμη στους Έλληνες»: Επινοώντας την Ελλάδα από τον Νίτσε και τον Χάιντεγκερ ως την κουλτούρα της ακύρωσης](https://mag.frear.gr/oi-dytikoi-kathreftizomaste-akomi-stoys-ellines-epinoontas-tin-ellada-apo-ton-nitse-kai-ton-chaintegker-os-tin-koyltoyra-tis-akyrosis/) - Συνέντευξη στον Διονύσιο Σκλήρη [Ο Μάουρο Μπονάτσι, Καθηγητής Αρχαίας Φιλοσοφίας στα Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, και προηγουμένως στα Πανεπιστήμια Μιλάνου, Ουτρέχτης κ.ά., πέρα από την καθαυτό ειδίκευσή του στον πλατωνισμό και νεοπλατωνισμό έχει συγγράψει μια σειρά επιδραστικών έργων για την επικαιρότητα της αρχαίας ελληνικής σκέψης σήμερα, βλ. Με τα μάτια των αρχαίων Ελλήνων: Η αρχαία σοφία στην - [Ο χρόνος των ανθρωπίνων πράξεων: οι καλλιτεχνικές πράξεις](https://mag.frear.gr/o-chronos-ton-anthropinon-praxeon-oi-kallitechnikes-praxeis/) - Η δυναμική των ανθρώπινων πράξεων είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον χρόνο. Κάθε ανθρώπινη δράση δεν εκτυλίσσεται απλώς μέσα στο χρονικό πλαίσιο, αλλά συγκροτεί και νοηματοδοτεί τον ίδιο τον χρόνο. Ιδιαίτερα σημαντικές θεωρούνται οι πράξεις των οποίων η εμβέλεια εκκινεί από το παρελθόν και εκτείνεται προς το μέλλον. Ο Γάλλος φιλόσοφος Paul Ricœur (1913-2005) αναδεικνύει την - [Αποχαιρετισμός](https://mag.frear.gr/apochairetismos-2/) - Απ’ τη σκεπή της αποθήκης κατέβηκαν στις τέσσερις το απόγευμα. Μήνας Νοέμβρης ήταν κι ο αέρας ξύριζε. Χώθηκαν στο ΚΨΜ να πιούνε ζεστό τσάι, υπήρχε εκεί ένα τηλέφωνο με κερματοδέκτη. Αυτός, αφού προβληματίστηκε, τηλεφώνησε στη Χρύσα, στην Αθήνα, αλλά εκείνη δεν απάντησε γι’ ακόμα μια φορά. Το δωματιάκι που του έδωσαν είχε διαστάσεις δύο επί - [Η αρμονία της διαφοράς](https://mag.frear.gr/i-armonia-tis-diaforas/) - Από τη Μοναδολογία του Λάιμπνιτςστη σύγκρουση δικαιωματισμού και συντηρητισμού Στον σύγχρονο δημόσιο διάλογο, είτε αυτός διεξάγεται στα κοινωνικά δίκτυα και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης είτε σε δημόσιες συζητήσεις, η έννοια της διαφορετικότητας έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο φορτισμένα πεδία αντιπαράθεσης και συχνά εμφανίζεται πλέον με όρους σχεδόν πολεμικούς. Από τη μία πλευρά, οι - [Με την πλάτη στον τοίχο](https://mag.frear.gr/me-tin-plati-ston-toicho/) - Τον Μάρτιο του 2001 ο Νίκος Χατζηνικολάου μίλησε στη Σχολή Μωραΐτη με θέμα «Η τεχνοκριτική στην Ελλάδα σήμερα» (η ομιλία δημοσιεύθηκε στον τόμο Χρύσανθος Χρήστου. Αφιέρωμα, Θεσσαλονίκη 2006, σ. 101–112). Ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης διατύπωνε εκεί μια σειρά από διαπιστώσεις για την πορεία της εγχώριας τεχνοκριτικής, από τον Μεσοπόλεμο έως το γύρισμα του - [Γλώσσα έθιμο εθίμων: Από τη γενιά Z στην Α, το σύνδρομο βαίνει προς απο-Φόρτη-ση;](https://mag.frear.gr/glossa-ethimo-ethimon-apo-ti-genia-z-stin-a-to-syndromo-vainei-pros-apo-forti-si/) - Όταν το 1987 δημοσιευόταν στον συλλογικό τόμο Σημειογραφία του Στράτη Μυριβήλη – Διατύπωση μνήμης και τιμής της μνημειώδους σειράς «Τετράδια Ευθύνης» το δοκίμιό μου Το «σύνδρομο του Φόρτη», όλα έδειχναν ότι ο λεγόμενος Ανεπτυγμένος Κόσμος οδηγείται –μαθηματικώς και με ρυθμούς όλο πιο επιταχυνόμενους– στην Παγκοσμιοποίηση και αυτονόητα στην αποθέωση της αυστηρότερης δυνατής εξειδίκευσης των όπου - [Από το Βιβλίο των ερωτήσεων](https://mag.frear.gr/apo-to-vivlio-ton-erotiseon/) - Εισαγωγή-μετάφραση: Κατερίνα Χατζοπούλου Ο Εντμόν Ζαμπές (Κάιρο, 1912 - Παρίσι, 1991), γαλλόφωνος συγγραφέας και ποιητής, υπήρξε μία σπουδαία φωνή των ευρωπαϊκών μεταπολεμικών γραμμάτων, με έργο πλούσιο και υβριδικό. Μεγαλωμένος στην Αίγυπτο από γαλλόφωνους εβραίους γονείς, ιταλικής υπηκοότητας, λαμβάνει γαλλική παιδεία. Έρχεται σε επαφή με το έργο των Γάλλων υπερρεαλιστών και αρχίζει να αλληλογραφεί με τον - [Το τελευταίο γαβ](https://mag.frear.gr/to-teleytaio-gav/) - Ήταν κάτι σαν τελετουργία οι ταινίες. Στο ίδιο σημείο, ο καθένας στη θέση του. Με φαγητό ή γλυκό, με κουβέρτα ή κλιματισμό. Εγώ έκλεινα τις κουρτίνες, εσύ τις άνοιγες. Ήταν αφορμή για κουβέντες οι ταινίες. Για ξεκαθάρισμα.Για γέλια μέχρι δακρύων.Για ύπνο όλο γλύκα.Κυρίως, όμως, για σιωπές. Και για κάτι ακόμα. Εκείνο το απόγευμα, λίγο πριν - [Ὁ Ἰάκωβος Πολυλᾶς καὶ ἡ μετάφραση τῆς ποίησης](https://mag.frear.gr/o-iakovos-polylas-kai-i-metafrasi-tis-poiisis/) - Πόσο καλὴ μπορεῖ νὰ εἶναι μία μετάφραση; Ὑπάρχει περίπτωση ἡ μετάφραση νὰ ὑπερτερεῖ τοῦ πρωτοτύπου; Καὶ ἂν ἕνα πρωτότυπο —ἡ Πολιτεία τοῦ Πλάτωνα, φέρ’ εἰπεῖν, ἢ ὁ Ἄμλετ τοῦ Σαίξπηρ— εἶναι ἢ θεωρεῖται «ἀθάνατο», μπορεῖ νὰ ὑποστηριχθεῖ τὸ ἴδιο καὶ γιὰ τὸ κραταιότερο μετάφρασμά του; Τὰ σχετικὰ μὲ τὴ «μετάφραση» ἐρωτήματα εἶναι πάμπολλα, ἀκριβῶς ἐπειδὴ - [Η απατηλή μνήμη για τον Γιάννη Ρίτσο](https://mag.frear.gr/i-apatili-mnimi-gia-ton-gianni-ritso/) - 'Όταν μπήκε ο ελληνικός στρατός στο χωριό του πατέρα μου στην Πέπελη, αρχές του 1941 κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, επικρατούσε παντού μια ατμόσφαιρα γιορτινή, όχι μόνο στο χωριό αλλά σε όλη την ευρύτερη περιοχή. Οι στρατιώτες διέμεναν στα σπίτια των χωριανών μετριάζοντας λιγάκι την κούραση και τις ταλαιπωρίες του πολέμου. Στου παππού μου το σπίτι, - [[Χρόνος αρκετός για να σαπίσεις]](https://mag.frear.gr/chronos-arketos-gia-na-sapiseis/) - Μετάφραση: Θέκλα Γεωργίου XII – [Χρόνος αρκετός για να σαπίσεις] Χρόνος αρκετός για να σαπίσεις·τίναξε ψηλάτη χρυσή του αίματός σου σφαίρα·ανάσα κόντρα στον αγέρα,φύσα τη φλόγα του φωτός μπρος-πίσω,δίχως να ρουφήξεις το φιλί.Η ψιλή του στόματός σου ύληθα βρει μια αγάπη αντίρροπη.Και σκίσε το σκοτάδι·Δρυμιά είν’ η οσμή στους δρόμους·μια χάρτινη μάγισσα καβάλα στη θειωμένη - [Τὸ βῆμα τῆς ἐπιστροφῆς](https://mag.frear.gr/to-vima-tis-epistrofis/) - Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής Στὴ Ρακὲλ ποὺ μιὰ μέρα μοῦ εἶπε:Ὅταν ἐσὺ ἀπομακρύνεσαι ἔστω καὶ γιὰ μιὰ στιγμὴὉ χρόνος κι ἐγὼ θρηνοῦμε. Εἶμαι αὐτὸς ποὺ ἔφυγε ἀπ’ τὴ γῆ του πρὶν ἀπὸ ἕναν χρόνοἈναζητώντας τόπους μακρινοὺς ζωῆς καὶ θανάτουΤὴν καρδιά του τὴν ἴδια καὶ τὴν καρδιὰ τοῦ κόσμουὍταν ὁ ἄνεμος σφύριζε κι ἔβγαζε τὰ σωθικά τουΣ’ - [Δύο ποιήματα](https://mag.frear.gr/dyo-poiimata-7/) - ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΙΚΡΑΛΙΔΑΣ Παστερνάκ χαμογελάς κι οι οφθαλμοί μου πικρίζουνριπαία βολήστάσιμον μύρου τρελό κουδούνισμα αντιδονεί στις στοές μου Ρε ΑλέξηςΤζορντάνο ΜπρούνοΑνδρούτσος Ελένη ΠαπαδάκηΛόρκα Ρόζα ΠαρκςΣόφι και Χανς Σολ Boris Ryzhy Αττίκ Τσελάν πατέρας της Στάλως Στάλω μητέρα του ΘανάσηΘανάσης Μυρτώ Τζορτζ Στίνεϊ έφηβος σε τάφο ύστερης εποχής του χαλκούμια εσταυρωμένη συγχωριανή μου Σοφία. * Γη - [Τίνος είσαι εσύ;](https://mag.frear.gr/tinos-eisai-esy/) - Ας πάμε μια βόλτα στην πλατεία του χωριού, του δικού μας τόπου ή του άγνωστου ιδεατού. Εκεί θα βρει κανείς ξύλινα καθίσματα που φιλοξενούν σώματα, τα οποία μοιάζουν να έχουν αποφασίσει προ πολλού τη θέση τους στον κόσμο. Είναι άνθρωποι καθισμένοι εκεί όπου κάθονταν και οι πατέρες τους, φιγούρες που φαίνεται να μη διαπραγματεύονται πια - [Τέσσερα σενάρια για το μέλλον της σχολικής εκπαίδευσης](https://mag.frear.gr/tessera-senaria-gia-to-mellon-tis-scholikis-ekpaideysis/) - 1. Εισαγωγή: Η εκπαίδευση στο σταυροδρόμι της συστημικής αβεβαιότητας και της τεχνολογικής επιτάχυνσης Η χρονική περίοδος που διανύουμε τα τελευταία χρόνια χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά σύνθετες ανατροπές. Παρατηρούνται ραγδαίες και δομικές μεταβολές, με την τεχνολογική επανάσταση, τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις δημογραφικές εξελίξεις, τη διεύρυνση των αποκλίσεων και των ανισοτήτων, καθώς και την επιταχυνόμενη κλιματική κρίση, να αναδιαμορφώνουν - [Αρχαία Ελληνικά σε μετάβαση. Γυμνάσιο, Λύκειο και η ανάγκη φιλολογικής επανεκκίνησης](https://mag.frear.gr/archaia-ellinika-se-metavasi-gymnasio-lykeio-kai-i-anagki-filologikis-epanekkinisis/) - 1. Προοίμιο: η μακρόσυρτη κρίση ενός κεντρικού μαθήματος Η συζήτηση για τα Αρχαία Ελληνικά στο ελληνικό σχολείο επανέρχεται με σχεδόν τελετουργική περιοδικότητα. Άλλοτε διεξάγεται με όρους υπεράσπισης της εθνικής ταυτότητας, άλλοτε με όρους εκπαιδευτικού εκσυγχρονισμού, άλλοτε με τον πειρασμό μιας βιαστικής αντιπαράθεσης ανάμεσα σε «παλαιούς» και «νέους», «αρχαιολάτρες» και «πραγματιστές», «φιλολόγους» και «τεχνοκράτες». Σε όλες - [Χρειάζεται πολιτική παρρησία](https://mag.frear.gr/chreiazetai-politiki-parrisia/) - Καθώς δεν είμαι εκπαιδευτικός, δεν θα ήθελα να μιλήσω για τις στρεβλώσεις στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Ως εκπαιδευτικός συντάκτης θα θέσω μόνο ερωτήματα, τα οποία εκτιμώ πως θα υπονοήσουν τις στρεβλώσεις. 1. Μπορούν να καταργηθούν οι πανελλαδικές εξετάσεις για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση; Να καταργηθούν, και όχι –για τα μάτια των πολιτών– να μετονομαστούν. - [Ανοιχτή ημερομηνία: η παλίμψηστη ποιητική αυτοβιογραφία του Θωμά Ιωάννου](https://mag.frear.gr/anoichti-imerominia-i-palimpsisti-poiitiki-aytoviografia-toy-thoma-ioannoy/) - Εισαγωγικά - Η ανά χείρας ποιητική συλλογή Ας ξεκινήσουμε από το εξώφυλλο, αγγίζοντας το «σώμα» της έκδοσης. Το εξώφυλλο δεν είναι μια απλή φωτογραφία στο φουρτουνιασμένο Μονολίθι (Πάω συχνά για μπάνιο Μονολίθι, «Τα μπάνια του λαού», σελ. 17) της Πρέβεζας (τη μεγάλη ακτογραμμή που ξεκινά από τον Μύτικα και καταλήγει σχεδόν στην Πάργα), αν και, - [Φωνές σε σιγή](https://mag.frear.gr/fones-se-sigi/) - Ο ρόλος των εκπαιδευτικών ψυχολόγωνστην πρόληψη της βίας στο σχολείο Οι εντάσεις μέσα στον σχολικό χώρο τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί δραματικά και η βία, δυστυχώς, αποτελεί συχνό φαινόμενο. Οι μαθητές που ασκούν βία, δείχνουν θυμωμένοι, με μικρή αντοχή στην ματαίωση. Οι ματαιώσεις μπορεί να προέρχονται από μια διαφωνία, μια ένταση μεταξύ συνομηλίκων, μια ερωτική - [Το γαλλικό εκπαιδευτικό σύστημα:οι ακρογωνιαίοι λίθοι και πού η βάρκα μπάζει νερά](https://mag.frear.gr/to-galliko-ekpaideytiko-systimaoi-akrogoniaioi-lithoi-kai-poy-i-varka-mpazei-nera/) - Διδάσκοντες και διδασκόμενοι αντιμετωπίζουν και στη Γαλλία δυσκολίες, και είναι διάχυτη η αίσθηση πως τα πράγματα, αντί να βελτιώνονται, χειροτερεύουν. Πώς αλλιώς να ερμηνεύσει κανείς τις περικοπές που γίνονται αργά αλλά σταθερά στη δημόσια εκπαίδευση; Όμως κάποιοι ακρογωνιαίοι λίθοι του γαλλικού εκπαιδευτικού οικοδομήματος παραμένουν στη θέση τους, προστατεύοντας ως έναν βαθμό το σχολείο από τις - [Ο Τιτανικός της εκπαίδευσης](https://mag.frear.gr/o-titanikos-tis-ekpaideysis/) - Υπάρχουν εικόνες που δεν μένουν ακίνητες στη μνήμη. Επιστρέφουν, αλλάζουν φωτισμό, ζητούν κάθε φορά καινούργια ανάγνωση, σαν να περιμένουν από εμάς να καταλάβουμε κάτι που στην αρχή μάς διέφυγε. Για μένα, μια τέτοια εικόνα είναι ο Τιτανικός. Το μεγάλο υπερωκεάνιο που ξεκίνησε το ταξίδι του φορτωμένο βεβαιότητα, τεχνική υπεροχή, πολυτέλεια και κοινωνική ιεραρχία, για να - [Η εκπαίδευση στον 21ο αιώνα: μετασχηματισμοί και προοπτικές](https://mag.frear.gr/i-ekpaideysi-ston-21o-aiona-metaschimatismoi-kai-prooptikes/) - Η εκπαίδευση θεωρείται ένας από τους θεμελιώδεις θεσμούς κάθε κοινωνίας, όχι μόνο επειδή μεταδίδει γνώσεις και δεξιότητες, αλλά κυρίως επειδή νοηματοδοτεί τον κόσμο που ζούμε μέσω της εμπειρίας και συνδιαμορφώνει το ανθρώπινο υποκείμενο. Πολλές φορές λειτουργεί ως μηχανισμός αναπαραγωγής πολιτισμικών αξιών, ως μέσο κοινωνικής ενσωμάτωσης, ως πεδίο ανταλλαγής κρίσιμων απόψεων που απασχολούν την κοινωνία. Η - [Λατινικά, ο μεγάλος χαμένος της εκπαίδευσης](https://mag.frear.gr/latinika-o-megalos-chamenos-tis-ekpaideysis/) - Όταν σου απαντά ένας φιλόλογος, όπως ο Δημήτρης Μαρωνίτης (εφ. Το Βήμα, Απολίτιστα Μονοτονικά, «Αναβράζοντα», 11.9.2005) πως το άρθρο που είχες στείλει στην εφημερίδα (Το Βήμα/Νέες Εποχές, «Σε τι χρησιμεύουν τέτοια Λατινικά;», 4.9.2005) είναι ένα «σπάνιας ευαισθησίας κείμενο, ένα είδος ελεγείας για το περιφρονημένο και κακοποιημένο μάθημα των Λατινικών στην ανθρωπιστική σχολική μας παιδεία», παροτρύνοντάς - [Σκέψεις και προτάσεις για ένα εκπαιδευτικό σύστημα που έκλεισε προ πολλού τον κύκλο του](https://mag.frear.gr/skepseis-kai-protaseis-gia-ena-ekpaideytiko-systima-poy-ekleise-pro-polloy-ton-kyklo-toy/) - «Το σημερινό σχολείο δεν ανασαίνει, δεν έχει πια αξία, χωλαίνει, είναι μίζερο, περιθωριοποιημένο, οι δομές του καταρρέουν, οι δάσκαλοί του είναι ταπεινωμένοι, απογοητευμένοι, παραδομένοι στη χλεύη, οι μαθητές του δε μελετούν, είναι αφηρημένοι ή βίαιοι έχοντας εξασφαλίσει την κάλυψη από τις οικογένειές τους, ιδιότροποι και βωμολόχοι. Η ευγενής καταγωγή του εξέπεσε αμετάκλητα. Αποκαρδιωμένο, ταλαίπωρο και - [Από την «περίκλειστη» σκέψη για την ελληνική εκπαίδευση στη διεθνή θεώρηση της](https://mag.frear.gr/apo-tin-perikleisti-skepsi-gia-tin-elliniki-ekpaideysi-sti-diethni-theorisi-tis/) - Ο δημόσιος λόγος για το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας μας έχει συχνά τον χαρακτήρα μιας «περίκλειστης» σκέψης. Στο πλαίσιο αυτό, τα προβλήματα της ελληνικής εκπαίδευσης αντιμετωπίζονται ως μοναδικές διεθνείς πρωτοτυπίες και ιδιόμορφα ιστορικά φαινόμενα. Στην πραγματικότητα, όμως, πολλά από τα χαρακτηριστικά της ελληνικής εκπαίδευσης δεν είναι μοναδικά, αλλά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο διεθνές πλαίσιο και - [Σε α΄ πρόσωπο](https://mag.frear.gr/se-a΄-prosopo/) - 40 χρόνια: Από την κιμωλία στον μαρκαδόρο και τη γραφίδα του διαδραστικού πίνακα Έρχομαι από έναν άλλο αιώνα. Έπιασα την κιμωλία το 1984 μ.Χ., λίγο μετά τους περσικούς πολέμους, όπως λέω συχνά κάνοντας χιούμορ. Από την κιμωλία στον μαρκαδόρο και από τον μαρκαδόρο στη γραφίδα του διαδραστικού πίνακα η ζωή μου πέρασε χωρίς να το - [«Ελληνικό Γυμνάσιο: Μια παλιά τραγικωμωδία»](https://mag.frear.gr/elliniko-gymnasio-mia-palia-tragikomodia/) - ΠΡΑΞΗ ΠΡΩΤΗ: ΓΟΝΕΙΣ Σκηνή 1η: Στο λεωφορείο, γυρίζοντας από εκπαιδευτική εκδρομή. Περνάμε έξω από μια εκκλησία γεμάτη κόσμο και στεφάνια κηδείας. Οι μαθητές μου (Β Γυμνασίου) αναφωνούν χαρούμενοι: «Κυρία, κυρία, γάμος!» Ο μεσήλιξ οδηγός γυρίζει και με κοιτάζει αποσβολωμένος: «Σοβαρολογούν;» [Ναι, δεν έχουν πάει ποτέ σε κηδεία, ζουν μια παρατεταμένη υπερπροστατευμένη παιδικότητα.] Σκηνή 2: Συζήτηση - [Φιλημένοι Φίλοι Φιλήθηκαν, 2](https://mag.frear.gr/filimenoi-filoi-filithikan-2/) - [Μεταξύ άλλων: Καλλιόπη Αλεξιάδου, Ευγένιος Αρανίτσης, Αννίτα Αργυροηλιοπούλου, Χρήστος Βακαλόπουλος, Νίκος Καρούζος, Εμμανουήλ Κουτσουρέλης, Ηλίας Λάγιος, Πάνος Μαμασούλας, Κωστής Παπαγιώργης, Γεωργία Σαγρή, Θάνος Σταθόπουλος, Εύα Στεφανή, Γιάννης Τζώρτζης, Σώτη Τριανταφύλλου, Γιώργος Τσάκαλος, Κώστας Τσώλης, Νίκος Φατούρος] Δεκαπενταύγουστος με τον Τζώρτζη [Αντικριστά στο σκοτάδι, άνοιξα τον καιρό γυρεύοντας τη φωτιά της μνήμης] Δεκαπενταύγουστος, η κατάλληλη στιγμή, - [Ο δάσκαλος και ο λόγος στο πεδίο μιας νέας προφορικότητας](https://mag.frear.gr/o-daskalos-kai-o-logos-sto-pedio-mias-neas-proforikotitas/) - Α. Εισαγωγικά Η διδασκαλία ταυτίζεται με τον ουσιώδη πυρήνα της αρχαίας φιλοσοφίας, εδρεύει στην κηρυγματική οικοδομή του σώματος της Εκκλησίας από τους μεγάλους Πατέρες και Διδασκάλους, νοηματοδοτεί τη σκέψη των κορυφαίων στοχαστών του Διαφωτισμού και της νεωτερικότητας, θεμελιώνει τον διαχρονικό θεσμό του σχολείου, συμπορεύεται με την ακαδημαϊκή έρευνα, καταξιώνει όλους τους επιστήμονες που μας σημάδεψαν - [Διαπιστώσεις και προτάσεις για το εκπαιδευτικό μας σύστημα](https://mag.frear.gr/diapistoseis-kai-protaseis-gia-to-ekpaideytiko-mas-systima/) - Κάθε ευγενική πρό(σ)κληση για να αναστοχαστείς πάνω στην πραγματικότητα, την πορεία αλλά και την προοπτική του εκπαιδευτικού συστήματος στη χώρα μας, αποτελεί πάντα μια ουσιαστική ευκαιρία για να αναμετρηθείς με τη συγχρονία αλλά και τη διαχρονία μιας εξαιρετικά δύσθυμης κατάστασης. Κι αυτό γιατί εδώ και δεκαετίες, παρά τη συλλογική εμπειρία, τις πολλαπλές μεταρρυθμίσεις, τις αμέτρητες - [Για τη «Σύγχρονη ιστορία του Ιράν» του Έρβαντ Αμπραχαμιάν](https://mag.frear.gr/gia-ti-sygchroni-istoria-toy-iran-toy-ervant-amprachamian/) - Ervand Abrahamian, Η Σύγχρονη Ιστορία του Ιράν, μετάφραση: Κώστας Κούσιαντας, Ελένη Τιμογιαννάκη, εκδ. Σάλτο, Αθήνα 2026 (α΄ έκδοση στα αγγλικά: 2018). Ο Εrvand Abrahamian αποτελεί μια πολύ ενδιαφέρουσα φωνή, που επικεντρώνει στην εκκοσμίκευση, η οποία ξεκινά από το ίδιο το Ιράν μέσα από τη Συνταγματική Επανάσταση του 1905-1906, και εν συνεχεία στις φωνές που ηττήθηκαν - [Για το «Περί πτώσεως του ανθρώπου και αινίγματος του κακού» του Βασίλειου Γούλα](https://mag.frear.gr/gia-to-peri-ptoseos-toy-anthropoy-kai-ainigmatos-toy-kakoy-toy-vasileioy-goyla/) - Βασίλειος Γούλας, Περί πτώσεως του ανθρώπου και αινίγματος του κακού, Γρηγόρης, Αθήνα 2026. Η μελέτη συμβάλλει στην ανάπτυξη σπουδών για τη σκέψη του Χρήστου Γιανναρά, αναπτύσσοντας το θέμα της επανερμηνείας χριστιανικών αφηγήσεων για την πτώση, την κρίση και την κόλαση με το οντολογικό υπόβαθρο να αφορά πάντα στη διερώτηση για το αίνιγμα του κακού. Γι’ - [Για το βιβλίο του Σωτήρη Γουνελά για τον Χρήστο Γιανναρά](https://mag.frear.gr/gia-to-vivlio-toy-sotiri-goynela-gia-ton-christo-giannara/) - Σωτήρης Γουνελάς, Για τον Χρήστο Γιανναρά. Κείμενα πριν και μετά την εκδημία του, Ίκαρος, Αθήνα 2026. Η εκδημία του Χρήστου Γιανναρά οδήγησε σε ένα ανανεωμένο ενδιαφέρον για τη μελέτη της σκέψης του και την επικαιρότητά της. Ο Σωτήρης Γουνελάς συγκεντρώνει στο νέο βιβλίο του μια σειρά από μελετήματα με τα οποία βρισκόταν σε διάλογο με - [Για την «Κρυμμένη πατρίδα» του Γιάννη Κιουρτσάκη](https://mag.frear.gr/gia-tin-krymmeni-patrida-toy-gianni-kioyrtsaki/) - Γιάννης Κιουρτσάκης, Κρυμμένη πατρίδα, Πατάκης, Αθήνα 2026. Ο Γιάννης Κιουρτσάκης καταθέτει έναν προσωπικό στοχασμό, σε ένα δοκιμιακό μεταίχμιο μεταξύ λογοτεχνικής αυτοβιογραφίας, λαογραφίας, ανθρωπολογίας και φιλολογίας. Ανιχνεύει μια Ελλάδα, η οποία λανθάνει στη γλώσσα ως φορέα ήθους και ως έναν τρόπο να ενοικήσουμε στον κόσμο, κατά τον Μάρτιν Χάιντεγκερ. Κρύβεται, όμως, και στο τοπίο, στην υλική - [Για το «Ούτε “Deus” ούτε “Dominus”» του Γιώργου Κουτσοδιάκου](https://mag.frear.gr/gia-to-oyte-deus-oyte-dominus-toy-giorgoy-koytsodiakoy/) - Γιώργος Κουτσοδιάκος, Ούτε «Deus» ούτε «Dominus». Αντιαυτοκρατορικό μαρτυρολόγιο, Firebrand, Αθήνα 2026. Πρόκειται για προσπάθεια να συγκροτηθεί μία χριστιανική πολιτική θεολογία με αναρχικά χαρακτηριστικά, η οποία βασίζεται, μεταξύ άλλων, στην Αποκάλυψη του Ιωάννη, στους προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης και στους βίους των μαρτύρων ως προέκταση του κατεξοχήν μάρτυρα Χριστού, σύμφωνα με τις διηγήσεις των Ευαγγελίων. Ως - [Υπακοή δεν σημαίνει υποταγή. Σημαίνει δέσμευση](https://mag.frear.gr/ypakoi-den-simainei-ypotagi-simainei-desmeysi/) - Οι μαθητές σήμερα δεν υπακούν στους διδάσκοντες, και οι διδάσκοντες δεν παίρνουν τη θέση της αυθεντίας που τους δίνει η γνώση τους. Καταρρέουν ενώπιον των επιθέσεων των μαθητών ή αντεκδικούνται, και γίνονται αυταρχικοί τιμωροί. Με άλλα λόγια δεν επιβιώνουν, απαξιώνονται στα μάτια των μαθητών. Είναι αναγκαίο οι διδάσκοντες να θέτουν όρια και περιορισμούς στην παντοδυναμία - [Και τώρα;](https://mag.frear.gr/kai-tora/) - Χρηστίνα-Καλλιρρόη Γαρμπή, Τώρα όμως δεν έχουν συμβεί όλα αυτά, Κείμενα, Αθήνα 2025. Η συλλογή διηγημάτων Τώρα όμως δεν έχουν συμβεί όλα αυτά, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κείμενα τον Οκτώβριο του 2025, είναι το τρίτο βιβλίο της Χρηστίνας-Καλλιρρόης Γαρμπή, αλλά το πρώτο πεζογραφικό. Προηγήθηκαν δύο ποιητικές συλλογές: η Άπω Αργεντινή, που κυκλοφόρησε από τη Σμίλη - [Δύο κόσμοι, μία τάξη: Πώς οι αξίες μαθητών και εκπαιδευτικών συγκρούονται και συνυπάρχουν στη σύγχρονη σχολική πραγματικότητα](https://mag.frear.gr/dyo-kosmoi-mia-taxi-pos-oi-axies-mathiton-kai-ekpaideytikon-sygkroyontai-kai-synyparchoyn-sti-sygchroni-scholiki-pragmatikotita/) - Ένας μαθητής αμφισβητεί φωναχτά έναν κανόνα τον οποίο ο εκπαιδευτικός θεωρούσε αυτονόητο. Μια τάξη ολόκληρη αγανακτεί για ένα περιβαλλοντικό ζήτημα που η προηγούμενη γενιά προσπερνούσε σχεδόν αδιάφορα. Δύο μικρές, καθημερινές στιγμές με ένα κοινό υπόβαθρο: τη σιωπηρή συνάντηση, ή σύγκρουση, δύο διαφορετικών αξιακών κόσμων. Κάθε πρωί, σε κάθε σχολική τάξη της χώρας, συνυπάρχουν δύο διαφορετικά - [Ταφικό μνημείο](https://mag.frear.gr/tafiko-mnimeio/) - ΤΑΦΙΚΟ ΜΝΗΜΕΙΟ Σ’ ετούτη την πλαγιάπριν από εννιά αιώνεςέδωσε την τελευταία μάχη τουο ήρωας Στέρεν Αρόβαπαλ. Το γεγονόςτραγουδιέται ακόμααπό παιδιά σε σχολεία,από δελφίνια του παρακείμενου πελάγουκι από τους γύρω βράχους και τα δέντραστις ερημικές νύχτες του χειμώνα. Όταν του έκοψαν το δεξί χέριπήρε το σπαθί με το αριστερόκαι συνέχισε τη μάχη. Όταν του έκοψαν το - [Μεταξύ πανανθρώπινης δωρεάς και σπάνιου κατορθώματος: Μία θεώρηση της φιλοσοφίας του Κωνσταντίνου Δεσποτόπουλου](https://mag.frear.gr/metaxy-pananthropinis-doreas-kai-spanioy-katorthomatos-mia-theorisi-tis-filosofias-toy-konstantinoy-despotopoyloy/) - Ὁ Κωνσταντῖνος Δεσποτόπουλος ἀποτελεῖ μέχρι καὶ σήμερα σημεῖο ἀναφορᾶς γιὰ τοὺς αἰσθαντικοὺς ἐκείνους ἀνθρώπους ποὺ ἐνδιατρίβουν στὴ φιλοσοφία ὄχι μονάχα μὲ βλέψεις ἀκαδημαϊκές (στόχος ὁπωσδήποτε θεμιτός), ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν εὐγενῆ βούληση νὰ μετουσιώσουν τὸ ἑκάστοτε θεωρητικὸ διατύπωμα σὲ τρόπο ζωῆς. Ἐξάλλου, ὁ τρανὸς αὐτὸς διάκονος τοῦ πνεύματος εἶχε προσωπικὴ συμμετοχὴ σὲ συγκλονιστικὲς στιγμὲς τῆς - [Χρειάζεται το σχολείο σήμερα;](https://mag.frear.gr/chreiazetai-to-scholeio-simera/) - Η υποχώρηση του λόγου και η ανάγκη για ένα «άλλο» σχολείο Ξεκίνησα να υπηρετώ ως εκπαιδευτικός στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση το 1984. Σήμερα, σαράντα δύο χρόνια αργότερα, έχοντας παρακολουθήσει εκ των έσω τις μετατοπίσεις στο σχολικό περιβάλλον και τη διαδοχή των γενεών, έχοντας υπηρετήσει όλες τις αλλαγές και τις μεταρρυθμίσεις, θεωρώ πως το κρισιμότερο ζήτημα της - [Η μνησικακία του Nietzsche](https://mag.frear.gr/i-mnisikakia-toy-nietzsche/) - Ο Nietzsche ισχυρίστηκε ότι ο ιουδαιοχριστιανισμός είναι μία θρησκευτική παράδοση επαναξιολόγησης όλων των αξιών, επαναξιολόγησης η οποία διενεργείται από τους αδύναμους, από εκείνους που κατά βάθος θέλουν, αλλά δεν μπορούν, να είναι ισχυροί. Εφόσον δεν έχουν κι άλλη επιλογή, είναι αναγκασμένοι, για να το πούμε λαϊκά, να κάνουν την ανάγκη φιλοτιμία, κι έτσι επαναξιολογούν την - [Είπαμε, για σένα Φιλ](https://mag.frear.gr/eipame-gia-sena-fil/) - Σέρνει την ψάθινη πολυθρόνα με τα ροδάκια ανόρεκτα ως τη βεράντα, εστιάζοντας για την ώθηση στη λεκάνη και στα πόδια. Είναι αυτή η εποχή του χρόνου που νυχτώνει πιο γρήγορα από τους καλοκαιρινούς μήνες, αλλά το σκοτάδι έχει μέσα του ψήγματα φωτός, κοινώς δεν είναι ούτε ημέρα ούτε νύχτα, δεν έχει ζέστη ούτε κρύο, είναι - [Η «Ευρωπαϊκή Διάσταση» στη διδασκαλία της ιστορίαςστην ελληνική σχολική πραγματικότητα. Μεταξύ θεωρητικών διακηρύξεων και συστημικών αδιεξόδων](https://mag.frear.gr/i-eyropaiki-diastasi-sti-didaskalia-tis-istoriasstin-elliniki-scholiki-pragmatikotita-metaxy-theoritikon-diakiryxeon-kai-systimikon-adiexodon/) - Διερευνώντας πώς οι εκπαιδευτικοί στην Ελλάδα αντιλαμβάνονται και προσεγγίζουν την «ευρωπαϊκή διάσταση» της Ιστορίας στην τάξη, νομίζω ότι θα πρέπει να κάνουμε μια θεμελιώδη διάκριση μεταξύ του τι προβλέπεται στα καταστατικά κείμενα για τη διδασκαλία του μαθήματος και του τι συμβαίνει στην πράξη. Άλλωστε, αν διαβάσει κανείς τους στόχους του Αναλυτικού Προγράμματος, όπως προς το - [Η εκπαίδευση στον 21ο αιώνα: μετασχηματισμοί και προοπτικές](https://mag.frear.gr/i-ekpaideysi-ston-21o-aiona-metaschimatismoi-kai-prooptikes-2/) - Η εκπαίδευση θεωρείται ένας από τους θεμελιώδεις θεσμούς κάθε κοινωνίας, όχι μόνο επειδή μεταδίδει γνώσεις και δεξιότητες, αλλά κυρίως επειδή νοηματοδοτεί τον κόσμο που ζούμε μέσω της εμπειρίας και συνδιαμορφώνει το ανθρώπινο υποκείμενο. Πολλές φορές λειτουργεί ως μηχανισμός αναπαραγωγής πολιτισμικών αξιών, ως μέσο κοινωνικής ενσωμάτωσης, ως πεδίο ανταλλαγής κρίσιμων απόψεων που απασχολούν την κοινωνία. Η - [Εκπαίδευση, κριτική, μουσεία, AI και πολιτιστική κληρονομιά στην Ελλάδα σήμερα](https://mag.frear.gr/ekpaideysi-kritiki-moyseia-ai-kai-politistiki-klironomia-stin-ellada-simera/) - Θα ήθελα να μιλήσω για την τέχνη στην Ελλάδα σήμερα στηριζόμενη αποκλειστικά στην εμπειρία μου ως κριτικός και ιστορικός τέχνης και ανεξάρτητη επιμελήτρια, χωρίς περιττές θεωρίες. Και θα αρχίσω από την εκπαίδευση. Όταν πήγαινα στην Ελληνογαλλική σχολή, στο Γυμνάσιο, στο γαλλικό τμήμα διδασκόταν ιστορία της τέχνης, ενώ στο ελληνικό τμήμα όχι. Στα 17 μου χρόνια, - [Σημειώσεις στο τετρ(άδειο): Μετρώντας τα κενά της παρεχόμενης εκπαίδευσης](https://mag.frear.gr/simeioseis-sto-tetradeio-metrontas-ta-kena-tis-parechomenis-ekpaideysis/) - «Ἐκ τε τῆς ἐμποδὼν παιδείας ταραχώδης ἡ σκέψις» Μελετούσα σχεδόν μηχανικά το συγκεκριμένο αριστοτελικό απόσπασμα, καθ’ όλη τη διάρκεια της περυσινής προετοιμασίας μου για τις Πανελλαδικές εξετάσεις. Αν, λοιπόν, ο Αριστοτέλης ήδη τον 4ο αι. π.Χ. θεωρούσε την επικρατούσα εκπαίδευση ως πηγή σύγχυσης για τη σκέψη, ούτε που τολμώ να σκεφτώ τι θα έλεγε εξετάζοντας - [1938-2023](https://mag.frear.gr/1938-2023/) - Στη μνήμη του Παναγιώτη Σπυρόπουλου Αποφεύγω να τον συναντώ. Δεν πηγαίνω πολύ συχνά. Άλλωστε εκεί υπάρχει πλέον μόνο μια φωτογραφία του με λίγα στοιχεία της μακράς βιογραφίας του. Το όνομά του, η χρονολογία γέννησης, η χρονολογία θανάτου. Πάνε δύο χρόνια που δεν μετρούν τα χρόνια του. Έχουν σταματήσει σε έναν αριθμό. Ετών 85. Τόσα ήταν - [Για τη σιωπή](https://mag.frear.gr/gia-ti-siopi/) - …ν’ αγαπάς ό,τι δεν απλώθη, δεν ειπώθη∙ να ζεις με τη σιωπή.Κωστής Παλαμάς, Σιωπή Είναι η σιωπή μια μορφή βίας όπως έχει ισχυριστεί, μεταξύ άλλων, ο Εντουάρ Λουί; Ή μπορεί κανείς να αποταθεί στη σιωπή της αγάπης, έτσι όπως ο παλαιός Έλληνας ποιητής τη συνδέει με τη γλώσσα της σιωπής, τον «ανεκλάλητο έρωτα των πραγμάτων»[1]; - [Το πολλαπλό βιβλίο στην ελληνική εκπαίδευση: Σκέψεις και προβληματισμοί](https://mag.frear.gr/to-pollaplo-vivlio-stin-elliniki-ekpaideysi-skepseis-kai-provlimatismoi/) - Εισαγωγή Η εισαγωγή του πολλαπλού σχολικού βιβλίου στην ελληνική πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση σηματοδοτεί μια σημαντική μετατόπιση παραδείγματος στη φιλοσοφία του εκπαιδευτικού εγχειριδίου. Αντί για το παραδοσιακό κρατικό βιβλίο που καθόριζε με απόλυτο τρόπο το περιεχόμενο, τη δομή και την κατεύθυνση της διδασκαλίας, το πολλαπλό μοντέλο υπόσχεται πλουραλισμό απόψεων, παιδαγωγική ευελιξία για τον/την εκπαιδευτικό και - [Ποιήματα](https://mag.frear.gr/poiimata-8/) - Μετάφραση: Νίκος Κωσταγιόλας ΠΕΤΡΑ Μπες μέσα σε μια πέτρα –αυτός θα ήταν ο τρόπος μου.Ας γίνει κάποιος άλλος περιστέριή ας τρίζει με μιας τίγρης το δόντι.Α, θα χαρώ να είμαι πέτρα. Απέξω η πέτρα είναι ένα αίνιγμα:κανείς δεν ξέρει πώς να τ’ απαντήσει.Κι όμως, από μέσα πρέπει να ’ναι δροσερά και ήσυχα,κι ας πατάει επάνω - [Δυο ψόφια ζώα](https://mag.frear.gr/dyo-psofia-zoa/) - Το μεσημέρι, που διάβαζα στα παιδιά τις Περιπέτειες του Τομ Σόγιερ, πρόσεξα το εξής: Στο έκτο κεφάλαιο εμφανίζεται για πρώτη φορά ο Χακ Φιν να κουβαλάει μια ψόφια γάτα. Πήγαινε στο νεκροταφείο, όπου θα την χρησιμοποιούσε σε μια τελετή για να διώξει τις μυρμηγκιές. Η σκηνή αυτή μου θύμισε την πρώτη εμφάνιση του Συμεών του - [We are hope despite the times](https://mag.frear.gr/we-are-hope-despite-the-times/) - Η σύγχρονη ελληνική τέχνη σε νέα κλίμακα «Κάθε απόπειρα χαρτογράφησης των εικαστικών πραγμάτων στην Ελλάδα τις τελευταίες δύο δεκαετίες είναι καταδικασμένη στη μερικότητα και στη μεροληψία», έγραφε ο Κώστας Χριστόπουλος το 2013, σε ένα αφιέρωμα των «Αναγνώσεων» της Αυγής για τη σύγχρονη τέχνη στην Ελλάδα.[1] Δεκατρία χρόνια αργότερα, η διαπίστωσή του παραμένει επίκαιρη ως μεθοδολογική προειδοποίηση, έστω - [Το Ελληνικό Λύκειο σήμερα ή «η ασθένεια έβαινε επί τα χείρω»](https://mag.frear.gr/to-elliniko-lykeio-simera-i-i-astheneia-evaine-epi-ta-cheiro/) - Όταν προ ολίγων εβδομάδων ο Δημήτρης Αγγελής μού πρότεινε να γράψω ένα κείμενο για τα προβλήματα της Μέσης Εκπαίδευσης, δέχθηκα αμέσως, χωρίς δεύτερη σκέψη. Και αφού δέχθηκα, άρχισα να προβληματίζομαι: τι να πω για τα προβλήματα της Μέσης Εκπαίδευσης και ειδικά του Λυκείου; Τα ήδη και πολλάκις ειπωμένα; Τι να πρωτοπώ; Τα διαρκώς προστιθέμενα; Επί - [Λόγοι ανθρώπων αφανών](https://mag.frear.gr/logoi-anthropon-afanon/) - Μανόλης Λάσκαρης, στην πόρτα του σπιτιού του, 1994: «Υποσχεθείτε μου πώς θα με επισκεφθείτε σύντομα. Πρέπει να ασκούμαι στη γλώσσα της παραδόσεώς μου ούτως ώστε να μη λησμονήσω τις αρχές μου. Δεν υπάρχω όπως είμαι χωρίς αυτήν». Aστέριος, μοναχός, Άγιον Όρος, 1982: «Αυτός ο αιώνας ήρθε καβαλλημένος δαιμόνους. Δεν μας δόθηκε καιρός να θαυμάσουμε την - [Ανάφη](https://mag.frear.gr/anafi/) - Έτσι θα μοιάζουν οι πρώτες μέρες της μετάβασής μου στο Αλλούτερο, είτε το υψηλό, το επιβραβευτικό, είτε το εξαπωδό, το τιμωρητικό. Τέτοια ταύτιση καλού και κακού σε τόπο δεν έχω ξανασυναντήσει. Καταγράφω στο παρόν, ενώ ζω (πού να ξέρετε τι εννοώ), ενώ στο σώμα μου (κυριολεκτώ) φυτρώνουν αόρατα για εσάς ρουθούνια, βολβοί ματιών, ακροδάχτυλα, δόντια - [Magnifica Humanitas. Μία Rerum Novarum για την ψηφιακή εποχή και την τεχνητή νοημοσύνη](https://mag.frear.gr/magnifica-humanitas-mia-rerum-novarum-gia-tin-psifiaki-epochi-kai-tin-techniti-noimosyni/) - Την 15η Μαΐου 2026, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ υπογράφει[1] την πρώτη Εγκύκλιο Επιστολή του ποντιφικάτου του με τίτλο Magnifica Humanitas και υπότιτλο «για την προστασία του ανθρώπινου προσώπου στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης». Το κείμενο της Εγκυκλίου αφιερώνεται στις προκλήσεις που θέτουν στην κοινωνική διδασκαλία της Εκκλησίας οι νέες ψηφιακές τεχνολογίες και ιδίως η τεχνητή - [Ο κόσμος του Clavicular](https://mag.frear.gr/o-kosmos-toy-clavicular/) - Από την αρχή της χρονιάς κυκλοφορούν πολλά άρθρα, βίντεο, podcast και αναλύσεις κάθε είδους για έναν νεαρό Αμερικανό επιδραστή, έναν διαμορφωτή κοινής γνώμης, ή αλλιώς «influencer». Το πρόσωπο αυτό είναι ο εικοσάχρονος Μπρέιντεν Πίτερς (Braden Peters), γνωστός με το ψηφιακό ψευδώνυμο Clavicular. Το ψευδώνυμο αυτό είναι το επίθετο που προέρχεται από το ουσιαστικό clavicle, δηλαδή - [Η ποίηση στο συμπεριληπτικό σχολείο. Μία διδακτική πρόταση για την τάξη](https://mag.frear.gr/i-poiisi-sto-symperiliptiko-scholeio-mia-didaktiki-protasi-gia-tin-taxi/) - Τα παιδιά μπορούν να λειτουργήσουν σαν μικροί ποιητές, καθώς συχνά τραγουδούν πριν καν μιλήσουν και, όταν αρχίζουν να χρησιμοποιούν τον λόγο, επιστρατεύουν μεταφορές για να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Προτού μελετήσουν την ποίηση στο σχολείο, έχουν ήδη γνωρίσει τον ρυθμό μέσα από τα νανουρίσματα, τα παιχνίδια με τις λέξεις και τις επαναλήψεις που ακούν από - [Δεν υπάρχει σχολείο καλύτερο από τους εκπαιδευτικούς του](https://mag.frear.gr/den-yparchei-scholeio-kalytero-apo-toys-ekpaideytikoys-toy/) - Προτάσεις για τη βελτίωση του ελληνικού σχολείου μέσω της αναβάθμισης του εκπαιδευτικού προσωπικού Εισαγωγή Η ποιότητα των εκπαιδευτικών αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την ποιότητα κάθε σχολικού συστήματος. Με αφετηρία αυτή τη θέση, το παρόν κείμενο προτείνει ένα συνεκτικό πλέγμα πολιτικών για την αναβάθμιση του εκπαιδευτικού προσωπικού, ως βασική προϋπόθεση κάθε ουσιαστικής εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Σύμφωνα με - [Χάρτινα άνθη](https://mag.frear.gr/chartina-anthi/) - Nobody knows this little Rose –Emily Dickinson, F11 (1858) Πάντα. Δεν την αγαπούσε αυτή τη λέξη. Έβαζε στη θέση της σταγόνες της βροχής, λίγες γραμμένες λέξεις που τις σκεφτόταν όλη νύχτα, τα καθημερινά κελαηδίσματα των πουλιών. Βιαζόταν να κλειστεί στο ρόδινο δωμάτιο. Οι άλλοι νόμιζαν ότι είναι απλώς ένας ήσυχος χώρος του σπιτιού, μα αυτό - [Ο χώρος της εκπαίδευσης από ψυχαναλυτική ματιά](https://mag.frear.gr/o-choros-tis-ekpaideysis-apo-psychanalytiki-matia/) - Στην εικοσιπενταετή μου προσπάθεια να καταδυθώ στο «φρέαρ» της εκπαίδευσης για να εξερευνήσω, αλλά και να ανακαλύψω τα βαθύτερα και ασυνείδητα δυναμικά των σχέσεων που την διέπουν, επιχειρώ να παραθέσω μερικές σκέψεις-διαπιστώσεις, με την ελπίδα να φέρουν μια διαφορετική οπτική. Πολύ συχνά η ματιά όλων στρέφεται στα παιδιά-μαθητές και στο πώς θα μάθουν να προσαρμόζονται, - [Το σχολείο αλλιώς… ή η ενεργοποίηση της υποκειμενικότητας](https://mag.frear.gr/to-scholeio-allios-i-i-energopoiisi-tis-ypokeimenikotitas/) - Ι. Το μίσος για το σχολείο Δύο συνάδελφοι εκπαιδευτικοί (μία καθηγήτρια Πανεπιστημίου κι ένας καθηγητής της Δευτεροβάθμιας) συνομιλούν: – Είναι πολλές οι συνεδριάσεις που κάνουμε φέτος. Τα παιδιά στο σχολείο έχουν συμπεριφορές επιθετικές έως βίαιες. Μας δυσκολεύουν, και ο χειρισμός τους μας υπερβαίνει. Το Υπουργείο αναθέτει τον χειρισμό τους σε Συντονιστές κάθε είδους. Αμηχανία. – - [Ἐν ἀρχῇ ἦν ἡ ἐρώτηση](https://mag.frear.gr/en-archi-in-i-erotisi/) - Η τέχνη του απορείν την εποχή του AI Ας ταξιδέψουμε νοερά στην ακόλουθη συνηθέστατη συνθήκη: ένας μαθητής της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αναλαμβάνει την εκπόνηση μιας εργασίας στο πλαίσιο ενός μαθήματος. Μέχρι πριν λίγα χρόνια –λιγότερα από τέσσερα– ο μαθητής αυτός θα έπρεπε να ανατρέξει στο σχολικό εγχειρίδιο για να μελετήσει τη σχετική με το θέμα της - [Πού βαδίζει η δευτεροβάθμια εκπαίδευση στη χώρα μας;](https://mag.frear.gr/poy-vadizei-i-deyterovathmia-ekpaideysi-sti-chora-mas/) - Απαντώντας χωρίς περιστροφές και χωρίς κανέναν άλλο πρόλογο: πουθενά! Η δευτεροβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα βαδίζει στα σκοτεινά και βρίσκεται σε πολύ κακό δρόμο. Ποιος θεσμός, άλλωστε, λειτουργεί στη χώρα μας όπως θα έπρεπε, προς όφελος των πολιτών; Σχεδόν κανένας. Γιατί η εκπαίδευση να αποτελεί εξαίρεση; Δεν πρέπει, φυσικά, να μας ξεγελά ότι υπάρχουν πολύ καλά - [Οι πίσω σελίδες της Μεταπολίτευσης](https://mag.frear.gr/oi-piso-selides-tis-metapoliteysis/) - Κώστας Καραβίδας, Η περιπέτεια των ιδεών, Πόλις, Αθήνα 2026. Γιορτάσαμε πρόσφατα τα πεντηκοστά γενέθλια της Μεταπολίτευσης, η οποία συνεχίζει να μεγαλώνει, να ωριμάζει ή να γερνάει μαζί μας. Τα γιορτάσαμε εν χορδαίς και οργάνοις, με αφιερώματα, γιορτές και συνέδρια, με πολλά λόγια, και με κάποιες σιωπές, για το πώς την καταλαβαίνει ο καθένας και η - [Συνεκδοχή: Αθήνα](https://mag.frear.gr/synekdochi-athina/) - Οι υδρατμοί έχουν κατακάτσει σαν ζεστή, πηχτή πάχνη πάνω στα γαλάζια πλακάκια και στα παλιομοδίτικα είδη υγιεινής σε απόχρωση σκούρο μπλε, που κάποτε θα προσέδιδαν μια αίσθηση πολυτέλειας στο στενό μπάνιο. Ξετυλίγει την πετσέτα από τα μαλλιά του, την τυλίγει στο χέρι και καθαρίζει τον καθρέφτη για να ξεθολώσει. Με δυο κινήσεις διακρίνει πάλι καθαρά - [Γιατί επανανθρωπισμός της εκπαίδευσης;](https://mag.frear.gr/giati-epananthropismos-tis-ekpaideysis/) - Ο Αδαμάντιος Κοραής, στο έργο του Τι πρέπει να κάμωσιν οι Γραικοί εις τας παρούσας περιστάσεις; Διάλογος δύο Γραικών κατοίκων της Βενετίας, όταν ήκουσαν τας λαμπράς νίκας του Αυτοκράτορος Ναπολέοντος (Δεκέμβριος 1805) μεταφέρει ένα περιστατικό που αναφέρει ο βυζαντινός ιστορικός Ζωναράς στην Επιτομή Ιστοριών (βιβλ. Γ, σ. 52) και αφορά τον Ιουστινιανό. Αυτός προσπαθώντας να - [(Μισή) δουλειά και (μέση) ηλικία  ](https://mag.frear.gr/misi-doyleia-kai-mesi-ilikia/) - «Θα ψοφήσω και δεν θα έχω τραυλίσειούτε τη μισή σκέψη μου»G. Flaubert Από πουθενά δεν τεκμαίρεται πως ήρθαμε σ’ αυτόν τον κόσμο με κάποια αποστολή ή για να ολοκληρώσουμε κάποιο συγκεκριμένο έργο. Ούτε πως θα ευτυχήσουμε ή πως πρέπει να ευτυχήσουμε. Βασικά, δεν έχουμε ιδέα για ποιον λόγο ήρθαμε στον κόσμο, όπως δεν έχουμε ιδέα - [Αρχές φθινοπώρου](https://mag.frear.gr/arches-fthinoporoy/) - Τις τελευταίες μέρες αναρωτιέσαι αν είσαι κι εσύ σαν το πλοίο του Θησέα. Σκέφτεσαι πόσα κομμάτια έχεις αποχωριστεί στις πρότερες δεκαετίες, τι έχεις αντικαταστήσει. Και με τι. Μπορείς άραγε να λογίζεσαι ακόμη ο ίδιος; Και τι σημαίνει ίδιος; Ώρες-ώρες βλέπεις το παρελθόν σαν αποκαΐδια, ακούς κελαϊδίσματα πουλιών ή γρυλίσματα λύκων. Αν κάτι κέρδισες, δεν φοβάσαι - [Ωμή ύπαρξη](https://mag.frear.gr/omi-yparxi/) - «Και δεν τους ζωγράφιζαν κι ούτε τους ιστόριζαν όπως ήταν πράγματι, μον’ όπως έπρεπε να είναι∙ έτσι που να μένουν οι αρετές τους παράδειγμα στις κατοπινές γενιές των ανθρώπων»Μ. Θερβάντες, Δον Κιχώτης Από τις 15 Αυγούστου μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου 1939, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν φιλοξένησε στο σπίτι του στο Πρίνστον, τον Χέρμαν Μπροχ. Στις 3 - [«Ο Λόγος πέθανε, οι άνθρωποι γαβγίζουν σαν σκυλιά»](https://mag.frear.gr/o-logos-pethane-oi-anthropoi-gavgizoyn-san-skylia/) - Κάθεται σ’ ένα Παρισινό μπαρ, και προσπαθεί να κρατηθεί για να μην πέσει από το σκαμνί του· είναι μεθυσμένος, φυσικά. Αλλ’ όχι μόνο. Τρόμος τον πλημμυρίζει, και μαζί ένα αίσθημα τέλους. Ναι, είναι το τέλος. Αυτήν την όμορφη Μαγιάτικη μέρα του 1939, έφτασε επιτέλους η στιγμή που δεν θα πολεμήσει άλλο. Ο κόσμος γύρω του - [Η πολλαπλότητα του ενός](https://mag.frear.gr/i-pollaplotita-toy-enos/) - Καθώς δεν έχει υπάρξει ως σήμερα μεταπολεμικά και κυρίως μεταπολιτευτικά (στην πιο ήρεμη περίοδο του πολιτειακού βίου της χώρας) ένας δεκάλογος ή ένα μανιφέστο αρχών λιτά διατυπωμένο, που να υπερβαίνει τους πολιτικούς καιροσκοπισμούς και συγκυρίες, και που να καταγράφει το κοσμοείδωλο του πολίτη γύρω από το οποίο θα υπάρξει μια οριζόντια (μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων) - [Για ποιο λόγο κάνουμε τέχνη;](https://mag.frear.gr/gia-poio-logo-kanoyme-techni/) - Αυτή η ερώτηση θα μπορούσε και να διατυπωθεί ως εξής. Χρειαζόμαστε την τέχνη στη ζωή μας κι αν ναι, για ποιο λόγο; Όταν ο καλλιτέχνης δημιουργεί ένα έργο τέχνης, ικανοποιεί κάποια ανάγκη; Κι όταν οι άνθρωποι πηγαίνουν στο θέατρο ή στον κινηματογράφο, ή σε μια έκθεση ζωγραφικής, ή όταν διαβάζουν ένα λογοτεχνικό βιβλίο, γιατί το - [Η ανάγνωση και η διδασκαλία του «ολόκληρου λογοτεχνικού έργου»: Δεδομένα και ο ρόλος της Λογοτεχνικής εκπαίδευσης και της Φιλαναγνωσίας στο παρόν και στο μέλλον](https://mag.frear.gr/i-anagnosi-kai-i-didaskalia-toy-olokliroy-logotechnikoy-ergoy-dedomena-kai-o-rolos-tis-logotechnikis-ekpaideysis-kai-tis-filanagnosias-sto-paron-kai-sto-mellon/) - Λόγος πολύς γίνεται για τη διδασκαλία του «ολόκληρου λογοτεχνικού έργου», η οποία έχει θεσμοθετηθεί από την Πολιτεία (Δεκέμβριος του 2024) τόσο για την Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση όσο και για το σύνολο των έξι τάξεων της Δευτεροβάθμιας (Γυμνάσιο και Λύκειο). Εάν λάβουμε υπόψη μας ότι η διδασκαλία του μυθιστορήματος και του θεατρικού έργου μέχρι πριν - [Από τον Γιόζεφ Κ. στον Γιόζεφ Κάντα](https://mag.frear.gr/apo-ton-giozef-k-ston-giozef-kanta/) - Συστήματα εγκλωβισμού στη Δίκη του Φράντς Κάφκακαι στο Πάει και το Φραντζολάκι του Λάζλο Κρασναχορκάι 1. «Εγώ σας είχα προειδοποιήσει», είναι το μότο του νέου μυθιστορήματος του βραβευμένου πλέον με το Νόμπελ Λογοτεχνίας Ούγγρου συγγραφέα Λάζλο Κρασναχορκάι (László Krasznahorkai),με τον τίτλο Πάει και το Φραντζολάκι που κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Πόλις σε εξαιρετική μετάφραση της - [Χρήστος Μαρκίδης (1954-2026)](https://mag.frear.gr/christos-markidis-1954-2026/) - Με αφορμή έναν θάνατο που μας πλήγωσε Η γνωριμία μας τον Σεπτέμβριο του 2022, σε έκθεσή του, στάθηκε η αφορμή για να του ζητήσω σχέδια για το 8ο τεύχος μας (Ιανουάριος 2023). Έγραψα τότε κι ένα μικρό κείμενο, που το συμπεριέλαβε στη συνέχεια στο λεύκωμα που ετοίμασε για την έκθεσή του με τίτλο «Αναδρομή», στο - [Άλκηστη σε κεκλιμένο έδαφος](https://mag.frear.gr/alkisti-se-keklimeno-edafos/) - Ολόκληρη η σκηνή ένα επικλινές, μεταλλικό πεδίο, μια σκοτεινή επιφάνεια που καταλήγει σε μια τεράστια χοάνη. Εκεί όπου καραδοκεί ο θάνατος. Ένας ολόκληρος κόσμος που γέρνει, η ζωή που αναπόφευκτα φθίνει, η βεβαιότητα πως με ή χωρίς αυτοθυσίες και άλλους ηρωισμούς, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, όλα θα καταλήξουν εκεί. Πάνω του - [Για τους «Βίους λαθραίους» του Λάμπρου Καμπερίδη](https://mag.frear.gr/gia-toys-vioys-lathraioys-toy-lamproy-kamperidi/) - Λάμπρος Καμπερίδης, Βίοι λαθραίοι. Έξι ακολουθίες για ασυνόδευτο τοπίο, Βιβλιοπωλείο της Εστίας, Αθήνα 2025. «Βίοι λαθραίοι, μακριά από κάτι άνομο και λαθραίο, ζωές που εκπηγάζανε από την αρχική έννοια του λάθρα-λαθείν, του μυστικού βίου, του λαθραίου, κρυμμένου προσώπου»(δες στο βιβλίο σ. 352). Πώς εισέρχεται κανείς σ’ ένα τέτοιο βιβλίο; Ένα βιβλίο που ξεχειλίζει αυτοβιογραφία, οδοιπορικό, - [Η Τέχνη ως νόθο παιδί μιας Πολιτείας χωρίς πολιτιστική στρατηγική](https://mag.frear.gr/i-techni-os-notho-paidi-mias-politeias-choris-politistiki-stratigiki/) - Ζωτικότητα χωρίς υποδομή Η τέχνη στην Ελλάδα σήμερα ζει μια παράδοξη στιγμή. Ποτέ άλλοτε δεν είχαμε τόσες εκθέσεις, τόσους νέους καλλιτέχνες με πραγματική δύναμη και ιδιοσυγκρασία, τόση κινητικότητα σε γκαλερί, ιδρύματα και ανεξάρτητους χώρους. Κι όμως αυτή η ποσοτική έξαψη δεν αντιστοιχεί σε καμία ανάλογη ποιοτική θεμελίωση. Αν δανειστώ τον Rancière, θα έλεγα ότι έχουμε - [Για την «Αυστηρή νύχτα» του Θανάση Θ. Νιάρχου](https://mag.frear.gr/gia-tin-aystiri-nychta-toy-thanasi-th-niarchoy/) - Θανάσης Θ. Νιάρχος, Αυστηρή νύχτα, Κουκκίδα, Αθήνα 2026. Το πρόσφατο ποιητικό βιβλίο του Θανάση Νιάρχου, Αυστηρή νύχτα, κάθε άλλο παρά «αυστηρό» είναι, όχι μόνο σε επίπεδο ειδολογικό, μιας και δεν εντάσσεται ξεκάθαρα στο ευρύτερο πεδίο και την περιοχή της ποίησης, αλλά και στο επίπεδο των βεβαιοτήτων που εκφράζει και υπερασπίζεται ο συγγραφέας. Πιο σωστό θα - [Ο Σταύρος Ζαφειρίου και η οντολογική πολλαπλότητα της ποίησής του](https://mag.frear.gr/o-stayros-zafeirioy-kai-i-ontologiki-pollaplotita-tis-poiisis-toy/) - Με την πρόσφατη συλλογή ή, καλύτερα, τη σύνθεση ποιημάτων του Σταύρου Ζαφειρίου, Επειδή έτσι γίνεται (Νεφέλη, 2026), μπαίνει και πάλι σε κίνηση η προσεκτικά βασισμένη στη νοηματική αλληλουχία και όχι στο συνήθως αυθόρμητο, δρομολόγηση ενός λόγου (δεν λέω ποιητικού ή άλλου είδους), ο οποίος απαρτίζεται σταθερά τα τελευταία χρόνια από μια αλυσίδα ενοτήτων γενετικά διαφορετικών. - [Να μάθουμε να σκεφτόμαστε πριν μάθουμε να ρωτάμε. Κριτικός εγγραμματισμός, ενεργός πολιτειότητα και Τεχνητή Νοημοσύνη στο ελληνικό σχολείο](https://mag.frear.gr/na-mathoyme-na-skeftomaste-prin-mathoyme-na-rotame-kritikos-eggrammatismos-energos-politeiotita-kai-techniti-noimosyni-sto-elliniko-scholeio/) - Εισαγωγή: Σε κάποιες περιπτώσεις, ένα μικρό περιστατικό μπορεί να φωτίσει ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα. Ένας εκπαιδευτικός διαπιστώνει ότι μαθητές του δυσκολεύονται να ολοκληρώσουν μια απλή γραπτή πρόταση. Η πρώτη αντίδραση είναι συχνά η θλίψη, η αγανάκτηση ή η εύκολη καταγγελία: «Οι νέοι δεν διαβάζουν», «δεν μπορούν να γράψουν», «δεν μπορούν να σκεφτούν». Ίσως όμως η - [Για τους «Νόμους» του Ζήσιμου Λορεντζάτου](https://mag.frear.gr/gia-toys-nomoys-toy-zisimoy-lorentzatoy/) - Ζήσιμος Λορεντζάτος, Νόμοι ήτοι η Μεγάλη Παράδοση ή παμπάλαιος δόξα, επιμ. Σταύρος Ζουμπουλάκης, Άρτος Ζωής, Αθήνα 2026. 1998-2000 Δεν μπορώ να κρύψω τη χαρά μου για την πρόσκληση να μιλήσουμε σήμερα για τους Νόμους του Ζήσιμου Λορεντζάτου, και μάλιστα μαζί με τον Σταύρο Ζουμπουλάκη και τον Διονύση Καψάλη, για τους λόγους που όλοι μας νομίζω - [Όταν το έγκλημα γίνεται κοινωνιολογία](https://mag.frear.gr/otan-to-egklima-ginetai-koinoniologia/) - Η υπόθεση Λίντσεϊ Κλάνσι και η δοκιμασία του κράτους δικαίου Η τραγωδία που εκτυλίχθηκε το απόγευμα της 24ης Ιανουαρίου 2023 στην κωμόπολη του Ντάξμπερι στη Μασαχουσέτη δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη σκοτεινό κεφάλαιο στα αστυνομικά χρονικά των Ηνωμένων Πολιτειών. Η αποτρόπαιη πράξη της θανάτωσης τριών ανήλικων παιδιών –της πεντάχρονης Κόρα, του τρίχρονου Ντόσον και του - [Αυθεντία και Αυταρχισμός](https://mag.frear.gr/aythentia-kai-aytarchismos/) - 10ο Διεθνές Ψυχαναλυτικό Συμπόσιο Δελφών Ολοκληρώθηκε με επιτυχία το 10ο διεθνές ψυχαναλυτικό συνέδριο των Δελφών, που πραγματοποιήθηκε το τελευταίο τριήμερο του Αυγούστου (27-30), με κοινό και ομιλητές Έλληνες και ξένους ψυχαναλυτές. Η θεματολογία, πυκνή και περισσότερο από επίκαιρη, όχι μόνον για τους δύσκολους καιρούς που διανύουμε όσο και για την αναλυτική πρακτική που οφείλει πάντα - [Οι θεωρητικές βάσεις του Σκοτεινού Διαφωτισμού και η φιλοσοφική εκδοχή του Νικ Λαντ](https://mag.frear.gr/oi-theoritikes-vaseis-toy-skoteinoy-diafotismoy-kai-i-filosofiki-ekdochi-toy-nik-lant/) - Ο λαός λείπειG. Deleuze Εισαγωγή Η απίστευτα γρήγορη εξέλιξη της τεχνολογίας με αιχμή του δόρατος την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), έχει προκαλέσει αυξανόμενη εμφάνιση πολιτικών θεωριών, οι οποίες μελλοντολογούν για την εξέλιξη της πολιτικής κοινωνίας του καπιταλισμού. Η θεωρία που έχει προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον, είναι χωρίς αμφιβολία του Σκοτεινού Διαφωτισμού (ΣΔ). Θεωρητικός του είναι ο Βρετανός - [Η συντηρητική στιγμή της «Αρκουδότρυπας»](https://mag.frear.gr/i-syntiritiki-stigmi-tis-arkoydotrypas/) - «Μια μικρή έκταση ηπειρωτικής γης χωρισμένη από βουνά σε πιο μικρές ενότητες· πολλά νησιά. Γη άγονη, χερσαίες συγκοινωνίες δύσκολες, ακτή με πυκνή κατάτμηση».[1] Στον πρόλογο της Ιστορίας του ο Κ.Θ. Δημαράς χαρτογράφησε τις γεωγραφικές συντεταγμένες του ελληνικού πολιτισμού. Βουνά και θάλασσα καθόρισαν την ιστορία και τον πολιτισμό της χώρας και ως σήμερα «[…] είναι τα - [Η άσχημη αίθουσα. Ένας μιμητικός αποχαιρετισμός στον Κωνσταντίνο Τσουκαλά](https://mag.frear.gr/i-aschimi-aithoysa-enas-mimitikos-apochairetismos-ston-konstantino-tsoykala/) - Είναι χειμώνας της ακαδημαϊκής χρονιάς 1993-1994, λίγους μήνες πριν έχω αποφοιτήσει από το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών όπου είχα καθηγητή, ανάμεσα σε αρκετούς σημαντικούς ανθρώπους, τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά. Βρίσκομαι στο Παρίσι, όπου σπουδάζω κοινωνιολογία σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Οικειοποιούμαι και πάλι την πόλη όπου μεγάλωσα, με τρόπους διαφορετικούς από τα παιδικά - [Το έδαφος κάτω από τα έργα](https://mag.frear.gr/to-edafos-kato-apo-ta-erga/) - Όταν ρωτάμε «πώς πάει η τέχνη στην Ελλάδα σήμερα», απαντάμε συνήθως με απογραφή: πόσα εγκαίνια, πόσα φεστιβάλ, πόσοι ξένοι επιμελητές πέρασαν από την Αθήνα, πόσοι επισκέπτες μετρήθηκαν στην είσοδο. Η απογραφή είναι παρήγορη μα άψυχη. Ας θέσουμε αλλιώς το ερώτημα: όχι τι παράγεται, αλλά υπό ποιες συνθήκες παράγεται, με τι κόστος και ποιος αντέχει να - [Αμερικανική Ιστορία](https://mag.frear.gr/amerikaniki-istoria/) - Χρονικό για ένα φθινόπωρο στον Δρόμο 19 Σεπτεμβρίου Ο δρόμος - μητέρα με οδηγείΣκληρή χώρα των θαυμάτωνΟ ουρανός πάντα εκεί και η γηΣαν στοπ καρέΣταματάω.Βλέπω έναν Ινδιάνοκαίει χόρτα καικαι χορεύει τραγουδώνταςΤο τραγούδι των νεκρώνΚάπου στο βάθος ένας κουτσός σκύλοςένα αρμαντίλο κι ένας μεθυσμένος πιστολάςΚρέμονται από τα χρώματα της αμφιλύκηςΤο παρατημένο μοτέλστην αρχιτεκτονική του φαντασιακούπροσθέτει ένα - [Δώδεκα νέες ποιητικές φωνές](https://mag.frear.gr/dodeka-nees-poiitikes-fones/) - Ιωάννα ΓκαρόσηΣΚΑΝΤΖΟΧΟΙΡΟΣΚάθε βράδυ, μόλις σβήσουν τα φώτακαι η σιωπή θάψει τις τελευταίες σκιές,στο υπνοδωμάτιομε αγκαλιάζει ένας σκαντζόχοιρος.Με αγαπά μ’ έναν τρόποπου κρυώνει το δέρμα μου.Μου αφήνει στα χέρια φτερά.Στην κοιλιά μου φτύνει μούρα.Ανάμεσα στα πόδια μουφυτεύει αυγά μικρών πουλιών.Έρχεται πάντα πεινασμένος.Στεγνώνει τις μικρές κηλίδες ιδρώταμε ψίθυρουςκαι πίνει το γάλα από το στήθος μου.Ανοίγει μικρές τρύπες - [Σκυλί του σινεμά, 15](https://mag.frear.gr/skyli-toy-sinema-15-2/) - Φέρτε μου το κεφάλι του Αλμπέρτο Γκαρσία(Bring me the head of Alberto Garcia)1974Σκηνοθεσία: Σαμ ΠέκινπαΗθοποιοί: Γουόρεν Όουτς, Ιζέλα Βέγκα Για ένα κομμένο κεφάλιτόσα θύματακαι άπειρες μεξικάνικες μύγεςκαι για ένα κεφάλι νεκρού εραστήτόσες γυναίκες ονειρεύτηκαν τα χάδια τουκαι τόσοι άντρες τα χρήματα μιας αμοιβήςπου θα τους έστελνε στον παράδεισοόμως ήταν κόλασηεπειδή τα κεφάλια των εραστώνδεν υπάρχουνη - [Δεσμώτες του Παρελθόντος: Εμμονή με μία νεκρή](https://mag.frear.gr/desmotes-toy-parelthontos-emmoni-me-mia-nekri/) - Εισαγωγή Τι κοινό μπορεί να υπάρχει ανάμεσα στη συγγραφέα Δάφνη ντι Μωριέ και την ηρωίδα του Ίψεν, Ρεμπέκα; Και τι σχέση μπορεί να έχει ο Άγγλος στρατηγός Σερ Φρέντερικ Άρθουρ Μόνταγκιου Μπράουνινγκ με τον Νορβηγό Ίψεν και το έργο του με τίτλο Ρόσμερσχολμ; Το Ρόσμερσχολμ, γραμμένο το 1886, μοιάζει να αποτελεί ένα είδος «αφετηρίας»/«προγόνου» δύο - [Totentanz](https://mag.frear.gr/totentanz/) - Ο Thomas, η Inge και η Helga είναι οι πιο παλαιοί μου φίλοι σε αυτή τη ζωή, όπως έγραψα στην αφιέρωση στο βιβλίο που αγόρασε ο Thomas για τις αδελφές του στην παρουσίασή μου πρόπερσι. Τα καλοκαίρια στην Αίγινα, ήταν φίλοι μας πριν εγκατασταθούμε στην Ελλάδα και ενώ χάσαμε τους παιδικούς φίλους στην Αγγλία, αυτοὐς - [Σε ποιον ανήκει η μουσική;](https://mag.frear.gr/se-poion-anikei-i-moysiki/) - Κάποιες φορές ένα ζήτημα που αρχικά μοιάζει να μην έχει τεράστια σημασία –ένα δικαίωμα εκτέλεσης, μια απαγόρευση, μια απόφαση κληρονόμου, μια διαφωνία γύρω από τη χρήση ενός τραγουδιού– αποκαλύπτει, εφόσον το εξετάσει κανείς λίγο βαθύτερα, ένα πρόβλημα πολύ ευρύτερο από εκείνο που προκάλεσε την αρχική συζήτηση. Η πρόσφατη αντιπαράθεση γύρω από τη δυνατότητα εκτέλεσης έργων - [Αίματα](https://mag.frear.gr/aimata/) - Στην παραλία εκείνητης δεκαετίας του ‘70που πήγαμε τόσο ξαφνικά ένα προηγούμενο βράδυκρυμμένοι πίσω απ’ τον μικρό βράχοπροστατευμένοιπερνώ τα δάχτυλα πάλι και πάλιστα σγουρά μαλλιάΕίδες; Το μαγιόπράσινο μπικίνι, βαθύ πράσινο γεύση βελούδουσε περίμενε υπομονετικάμε σιγουριάΚι έπειτα πριν λίγες μέρες πάλιστο μετρό στην Αθήναπριν τη στάση πριν κατέβωένιωσα το πρόσωπό σουνα βυθίζεται στις καμπύλες της κοιλιάςτα μπράτσα - [Ο άηχος πυροβολισμός του Χανς φον Προττ. Κεφάλαια έκτο έως όγδοο](https://mag.frear.gr/o-aichos-pyrovolismos-toy-chans-fon-prott/) - [Τα πέντε πρώτα κεφάλαια (μέρη 1 και 2) της παρούσας εργασίας δημοσιεύτηκαν στο τεύχος 16 του Φρέατος (Σεπτέμβριος 2025). Εκκρεμεί ένα τελευταίο μέρος που θα ολοκληρώσει το κείμενο.] [Το 2022 διοργανώθηκε έκθεση με τίτλο «Μουσείο νεοελληνικής αυτοχειρίας», με επιμέλεια του Σαμσών Ρακά. Στο πλαίσιο εκείνης της έκθεσης, η εικαστικός Χριστίνα Κατσάρη παρουσίασε ένα κεραμικό έργο - [Ο άηχος πυροβολισμός του Χανς φον Προττ. Κεφάλαια πρώτο έως πέμπτο](https://mag.frear.gr/o-aichos-pyrovolismos-toy-chans-fon-prott-molysmatikes-archaiologies-ii/) - [Το κείμενο που ακολουθεί αποδίδει τα πρώτα δύο μέρη ενός βιβλίου η δημοσίευση του οποίου έχει προαναγγελθεί και εκκρεμεί. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ενότητας που ξεκίνησε στο Φρόυντ στην Ακρόπολη. Μια ατοπογραφία (Περισπωμένη, 2019) και συνεχίστηκε στο «Φαλμεράγιερ. Συμπληρωματικές σελίδες μιας Historia Solaris» (περιοδικό recto/verso, 2023). Το πρώτο κεφάλαιο έχει δημοσιευτεί ξανά στον ιστότοπο Ασσόδυο - [Ταλαντεύσεις της ποίησης του 21ου αιώνα και αναδιατάξεις του πεδίου της](https://mag.frear.gr/talanteyseis-tis-poiisis-toy-21oy-aiona-kai-anadiataxeis-toy-pedioy-tis/) - It is all art; there is no art.Anna Kornbluh,Immediacy or, The Style of Too Late Capitalism (2023) Le poète, conservateur des infinis visages du vivant.René Char, Feuillets d’hypnos (83) Γράφουμε αλλά και διαβάζουμε, είτε ως αναγνώστ(ρι)ες είτε ως επαγγελματίες αναγνώστ(ρι)ες, ως κριτικοί (όσο κι αν η διάκριση αυτή τείνει σήμερα να εξαλειφθεί, μαζί με την - [«Και πάλι για τον υπερρεαλισμό» (1946): ένα νεανικό κριτικό κείμενο του Μ. Αναγνωστάκη](https://mag.frear.gr/kai-pali-gia-ton-yperrealismo/) - Ο Αναγνωστάκης έγραψε το άρθρο «Και πάλι για τον υπερρεαλισμό» το 1946, όταν ήταν μόλις 21 χρόνων. Μέχρι τότε είχε ήδη δημοσιεύσει τις Εποχές και είχε υπάρξει αρχισυντάκτης σε δύο φοιτητικά περιοδικά, στο Ξεκίνημα (1944) και στον Φοιτητή (1945). Έγραψε επομένως όχι μόνο ποιήματα από πολύ νωρίς, αλλά και κριτικά άρθρα: ο νεαρός Αναγνωστάκης είχε - [Ποιοι φοβούνται την ποιητική γενιά του 2000;](https://mag.frear.gr/poioi-fovoyntai-tin-poiitiki-genia-toy-2000/) - Εισαγωγή. Αναλογιζόμενος το σύγχρονο ποιητικό τοπίο, στέκομαι στην περιορισμένη αναγνώρισή του. Αν και στον αιώνα μας το καινούριο ποίημα βγαίνει από το βιβλίο και πάει στο βιβλιοπωλείο, στο μπαρ, στο θέατρο, στο φεστιβάλ και γενικά κυκλοφορεί στη δημόσια σφαίρα, και άρα έχει μεγαλύτερο κοινό από άλλοτε, οι πνευματικοί ταγοί τού δίνουν πολύ λίγη σημασία. Αυτό - [Ξανά υπνοβάτες;](https://mag.frear.gr/xana-ypnovates/) - Ποιος κυβερνά την υφήλιο; Το φιλόξενο ηλεκτρονικό περιοδικό Φρέαρ με προσκάλεσε να συμμετάσχω σ’ αυτήν εδώ την έκδοσή του με τίτλο «Πού πάμε; Προβλήματα της εποχής μας που απαιτούν επειγόντως επίλυση». Ομολογώ πως για να απαντήσω σ’ αυτό το ερώτημα, πρέπει πρώτα να γνωρίζω τι κυβερνά σήμερα την υφήλιο και στο πώς αντιδρούν οι πολίτες - [Tommy](https://mag.frear.gr/apo-tin-proti-anamnisi-stin-kyria-p/) - Από τις πρώτες αναμνήσεις μου, ήμουν πέντε ή έξι, σίγουρα πριν ξεκινήσω το σχολείο, αργά το βράδυ και ξύπνησα τρομαγμένος, ήχος τηλεόρασης κάτω στο σαλόνι, οι γονείς μου έβλεπαν ταινία, κατέβηκα κλαμένος, πρέπει να ήταν το Tommy του Ken Russell, αυτή η χίπικη ροκ όπερα — οι γονείς μου ήταν χίπιδες παλιά, που μου φαινόταν - [Μια εικόνα (σε) χίλιες λέξεις, V](https://mag.frear.gr/mia-eikona-se-chilies-lexeis-v/) - Το έργο που έχει επιλεγεί φιλοτεχνήθηκε το 1670, τη χρονιά που ο εικοσιτετράχρονος Christian V διαδέχεται τον πατέρα του Frederik ΙΙΙ στον θρόνο της Δανίας. Δυο χρόνια νωρίτερα, ο Cornelius Norbertus Gijsbrechts –ένας ζωγράφος για την προσωπική ζωή του οποίου, ατυχώς, διαθέτουμε ελάχιστες πληροφορίες– είχε προσληφθεί επίσημα από τη Βασιλική Αυλή και αρχίσει να παρουσιάζει - [Το σύγχρονο ποιητικό τοπίο](https://mag.frear.gr/sygxrono-poiitiko-topio/) - Το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2025, ο Κύκλος Ποιητών διοργάνωσε ημερίδα στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων με θέμα «Καταγράφοντας το σύγχρονο ποιητικό τοπίο: τάσεις, θεματικές, προκλήσεις». Οι ανακοινώσεις παρουσιάζονται εδώ με βάση την αλφαβητική σειρά των επωνύμων, όμως το πρόγραμμα της ημερίδας είχε ως ακολούθως: Τιτίκα Δημητρούλια: Παράδοση, μοντερνισμός, μεταμοντερνισμός και μετα-μοντερνισμός: ταλαντεύσεις της σύγχρονης - [Οι αλυκές / Οπωσδήποτε μέλλον](https://mag.frear.gr/oi-alykes-oposdipote-mellon/) - Α΄ ΠΡΑΞΗ [Έναρξη. Εικόνα σέπια σε οθόνη: αρμυρίκια, παραλία, με το νερό της θάλασσας να σβήνει στραφταλίζοντας στην άμμο. Ακούγεται η φωνή της γυναίκας: Ερχόμαστε από το παρελθόν ή από το μέλλον; (Παύση) Μου είπε να πάρω μαζί μου τη θάλασσα και πού να την πάω; Έτσι έγινα ένας μοντέρνος Σίσυφος: κάθε μέρα πνίγομαι μέσα - [Ονειρολόγιο](https://mag.frear.gr/oneirologio/) - «Τη νύχτα είδα τη μάνα μου, στην πόρτα λυπημένη. Ήτανε λέει του Χριστού...» Θόδωρος Αγγελόπουλος Ήτανε σε τόπο χιονισμένο και είχαμε ξεχάσει τα εισιτήρια της επιστροφής. Μπήκε ο Ρόμπερτ σε κάτασπρο καθεδρικό ναό και χάθηκε εκεί μέσα. Έψαχνα, έψαχνα. Ήτανε το παλιό μας σπίτι, ερείπιο σκοτεινό, και μέσα τους οι πατεράδες μας χειρονομάγανε πίσω από - [Προμηθέας 2.0](https://mag.frear.gr/promitheas-2-0/) - Όταν, το 1951, o Τζούλιαν Χάξλεϊ περιέγραφε τον διανθρωπισμό (transhumanism) ως απόπειρα σύλληψης της ανθρωπότητας με όρους «διαρκούς προσπάθειας υπέρβασης των εγγενών της ορίων και πορείας προς μια πληρέστερη πραγμάτωση των δυνατοτήτων της» μέσω της επιστήμης και της τεχνολογίας,[1] ίσως και να μη μπορούσε να διανοηθεί ούτε τις σύγχρονες επεξεργασίες του ομώνυμου φιλοσοφικού ρεύματος και - [Φιλημένοι Φίλοι Φιλήθηκαν, 1](https://mag.frear.gr/filimenoi-filoi-filithikan-1/) - [Μεταξύ άλλων: Καλλιόπη Αλεξιάδου, Ευγένιος Αρανίτσης, Αννίτα Αργυροηλιοπούλου, Χρήστος Βακαλόπουλος, Νίκος Καρούζος, Εμμανουήλ Κουτσουρέλης, Ηλίας Λάγιος, Πάνος Μαμασούλας, Κωστής Παπαγιώργης, Γεωργία Σαγρή, Θάνος Σταθόπουλος, Γιάννης Τζώρτζης, Σώτη Τριανταφύλλου, Γιώργος Τσάκαλος, Κώστας Τσώλης, Νίκος Φατούρος] ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΤΗ ΜΥΧΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΘΑΝΟΥ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ ΜΕΤΑΜΦΙΕΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ Ήδη από τις αρχές της εξέχουσας για μας δεκαετίας του 1980, κινούμενοι - [Του γυναικοκτόνου](https://mag.frear.gr/toy-gynaikoktonoy/) - Βίκυ Τσελεπίδου, Η αγέλη, Πατάκη, Αθήνα 2025 Ο πεζογράφος δεν συντάσσεται με τις απόψεις κανενός από τους ήρωές του. Γι’ αυτόν όλοι έχουν δίκιο. Καθήκον του, όπως του δικηγόρου, είναι να βρει και να αναδείξει τα ελαφρυντικά του φονιά. Δεν σας διαβάζει μόνο η οικογένεια του σκοτωμένου. Σας διαβάζουν και οι φίλοι του φονιά. Μπορεί - [Αλαζονικός ανιστόρητος εφησυχασμός σε «ελώδη στεκάμενα νερά»: ο Σεφέρης και το Kassandra-project](https://mag.frear.gr/alazonikos-anistoritos-efisychasmos-se-elodi-stekoymena-nera/) - Δεν μου αρέσει ούτε να ηθικολογώ, ούτε να καταστροφολογώ, ούτε να προφητεύω. Γνωρίζω ότι αποδίδεται συχνά στους ποιητές ρόλος προφήτη, ρόλος πατέρα του έθνους και τα συναφή. Άλλοτε οι ποιητές πασχίζουν οι ίδιοι να τους αποδοθεί ένας τέτοιος ρόλος, άλλοτε απλώς το αφήνουν να συμβεί, και το αποδέχονται. Και στις ποιήτριες αποδίδονται, μεταπολεμικά, τηρουμένων των - [Fuck Coupletalism*](https://mag.frear.gr/fuck-coupletalism/) - Η πόλη έχει γεμίσει ζευγάρια. Ζευγάρια που ψωνίζουν μαζί, που επιβαίνουν από κοινού σε δίκυκλα, που τσακώνονται στα καφέ συγκρατημένα, που φορούν ασορτί μπουφάν ή ρούχα, που πάνε βόλτα το μωρό τους στο Πεδίον του Άρεως, που παντρεύουν τους φίλους τους, που ανάβουν ο ένας καντήλι στο νεκρό σώμα της άλλης στα νεκροταφεία. Η πόλη - [Καρδίτσα](https://mag.frear.gr/karditsa/) - Ο φορητός προβολέας σκόπευε το τυφλό κομμάτι της πρόσοψης του ισόγειου σπιτιού. Σύνδεσε το HDMI στον υπολογιστή και το μπλε ορθογώνιο αντικαταστάθηκε με την επιφάνεια εργασίας. Ώρα για δουλίτσα: μπίρα, πασατέμπο και play. Η γιαγιά του καθόταν στην άλλη άκρη της αυλής, κανακεύοντας τη Σουλτάνα στα πόδια της. Χάζευε τον δρόμο, μην τυχόν περάσει κανείς - [Μια συνάντηση του Αναγνωστάκη με τον Λόρκα](https://mag.frear.gr/mia-synantisi-toy-anagnostaki-me-ton-lorka/) - Κατὰ τὰ ἔτη 1973-74 ὁ Μίκης Θεοδωράκης συνέθεσε τὸ ἔργο του Μπαλάντες στὸ Παρίσι καὶ στὸ Ντουμπρόβνικ. Τὸ ἔργο κυκλοφόρησε τὸ 1975 σὲ δίσκο LP 33´ (Minos: MSN 259 – MINOS EMI) μὲ ὑπότιτλο Κύκλος τραγουδιῶν σὲ ποίηση Μανόλη Ἀναγνωστάκη. Τὰ ποιήματα τραγουδήθηκαν ἀπὸ τὸν Πέτρο Πανδῆ καὶ τὴ Μαργαρίτα Ζορμπαλᾶ. Χάριν τῆς ἱστορίας ἀναφέρεται - [Η μεταφυσική της παρακμής. Ο Μισέλ Ουελμπέκ και η άρνηση της ευθανασίας](https://mag.frear.gr/i-metafysiki-tis-parakmis-o-misel-oyelmpek-kai-i-arnisi-tis-eythanasias/) - Η πρόσφατη τραγική υπόθεση της 25χρονης Νοέλια Καστίγιο (Noelia Castillo) στην Ισπανία συγκλόνισε την κοινή γνώμη, φέρνοντας στο προσκήνιο τα ηθικά και νομικά αδιέξοδα της ευθανασίας. Η Νοέλια, θύμα ομαδικού βιασμού το 2022, οδηγήθηκε σε απόπειρα αυτοκτονίας που την άφησε παραπληγική, βιώνοντας έκτοτε αβάσταχτους σωματικούς και ψυχολογικούς πόνους. Η επιθυμία της να τερματίσει τη ζωή - [Γλώσσα, έθιμο εθίμων: Και άργησε η «εκδημία» του Πορτοκάλος](https://mag.frear.gr/glossa-ethimo-ethimon-kai-argise-i-ekdimia-toy-portokalos/) - Ο Γκας Πορτοκάλος έγινε σύμβολο μέσα από τις ταινίες Γάμος αλά ελληνικά 1 και 2 λόγω της μανιοκαταθλιπτικής (συνθλιπτικής, ακριβέστερα, τόσο για τους συνομιλητές του όσο και για τον ίδιο) πίστης του ότι όλες οι λέξεις προέρχονται από ελληνικές ρίζες. Όμως, το 2021 ο ελληνικής καταγωγής ηθοποιός Michael Constantine, που υποδύθηκε τόσο γλαφυρά τον ρόλο - [Τρωτών μη προσπελάσιμα](https://mag.frear.gr/troton-mi-prospelasima/) - ΘΑΝΟΣ με κιμωλία λευκήν άκρη-άκρην σε ωστόσον τί ευθείαν γραμμή έχων στο πεζοδρόμιον εύπλοιον πορείαν χαράξει βαδίζει υπερήφανος επάνω αυτής προσέχων μην δά σχολαστικά μάλιστα καν έν των δύο ποδών ξεφύγει πάσχων από υστέρησιν νοός νυχθημερόν άδει σ’ ατομικήν θωπεί’ αρκείτ’ ο ευτυχής ΑΝΕΦΙΚΤΟ ανωφερή καψόνειρα μ’ εμπόδια συν- νεφάκια βάφουν ευγκρί τον ουρανόν αλτ! - [Σύγχρονη έμμετρη ποίηση:](https://mag.frear.gr/sygchroni-emmetri-poiisi/) - Το ταραγμένο πρώτο τέταρτο του αιώνα μας, ενός αιώνα που ξύπνησε εκκωφαντικά με το ξυπνητήρι της 11ης Σεπτεμβρίου, άρπαξε την Ελλάδα από την ονειρική ευμάρεια των Ολυμπιακών Αγώνων και την πέταξε σε μια κρίση διαρκείας, αλλά και, αντίστοιχα, κατέστησε την παγκόσμια επίφαση της «Ρax Americana» ένα πεδίο νέων γεωπολιτικών ανταγωνισμών, πολεμικών συγκρούσεων και κυριαρχίας ενός - [Οι αέναοι (και αναπόφευκτοι) πόλεμοι των ΗΠΑ](https://mag.frear.gr/oi-aenaoi-kai-anapofeyktoi-polemoi-ton-ipa/) - Οι φθινοπωρινές αλογόμυγες ζουζούνιζαν γύρω από το ραγισμένο φωτιστικό, σχημάτιζαν νυσταγμένα οχτάρια μέσα στο αδύναμο φως, συγκρούονταν ξανά και ξανά με τη λιγδιασμένη πορσελάνη και, μ’ έναν ελαφρύ γδούπο, τα σώματά τους επέστρεφαν στη φανταστική μαγνητική τροχιά τους για να συνεχίσουν αυτόν τον αέναο κύκλο, αν και σε μια πολύ κλειστή περίμετρο, μέχρι να σβήσει - [Γιούργκεν Χάμπερμας (1929-2026): Ένας υπερασπιστής του Λόγου](https://mag.frear.gr/gioyrgken-champermas-1929-2026-enas-yperaspistis-toy-logoy/) - Όπως ήταν αναμενόμενο, η εκδημία του Jürgen Habermas συνοδεύτηκε από πληθώρα έντυπων και ψηφιακών αφιερωμάτων, αλλά και αποσπασματικών, «αυθόρμητων», ευνοϊκών και αρνητικών κρίσεων για την προσωπικότητα και το έργο του. Τους θρήνους για την απώλεια, με χαρακτηριστικότερο αυτόν του Picketi που είδε την Ευρωπαϊκή διανόηση να ορφανεύει, διαδεχόταν για καιρό, ειδικά στα social media, η - [Ready-made… Υποκείμενο](https://mag.frear.gr/ready-made-ypokeimeno/) - (Μετάφραση: Σωτήρης Μηνάς) Κάποτε, τα παιδιά έρχονταν στον κόσμο με τρόπο ειδυλλιακό, μέσα από τις φυλλωσιές των φρέσκων λάχανων — όπως στα, γεμάτα αθωότητα, παραμύθια της γιαγιάς ή στο κινηματογραφικό όνειρο του Βιτόριο Ντε Σίκα, το Θαύμα στο Μιλάνο, την εποχή του μεταπολεμικού νεορεαλισμού. Σήμερα όμως, σε καιρό ειρήνης και «μετα-ρεαλισμού», έρχονται στον κόσμο ολοένα - [Ποιήματα για τη Γλώσσα](https://mag.frear.gr/apo-toys-protoeteis-spoydastes/) - από τους πρωτοετείς σπουδαστέςτου Ιδρύματος Τάκης Σινόπουλος Μανώλης Ζαχείλας «Γλώσσα μου, όλα σου άγια και σεπτά και καλοκαμωμένα. Μον’ τούτο δε σ’ το συγχωρνώ: τ’ ότι ʼσαι, συ, της ύπαρξής μου τεκμήριο τρανό. Μα κι έτσι, ας είναι. Βάσανο γλυκύτερο δε θά βρω: με λέξεις ελληνικές, νάμα αστείρευτο, της ζήσης τον καημό να ζωγραφίζω και τις κακοτοπιές». ❧ Βασίλης Ζευγίτης Γλώσσα της - [Προς μια μυθογραφία της καταστροφικής θηλυκότητας](https://mag.frear.gr/pros-mia-mythografia-tis-katastrofikis-thilykotitas/) - Βίκυ Κατσαρού, Μόρα – Το σημάδι της Σάρας, Ενύπνιο, Αθήνα 2025. Υπάρχουν βιβλία που αφηγούνται γεγονότα, βιβλία που σμιλεύουν χαρακτήρες, βιβλία που αναπαριστούν ιστορίες ή εξευγενίζουν ευαισθησίες. Και υπάρχουν, σπανιότερα, βιβλία που λειτουργούν ως τελετουργικοί χώροι – κείμενα που δεν διηγούνται απλώς αλλά καθαγιάζουν, που δεν περιγράφουν αλλά μυούν. Η σύνθεση Μόρα – Το σημάδι - [Για τους «Νεορθόδοξους» του Μάριου Μπέγζου](https://mag.frear.gr/gia-toys-neorthodoys-toy-marioy-mpegzoy/) - Μάριος Μπέγζος, Νεορθόδοξοι. Ο συντηρητισμός της Ορθοδοξίας, Λειμών, Αθήνα 2026. Το βιβλίο επιχειρεί μία κριτική στη λεγόμενη «θεολογία του 1960», την οποία αποκαλεί με το σημαίνον «Νεορθόδοξοι», που ήταν αρχικώς στη δεκαετία του 1980 κακόσημο, αλλά στη συνέχεια εμπεδώθηκε χρησιμοποιούμενο και από μια μερίδα της ίδιας της θεολογίας του 1960 ως ενδώνυμο, όχι πάντως από - [«Το μόνο που μπορεί να κάνει η λογοτεχνία είναι να θέτει καλές ερωτήσεις»](https://mag.frear.gr/to-mono-poy-mporei-na-kanei-i-logotechnia-einai-na-thetei-kales-erotiseis/) - Συνέντευξη στον Βαγγέλη Κούμπουλη Ξεκινήσατε το λογοτεχνικό σας ταξίδι πριν από πολλά χρόνια. Κοιτάζοντας πίσω, πώς έχει εξελιχθεί η σχέση σας με τη γραφή και με τη λογοτεχνία από το πρώτο σας βιβλίο έως σήμερα; Νομίζω ότι έχει «εξομαλυνθεί», με πολλούς τρόπους, τόσο προς το καλύτερο όσο και προς το λιγότερο καλό. Στα είκοσί μου - [Η Ζωή της Ισχύος και η Ισχύς της Ζωής: μεταξύ πολιτικής θεολογίας και βιοπολιτικής](https://mag.frear.gr/i-zoi-tis-ischyos-kai-i-ischys-tis-zois/) - Εισαγωγή Στο σύντομο αυτό κείμενο, θα επιχειρήσω να σκιαγραφήσω πτυχές μιας θεοκρατικής πολιτικής θεολογίας και να τη συνδέσω με την προβληματική της καταφατικής ή θετικής βιοπολιτικής.[1] Οι δυο αυτοί όροι δεν είναι άμεσα προσπελάσιμοι και επομένως απαιτούν διευκρίνηση. Η πολιτική θεολογία είναι ένας όρος σύνθετος και αμφιλεγόμενος. Παραδοσιακά, συνδέεται με το έργο που εξέδωσε το - [Η πιο εκλεπτυσμένη μορφή ακρωτηριασμού](https://mag.frear.gr/i-pio-ekleptysmeni-morfi-akrotiriasmoy/) - Προτού η πόλη μετατραπεί σε αυτή την αδιάλειπτη, λεία επιφάνεια όπου η σκέψη διολισθαίνει δίχως να αφήνει ίχνος, η δική μου γεωμετρία οριζόταν από την επαφή με το ακανόνιστο. Tώρα, καθώς στέκομαι στο μεταίχμιο της μεγάλης αποστασίας, η προσήλωσή μου επιστρέφει εμμονικά σε ένα μικρό, ξύλινο κουτί που φυλάσσω κρυμμένο στις πτυχές μιας καθημερινότητας η - [Οι νέες μορφές απορρύθμισης](https://mag.frear.gr/oi-nees-morfes-aporrythmisis/) - Υπάρχει μια παρεξήγηση βαθιά και σχεδόν οργανική στον τρόπο με τον οποίο ο σύγχρονος κόσμος αντιλαμβάνεται τον εαυτό του. Επιμένει να μιλά για κρίση, σαν να βρισκόμαστε ακόμη μπροστά σε μια παρέκκλιση που, αργά ή γρήγορα, θα διορθωθεί, σαν να πρόκειται για μια προσωρινή δυσλειτουργία των θεσμών, των αξιών, των κοινωνικών μορφών. Και όμως, ό,τι - [Δέκα λόγοι για να διαβάζετε τη Βίβλο στα παιδιά σας](https://mag.frear.gr/deka-logoi-gia-na-diavazete-ti-vivlo-sta-paidia-sas/) - Μετάφραση: Κώστας Δούσης Αν και τα ποσοστά γεννήσεων μειώνονται όχι μόνο στη Δύση αλλά και παγκοσμίως, εξακολουθούν να υπάρχουν κάποια παιδιά που τρέχουν δεξιά κι αριστερά. Δεν είναι λοιπόν απίθανο φέτος να χρειαστεί να κάνετε δώρο σ’ ένα παιδί, ίσως ακόμη και στο δικό σας. Η λογοτεχνική μου σύσταση είναι να τους προσφέρετε μία Βίβλο. - [Δημήτριος](https://mag.frear.gr/dimitrios/) - Γράφει ο Καβάφης πως ο βασιλεύς Δημήτριος όταν είδε άλλον για το θρόνο να ευνοούν οι Μακεδόνες πέταξε τον χρυσό και την πορφύρα που φορούσε και σαν ηθοποιός απήλθε. Ώσπερ ου βασιλεύς, πρώτα ο Πλούταρχος τον είχε χλευάσει, τι διαλαθών, τι υποκριτής τι μεταμφιέννυται χλαμύδα φαιάν τον ξέσκισε. Ένα φιλί δεν καταδέχτηκες ένα φιλί για - [Το να σκοτώνεις ένα παιδί](https://mag.frear.gr/to-na-skotoneis-ena-paidi/) - Μετάφραση: Θέκλα Γεωργίου Είναι μια ήρεμη μέρα∙ το φως του ήλιου απλώνεται στα χωράφια της πεδιάδας. Λίγο ακόμη και θα ηχήσουν οι καμπάνες – ξημερώνει Κυριακή σήμερα. Ανάμεσα σε χωράφια σίκαλης, δυο παιδιά βρίσκουν τυχαία ένα μονοπάτι που δεν είχαν ξαναπάρει ποτέ και στα τρία χωριά της πεδιάδας τα παράθυρα αστράφτουν στο φως του ήλιου. - [Η ψυχοσύνθεση του εκπαιδευτικού](https://mag.frear.gr/i-psychosynthesi-toy-ekpaideytikoy/) - Πονάει. Ζαλίζεται. Δεν κοιμήθηκε καλά το βράδυ — είχε το παιδί άρρωστο, χθες πήγε στον γιατρό, θα πάει μετά στους γονείς του. Φοβάται. Σταματά για μια στιγμή στον διάδρομο, πριν την πόρτα της τάξης. Ακουμπά ελαφρά τον τοίχο. Μια ανάσα βαθιά, εναρκτήρια. Το κουδούνι χτύπησε. Μπαίνει. Μέσα στην τάξη τον περιμένουν είκοσι τρία πρόσωπα. Μερικά - [Για την «Ιεροτελεστία» του Χρήστου Θεοδωρίδη](https://mag.frear.gr/gia-tin-ierotelestia-toy-christoy-theodoridi/) - Ζεις καθηλωμένος σε κοινωνικά δίκτυα και μήντια που βομβούν ακαταπαύστως. Η σιωπή θα ήταν θάνατος. Όχι ότι κι ο βόμβος είναι ζωή – ο σοσιαλ-ικός βόμβος δεν μεταφέρει πια νοήματα στο στομωμένο σου μυαλό. Παρακολουθείς την καταστροφή του κόσμου σε σλόου μόσιον και χάι ντεφινίσιον. Χαζεύεις απαθής αγγελτήρια για πολέμους και συντριβές και απώλειες και - [Σκέψεις μιας ενδιάμεσης γενιάς: Από την αναλογική καταγωγή στην ψηφιακή συνείδηση. Το ρήγμα ως ταυτότητα](https://mag.frear.gr/skepseis-mias-endiamesis-genias/) - Στο μεσοδιάστημα του «κλεμμένου χρόνου» που διαθέτω όλο και σπανιότερα, ανάμεσα στο νοσοκομείο και καθημερινές υποχρεώσεις, σκέφτηκα πολύ πριν έρθω στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, σ’ αυτή τη συζήτηση για την ποίηση. Δεν ήρθα με σχήμα. Ήρθα με επανάληψη˙ μια επανάληψη εμπειρίας: διαβάζω, συζητώ, παρατηρώ και ξαναβρίσκομαι πάντα στο ίδιο σημείο. Στο ερώτημα «τι - [Εισαγωγικό](https://mag.frear.gr/eisagogiko-imeridas/) - Με αφορμή την επέτειο των εκατό χρόνων από τη γέννηση και των είκοσι χρόνων από τον θάνατο του Μανόλη Αναγνωστάκη (1925-2005), το Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και ο Όμιλος Φίλων του ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη διοργάνωσαν τη Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2025 ημερίδα με θέμα: «Ο Αναγνωστάκης διανοούμενος, οι διανοούμενοι σήμερα». Στο πρώτο μέρος της ημερίδας - [Η συνάντηση πολιτικής και πολιτισμού: ο Μ. Αναγνωστάκης στην Αυγή (1981-1984)](https://mag.frear.gr/o-manolis-anagnostakis/) - Ο Μανόλης Αναγνωστάκης δημοσίευε κείμενά του στην Αυγή από το 1963 ώς και το 2002[1]. Τα κείμενά του πληθαίνουν στα χρόνια 1976-1989, ιδίως από το 1981 και έπειτα, όταν ξεκίνησε να συμμετέχει στη διεύθυνση της φιλολογικής σελίδας της εφημερίδας. Υπέγραφε ως: Μανόλης Αναγνωστάκης, Μ. Αν., Σωκρ. Λαζαρίδης[2], Ω, Μανούσος Φάσσης και Θ. Λ. – παραπέμπει - [Ο Αναγνωστάκης και τα όρια του αντιδογματισμού](https://mag.frear.gr/o-anagnostakis-kai-ta-oria-toy-antidogmatismoy/) - Όταν αποχαιρέτησα τους φίλους Σ’ αυτή τη γη ξεχάστηκεν η μέρα Κι οι νύχτες εναλλάσσονται με νύχτες […] Ξεχείλισαν οι περιπέτειες οι ιδιωτικές Το άψογο πρόσωπο της ιστορίας θολώνει Μεγάλωσα με αυτούς τους στίχους[1]. Δεν είναι μόνο εξαίρετοι ποιητικά, αλλά ταίριαζαν και στη μελαγχολία της εφηβείας, καθώς και στην ιδιαίτερη σχέση που είχαμε τότε, η - [Πολυσυλλεκτικές διασπορές: Η διάλυση των σχολών και η ανάδυση των κοινοτήτων στη νέα ποίηση](https://mag.frear.gr/polysyllektikes-diaspores/) - Η συζήτηση γύρω από την εικόνα της σύγχρονης –ή, αν θέλουμε, της τρέχουσας– ποίησης στην Ελλάδα συχνά διατυπώνεται με όρους πληθωρισμού: πληθώρα φωνών, πληθώρα εκδόσεων, πληθώρα αισθητικών προτάσεων. Ωστόσο, αυτή η ποικιλία, όσο γοητευτική κι αν ακούγεται, κρύβει μια βαθύτερη αμηχανία: την απουσία εκείνων των συνεκτικών δομών που, ιστορικά, επέτρεπαν στην ποίηση να αυτοκατανοείται ως - [Από τα θεωρητικά σχήματα στο βίωμα: το «συλλογικό» και το έμφυλο ως επίμονες (;) ποιητικές τάσεις](https://mag.frear.gr/apo-ta-theoritika-schimata-sto-vioma/) - 1. Παρά την αμφισβήτηση της έννοιας «γενιά», κριτικοί και φιλόλογοι τη χρησιμοποιούμε συχνά με την εύλογη δικαιολογία «χάριν συνεννόησης». Συζητήσεις και προτάσεις για τη γενιά έχουν ξεκινήσει να γίνονται από πολύ παλιά και ενδεικτικά αναφέρω μερικές πρόσφατες τοποθετήσεις για τη λογοτεχνική γενιά της Δημητρούλια (2017) και του Ματθιόπουλου (2019) γενικά για την έννοια της γενιάς - [Για την «Ορθοδοξία» του Γκίλμπερτ Κιθ Τσέστερτον](https://mag.frear.gr/gia-tin-orthodoxia-toy-gkilmpert-kith-tsesterton/) - Gilbert Keith Chesterton, Ορθοδοξία, Ακρίτας, Αθήνα 2025 (μετάφραση: Λουκάς Κ. Ηλιαδάκης, πρόλογος: Σταύρος Ζουμπουλάκης, επίμετρο: Αντώνιος Καλατζής, τίτλος του πρωτοτύπου: Orthodoxy, The Bodley Head, Λονδίνο 1908). Το έργο Ορθοδοξία αποτελεί ένα κλασικό έργο χριστιανικής απολογητικής, το οποίο έχουμε την ευκαιρία να διαβάσουμε στα ελληνικά, με πρόλογο του Σταύρου Ζουμπουλάκη και ένα διεξοδικό επίμετρο του Αντώνιου - [Happy End!](https://mag.frear.gr/happy-end/) - Βασίλης Αδραχτάς, Δημήτρης Αρκάδας, Δημήτρης Μπεκριδάκης, Δημήτρης Ουλής, Happy End! Στη δίνη της καταστροφής, Αρμός, Αθήνα 2026. Το θεολογικό δοκίμιο των Τεσσάρων, θυμίζοντας το αντίστοιχο Μυθιστόρημα των Τεσσάρων, Άγγελου Τερζάκη, Στράτη Μυριβήλη, Ηλία Βενέζη και Μ. Καραγάτση, αποτελεί ένα εγχείρημα η θεολογία να είναι συλλογική, διαλογική και να επιτρέπει εντός της εντάσεις, χωρίς κάποια ανακουφιστική - [Ποίηση και πολιτική στην εποχή των πολυκρίσεων](https://mag.frear.gr/poiisi-kai-politiki-stin-epochi-ton-polykriseon/) - Η νεότερη ποιητική γενιά εμφανίζεται ουσιαστικά τα τελευταία χρόνια της μεταπολίτευσης. Λίγο πριν το ιδεολόγημα της «ισχυρής Ελλάδας» καταρρεύσει με πάταγο πάνω στα σαθρά υλικά του. Με την αρχή της νέας χιλιετίας, λίγο μετά την πολλαπλή έκρηξη μεγαλομανίας των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Ήδη καχύποπτη απέναντι στην πλαστική αισιοδοξία των ετών εκείνων, η νεότερη ποιητική - [Η πρωτοπορία της «κανονικότητας»](https://mag.frear.gr/i-protoporia-tis-kanonikotitas/) - Στα τέλη Ιανουαρίου έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 79 ετών ο Κώστας Γανωσέλης, ένας από τους σπουδαιότερους και επιδραστικότερους μαέστρους και ενορχηστρωτές της ελληνικής μουσικής σκηνής. Στο τεράστιο –από άποψη ποιότητας και ποσότητας– έργο του καταγράφεται η ενορχηστρωτική σφραγίδα σε πάνω από 70 δίσκους, στους οποίους αποτυπώνεται ένα κράμα φοβερά ετερόκλητων επιρροών, από τη - [Μερικά από τα κυριότερα προβλήματα της ανθρωπότητας – και λίγες σκέψεις γι’ αυτά](https://mag.frear.gr/merika-apo-ta-kyriotera-provlimata-tis-anthropotitas-kai-liges-skepseis-gi-ayta/) - Και μόνο η διατύπωση του θέματος θα μπορούσε να προκαλέσει τη δυσπιστία ως προς την ικανότητα κάποιου να το δαμάσει. Δεν είμαι ειδικός να αναλύσω ένα τόσο τεράστιο θέμα ούτε να υποδείξω λύσεις. Θα επιχειρήσω απλώς να θίξω μερικά από τα κυριότερα προβλήματα και να διατυπώσω, έστω έμμεσα, λίγες προτάσεις ως συμβολή στη σχετική συζήτηση. - [Περί του κακού και των στάσεων απέναντί του](https://mag.frear.gr/peri-toy-kakoy-kai-ton-staseon-apenanti-toy/) - Όλοι είμαστε πολιτικά όντα και, ως τέτοια, υποφέρουμε από την κοινωνική δυστυχία. Όλοι είμαστε μεταφυσικά όντα και, ως τέτοια, υποφέρουμε από την ανθρώπινη δυστυχία. B. Fondane Εύκολα διαμαρτύρεται κανείς. Ειδικά, εάν λησμονεί την κατηγορική προσταγή του Καντ: «Να ενεργείς έτσι ώστε η αρχή της βούλησής σου να μπορεί ανά πάσα στιγμή να ισχύει ταυτόχρονα ως - [Διανοούμενοι-ποιητές και κριτική του πολιτισμού σε εποχή αριστερών διχασμών και της αμφισβήτησης](https://mag.frear.gr/dianooymenoi-poiites-kai-kritiki-toy-politismoy/) - Οκτώβριο του 1959, ο Αναγνωστάκης γράφει στον Τάκη Σινόπουλο: «Πρέπει να βρούμε άρθρο για την οργισμένη γενιά και σύντομα. Θα μας σώσει από το πρόβλημα της ύλης του 6ου τεύχους που πρέπει να βγη ώς τα Χριστούγεννα οπωσδήποτε. Πιάσε όλα τα καθάρματα και μη, και πες τους να ψάξουν».[1] Πρόκειται φυσικά για το 6ο τεύχος - [Είναι η κουήρ ποίηση μια πολιτική ποίηση;](https://mag.frear.gr/einai-i-koyir-poiisi-mia-politiki-poiisi/) - Επιτρέψτε μου να αρχίσω με μια ιστορία. Σκέφτομαι ένα περιστατικό gay bashing που συνέβη τον Ιούλιο του 2025 στην Ανθούπολη[1]. Το ακολούθησε, μετά από καιρό, μια ανοιχτή συνέλευση γειτονιάς με κουήρ άτομα στο Περιστέρι, που έθεταν το ζήτημα του καθημερινού κινδύνου της σωματικής τους ακεραιότητας, ιδίως σε λαϊκές γειτονιές όπως αυτή, όπου κυριαρχεί μια macho - [Οι δύο πυξίδες](https://mag.frear.gr/oi-dyo-pyxides/) - I. Η διάχυτη ανασφάλεια στο πεδίο των νέων διακινδυνεύσεων, η αδυναμία κατανόησης και διαχείρισης των νέων απειλών –πραγματικών ή μη– υπονομεύουν τη δυνατότητα πολιτικής πλοήγησης στο νέο παγκόσμιο περιβάλλον. Η πρόθεση των ΗΠΑ να καταστούν νέα παγκόσμια δύναμη, χωρίς σχέδιο συνεργασιών με την Ευρώπη και τους διεθνείς οργανισμούς, η οποία θα ηγεμονεύσει και στην Ευρωπαϊκή - [Τρεις στιγμές, τρεις μαρτυρίες](https://mag.frear.gr/treis-stigmes-treis-martyries/) - 1. Τι σας ώθησε να διεκδικήσετε την υποτροφία Fulbrigh το 1978 για το International Writing Program στο Πανεπιστήμιο της Iowa; Ήταν μια αμοιβαία υπόσχεση που είχα ανταλλάξει με την Αμερική. Εξηγούμαι: δυο χρόνια πριν το IWP [Iowa Writing Program], στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα τέλειωνε μια υποτροφία μου της Ford Foundation και μ’ ένα υπόλοιπο του - [Passover](https://mag.frear.gr/passover/) - Στο πίσω μέρος της φωτογραφίας υπάρχει η αφιέρωση: «Η θεά είναι θνητή»την είδα να περιδιαβαίνει στο πάρκο Giardini Indro Montanelliστις ρίζες του πλάτανου, η φωτογραφία είναι ένα νεαρό κορίτσι – στη μέση ενός μακρύτατου κυματοθραύστη που σπάει όνειρα στην τεχνητή λιμνούλατο πρόσωπό της σαν ρυάκια παπαρούνες που τσακίζονται πάνω σε έναν ανοιξιάτικο λιμενοβραχίονα συναισθημάτων. ΙΙ.Χρυσαλλίδα - [Θα κρατήσουν οι χοροί;](https://mag.frear.gr/tha-kratisoyn-oi-choroi-2/) - (Μέρος 2ο – Το περιβόλι του τρελλού) Το Περιβόλι του Τρελλού (1969) εμφανίζεται στην ελληνική μουσική σκηνή σε μια εποχή που η χώρα βρίσκεται... στον «γύψο»! Παρόλα αυτά ο δίσκος φαίνεται να κινείται πέρα από τα «στενά» πλαίσια της επικαιρότητας και προσφέρει μια εμπειρία που συνδυάζει μουσική, λόγο και λογοτεχνική αφηγηματικότητα, όλα μαζί σε ένα - [Τέσσερα ποιήματα](https://mag.frear.gr/tessera-poiimata-5/) - ΠΛΗΚΤΡΟΔΑΚΤΥΛΙΣΜΟΙ ΜΕ ΠΙΤΣΙΚΑΤΟΔάχτυλα ἑνδεκασύλλαβα: παγόδαχειροπιαστῶν ὀνείρων ποὺ κροτίδεςτὴ νέμονται καὶ οἱ ἀγαθὲς μερίδεςδιανέμονται μὲ λαβυρίνθων ρόδα χωρὶς τοὺς μίσχους καὶ χωρὶς τὰ σθένητῶν ἀλληγοριῶν ἢ τῶν νημάτωντὶς περιπλέξεις. Στῶν ἐννοημάτωντὰ βάθρα ἀνέρχονται καὶ ὀρχοῦνται ἐν γένει θωπεῖες καὶ ἀσπασμοὶ μὲ συνιζήσειςβλεμμάτων καὶ ρυθμῶν, μὲ χασμωδίεςἀναπνοῶν, μὲ ὁρμῶν ὁμοσπονδίεςκαὶ τελετουργικὲς ἀναρριχήσεις στὰ δέντρα καὶ στ’ ἀγάλματα - [Ποιος θα κερδίσει τον λαχνό του μέλλοντος;](https://mag.frear.gr/poios-tha-kerdisei-ton-lachno-toy-mellontos/) - Στο όνομα της Δύσης Εδώ και χρόνια, έχοντας μετατοπιστεί ως πολιτισμός στην ασφυκτική πρωτοκαθεδρία του παρόντος, στον παροντισμό για τον οποίο μίλησε εκτενώς ο ιστορικός Φρανσουά Αρτόγκ και πολύ πριν από αυτόν, στον «τώρα-χρόνο» [jetzt-zeit] όπως τον είχε βαφτίσει στη δική του γερμανική ο Xάιντεγκερ, για κάποιο καιρό, λοιπόν, είχαμε εναποθέσει τα σχετικά με το - [Σκυλί του σινεμά, 15](https://mag.frear.gr/skyli-toy-sinema-15/) - Το άρωμα: Η ιστορία ενός δολοφόνου (Perfume: The Story of a Murderer) 2006 Σκηνοθεσία: Τομ Τίκβερ Ηθοποιοί: Μπεν Γουίσοου, Άλαν Ρίκμαν, Ρέιτσελ Χαρντ Γουντ, Ντάστιν Χόφμαν «Η ψυχή των όντων είναι η μυρωδιά τους.» Κι όταν η μυρωδιά αυτή απουσιάζει; Το πάθος σταματάει (έστω και για λίγο) τον χρόνο. Το πάθος είναι το άνθος του - [Από και προς τα Νέα Ελληνικά: Η μετάφραση της ποίησης ως καθρέφτης της γλώσσας μας](https://mag.frear.gr/apo-kai-pros-ta-nea-ellinika/) - Η μετάφραση της ποίησης μοιάζει, σε μεγάλο βαθμό, με γλωσσολογικό εργαστήριο. Οι τριβές που προκύπτουν καθώς η μία γλώσσα μεταφέρεται στην άλλη είναι ακριβώς τα σημεία όπου τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε γλώσσας γίνονται πιο ορατά –οι γωνίες, οι καμπύλες, η σχετική ευελιξία και ακαμψία τους, ο διαφορετικός τους ρυθμός. Αναλόγως τι ζεύγος γλωσσών έχουμε, - [Γλώσσα λανθάνουσα…](https://mag.frear.gr/glossa-lanthanoysa/) - Βυζαντινὰ ἀπηχήματα στὴ νεοελληνικὴ λογοτεχνία: Ἀλ. Παπαδιαμάντης, Κ.Π. Καβάφης. Δ. Σαββόπουλος Ἡ δισημία τῆς γλώσσας ἀνοίγει ἐνδιαφέρουσες τροπὲς στὴν πορεία τῆς σκέψης μας. Ἡ γλώσσα λανθάνουσα μᾶς καθιστᾶ προφανὲς ὅτι τὸ λάθος ποὺ μᾶς ξεφεύγει ἀποκαλύπτει συχνὰ τὴν ἀλήθεια ποὺ δὲν θέλουμε νὰ παραδεχτοῦμε. Ἀλλὰ ἡ ἀρχικὴ σημασία τοῦ ρήματος «λανθάνω» ὁδηγεῖ τὴ σκέψη μας - [Η ελληνική γλώσσα ως ιστορική πράξη σκέψης](https://mag.frear.gr/i-elliniki-glossa-os-istoriki-praxi-skepsis/) - Αρχαίος λόγος, μετάφραση και σύγχρονες γλωσσικές προκλήσεις Η συζήτηση για την ελληνική γλώσσα συχνά διαμορφώνεται με γνώμονα κυρίως ζητήματα καταγωγής, συνέχειας και πολιτισμικής ταυτότητας. Μια τέτοια προσέγγιση, αν και εύλογη, τείνει να αντιμετωπίζει τη γλώσσα ως δεδομένο κληροδότημα, ως αντικείμενο διαφύλαξης ή μνημειακής επιβεβαίωσης. Μια γλώσσα ωστόσο με τόσο μακρά ιστορική διαδρομή και τόσο έντονη - [Γράφοντας μεταφράζοντας](https://mag.frear.gr/grafontas-metafrazontas/) - Προσκεκλημένος από τον Κύκλο Ποιητών να μιλήσω για την τρομερή μας τη λαλιά, νιώθω μεν την υποχρέωση να αναφερθώ στην ποίηση, που ήταν η πρώτη μου αγάπη στα μετεφηβικά χρόνια, αλλά σκοπεύω να εστιάσω στην πεζογραφία, την οποία και τελικά παντρεύτηκα, αν και την απάτησα τρεις φορές, με μία ποιητική συλλογή και δύο θεατρικά. Σκέφτομαι, - [«Σαράντα χρόνια αυτοσχεδιάζω»](https://mag.frear.gr/saranta-chronia-aytoschediazo/) - Αγάπησα τον κινηματογράφο από τις ταινίες που έβλεπα πιτσιρικάς στα θερινά «Πλανήτης» και «Βιολέτα» στη Βούλα. Δεν ήξερα τότε τη λέξη «σκηνοθέτης», ήταν απλά ο τελευταίος από τους τίτλους που ανυπομονούσα να τελειώσουν και να αρχίσει επιτέλους «το έργο». Ηθοποιούς θαύμαζα, όχι σκηνοθέτες, Ντελόν, Μπελμοντό, Πήτερ Σέλλερς, Λουί Ντε Φινές, Μπριζίτ Μπαρντό. Πολύ αργότερα κατάλαβα - [«Ανάμεσα στον ρεαλισμό και τη μαγεία»](https://mag.frear.gr/anamesa-ston-realismo-kai-ti-mageia/) - Ο κινηματογράφος έμοιαζε σαν να ήταν εκεί από πάντα. Οι άνθρωποι που με πήραν απ’ το χέρι και μ’ έφεραν στον κόσμο του ήταν σίγουρα οι γονείς μου. Ο πατέρας μου ήταν λάτρης του κινηματογράφου του δημιουργού. Η μάνα μου του αμερικάνικου. Σκέφτομαι πως ίσως για χάρη μας μοιράζονταν τον Ζακ Τατί, τον Πίτερ Σέλλερς, - [Ο παγοπώλης φεύγει](https://mag.frear.gr/o-pagopolis-feygei/) - Τι γλώσσα μιλάει το θέατρο; Εδώ και λίγο καιρό κατασταλάζει μέσα μου η πεποίθηση ότι το θέατρο είναι η μοναδική τέχνη σε θέση να κρατήσει τον άνθρωπο ως πρωτογενή δημιουργό στο καλλιτεχνικό στερέωμα. Ότι η θεατρική σκηνή είναι το τελευταίο προπύργιο της ανθρωπινότητας. Συνειδητά αλλά και ενστικτωδώς ο κόσμος το ξέρει και το επιλέγει διαρκώς. - [H «ελληνική διάρκεια» ως πλήρωση-υπέρβαση του «κενού» της εποχής: ο Ηλίας Βενέζης ως δημόσιος διανοούμενος στη μεταπολεμική δημόσια σφαίρα (1949-1967)](https://mag.frear.gr/h-elliniki-diarkeia-os-plirosi-ypervasi-toy-kenoy-tis-epochis-o-ilias-venezis-os-dimosios-dianooymenos-sti-metapolemiki-dimosia-sfaira-1949-1967/) - Εισαγωγικές και μεθοδολογικές παρατηρήσεις Η παρούσα εργασία επιχειρεί να προσεγγίσει τον Ηλία Βενέζη ως δημόσιο διανοούμενο, εστιάζοντας στις παρεμβάσεις του στη δημόσια σφαίρα της μεταπολεμικής «εκρηκτικής εικοσαετίας». Αντλώντας από τα πεδία της αναστοχαστικής ερμηνευτικής κοινωνιολογίας της νεωτερικότητας και της ιστορικής κοινωνιολογίας των διανοουμένων και εστιάζοντας κυρίως στις συνεισφορές, μεταξύ άλλων, των Mannheim,[1] Bauman,[2] Coser,[3] στη - [Η κυπριακή διάλεκτος στην ποίηση:](https://mag.frear.gr/i-kypriaki-dialektos-stin-poiisi/) - Προσπαθώντας να οριοθετήσω το αντικείμενο της εισήγησής μου, ρωτάω: τι εννοούμε όταν λέμε διαλεκτική ποίηση; Σε τι αναφερόμαστε όταν λέμε διάλεκτος; Θα ακούσετε συχνά να λέγεται πως «γλώσσα είναι μια διάλεκτος με στρατό και ναυτικό», φράση που έγινε ευρέως γνωστή χάρη στον γλωσσολόγο Μαξ Βάινραϊχ. Η θέση αυτή, που τονίζει τη σημασία του κοινωνικοπολιτικού πλαισίου - [Λίγα λόγια για το σινεμά](https://mag.frear.gr/liga-logia-gia-to-sinema/) - Δεν υπάρχει μόνο ένας συγκεκριμένος σκηνοθέτης ή ταινία που με έκαναν να αγαπήσω τον κινηματογράφο. Ο κινηματογράφος, η κινούμενη εικόνα και οι ήχοι που ενσωματώνονται σε αυτήν συνιστούν μια «γραφή» πέρα από πρόσωπα. Προσωπικά δεν θεοποιώ κανέναν. Βρίσκω όμως στοιχεία σε πολλούς κινηματογραφιστές που τα θαυμάζω. Σαν φοιτήτρια χανόμουν μέσα στις σκοτεινές αίθουσες βλέποντας Αντονιόνι, - [«Θα ήθελα να υπάρχει πιο έντονη πολιτική ματιά»](https://mag.frear.gr/tha-ithela-na-yparchei-pio-entoni-politiki-matia/) - Συμπάθησα τον ιταλικό νεορεαλισμό, Φελίνι, Βισκόντι κ.λ.π. και αργότερα τη Νουβέλ Βάγκ, Τρυφώ, και ιδίως Ζαν-Λυκ Γκοντάρ. ❧ Θεμελιακές ταινίες στον ελληνικό κινηματογράφο μπορεί να θεωρηθούν η Στέλλα και ο Ζορμπάς του Κακογιάννη, η Μαγική Πόλη και ο Δράκος του Κούνδουρου, ο Θίασος του Αγγελόπουλου. Στον παγκόσμιο κινηματογράφο ξεχωρίζω τις ταινίες Roma του Κουαρόν και - [Ελληνικός Κινηματογράφος](https://mag.frear.gr/iliopoulou-kinimatografos/) - «Το κορίτσι τρέχει. Το σκυλάκι τρέχει πίσω της. Φύγε Κρις, του λέει το κορίτσι, Πήγαινε πίσω. Θέλει να κρυφτεί αλλά δεν προφταίνει. Μένει με την πλάτη κολλημένη σε μια όρθια ταφόπλακα. Σφίγγει πάνω στο στήθος της την κούκλα. Πάνω στο μνήμα, πάνω στο κορίτσι, γλιστράει αργά η σκιά. Το κορίτσι σηκώνει τα μάτια. Στο μέτωπο - [«Η χαρά και το νόημα είναι στη μίξη»](https://mag.frear.gr/i-chara-kai-to-noima-einai-sti-mixi/) - Ήθελα να πάω να σπουδάσω, ήμουν τυχερός και είχα αυτή τη δυνατότητα. Δεν ήταν ακαδημαϊκής φύσης η επιθυμία μου, δεν είχα κάτι που ήθελα να σπουδάσω, ήθελα να ζήσω τη ζωή του φοιτητή όπως την φανταζόμουν ότι ήταν. Έπρεπε λοιπόν να βρω κάτι να σπουδάσω, και Κινηματογράφος και Λογοτεχνία μου φάνηκε ωραία επιλογή. Μου άρεσε - [«Μια φλόγα σε ένα σαλόνι στον Περισσό»](https://mag.frear.gr/mia-floga-se-ena-saloni-ston-perisso/) - Είναι καλοκαίρι ή άνοιξη, λίγο πριν τα μέσα της δεκαετίας του ʼ90, μάλλον το 1993. Είμαι μάλλον 16 χρονών και είναι μάλλον Σάββατο βράδυ. Είμαι μόνη στο σαλόνι του Περισσού. Οι υπόλοιποι είναι κάπου στην εξοχή για το Σαββατοκύριακο. Κάθομαι στο σκοτάδι στους λευκούς καναπέδες και η τηλεόραση απέναντι παίζει την Ατίθαση καρδιά του David - [Συνοδοιπόροι](https://mag.frear.gr/synodoiporoi/) - Η δημιουργία μιας κινηματογραφικής ταινίας στην Ελλάδα σήμερα είναι μια διαδικασία που απλώνεται σε βάθος χρόνου. Με εξαίρεση μετρημένες εμπορικές παραγωγές που χρηματοδοτούνται από ιδιωτικά κεφάλαια και diy ταινίες που γίνονται με ελάχιστους πόρους, η μέση ελληνική ταινία χρειάζεται τουλάχιστον μία πενταετία πριν συναντήσει το κοινό της. Το σενάριο του Ξεναγού, της diy πρώτης ταινίας - [Οι επιθέσεις στα «σπίτια» μας](https://mag.frear.gr/oi-epitheseis-sta-spitia-mas/) - Ναι, ο πόλεμος μαίνεται γύρω μας. Δεν χρειάζεται να τον φανταστούμε, τον βλέπουμε μέσα στο σπίτι μας, ανοίγοντας την τηλεόραση, τις οθόνες του κινητού. Έχει γίνει δυστυχώς μια καθημερινότητα, από την αρχή του πολέμου της Ουκρανίας και μετά, που ήρθε πολύ κοντά μας. Η πρώτη φορά που έρχεσαι σε επαφή με την εικόνα της κατάρρευσης - [«Αρκεί που ανθίζουν λουλούδια πάνω στις στάχτες»](https://mag.frear.gr/arkei-poy-anthizoyn-loyloydia-pano-stis-stachtes/) - Ήταν όλα τα βιβλία ντυμένα με μπλε κόλλα χαρτί· κρυμμένος ο τίτλος κι ο συγγραφέας. Κι όταν τελείωσαν όσα υπήρχαν στη μικρή βιβλιοθήκη, στον διάδρομο έξω από τις αίθουσες, στο δημοτικό σχολείο — φωτίστηκε η οθόνη. Στο σινεμά που άνοιξε στις Σέρρες, σε ένα χωριό όπου βράδιαζε νωρίς και οι λάμπες στις κολόνες τρεμόπαιζαν μέσα - [Ελληνικός Κινηματογράφος](https://mag.frear.gr/georgovasili-kinimatografos/) - Στην πορεία της ζωής μου, ως ανυποψίαστη θεατής, συνάντησα πολλές ταινίες και δημιουργούς που αγάπησα (και μίσησα), και όλες τους με συγκλόνισαν και με μετακίνησαν, η καθεμία με διαφορετικό τρόπο. Από τα πρώτα μου ερεθίσματα, όπως The Goonies, My Girl και Se7en, μέχρι πιο σκληρές και καθοριστικές εμπειρίες όπως το Kids, Benny's Video και το - [«Τώρα ξέρω πως ο καθένας ταξιδεύει αλλού»](https://mag.frear.gr/tora-xero-pos-o-kathenas-taxideyei-alloy/) - Η αίθουσα με έκανε να αγαπήσω τον κινηματογράφο. Τα καλοκαιρινά σινεμά της παιδικής μου ηλικίας, η Λουζιτάνια, η Αυλαία και η Ηλέκτρα. Μπαίναμε μέσα και ο κόσμος άλλαζε· βγαίναμε έξω και νόμιζα πως όλοι είχαμε ταξιδέψει στο ίδιο μέρος. Τώρα ξέρω πως ο καθένας ταξιδεύει αλλού. Είναι θέμα τύχης ποιες ταινίες θα σε συναντήσουν στη - [Το βλέμμα πριν από την εικόνα](https://mag.frear.gr/to-vlemma-prin-apo-tin-eikona/) - Ήμουν επτά ή οκτώ χρονών όταν ο πατέρας μου με πήγε σινεμά να δω το Jurassic Park. Μπήκα στη σκοτεινή αίθουσα και βγήκα αλλιώς. Για αρκετό καιρό πίστευα στ’ αλήθεια ότι κάπου υπάρχουν δεινόσαυροι και αυτό ήταν το πρώτο μου σοκ. Ότι το σινεμά μπορεί να σε κάνει να πιστέψεις. Να μετακινήσει την πραγματικότητα. Νομίζω - [«Να είμαι ειλικρινής με αυτό που κάνω»](https://mag.frear.gr/na-eimai-eilikrinis-me-ayto-poy-kano/) - Δεν αγάπησα τον κινηματογράφο μέσω μιας ταινίας ή ενός δημιουργού. Τον αγάπησα μέσω της μαγείας της κινηματογραφικής αίθουσας. Ήμουν ακόμη στο δημοτικό, στα Τρίκαλα, όταν άρχισα να βγάζω το χαρτζιλίκι μου δουλεύοντας στον κινηματογράφο Αχίλλειον, που βρισκόταν στο κέντρο της πόλης. Είχα έναν μεγάλο δίσκο και πουλούσα στα διαλείμματα γλυκά και ξηρούς καρπούς. Η μυσταγωγία - [«Η μεγαλύτερη δύναμη του ελληνικού κινηματογράφου είναι η συνενοχή»](https://mag.frear.gr/i-megalyteri-dynami-toy-ellinikoy-kinimatografoy-einai-i-synenochi/) - Ο κινηματογράφος ήταν στην επαρχία όπου μεγάλωσα, στη Μαλεσίνα Φθιώτιδας, μια αναγκαία καθημερινή διαφυγή. Ένα ραντεβού από το οποίο δεν ήθελα να λείπω ποτέ, όποια ταινία και αν έπαιζε. Αγάπησα τον κινηματογράφο, πριν αγαπήσω κάποια συγκεκριμένη ταινία. Αυτή η αίσθηση να βρίσκω τον κόσμο μου μέσα από το βλέμμα άλλων, έγινε η απαραίτητη συνήθειά μου. - [«Τα εις εαυτόν»](https://mag.frear.gr/ta-eis-eayton/) - Θυμάμαι πότε ακριβώς αγάπησα τον κινηματογράφο. Τα Σαββατοκύριακα στο Σινεάκ της Πανεπιστημίου (εκεί όπου σήμερα στεγάζεται η παιδική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου). Η θεία μου, η Φάνια, με πήγαινε ανελλιπώς να δω ταινίες του βωβού κινηματογράφου και μέχρι τα έντεκα είχα ήδη δει Τσάπλιν, Μπάστερ Κίτον, Χάρολντ Λόιντ, Χοντρό - Λιγνό. Μαγικά χρόνια. Ταυτόχρονα, ο - [H Απόγνωση του Panoramic](https://mag.frear.gr/h-apognosi-toy-panoramic/) - Το Panoramic στον κινηματογράφο δηλώνει την κάμερα που στρέφεται οριζόντια (αριστερά-δεξιά) γύρω από τον άξονά της, χωρίς να μετακινείται στον χώρο. Χρησιμοποιείται για να κρύψει και να αποκαλύψει τον χώρο, να τον περιγράψει, να ακολουθήσει ένα πρόσωπο, να αφήσει ένα πρόσωπο. Μπορεί να είναι αργό, μπορεί να είναι γρήγορο. Εμένα όμως πάντα με γοήτευε η - [Η μέγγενη των επιτροπών, η ευθύνη της κριτικής και το ελληνικό ταλέντο](https://mag.frear.gr/i-meggeni-ton-epitropon-i-eythyni-tis-kritikis-kai-to-elliniko-talento/) - ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ Το σινεμά, όπως και άλλες μορφές τέχνης, αντιμετωπίζει το πρόβλημα των κριτηρίων. Με ποια κριτήρια επιλέγεται ένα σενάριο να χρηματοδοτηθεί, μια ταινία να βραβευτεί, να προβληθεί, κ.λπ.; Οι τέχνες δεν έχουν κάποιο αντικειμενικό μέτρο αξιολόγησης, όπως οι επιστήμες ή τα αθλήματα. Ένας μαθηματικός που θα λύσει μια εξίσωση και ένας δρομέας - [Σκέψεις για το σινεμά και το ελληνικό σινεμά](https://mag.frear.gr/skepseis-gia-to-sinema-kai-to-elliniko-sinema/) - Το πλάνο: Από τη γωνία λήψης, τη γνωστή ως «το βλέμμα του πουλιού» (ή βλέμμα του Θεού;), η κάμερα παρατηρεί, σαν αρπαχτικό πουλί, την κίνηση ενός σκουληκιού στο χώμα. Το έδαφος είναι γκρίζο και ανάγλυφο, θα μπορούσε να είναι στη Σελήνη, στον Άρη, στη Γη. Το σκουλήκι προσπαθεί να χωθεί στο χώμα, αλλά και όχι, - [«Σινεμά σημαίνει μεγάλη οθόνη και μόνον»](https://mag.frear.gr/sinema-simainei-megali-othoni-kai-monon/) - Η πρώτη ταινία που με απασχόλησε ως κατασκευή ήταν το μιούζικαλ Τραγουδώντας στη βροχή των Gene Kelly και Stanley Donen. Την είχα δει όταν ήμουν 7 χρονών και εκτός που με είχε μαγέψει ο χορός, οι κλακέτες και γενικά η ζωντάνια στην ταινία, μου έκανε εντύπωση πώς είχαν φτιαχτεί και κινηματογραφηθεί όλα εκείνα τα πράγματα. - [Μια ζωή, σινεμά](https://mag.frear.gr/mia-zoi-sinema/) - Περισσότερο ακόμα από σκηνοθέτης κινηματογράφου, παραμένω πάντα ένας αφοσιωμένος σινεφίλ. Ξεκίνησα να πηγαίνω στο σινεμά τη δεκαετία του ʼ70 – έχω γεννηθεί το 1968. Ακόμα αγαπώ τις εμπορικές πολεμικές και αστυνομικές ταινίες εκείνης της εποχής, όπως και τα γουέστερν ή τα κοινωνικά δράματα, κυρίως από τις ΗΠΑ, που έβλεπα τότε με τον πατέρα μου, ο - [Πράκτορας 007](https://mag.frear.gr/praktoras-007/) - Πέρασα την παιδική μου ηλικία στα λεωφορεία που οδηγούσε ο πατέρας μου, ξέρω την διαδρομή Ένφιλτ, Λίβερπουλ Ρόουτ και τις 14 στάσεις στο αναμεταξύ σαν την πίσω πλευρά του χεριού μου και αν με αφήνανε να κάνω ό,τι θέλω, αν μου αφήνανε ελευθερία, θα μπορούσα να γίνω αυτό ακριβώς. Ένας οδηγός λεωφορείου με ωραία στολή - [Ο ναρκισσισμός του ChatGPT](https://mag.frear.gr/o-narkissismos-toy-chatgpt/) - Πριν κάτι μήνες είχα μία συζήτηση με μια φίλη μου. Με ρώτησε, ως είθισται, για τα νέα μου κι εγώ απάντησα πως από την προηγούμενη βδομάδα που είχε να με δει δεν έχει γίνει τίποτα το αξιοσημείωτο: «πάνω κάτω τα ίδια, αν εξαιρέσεις ότι αυξάνεται σταθερά η χρήση του ChatGPT που κάνω», απάντησα. Σχολίασα πως - [Το κυνήγι των βραβείων (για τα Όσκαρ)](https://mag.frear.gr/to-kynigi-ton-vraveion-gia-ta-oskar/) - Σε ένα από τα αριστουργήματα των Δουβλινέζων (1914) του Τζόις, το Συννεφάκι (στη μετάφραση του Κοσμά Πολίτη), οι δύο πρωταγωνιστές, ο Γκάλαχερ και ο Τσαντλεράκος, αντιπροσωπεύουν δύο εκδοχές του τι συνιστά επιτυχία. Ο ένας δημοσιογράφος επιτυχημένος σε εφημερίδα του Λονδίνου, ο άλλος δειλός ποιητής και αποτυχημένος που ζει στο Δουβλίνο. Ο ένας αναπαυμένος στις δάφνες - [Από τις Βάκχες στον ξένο: θεοφαγία και ναρκισσιστικός πολιτισμός](https://mag.frear.gr/apo-tis-vakches-ston-xeno-theofagia-kai-narkissistikos-politismos/) - Προοίμιο Από τις Βάκχες ως τον σύγχρονο κόσμο, ο ξένος επιστρέφει διαρκώς με διαφορετικά προσωπεία: ως θεός, ως επιθυμία, ως σώμα, ως διαφορά, ως απειλή. Όταν η πόλη δεν μπορεί να τον αναγνωρίσει, δεν τον αποδέχεται πραγματικά, δεν ανταλλάσσει τίποτα μαζί του. Συχνά τον απωθεί, τον φυλακίζει, τον εκδιώκει και τότε εκείνος επιστρέφει με τη - [«η φωνή σου... μας έρχεται μακρινός / και παράταιρος ήχος τυμπάνου»](https://mag.frear.gr/i-foni-soy-mas-erchetai-makrinos/) - Θα ήθελα πρώτα να σχολιάσω τον τίτλο της εισήγησής μου: πρόκειται για στίχους από την ωδή του Κώστα Καρυωτάκη «Εις Ανδρέαν Κάλβον». Το ποίημα αυτό, αποτελούμενο από άψογες μετρικά και υφολογικά κάλβειες στροφές, –έξοχο δείγμα της στιχουργικής μαεστρίας του ποιητή– αναζητεί την αυθεντική φωνή της πατρίδας μέσα στον ορυμαγδό της οργής και της θλίψης για - [Ποιήματα](https://mag.frear.gr/poiimata-7/) - Μετάφραση: Γιάννης Τζώρτζης ΤΟ ΔΙΧΤΥΚατά το βράδι ο άνεμος αλλάζει. Βάρκεςπου ξέμειναν στην προκυμαία βγαίνουνστην ακτή. Ένας κουλοχέρης άντραςκάθεται στην καρίνα ενός σάπιου σκαριού,παλεύει μ’ ένα σκισμένο δίχτυ.Σηκώνει το βλέμμα του. Τραβάει κάτιμε τα δόντια του, δαγκώνοντας γερά.Προσπερνάω αμίλητος.Μέσα σε σύγχυσημ’ αυτόν τον άστατο καιρό, με τιςαπιθανότητες της καρδιάς μου. Συνεχίζωτο δρόμο μου. Όταν γυρίζω - [Η ταινία που δεν έκανα ποτέ](https://mag.frear.gr/i-tainia-poy-den-ekana-pote/) - Όταν ήμουν μικρός, σε ένα τεράστιο άλσος στην Νέα Φιλαδέλφεια ή εμένα μου φαινόταν τότε τεράστιο, υπήρχε ένας ζωολογικός κήπος, στα 90s είμασταν, υπήρχαν τώρα διάφορα, ξέρεις, αυτά τα ζώα που συναντάς στον Εθνικό Κήπο, κότες, κριάρια, παγώνια, παπαγάλοι αλλά και κάποια χωροχρονική στιγμή μέσα σε αυτό υπήρχε και ένα λιοντάρι! Ναι, υπήρχε ένα λιοντάρι, - [Οι μεταμοντέρνοι πολιτισμικοί πόλεμοι της Δύσης: μεταξύ δικαιωματισμού και τραμπισμού](https://mag.frear.gr/oi-metamonternoi-politismikoi-polemoi-tis-dysis/) - Η εποχή μας πάσχει από σχάση στις δύο βασικές διαστάσεις της νεωτερικής δημοκρατίας, που είναι αφενός η λαϊκή κυριαρχία και αφετέρου η προστασία των μειονοτήτων. Η διαίρεση αυτή προϋποτίθεται σε πλήθος πολιτισμικών πολέμων. Χαρακτηριστική είναι η αντίθεση ανάμεσα αφενός στον δικαιωματισμό και αφετέρου στην παλινόρθωση της συντήρησης επί της δεύτερης κυβερνήσεως Ντόναλντ Τραμπ. Ο «πολιτισμικός - [«Το ελληνικό σινεμά μου φαινόταν πάντοτε λίγο επιτηδευμένο»](https://mag.frear.gr/to-elliniko-sinema-moy-fainotan-pantote-ligo-epitideymeno/) - Από πολύ μικρή ηλικία είχα αγάπη για το σινεμά, αλλά και για τις πρώτες σειρές της τηλεόρασης που τότε ξεκινούσε στην Ελλάδα. Ο φυγάς, ο Άγιος, το Peyton Place. Μεγάλωσα στα Πατήσια, που τότε ήταν γεμάτα κινηματογράφους. Η Αμαλία, ο Αχιλλέας, το Ράδιο Σίτι , αργότερα το Λιλά, το Στούντιο, και φυσικά το Λίντο, όπου - [Σελίδες ημερολογίου](https://mag.frear.gr/selides-imerologioy-18/) - Τετάρτη, 1 Ιουλίου 1996:Δεν ξέρω πώς έγινε και θυμήθηκα σήμερα τον ταμία, για δεκαετίες, του Θεάτρου Τέχνης, τον Χάρη. Όταν τον γνωρίσαμε στις αρχές της δεκαετίας του ’60, σαν ένα πρόσωπο σε κορνίζα, όπως διακρινόταν όχι μόνον από τους υποψήφιους θεατές αλλά και από τους περαστικούς πίσω από το τζάμι ενός χώρου που παρέπεμπε σε - [O κινηματογράφος μου](https://mag.frear.gr/o-kinimatografos-moy/) - Στο Κορωπί Μεσογείων Αττικής, που είναι η γενέτειρά μου, τη δεκαετία του ʼ50, είχαμε έναν και μοναδικό κινηματογράφο. Τη «Σινε-Νίκη». Ήταν μια παλιά αποθήκη διαμορφωμένη σε κινηματογραφική αίθουσα. Η πρώτη ταινία που είδα στη ζωή μου, ακριβώς εκεί μέσα, ήταν μια ταινία με τον Κοκοβιό (Πέτρο Γιαννακό). Στα έξι-εφτά μου χρόνια, εκεί γύρω, είδα στην - [Μονταίν](https://mag.frear.gr/montain/) - Απόδοση: Πάνος Στασινός Απ’ τη βιβλιοθήκη του έβλεπε ένα ωραίοΤοπίο, που έφριττε με τη γραμματική,Πόλεις όπου το ψεύδισμα ήταν αναγκαίοΚαι επαρχίες όπου δεν τραύλιζες εκεί. Οι ταγοί αδρανούσαν. Ω, έπρεπε να στραφείΑυτός ο ασέξουαλ λόγιος συντηρητικόςΣτην επανάσταση· να οπλίσει επαρκώςΤη Σάρκα ώστε να λιώσει την Αγία Γραφή. Όταν δαιμόνιοι ωθούν στην τρέλα λογικούς,Αυτοί γυμνώνουν το - [12 Κεφάλαια για τον Συντηρητισμό. Προεισαγωγικά](https://mag.frear.gr/12-kefalaia-gia-ton-syntiritismo-proeisagogika/) - Αφορμή για τη συγγραφή των «Δώδεκα Κεφαλαίων για τον Συντηρητισμό» υπήρξε παλαιότερο αφιέρωμα του Φρέατος με τίτλο «Πέρα από τον συντηρητισμό και τον προοδευτισμό: Ποια πολιτική για το αύριο;». Την περίοδο εκείνη δεν κατέστη δυνατή η δημοσίευση των κειμένων που είχαν προκύψει. Πρόθεση του συγγραφέα είναι να δημοσιευθούν τα δώδεκα αυτά κεφάλαια σε έξι ή - [Αυτοβιογραφικές διακλαδώσεις: Σχόλια με αφορμή τα Ημερολόγια του Γιώργου Κοτζιούλα](https://mag.frear.gr/aytoviografikes-diakladoseis-scholia-me-aformi-ta-imerologia-toy-giorgoy-kotzioyla/) - Αφοσιωμένος θιασώτης του Γιώργου Κοτζιούλα, ο συγγραφέας, μελετητής της γλώσσας και μεταφραστής Νίκος Σαραντάκος δημοσιεύει από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 στον ιστότοπό του και από το 2009 στο δημοφιλές ιστολόγιό του (https://sarantakos.wordpress.com) ποιήματα, πεζά και δοκίμια του Κοτζιούλα, καθώς και ποικίλα μελετήματά του για τον ποιητή.[1] Με πολύχρονη έρευνα στις πηγές, εξάλλου, έχει - [Η τρομερή μας η λαλιά](https://mag.frear.gr/i-tromeri-mas-i-lalia/) - Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά ο Κύκλος Ποιητών διοργάνωσε, με αφορμή την Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, ημερίδα με τον σαββοπουλικής έμπνευσης τίτλο «Η τρομερή μας η λαλιά», το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου, στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Χωρίς πομπώδεις διακηρύξεις, ανώφελους γλωσσαμυντορισμούς και περιττές εκδηλώσεις εθνικής υπερηφάνειας, τους ομιλητές απασχόλησαν επιμέρους και ευρύτερα ζητήματα χρήσης της ελληνικής γλώσσας στη - [Η καταστροφική διαλεκτική. Ψηφιακή θαλπωρή, ατομικιστική απόλαυση και κοινωνική απογοήτευση](https://mag.frear.gr/i-katastrofiki-dialektiki-psifiaki-thalpori-atomikistiki-apolaysi-kai-koinoniki-apogoiteysi/) - Καθώς διάβαζα τους τίτλους των ανακοινώσεων του τραπεζιού μας, ένιωθα να επιβεβαιώνεται μια ισχυρή υποψία που καλλιεργώ με τον εαυτό μου και έναν στενό ιδιωτικό κύκλο. Την υποψία ότι, κατά το δη λεγόμενο, όλοι κάνουν ότι δεν βλέπουν τον ελέφαντα που βρίσκεται ανάμεσα μας μέσα στο δωμάτιο. Με άλλα λόγια, ότι οι αγαπητές φίλοι και - [Από τις ταινίες στο πανεπιστήμιο, και πάλι στις ταινίες](https://mag.frear.gr/apo-tis-tainies-sto-panepistimio-kai-pali-stis-tainies/) - Ένας από τους πιο αυθόρμητους τρόπους με τους οποίους επισκέπτομαι ξανά διάφορα στάδια της ζωής μου είναι μέσω των ταινιών και πιο συγκεκριμένα, αλλά όχι αποκλειστικά, μέσω των αγαπημένων σινεμά που είχε κάθε πόλη στην οποία έχω ζήσει. Σε αυτό το κείμενο δεν θα μιλήσω μόνο για έργα και κινηματογράφους, αλλά οφείλω να ξεκινήσω ανακαλώντας - [Η νύχτα που μας είπαν ότι πέθανε ο Σαββόπουλος](https://mag.frear.gr/i-nychta-poy-mas-eipan-oti-pethane-o-savvopoylos/) - Γουστάρω ελεύθερη και πλούσια ζωή και χαιρετώ σας και φιλώ σας! Ήμουν θυμάμαι στου Ψυρρή, τελείωνε το φθινόπωρο, ήταν μια δύσκολη ημέρα χωρίς ιδιαίτερες συγκινήσεις, επιτεύγματα ή αισθητηριακές εμπειρίες. Δεν επρόκειτο να τη θυμάμαι, εάν δεν διάβαζα την είδηση του θανάτου του Διονύση Σαββόπουλου. Μια νεαρή φίλη μου τον λάτρευε, τον γνώριζε και προσωπικά, τον - [Η πρόσληψη τροφής](https://mag.frear.gr/i-proslipsi-trofis/) - Παρεκκλίσεις: Σάββας Θεουλάκης Υπέρ κεκοιμημένων «Είμαστε η γενιά που θεωρούσε το διάβασμα σαν οδηγό αυτοκαταστροφής. Κάθε κείμενο σχολιασμού που γράφουμε πάνω σ’ ένα άλλο κείμενο είναι σημείωμα αυτοκτονίας».Ευγένιος Αρανίτσης, «Γράμμα απ’ την Ελλάδα στον Νικήτα Σινιόσογλου», Lifo, 28.7.2020. «We had liquor and noise.»Tuxedomoon, «Atlantis», The Ship of Fools, 1986. Κοιμήθηκα ελάχιστα τη δεκαετία του - [«Οιδίποδας» στη Στέγη](https://mag.frear.gr/oidipodas-sti-stegi/) - Ας τελειώνουμε εξαρχής με έναν «μύθο» που κυκλοφορεί επίμονα τα τελευταία χρόνια και συνοψίζεται στη φράση-επιθυμία: «να ακουστεί ο λόγος του αρχαίου ποιητή, δίχως σκηνοθετικά τερτίπια και παρεμβάσεις». Ο λόγος του αρχαίου ποιητή είναι ασφαλώς αφετηριακός και θεμελιώδης. Δεν ακούγεται όμως ποτέ από μόνος του, μαγικά, απλώς και μόνο επειδή οι ηθοποιοί τον αναπαράγουν επί - [1982 ή περί μεταιχμίου](https://mag.frear.gr/1982-i-peri-metaichmioy/) - 1. Τον τελευταίο καιρό έχουν πληθύνει για κάποιον λόγο οι αφορμές όπου μου ζητήθηκαν, εκ του πλαγίου ή ρητά, αυτοβιογραφικής απόχρωσης κείμενα. Αναπόφευκτα, το πρώτο ενικό πρόσωπο έγινε συχνότερο αν και είναι, όπως γνωρίζουμε, πολύ επισφαλές και ολισθηρό. Όταν όμως κάποιος σε προσκαλεί να μιλήσεις για σπαράγματα (μιας) γενιάς ή να τοποθετήσεις τον εαυτό σου - [Το μικρό χρονικό μιας φεμινιστικής αφύπνισης](https://mag.frear.gr/to-mikro-chroniko-mias-feministikis-afypnisis/) - [*T.W. Αναφορές σε περιστατικά βιασμού, σεξουαλικής και έμφυλης βίας] Στο μκχ και τη Δήμητρα Τσ. Πέρυσι ήταν η χρονιά στην οποία αθέτησα μία από τις πιο σοβαρές υποσχέσεις που είχε δώσει ο εφηβικός μου εαυτός: ποτέ μα ποτέ να μην πατήσει το πόδι του στην Αμάρυνθο. Κι όμως, να που είχα βρεθεί περαστική σ’ αυτή - [Ανανόδεντρο](https://mag.frear.gr/ananodentro/) - Μετάφραση: Δημήτρης Αγγελής ΑΝΑΝΟΔΕΝΤΡΟΌταν έφυγε απ’ την Παλαιστίνη, ήθελε νά βρει σ’ εκείνες τις χώρες ένα ανανόδεντρο. Φανταζόταν ένα δέντρο με πυκνή φυλλωσιά, παρόμοιο μ’ αυτό που φύτεψε ο Θεός στον παράδεισο.Παράτησε τη γη του με την ελπίδα μιας νέας και δεν βρήκε αυτό που περίμενε.Σ’ αυτό το ποίημα, ο παππούς μου μπορεί να μαζέψει - [Δεκέμβριος 1999](https://mag.frear.gr/dekemvrios-1999/) - Στα μήστραφα / Μιλλένιουμ* Που να ψυχομασ̆εί τζ̌αι να μεν ι-φκαίννει η ψυσ̌ή του, να πεθάνει τζ̌αι να μεν ησυχάσει πάλε, την κατάραν μου να ’σ̆ει, που να ψοφήσει τζ̆αι να μεν ι-βρεθεί χώμαν να τον σ̆σ̆επάσουσιν, που να τον φάσιν οι σ̆σ̆ύλλοι, να κρούσει στην κόλασην, σκοτωμένον να τον δω, βουττημένον μες στο γαίμαν - [Η στιγμή της σχισμής](https://mag.frear.gr/i-stigmi-tis-schismis/) - Γινόμαστε άραγε ενήλικες στα δεκαοκτώ; Νομικά, ναι, αναμφισβήτητα. Αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι ένιωσα ενήλικας όταν έφτασα σε αυτή την ηλικία το 2017. Και όμως, τότε βρέθηκα ξαφνικά μόνος ανάμεσα στους τέσσερις λευκούς τοίχους ενός στούντιο δεκαέξι τετραγωνικών μέτρων, μακριά από τους γονείς μου, μακριά από τους φίλους μου, μακριά απ’ ό,τι γνώριζα. Τα χρόνια - [Έξι ποιήματα κι ένα πεζό](https://mag.frear.gr/epta-poiimata/) - ΗΤΑΝ ΠΡΩΙ με νίκη άρχισε, που των θεών ένα Παιδί/από τα τέρατα την έχει κερδισμένη.Φρ. Χαίλντερλιν Ήταν πρωίένα πουλίσύριζε σαν φίδικαι στρίγκλιζε σαν μωρόνα ξεγελάσειτου κυνηγού το βόλι η μέρα με περίμενενα βγω να παίξουμεκι ολόχαρα εβγήκα. Πλησίασαν χοροπηδώντας(ήταν τι, δεν γνώριζα)και τάχα πως ρώταγαν:«να παίξουμε, να παίξουμε, να παίξουμεκι εμείς;» με το στραβό τους - [Πώς ζει η Gen Z;](https://mag.frear.gr/pos-zei-i-gen-z/) - Είμαι πια σίγουρη. Γεννήθηκα κι εγώ με κεραίες. Τις φαντάζομαι σαν δύο νέον φούξια χαριτωμένα εξογκώματα, τα οποία, χωρίς να είναι ορατά στο κοινό, ταπεινό, ανθρώπινο μάτι, κάνουν πάντα την εμφάνισή τους σε θεωρητικό επίπεδο όταν κάνω ψυχοθεραπεία ή αρχαία. Νομίζω πως όλες εμείς οι πιο ευαίσθητες ψυχές έχουμε αυτό που οι ενήλικες αποκαλούν «κεραίες - [Γιατί δεν χορεύεται](https://mag.frear.gr/giati-den-choreyetai/) - «Υπήρχαν κι άλλα, το ήξερε, αλλά δεν μπορούσε να τα πει με λέξεις»Ρέιμοντ Κάρβερ Για τον καναπέ ενδιαφέρθηκαν τέσσερις. Ο Γεράσιμος απάντησε στο κορίτσι. Συνεννοήθηκαν. Θα περνούσε το ίδιο απόγευμα από το σπίτι. Τον κατέβασε όπως όπως από το κλιμακοστάσιο και τον τοποθέτησε στην πρασιά, άναψε τσιγάρο και κάθισε στο μεσαίο μαξιλάρι. Φυσούσε ένας ελαφρύς - [Όλα είναι ευάλωτα](https://mag.frear.gr/ola-einai-eyalota/) - Μετάφραση: Ευσταθία Π. Η ζωή δεν έχει ιστορία,η ζωή εκτυλίσσεται. Είναι αλήθεια πως παίρνουμεόλα αυτά που ευχόμαστε; Είναι αλήθεια πως τα παίρνουμεόλα όπως μας αξίζουν; Είναι αλήθεια πως μας βρίσκουνόλα όσα αποφεύγουμε; Χρόνε, εσύ φευγαλέοκαι απίθανο πράγμα – η ζωή δεν είναι ιστορία,αλλά ελπίδα και λείανση. ❧ Δεν είσαι καλύτερος από κανέναν.Δεν είσαι χειρότερος από - [Μεταποιήματα](https://mag.frear.gr/metapoiimata/) - Επιλογή-μετάφραση: Νάνσυ Αγγελή Όταν ο έρωτας επινοεί λαβυρίνθουςσίγουρα κάποιος θα χαθεί Μετά από τόσα ταξίδια μάταια, τόσες απόπειρες φυγής, δίχως να ξέρω με βεβαιότητα τι ή πού να ψάξω, δίχως άλλη πεποίθηση απ’ το να έχω γράψει γι’ αυτά που έζησα ή είδα (συχνά ακόμα και γι’ αυτά που φαντάστηκα ή που έμελλε να ζήσω), - [Άντρας κανείς δε σε στήριξε](https://mag.frear.gr/antras-kaneis-de-se-stirixe/) - Μετάφραση: Τιτίκα Δημητρούλια ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ ΨΙΛΟΚΟΜΜΕΝΟΙ Κάθε βράδυ, βγαίνω στον δρόμο κι ο δρόμος τυλίγεται γύρω μου όπως επίδεσμος σε πληγή. Περνώ το ποτάμι. Τα άπιστα σκυλιά του μου γλείφουν το χέρι. Κάτω από τις γέφυρες, κυλάει η σάρκα των εχθρών μου, σε μεγάλα, μπλάβα κομμάτια. Έτσι περιφέρομαι μες στην πόλη, σαν - [«Προς τους ουρανούς φωταγωγήσου»](https://mag.frear.gr/pros-toys-oyranoys-fotagogisoy/) - «…λάμψιν έχει όλη φλογώδη…»Ο άλλος Διονύσιος Το εν Θεσσαλονίκη Συντριβάνι (των παλαιών φοιτητών φαρίσκος), κοντά στην Έκθεση, ήταν δώρο του Σουλτάνου στην πόλη. Κατά τα επίσημα εγκαίνιά του, σερμπέτι έρεε για μέρες, γλυκαίνοντας τους υπηκόους, λίγο προτού το ξεκίνημα του μεγάλου μονδέρνου αιώνα, του εικοστού. Δίπλα λοιπόν και το ξενοδοχείο ABC. Το δείχνω πια στα - [Στην Αντιγόνη, μια επιστολή](https://mag.frear.gr/stin-antigoni-mia-epistoli/) - Μετάφραση: Έρη Μακρή ΥΠΕΡ/ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ – ΞΟΡΚΙΠαρά το ρίγος στη ραχοκοκαλιά, απ’ τον ιδρώτα της σκόνης,απ’ την πάχνη στην οξαλίδα, την κρυμμένη χολή στη νεραγκούλα,της κοινής οδύνης τα οφειλόμενα, στον χυμό, στη ράχη των πεύκων,παρά τον χειμώνα στις καρδιές, το καλοκαίρι ήρθε.Παρά τον κατάφορτο λόγια άνεμο, το καλοκαίρι ήρθε,με τον μόχθο των τριζονιών, με - [Ο πρώτος υμνητής των συναιρέσεων](https://mag.frear.gr/o-protos-ymnitis-ton-synaireseon/) - Ο θάνατος του Διονύση Σαββόπουλου προκάλεσε τόσα σχόλια και αντιδράσεις όσα και η ζωή του. Αντανάκλαση και κομβικός συντελεστής μιας ολόκληρης εποχής, αναγνωρίζεται σχεδόν από όλους –από τους πολλούς φίλους και τους λιγότερους εχθρούς– ως ένας ανυπέρβλητος καλλιτεχνικός ογκόλιθος της σύγχρονης Ελλάδας. Ο οδηγός των «εκδρομέων του ’60» γνώριζε πολύ καλά ότι το έργο του, - [Η φιλοσοφία ως τρόπος ζωής: Πιερ Αντό - Άλασνταιρ Μακιντάιρ](https://mag.frear.gr/i-filosofia-os-tropos-zois-pier-anto-alasntair-makintair/) - Τι εννοεί κάποιος στις μέρες μας όταν λέει πως θέλει να ασχοληθεί με τη φιλοσοφία; Η απάντηση που έρχεται αμέσως στο νου είναι πως επιθυμεί να σπουδάσει φιλοσοφία σε κάποια πανεπιστημιακή σχολή. Πως θα διαβάζει άρθρα και βιβλία και κάποια στιγμή θα αρχίσει να γράφει άρθρα και βιβλία στα οποία θα σχολιάζει και θα κρίνει - [Ο Claude στο πανεπιστήμιο](https://mag.frear.gr/o-claude-sto-panepistimio/) - Αγαπητοί συνάδελφοι στο μέτωπο της φιλοσοφικής μάχης, Ελπίζω αυτή η επιστολή να σας βρίσκει καλά και όχι παγιδευμένους σε κάποιο υπαρξιακό αδιέξοδο ή σε ατέρμονες συζητήσεις για το νόημα της ζωής με πρωτοετείς φοιτητές. Γράφω σήμερα για να μοιραστώ μαζί σας μια ανακάλυψη που έκανα χθες και που με έκανε να αναρωτηθώ αν ο Πλάτωνας - [Σημειώσεις από τους Αντίποδες. Στιγμιότυπα εαυτομνησίας](https://mag.frear.gr/simeioseis-apo-toys-antipodes-stigmiotypa-eaytomnisias/) - Κοιτώντας,αγαπημένες πατρίδες, φως, σκοτάδι, δειλινό, αυγή: εκεί ζούμε πάντα. Ταγμένοι του τάφου, τροφή λήθης, προσάναμμα του χρόνου, λίπασμα κοσμοφυΐας. Σκοπός ζωής να καθηλώνεις εικόνες, εντυπώσεις, μυρωδιές, χρώματα, ρεύματα αέρα που περικλείνουν το σώμα και βεβαιώνουν πως είσαι τώρα εδώ. Αγαπημένες πατρίδες, φως, σκοτάδι, δειλινό, αυγή, για πάντα, δικοί σας.Η φαινομενολογία της όρασης,μια ήπειρος γεννιέται μαζί - [Επιστροφές…](https://mag.frear.gr/epistrofes/) - Σήμερα κλείνω δεκαπέντε μέρες στο νησί∙ επισκέπτης κι εγώ, όπως τόσοι άλλοι. Όταν κατέβηκα από του βαποριού τη σκάλα, άφησα τη βαλίτσα δίπλα μου και στάθηκα ακίνητος. Χαμένος ήμουν, τίποτα οικείο γύρω μου, όμως περίμενα. Είχα την αίσθηση από μέρες πριν –σχεδόν ήμουν βέβαιος, όταν στο καταχείμωνο σχεδίαζα το ταξίδι– πως μια κοπέλα όμορφη, ντυμένη - [Όταν η τέχνη ξεπερνά τον καλλιτέχνη όπως το φως ξεπερνά το χέρι που ανάβει το σπίρτο](https://mag.frear.gr/otan-i-techni-xeperna-ton-kallitechni-opos-to-fos-xeperna-to-cheri-poy-anavei-to-spirto/) - Παρότι στους στίχους του εμφανίζονται χώροι, πρόσωπα, εικόνες και στιγμιότυπα μιας εποχής, αυτά λειτουργούν περισσότερο ως σκηνικό και όχι ως ο βασικός σκοπός της γραφής του. Ο ηθογράφος καταγράφει πρωτίστως ήθη, έθιμα, κοινωνικούς τύπους και καθημερινότητα με ρεαλισμό. Ο Διονύσης Σαββόπουλος, όμως, χρησιμοποιεί τις εικόνες ως αφετηρία, για να κάνει ποιητικά άλματα, να στοχαστεί πάνω - [Τί νὰ γράψεις γιὰ τὸν Σαββόπουλο;](https://mag.frear.gr/ti-na-grapseis-gia-ton-savvopoylo/) - Ὅταν μοῦ ζητήθηκε κάτι γιὰ τὸ ἀφιέρωμα στὸ Φρέαρ γιὰ τὸν Σαββόπουλο, ἦταν οἱ μέρες τοῦ θανάτου του. Ἔβλεπα, ἐν τῷ μεταξύ, ἀπ’ τοὺς σκαφτιάδες τοῦ διαδικτύου ἀνασυρμένη τὶς μέρες ἐκεῖνες, τὴ συζήτηση στὴν τηλεόραση μὲ τὸν Δοξιάδη καὶ τὸν Ραφαηλίδη, ὅταν εἶχε γίνει θέμα στὶς εἰδήσεις ἡ Φρίντα Λιάπα. Ἡ τελευταία της ταινία, Τὰ - [Τὸ τάνγκο](https://mag.frear.gr/to-tangko/) - Ποῦ νά ʼχουν πάει; — ἐρώτημα ἡ ἐλεγεία θὰ σοῦ βάλειγιὰ κείνους ποὺ χαθῆκαν, λὲς καὶ ὑπάρχει κάποιος τόποςκάποια περιοχή, ὅπου ζεῖ τὸ Χτὲς, καὶ ὑπάρχει τρόποςνὰ ζοῦν τὸ Σήμερα, τὸ Ἀκόμα καὶ τὸ Ἐκ Νέου Πάλι.Ποῦ νά ʼνʼ (τὸ ξαναλέω) ἐκεῖνο τὸ ἀνθρωπομάνιποὺ μὲς στὰ σκονισμένα καλντερίμια ἔχει ἱδρύσει—στοὺς ἔρημους συνοικισμοὺς ποὺ ἐπάλευε νὰ - [Το παραμύθι](https://mag.frear.gr/to-paramythi/) - Μετάφραση: Βίκυ Κατσαρού ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΕκείνος που φτάνει σε μια πόλη να ριζώσει,αρχίζει να νοιάζεται για τις μικρές του ανάγκεςκαι αδιάκοπα αναβάλλει τις ουσιώδεις συναντήσεις.Το τέμενος που θέλει να προσκυνήσει,το καφενείο όπου να καθίσει λαχταρά,ο κήπος που ονειρεύεται να διασχίσει,πάντα –κάπως–γλιστρούν στην άλλη όχθη του δρόμου.Ο γάμος μας έχει αρχίσει να μοιάζει μ’ αυτό.Συγκατοικούμε στο ίδιο σπίτιμε - [Σκέψεις μπροστά σε μια οθόνη](https://mag.frear.gr/skepseis-mprosta-se-mia-othoni/) - Πριν λίγο καιρό επισκέφτηκα και πάλι το Chatgpt, έπειτα από αρκετούς μήνες. Του έθεσα ένα ερώτημα που είχε να κάνει με κάτι που έγραφα, στην προσπάθειά μου να επιβεβαιώσω ένα πραγματολογικό στοιχείο. Η ανταπόκριση του μηχανήματος με άφησε σχεδόν ενεό. Η ταχύτητα, η επιδεξιότητα και η πολύπλευρη αποτελεσματικότητα της απάντησής του, συντεθειμένη μέσα σε μια - [Κατάλογος τσακισμένων πουλιών](https://mag.frear.gr/katalogos-tsakismenon-poylion/) - Μετάφραση: Ευσταθία Παλιοτζήκα ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΣΑΚΙΣΜΕΝΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝΟ Ακουταγκάουα αυτοκτόνησε παίρνοντας υπερβολική δόση βαρβιτουρικών,παρότι το αηδόνι που φτερούγιζε κάτω από τα βλέφαρά τουακόμα ζει.Είδαν τον Νερβάλ να περπατά μ’ έναν αστακόμε μια μπλε κορδέλα.Το σώμα του βρέθηκε κρεμασμένο από ένα φανάρι.Ο Χοσέ Α. Σίλβα πυροβολήθηκε μ’ ένα τριαντάφυλλο από θειάφιαφού έφαγε για πρωινό μερικές σαρδέλες με αφρό - [Ο Σαββόπουλος που γνώρισα](https://mag.frear.gr/o-savvopoylos-poy-gnorisa/) - Τον Διονύση Σαββόπουλο τον τραγουδούσαμε τόσα χρόνια με τα παιδιά της χορωδίας. Τον γνώρισα από κοντά το 2012 στις συναυλίες του με τραγούδια του Μάνου Χατζηδάκι, όπου συμμετείχαμε ως χορωδία με αρκετά τραγούδια. Ήταν ευγενικός, σοβαρός και επιμελής στο έργο που είχε αναλάβει. Οι συναυλίες έγιναν στο Μέγαρο Μουσικής. Το 2013 τον κάλεσα να μας τιμήσει ερμηνεύοντας ένα - [Μια συνομιλία με τον ποιητή Γιάννη Τζώρτζη](https://mag.frear.gr/mia-synomilia-me-ton-poiiti-gianni-tzortzi/) - Ήρθα για πρώτη φορά σε επαφή με το έργο του Γιάννη Τζώρτζη μέσω μιας φίλης μου ποιήτριας, της Α.Π. Σε μια συζήτησή μας, μου είχε αναφέρει το εξής γεγονός: «Είχα βγάλει μόλις το πρώτο μου βιβλίο, όταν δέχτηκα στο σπίτι μου ένα απόγευμα την απροσδόκητη επίσκεψη ενός νεαρού άντρα, που μου συστήθηκε ως Γ.Τζ., ποιητής - [Διονύσης Σαββόπουλος](https://mag.frear.gr/dionysis-savvopoylos/) - Mε τον Σαββόπουλο δεν έτυχε να συναντηθούμε δισκογραφικά. Εκείνος στη Lyra εγώ στην Polygram, στην Columbia και στη Minos, επικοινωνούσα μαζί του μόνο μέσω των έργων του, τα οποία βέβαια ήταν πάντα υψηλής αισθητικής και μοναδικής αυθεντικότητας. Τι να θυμηθεί και τι να πρωτοθαυμάσει κανείς από το Φορτηγό, με το οποίο μας συστήθηκε, μέχρι το - [Χαιρετισμός](https://mag.frear.gr/chairetismos/) - του Νικόλα Χ.Τ. Τώρα το φως μπαίνει αθόρυβα από το παράθυροκι η νύχτα μαζεύει το δίχτυ της αργά,ένας ψαράς που δουλεύει με υπομονή,ή μια διαδοχή πουμοιάζει με χαιρετισμό παλιάς φρουράς. Μπορεί να δεις παράξενα δέντρα σαν ταΜπαομπάπ στον δρόμο σου,αληγείς άνεμοι να συνοδεύσουν το τραγούδι σου, μπορεί να δεις ότι η ζωήείναι ένα δέντρο με - [Ώσπερ τέκταφος](https://mag.frear.gr/osper-tektafos/) - Στη θέση της πανσελήνουέφτασε να μεσουρανείο κομμένος σου μαστόςτο αλεξίκακο γάλα κοιτάζω άσιτοςεκ του λιμού αδολεσχώκοχλάζουν τα υγρά στη στομαχική κοιλότηταένα μικρό βιολί στη ρόδα του φορείου επικαλύπτει αχό και άχοςλιμοκτονώ και δε σε φτάνωκατάρες και ανάθεμα στη φαεσφόρο σου θηλήσε κάθε έκταση των χειρών μουΜόλις προχθές μονάχα αντελήφθηνπως δεν υπήρξε ανύψωση ποτέτωόντι το σφάλμα - [Θραύσματα ενηλικίωσης](https://mag.frear.gr/thraysmata-enilikiosis/) - Στη μητέρα μου Λεπίδα. Βαθύ τραύμα, σκεφτόταν. Ο Eric Burdon, ο Leonard Cohen, ο Van Morrison μού έπαιρναν τη φωνή. Κατέβαινε η βελόνα του πικάπ από το χέρι του πατέρα μου, μυρωδιά του βινυλίου που δεν στεγνώνει, ατέλειωτες στροφές, τα χείλη του μες στο μυαλό μου ζεστασιά ακόμα. ❧ Γύριζα την Αθήνα στο μπλακ άουτ - [Η ενηλικίωση στο κατώφλι του 21ου αι.](https://mag.frear.gr/i-enilikiosi-sto-katofli-toy-21oy-ai/) - Ποια είναι η γενιά μου; Είναι άραγε μια γενιά «συμπαγής»; Ενηλικιώθηκαν όλα τα μέλη της με τον ίδιο τρόπο; Μοιραζόμαστε περισσότερα κοινά χαρακτηριστικά ή μήπως τελικά μας ορίζουν σημαντικά (και) οι διαφορές μας; Όντας γεννημένη το 1985, θα έλεγα ότι ανήκω στη γενιά (τους γεννημένους μεταξύ 1980 και 1989) που ενηλικιώνεται ψυχικά και πνευματικά περίπου - [Στο Στέκι: Εικόνες από μια ενηλικίωση](https://mag.frear.gr/sto-steki-eikones-apo-mia-enilikiosi/) - Θα μπορούσα να αφηγηθώ την ενηλικίωσή μου σαν μια σειρά από διαβάσματα και μουσικές εξερευνήσεις ή ταινίες και σήριαλ. Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να εξηγήσω γιατί, αν περιγράψω τον άναρχο, διαισθητικό τρόπο που βούτηξα σε όλα αυτά, μπορεί να καταλάβει κανείς τον τρόπο που μεγάλωσα –ίσως κι εμένα τον ίδιο. Πιο βαθιά όμως στην καρδιά - [Τότες, του ’80 οι δον κιχώτες!](https://mag.frear.gr/totes-toy-80-oi-don-kichotes/) - Για τη γενιά μου, ιδίως ημών των αγοριών, το πρώτο αλησμόνητο καλοκαίρι ήταν εκείνο του 1974. Το μεγάλο γεγονός που περιμέναμε όλοι ήταν το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου στην τότε Δυτική Γερμανία — το πρώτο που παρακολουθήσαμε. Η κορύφωση ήλθε στις 7 Ιουλίου, ο μεγάλος τελικός στο Μόναχο. Στήθηκα στη μαυρόασπρη Schaub-Lorenz. Ενστικτωδώς υποστήριζα τη Δ. - [Ἱστορίες ἐνηλικίωσης: ὅταν ἡ μελέτη θανάτου γίνεται δημιουργία](https://mag.frear.gr/istories-enilikiosis-otan-i-meleti-thanatoy-ginetai-dimioyrgia/) - Φῶς πού πατεῖ χαρούμενο τόν Ἅδη καί τό ΧάροΔιονύσιος Σολωμός Ὅσο θυμᾶμαι τόν ἑαυτό μου, ἤμουν ἕνα παράξενο παιδί: πότε μελαγχολικό κι ἀμίλητο, πότε φλύαρο, γεμάτο περιέργεια γιά τόν κόσμο καί λαχτάρα γιά ζωή. Διάβαζα τούς βίους τῶν μεγάλων ἀνδρῶν κι ὀνειρευόμουν νά γίνω ἕνας σάν κι αὐτούς πού θά ἔφερνε τήν εἰρήνη στόν κόσμο - [Η γενιά μου](https://mag.frear.gr/i-genia-moy/) - Η πρώτη καθαρή παιδική ανάμνηση που κουβαλάω δεν είναι ούτε σχολείο ούτε γειτονιά. Είναι μια παράσταση Καραγκιόζη, στο Φανάρι του Διογένη στην Πλάκα, όπου τότε, τη δεκαετία του ’70, η γιαγιά μου, η κυρά Ουρανία, είχε έναν ξακουστό φούρνο, που μοσχομύριζε φρέσκο ψωμί όλη η περιοχή. Εκεί έστηνε παραστάσεις ο καραγκιοζοπαίχτης Μίμης Στρατής, γνωστός στα - [Κλίση προς την απομόνωση](https://mag.frear.gr/klisi-pros-tin-apomonosi/) - Ότι η εμπειρία της επτάχρονης δικτατορίας και φυσικά η εξέγερση του Πολυτεχνείου υπήρξαν εκείνα τα γεγονότα της νεότητάς μας που σφράγισαν τη μνήμη της γενιάς μου είναι βέβαια το απολύτως προφανές. Ότι επίσης η σταθερή παρακμή των συλλογικών δεσμών, ο ευτελισμός της πολιτικής και η διολίσθηση της χώρας στην αποκοπή από τους ίδιους της τους - [Μια παρατεταμένη εφηβεία που κρατάει ακόμη και σήμερα](https://mag.frear.gr/mia-paratetameni-efiveia-poy-krataei-akomi-kai-simera/) - Με πρότυπα τις περασμένες γενιές, των μεγάλων ζωγράφων και ποιητών και όσα ακριβά κληρονομήσαμε, ένιωθα πάντα τη γενιά μου να υστερεί. Να μένει πίσω με βαρίδια στα πόδια. Το θάρρος και το θράσος της νιότης γύρευε πάντα μέσα μου ένα Πολυτεχνείο, μια Επανάσταση, μια τομή, να καθορίσουν τον κόσμο εκ νέου. Αντ’ αυτού, βίωσα το - [Από την σιωπή στη συλλογικότητα: σημειώσεις για τη γενιά της μεταπολίτευσης](https://mag.frear.gr/apo-tin-siopi-sti-syllogikotita-simeioseis-gia-ti-genia-tis-metapoliteysis/) - Αναζητώντας σημάδια και ίχνη της γενιάς μου θα επιστρέψω στον χρονικό διχασμό ανάμεσα στη στρατιωτική δικτατορία και τη μεταπολίτευση και στο γεωγραφικό όριο επαρχίας και πόλης. Με δραστικές αλλαγές και μεταβάσεις όταν από μαθητής γυμνασίου, στο χωριό μου, στην Καβάλα τον Ιούλιο του 1974, βρέθηκα τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς, φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. - [Τα δικά μας παραμύθια ήταν τα πιο τρομακτικά](https://mag.frear.gr/ta-dika-mas-paramythia-itan-ta-pio-tromaktika/) - Το παρελθόν είναι μια ξένη χώρα[1]. Ξένη, όπως οι σημερινές τοποθεσίες που βρίσκεις φωτογραφημένες σε παλιές, ξεθωριασμένες καρτ-ποστάλ: αναγνωρίζεις το μέρος, μπορείς και σήμερα να πας εκεί, αλλά δεν θα πας ποτέ εκεί. Όπως ήταν τότε,και όπως ήσουν τότε. Η ξένη χώρα όπου γεννήθηκα εγώ ήταν γεμάτη φόβους. Παντοδύναμους, κι αόρατους. Όσα είχα μπροστά μου, - [Τα σχολεία μου](https://mag.frear.gr/ta-scholeia-moy/) - Και μόνο να σκεφτείς τον όρο «γενιά» αντιλαμβάνεσαι πόσο προβληματικός είναι, ιδιαίτερα αν αρχίσεις να θυμάσαι τους δρόμους της δικής σου ενηλικίωσης, μέσα στο γενικό πλαίσιο της εποχής σου που φυσικά έπαιξε τον καθοριστικό της ρόλο, αλλά με όλη την επίσης καθοριστική συμμετοχή μιας παλέτας άπειρων αποχρώσεων των χαρακτηριστικών της. Χρονικά η γενιά μου είναι - [Από την ποδιά στο Αντιλεξικό: Σημασία, εξουσία και μαθητική υποκειμενοποίηση (1990-1991)](https://mag.frear.gr/apo-tin-podia-sto-antilexiko-simasia-exoysia-kai-mathitiki-ypokeimenopoiisi-1990-1991/) - Νοέμβριος 1990 - αρχές 1991. Ηράκλειο Κρήτης. Τρίτη Λυκείου. Η χρονική αυτή στιγμή δεν λειτουργεί απλώς ως σημείο στο ημερολόγιο. Λειτουργεί ως ιστορική τομή υποκειμενοποίησης. Τα σχολεία κλείνουν για μήνες, όχι ως ατύχημα, αλλά ως αποτέλεσμα μιας συλλογικής άρνησης απέναντι σε μια συγκεκριμένη αναδιάρθρωση της παιδείας. Οι καταλήψεις δεν είναι απλώς πολιτική πρακτική αλλά αναστολή - [Μαδώντας τη μαργαρίτα της ενηλικίωσης](https://mag.frear.gr/madontas-ti-margarita-tis-enilikiosis/) - Ενηλικιώθηκα 10 μηνών. Όταν η ιατρική μού πήρε κάτι για να με σώσει. Και με ανάγκασε να παρακάμψω οριστικά την ταμπέλα που έγραφε «Προς βίον ανθόσπαρτον». Δεν ενηλικιώθηκα ποτέ. Μια που ποτέ δεν πίεσα κανέναν να μου πει με το χέρι στην καρδιά αν όντως υπάρχει ο Άγιος Βασίλης. Ή οι νεράιδες τη νύχτα στην - [ἐν ἀγορᾷ κἀγὼ τέθραμμαι](https://mag.frear.gr/en-agora-kago-tethrammai/) - Ονόματα & Διευθύνσεις: Γιάννης Τζώρτζης, Κωνσταντίνος Ματσούκας, Νίκος Λουδοβίκος, Κασσαβέτη 67 (Βόλος), Μόνικα Τσακανίκα, Αννίτα Φλωροπούλου, Δεληγιώργη 12 (Αθήνα), Άγγελος Σφακιανάκης, Αντώνης Παπαθανασόπουλος, Αλεξάνδρας 161 (Πλατεία Αγίου Νικολάου, Βόλος), Αντρέας Κουτσουρέλης, Αθηνά Μπάρδα, Γιώργος Μπαντίδος, Λεωνίδας Χρηστάκης, Βελισσαρίου 4 (Εξάρχεια), Εμμανουήλ Κουτσουρέλης, Τήνου 11 (Κυψέλη), Ρίτα Κάντας, Ντόρια Μαρνέρη, Πλατεία Παπαδιαμάντη, Νάξου 35 Κυψέλη), Καλομοίρη - [Μνήμες](https://mag.frear.gr/mnimes/) - Να διευκρινίσω κάτι, πριν καταθέσω τη σκέψη μου: θαυμάζω απεριόριστα την αναλυτική και ακολούθως συνθετική σκέψη ενός επιστήμονα κοινωνιολόγου, πάντα λειτουργεί ως μάθημα σε μένα. Πάντα εξηγεί και βάζει στη θέση τους σκόρπια κομμάτια και απορίες της διαδρομής μιας κοινωνίας. Ωστόσο δηλώνω απολύτως ανεπαρκής για οποιαδήποτε συνολική θέαση των πραγμάτων. Δεν είναι ο τομέας μου, - [Αθήνα – Παρίσι με πολλές ενδιάμεσες στάσεις](https://mag.frear.gr/athina-parisi-me-polles-endiameses-staseis/) - Πολλές φορές με ρωτάνε πότε πρωτοάρχισα να ζωγραφίζω και δεν ξέρω τι να απαντήσω, αφού θυμάμαι τον εαυτό μου να ζωγραφίζει από πάντα. Παρ’ όλ’ αυτά υπάρχει μια χαρακτηριστική στιγμή στην πορεία μου όταν το 1967, στην ηλικία των 15 ετών, πηγαίνω για πρώτη φορά στο Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα και σχεδιάζω. Θυμάμαι πολύ καλά - [Η γενιά του ασπρόμαυρου φωτός (που έγινε έγχρωμο)](https://mag.frear.gr/i-genia-toy-aspromayroy-fotos-poy-egine-egchromo/) - (Ημερολόγιο ενηλικίωσης 1977-2000) Γεννήθηκα το 1977, στην Αθήνα. Στην πόλη που δεν είχε μάθει ακόμη να τρέχει τόσο γρήγορα όσο σήμερα, αλλά ήδη λαχταρούσε να προλάβει το μέλλον. Οι δρόμοι στον Βύρωνα συναντούσαν ακόμα τις προσφυγικές μονοκατοικίες, το μπαλκόνι της γιαγιάς είχε μοσχομυριστές γαρδένιες και κάτι αδιόρατα αισιόδοξο. Ίσως γιατί όλοι πίστευαν ότι «τώρα αλλάζουν - [Ο Τσέχωφ](https://mag.frear.gr/o-tsechof/) - Πολλά. Πάρα πολλά. Πολλά γεγονότα. Πολλά διαβάσματα. Αλλά και πολλοί. Πάρα πολλοί άνθρωποι προπαντός. Κι οι συνδυασμοί τους κάθε φορά, κάθε στιγμή, κάθε ώρα. Αλλά πάνω απ’ όλα τώρα πια, νομίζω, τώρα που με ξανασκέφτομαι στο παρελθόν, αυτός ο χρόνος στα δώδεκά μου. Όταν ο πατέρας μου, που θα τον έχανα στα δεκατέσσερά μου, έφερε - [Η γενιά του «πρέπει»](https://mag.frear.gr/i-genia-toy-prepei/) - Γεννηθήκαμε στο τέλος της δεκαετίας του ʼ80, σε μια Ελλάδα που ακόμα τραγουδούσε με ένταση, που οι Τρύπες έγραφαν στίχους για την απελπισία μας πριν καν μάθουμε τι σημαίνει η λέξη, που τα Ξύλινα Σπαθιά και οι De Facto έχτιζαν το soundtrack μιας γενιάς που δεν γνώριζε ακόμα ότι θα μεγαλώσει με το βάρος του - [Ο χρόνος πίσω](https://mag.frear.gr/o-chronos-piso/) - Ας γυρίσουμε τον χρόνο στο μακρινό 1970, όταν ήμουν δεκατεσσάρων χρονών, τότε που γίνονταν τόσες εκρήξεις μέσα στο μυαλό μου. Μαθητής Δευτέρας στο Ζάννειο Πειραματικό Τεχνικό στον Πειραιά. Ένα Πρότυπο Γυμνάσιο αρρένων δύσκολο, που μαζί με την Ιωννίδειο συναγωνίζονταν για την πρωτοκαθεδρία του Πειραιά. Εποχή χούντας, είμαστε λίγο χαμένοι πριν λίγο ανήγγειλε ο Γυμνασιάρχης 4ημερη - [Ιστορία ενηλικίωσης](https://mag.frear.gr/13217-2/) - Ακόμη και σήμερα, θεωρώ τον εαυτό μου ένα παιδί του Ψυχρού Πολέμου. Ίσως γιατί ήταν τόσο βαθιά χαραγμένη στο νου μου η διπλή όψη της Ευρώπης, ώστε όλη μου η κοσμοθεώρηση αντλούσε από εκείνη την γεωπολιτική αντίθεση της Δύσης και της Ανατολής, ένα σχίσμα στον χάρτη που μελετούσα από μικρός. Στον τοίχο του παιδικού δωματίου - [Αθλητικό Κέντρο Αγίου Κοσμά](https://mag.frear.gr/athlitiko-kentro-agioy-kosma/) - Στον «Άγιο Κοσμά» πηγαίναμε κάθε Κυριακή σχεδόν. Ήταν η εποχή λίγο μετά το Κύπελλο Ευρώπης, τέλη δεκαετίας 1980, αρχές ʼ90, όταν η επιδημία του μπάσκετ είχε εξαπλωθεί για τα καλά στη χώρα. Μαζευόμασταν τα ξαδέρφια και κατεβαίναμε με τις μπάλες μας φορτωμένες στο αυτοκίνητο – Συγγρού, Φάληρο, θέα θάλασσα, αεροδρόμιο Ελληνικού και φτάναμε. Με συνοπτικές - [Για τον «Άνθρωπο του Θεού» του Ανδρέα Κεντζού](https://mag.frear.gr/gia-ton-anthropo-toy-theoy-toy-andrea-kentzoy/) - Ανδρέας Κεντζός, Άνθρωπος του Θεού, Αιγόκερως, Αθήνα 2025. Το έργο του Ανδρέα Κεντζού έχει ως θέμα του το πώς θα ήταν ένα μεταφυσικό έγκλημα, ένας φόνος, ο οποίος δεν μπορεί να αναχθεί εξαντλητικώς σε ψυχολογικά κίνητρα, αλλά διαθέτει μια ατόφια οντολογική αξίωση. Σε μια θεατρική παράσταση, η οποία έχει απόλυτη ενότητα χώρου, χρόνου και δράσης, - [Χαρτογραφία](https://mag.frear.gr/chartografia/) - Μετάφραση: Βίκυ Κατσαρού ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ Σε κάθε στιγμή, στην αρχή και στο τέλος,στο μέτρημα μιας ζωής, σκυθρωπής από το πλήρες πένθος,απομένουμε δίχως αύριο ή αρχή,ξεθωριασμένοι από την ηλικία και την απόσταση, λεηλατημένοι από ψεύδη,ανίκανοι να μαζέψουμε οτιδήποτε άλλο παρά άμμοσ’ έναν τόπο αναψυχής,χαράζοντας γραμμές στη σκόνη που κουβαλά τη νόησή μας,προσποιούμενοι πως υπάρχει κάποιο - [Αστέρι μου, φεγγάρι μου / fragmenta, 344-357](https://mag.frear.gr/asteri-moy-feggari-moy-fragmenta-344-357/) - Track #344 / Δεδηλωμένοι δύτες στη διαύγεια, στη διάρκεια, στη διαύγαση. Track #345 / Ιδρυτική Συνθήκη της Συγγραφής του Μυθιστορήματος, 22: Let Us Compare Mythologies. Track #346 / Στα τέλη του 1977, στην Κυψέλη, στο κέντρο του κόσμου, καθώς επέμενε ο Βακαλόπουλος, οι αδελφοί Βασίλης και Νίκος Σπυρόπουλος, συνεπικουρούμενοι από πλειάδα ταλαντούχων νεαρών και από - [Για τους «Φλοιούς» του Ζωρζ Ντιντί-Ουμπερμάν](https://mag.frear.gr/gia-toys-floioys-toy-zorz-ntinti-oymperman/) - Ζωρζ Ντιντί-Ουμπερμάν, Φλοιοί, μετάφραση: Ρίκα Μπενβενίστε, Αντίποδες, Αθήνα 2025. Το βιβλίο συνδυάζει φωτογραφίες και στοχασμούς που αφορμώνται από τμήματα φλοιού σημύδας που συγκράτησε ο Ζωρζ Ντιντί-Ουμπερμάν από την επίσκεψή του στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Από την τάση αυτή του ιστορικού τέχνης και φιλοσόφου Ντιντί-Ουμπερμάν έχει ξανατεθεί το ζήτημα για το μη αναπαραστάσιμο του Ολοκαυτώματος, που υπερβαίνει τις - [Οι αστικοί γαλαξίες του Ίταλο Καλβίνο ή για μια λογοτεχνία της δυνατότητας](https://mag.frear.gr/oi-astikoi-galaxies-toy-italo-kalvino-i-gia-mia-logotechnia-tis-dynatotitas/) - Για τις Αόρατες πόλεις του Ίταλο Καλβίνο Μπορούμε να βρούμε τρία ορόσημα στο έργο του μεγάλου Ιταλού συγγραφέα: το σύντομο πέρασμα του από τη λογοτεχνία του φανταστικού με την τριλογία Οι πρόγονοί μας, και τα δύο εμβληματικά έργα της μεταμοντέρνας περιόδου του, το Αν μια νύχτα του χειμώνα ένας ταξιδιώτης και τις Αόρατες πόλεις. Όλα - [Για την «Ιστορία του ελληνικού κόσμου» του Γιώργου Κοντογιώργη](https://mag.frear.gr/gia-tin-istoria-toy-ellinikoy-kosmoy-toy-giorgoy-kontogiorgi/) - Γιώργος Κοντογιώργης, Ιστορία του ελληνικού κόσμου. Το ελληνικό κοσμοσύστημα από τις απαρχές έως τις ημέρες μας, Αρμός, Αθήνα 2025. Πρόκειται για ελληνική έκδοση του έργου Histoire de la Grèce (Éditions Hatier, Παρίσι, 1992) επικαιροποιημένη και εμπλουτισμένη, καθώς περιέχει επίσης εκτενή ιστοριογράφηση των ετών 1992-2025 και μια ανανεωμένη ματιά που περιλαμβάνει τις εξελίξεις κατά τις τρεις - [Για τις «Αναλογικές ταυτότητες» του π. Νικόλαου Λουδοβίκου](https://mag.frear.gr/gia-tis-analogikes-taytotites-toy-p-nikolaoy-loydovikoy/) - π. Νικόλαος Λουδοβίκος, Αναλογικές ταυτότητες. Η δημιουργία του Χριστιανικού εαυτού. Διεννοημάτωση, μετα-ναρκισσισμός και Χριστιανική θεολογία,Αρμός, Αθήνα 2025. Το magnum opus του π. Νικολάου Λουδοβίκου μπορεί να θεωρηθεί ως μια Ορθόδοξη απάντηση στο Πηγές του εαυτού του Τσαρλς Τέιλορ, αλλά εν πολλοίς και ως μια διορθωτική παρέμβαση στην ιστοριογράφηση του Μισέλ Φουκώ. Εκλαμβάνεται ως ενιαίος ο - [Συμφέροντα και λόγος. Ο Τέρυ Ήγκλετον για τον μεταμοντερνισμό](https://mag.frear.gr/symferonta-kai-logos-o-tery-igkleton-gia-ton-metamonternismo/) - [Πριν από μερικούς μήνες, είχα συνεισφέρει ένα κείμενο στο αφιέρωμα του περιοδικού σχετικά με τους Fredric Jameson, Mark Fisher Franco Berardi. To κείμενο παρουσίαζε και σχολίαζε την κριτική του Φρέντρικ Τζέιμσον στον μεταμοντερνισμό. Νομίζω πως η ευρύτερη σχετική θεματική αποκτάει ουσιώδη επικαιρότητα ειδικά σήμερα, που η παγκόσμια ακροδεξιά με τα φασιστικά της εξαρτήματα θέτει στο - [Θα κρατήσουν οι χοροί;](https://mag.frear.gr/tha-kratisoyn-oi-choroi/) - Η κριτική στον Σαββόπουλο προϋποθέτει αναγκαστικά μια στάση αποστασιοποίησης. Το μουσικό του έργο δεν λειτούργησε μόνο ως καλλιτεχνική έκφραση, αλλά ως συμπύκνωση ιστορικών εμπειριών, πολιτικών διαθέσεων και ηθικών νοηματοδοτήσεων, σε τέτοιο βαθμό ώστε η αποτίμησή του συχνά συνοδεύεται από ένα εκ των προτέρων φορτισμένο πλαίσιο αποδοχής. Η ακρόαση, έτσι, κινδυνεύει να επιβεβαιώνει διαρκώς προκατασκευασμένες βεβαιότητες - [MAGA και Τραμπ : μια συμβιωτική σχέση αλλά ποιας μορφής;](https://mag.frear.gr/maga-kai-tramp-mia-symviotiki-schesi-alla-poias-morfis/) - «Στη ζωή των αυτοκρατόρων υπάρχει μια στιγμή που έρχεται μετά τις ώρες της περηφάνιας για τις αχανείς περιοχές που κατακτήσαμε, μετά τις ώρες της μελαγχολίας και ανακούφισης να ξέρουμε ότι σύντομα θα παραιτηθούμε από κάθε σκέψη να τις γνωρίσουμε και να τις καταλάβουμε. Υπάρχει ένα αίσθημα κενού…. Είναι η τρομερή στιγμή που ανακαλύπτουμε ότι αυτή - [Ὁ Σεφέρης μεταφράζει ἀρχαίους λυρικούς](https://mag.frear.gr/o-seferis-metafrazei-archaioys-lyrikoys/) - Στὶς Μεταγραφές του, δηλαδὴ στὶς μεταφράσεις του ἀπὸ τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ καὶ τὰ λατινικὰ στὰ νέα ἑλληνικά, ὁ Γιῶργος Σεφέρης ἔχει συμπεριλάβει ἕξι μεταφράσματα ἀπὸ τὴν ποίηση τῶν ἀρχαίων λυρικῶν, καὶ δή: δύο ἀπὸ τὸν Στησίχορο (τὰ ὑπ’ ἀριθμ. 8 καὶ 23), ἕνα ἀπὸ τὸν Ἀνακρέοντα (τὸ ὑπ’ ἀριθμ. 21) καὶ τρία ἀπὸ τὸν Σιμωνίδη - [Για μια ποίηση που (δεν;) θεολογεί](https://mag.frear.gr/gia-mia-poiisi-poy-den-theologei/) - 1. Έχει λεχθεί πως όταν τα χείλη δεν φιλούν, τραγουδούν. Κάτι ανάλογο ισχύει ίσως και για τους ποιητές –αντί να μιλούν με στίχους και ποιήματα, αναλύουν φιλολογικά, φιλοσοφικά ή και θεολογικά ποιητικά νοήματα. Μοιάζουν τότε με τα αιχμαλωτισμένα «Albatros» στο ωραίο ποίημα του Baudelaire, αν το θυμάστε. Ανταποκρινόμενος, ωστόσο, στην ευγενική πρόσκληση της καθηγήτριας κ. - [Μια ήσυχη πτώση](https://mag.frear.gr/mia-isychi-ptosi/) - Βαστώ με συμπάθεια τους κανόνες της λογοτεχνικής απόκρισής μου, κι ενώ αντιστέκομαι στην αγιοποίηση της μνήμης, αποκρίθηκα στο κάλεσμα του Δημήτρη Αγγελή — αφού όσο περνά ο καιρός, τόσο περισσότερο η γενιά μου μετατρέπεται σ’ ένα τακτοποιημένο, βολικό, σχεδόν αυτάρεσκο αφήγημα. Κι αυτό με ενοχλεί. Θεωρώ πως δεν είμαι το τυπικό δείγμα αυτής της γενιάς. - [Χριστιανισμός. Η θρησκεία της εξόδου από τις θρησκείες](https://mag.frear.gr/christianismos-i-thriskeia-tis-exodoy-apo-tis-thriskeies/) - Με την σάρκωση ο Λόγος απελευθερώνεται από τα δεσμά της πνευματικότητας.Hans Georg Gadamer Παραμονές Χριστουγέννων γράφονται αυτές οι γραμμές και πώς θα μπορούσε να συμπυκνωθεί καλύτερα το εορταζόμενο γεγονός απ’ ό,τι αναφέρει σε τρεις λέξεις ο Ιωάννης; « Ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο» (Ιω 1,14). Γιατί ο Λόγος να γίνει σάρκα; Τι του έλειπε; Και όμως - [«Το νόημα των προφητειών είναι να μην εκπληρώνονται»](https://mag.frear.gr/to-noima-ton-profiteion-einai-na-min-ekplironontai/) - Συνέντευξη στον Διονύσιο Σκλήρη Ο φιλόσοφος και ιστορικός της τέχνης Ζωρζ Ντιντί-Ουμπερμάν (Georges Didi-Huberman, Σαιντ-Ετιέν 1953), διευθυντής σπουδών στην École des hautes études en sciences sociales (Παρίσι) και κάτοχος, μεταξύ άλλων, των βραβείων Τέοντορ Αντόρνο και Βάλτερ Μπένιαμιν, διαθέτει ένα πολύπλευρο θεωρητικό έργο, το οποίο συνθέτει τη φιλοσοφία, τη θεωρία τέχνης, τη λογοτεχνική κριτική, την - [Μακρύ ζεϊμπέκικο για τον Διονύση: Ο αρχηγός σε αυτό το πανηγύρι](https://mag.frear.gr/makry-zeimpekiko-gia-ton-dionysi-o-archigos-se-ayto-to-panigyri/) - Εισαγωγικά Ο Διονύσης Σαββόπουλος, που έφυγε από τη ζωή στα 81 του χρόνια, στις 21 Οκτωβρίου φέτος, κουβάλησε άθελά του στις πλάτες τη σύγχρονη ιστορία μιας ολόκληρης χώρας, από τη γέννησή του στα Δεκεμβριανά του ʼ44, για έξι δεκαετίες. Εξυμνήθηκε και λοιδωρήθηκε, αποθεώθηκε και διαπομπεύτηκε όσο κανείς άλλος, υποχρεώθηκε ή επιχείρησε να την ερμηνεύσει (τη - [Από τη δικτατορία στη μεταπολίτευση](https://mag.frear.gr/apo-ti-diktatoria-sti-metapoliteysi/) - Γεννήθηκα το 1959. Έτσι το μεγαλύτερο μέρος της παιδικής μου ηλικίας και τα πρώτα χρόνια της εφηβείας συνέπεσαν με τη δικτατορία και τη μεταπολίτευση. Οι εμπειρίες εκείνων των χρόνων συνόδευσαν την ενηλικίωσή μου μαζί με δύο άλλους παράγοντες: τον κινηματογράφο και το Ιστορικό Σπουδαστήριο του Κολλεγίου Αθηνών, όπου πέρασα τα μαθητικά μου χρόνια με υποτροφία. - [Στο κύτος του κήτους, με γαμώ τα σάουντρακ](https://mag.frear.gr/sto-kytos-toy-kitoys-me-gamo-ta-saoyntrak/) - Η πρώτη μου παιδική ανάμνηση αντανακλά χωρίς υπερβολή μία αλλοτινή εποχή, πριν από πολύ-πολύ καιρό, σε κάποιον πολύ γαλαξία πολύ-πολύ μακριά. Είναι αρχές της δεκαετίας του 1980, επί της μίας και μοναδικής αγίας, ομοουσίου και αδιαιρέτου, πραγματικά ορθοδόξου Αλλαγής. Ο υπογράφων πρέπει να ήταν 2-3 ετών και είχε βρεθεί σε μία συνδιάσκεψη της κλαδικής του - [Ενηλικίωση;](https://mag.frear.gr/enilikiosi/) - Το θέμα ας τεθεί ως διπλό ερώτημα. Πότε ενηλικιώνεται κάποιος; Ποια ακριβώς είναι η γενιά μου και πώς προσδιορίζεται; Προσωπικά μιλώντας, η απάντηση στο πρώτο ερώτημα είναι ότι η ενηλικίωση μάλλον δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Υπάρχουν βέβαια περιστατικά από την παιδική ηλικία μέχρι την έκτη δεκαετία της ζωής μου τα οποία θεωρώ κομβικά, κάτι που ισχύει - [Σελίδες ημερολογίου](https://mag.frear.gr/selides-imerologioy-17/) - Δευτέρα, 11 Ιανουαρίου 1999: Αν και καθημερινή, δεν βγαίνω για δουλειά ούτε το πρωί ούτε το μεσημέρι, κυρίως για να πάω στο γραφείο. Ολοκληρώνω την ομιλία μου για τον Κώστα Ταχτσή, το βράδυ φτάνω πρώτος απ’ όλους, ομιλητές και ηθοποιούς, στο Γαλλικό Ινστιτούτο, που γίνεται η εκδήλωση για τον Ταχτσή. Φανταζόμουν πως θα ερχόταν πολύ - [Peraspera. Ο δρόμος προς την ενηλικίωση](https://mag.frear.gr/peraspera-o-dromos-pros-tin-enilikiosi/) - Γεννημένη το 1992, η πορεία της ζωής έμοιαζε στα πρώτα μου χρόνια στρωτή και ομαλή. Τελικά ο δρόμος προς την ενηλικίωση, τη συμβατική αλλά και την πραγματική, έκρυβε ανηφόρες, απότομες κατηφόρες και πονηρές στροφές. Τη δεκαετία του ʼ90 τη θυμάμαι πάντοτε με μεγάλη νοσταλγία και τρυφερότητα. Όλα ήταν ανέμελα για εμένα τότε, τίποτα δεν μπορούσε - [Δήλωση φορολογίας εισοδήματος](https://mag.frear.gr/dilosi-forologias-eisodimatos/) - Νομίζω η αξίωση νηφαλιότητας είναι ανώφελη, όταν καλείσαι να ανασυγκροτήσεις το κατεξοχήν συγκεχυμένο. Ας πούμε ότι κάθε φορά που υποκρίνομαι πως μπορώ να με αντιληφθώ εντός μιας περιχαρακωμένης, χρονικά και χαρακτηρολογικά, γενιάς, αυτοδιαψεύδομαι με τρόπο δυσφορικό· ενώ κάθε φορά που φαντασιώνομαι κάποια απόλυτη απόσχιση, ο καθημερινός κομφορμισμός, η προφορική και διαδικτυακή ομοιογένεια και οι ιλιγγιωδώς - [Δύο ιστορίες από το γυμνάσιο](https://mag.frear.gr/dyo-istories-apo-to-gymnasio/) - Το θέμα με έβαλε σε σκέψεις που δεν με είχαν απασχολήσει ή ίσως έτσι νόμιζα. Ενηλικίωση στους μαθητές του εξαταξίου γυμνασίου της δεκαετίας του ’50 σήμαινε το εικοστό πρώτο έτος. Τότε είχες το δικαίωμα να ψηφίζεις στις εκλογές και ταυτοχρόνως σε περίμενε στη γωνία η απειλή της στρατιωτικής θητείας 24-30 μηνών. Δύο ιστορίες από το - [Για το «Κατά των ληστρικών και εγκληματικών ορδών των άλλων χωρικών» του Μ. Λούθηρου](https://mag.frear.gr/gia-to-kata-ton-listrikon-kai-egklimatikon-ordon-ton-allon-chorikon-toy-m-loythiroy/) - Martin Luther, Κατά των ληστρικών και εγκληματικών ορδών των άλλων χωρικών, μετάφραση: Τάσος Ψηλογιαννόπουλος, επίμετρο: Γιώργος Κουτσοδιάκος, Firebrand, Αθήνα 2025. Τα δύο κείμενα του τόμου γράφτηκαν από τον Μαρτίνο Λούθηρο το 1525 ενάντια σε εξεγερμένους χωρικούς στη Γερμανία που υποστηρίζονταν από τον Τόμας Μύντσερ. Το πρώτο, με τίτλο Κατά των ληστρικών και εγκληματικών ορδών των - [Ένας Μικρός Γυάλινος Κήπος](https://mag.frear.gr/enas-mikros-gyalinos-kipos/) - Ερχόμενος κανείς αντιμέτωπος με ένα τέτοιο θέμα, ή μη-θέμα, αντιμετωπίζει, αν έχει γεννηθεί σαν και εμένα το 2001, μια αρχική αμηχανία σχετικά με το περιεχόμενο των όρων, ή με το ίδιο το προσωπικό αντίκρισμα του ζητήματος. Μια αμηχανία που στη συνέχεια εξαπλώνεται και κυριεύει τελικά ολόκληρο τον ορίζοντα του προβληματισμού. Και ενώ ο λόγος μπορεί - [Aπό τη Δικτατορία στην έξαρση και μετά στην πολιτική αλλά και στην ιδιώτευση](https://mag.frear.gr/apo-ti-diktatoria-stin-exarsi-kai-meta-stin-politiki-alla-kai-stin-idioteysi/) - Η δική μου η γενιά προέρχεται στην κυριολεξία από τον προηγούμενο αιώνα, τον 20ό και είμαστε ήδη στον 21ο. Επομένως, όχι μόνο τα χρόνια, αλλά και οι αιώνες περνάνε γρήγορα. Ανήκω στους boomers, απ’ ό,τι έμαθα σχετικά πρόσφατα, ας πούμε στα γεράματά μου. Δεν πιστεύω σε αυτή τη μόδα με τις γενιές, που μετά τους - [Δύο σονέτα](https://mag.frear.gr/dyo-soneta/) - Απόδοση: Πάνος Στασινός ΣΟΝΕΤΟ ΑΠΟΜΟΝΩΣΕ ΤΟ «Πιέζω τον εαυτό μου να αντικρούει τον εαυτό μου, ώστε να αποφύγω να συμμορφωθώ με το δικό μου γούστο».—Μαρσέλ Ντυσάν Το σονέτο είναι ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο στη σελίδα.Το μάτι σου το απολαμβάνει σε μια αναλογία οχτώ προς πέντε εκεί πάνω.Ας υποθέσουμε πως είσαι ένας επείγων άνθρωπος σε μια επείγουσα - [Εκ των ένδον](https://mag.frear.gr/ek-ton-endon/) - Η ζωή του Γιάννη Ευσταθιάδη όπως την αφηγείται στον εαυτό του – Καλησπέρα! Χαίρομαι που με δέχεσαι σ’ αυτό το δωμάτιο. Κι εγώ δουλεύω εδώ… και μ’ αρέσει! – Ωραία… Τι θες να συζητήσουμε; – Τα παιδικά και τα νεανικά σου χρόνια. Πώς μεγάλωσες…Τι διάβαζες, τι άκουγες… Προτιμήσεις και αποστροφές… Πώς και πότε άρχισες να - [Με αφορμή τον «Καποδίστρια» του Σμαραγδή](https://mag.frear.gr/me-aformi-ton-kapodistria-toy-smaragdi/) - Η αλήθεια είναι πως το σκέφτηκα πολύ. Κυρίως, αν αξίζει τον κόπο να μπω στη διαδικασία να γράψω για κάτι τέτοιο. Αλλά σε μια χώρα που άποψη για την Ιστορία –τέτοια που να μην επιδέχεται αμφισβήτηση!– έχουν μηχανικοί και δικηγόροι, σε μια χώρα που άποψη για τον Κινηματογράφο έχουν γιατροί και μαθηματικοί (και σαφώς, τόσο - [Στη σιωπή μιας πορτοκαλιάς](https://mag.frear.gr/sti-siopi-mias-portokalias/) - Ονομάζομαι Άννα. Αρχίζω και τελειώνω με την ίδια φωνή. Είμαι πολλών χρόνων. Μια ολοστρόγγυλη διαδρομή. Πολύ μεγάλη για κούκλες, πάντα μικρή για να αγγίξω το τελευταίο μου άστρο. Τις νύχτες, όταν σβήνουν τα φώτα, το δωμάτιο χάνει τους τοίχους του. Θρυμματίζει την πόρτα. Μένει μόνο ένα ορθάνοικτο παράθυρο, λουσμένο πάντα σε φεγγάρι ολόγιομο. Κάποτε σφαίρα, - [Παντού και πάντα μεταφυσική](https://mag.frear.gr/pantoy-kai-panta-metafysiki/) - «Τόσες φορές έθαψαν τη μεταφυσική, που θα πρέπει να τη θεωρούμε αθάνατη»Nicolás Gómez Dávila Ουδέποτε κατάλαβα πώς μπορεί μια φιλοσοφική θεωρία να εχθρεύεται, να μάχεται ή να εξουδετερώνει δήθεν μιαν άλλη, όταν βρισκόμαστε «στην καρδιά» του Μυστηρίου. (Αλήθεια, πού δεν πάλλει το Μυστήριο;) Άλλη πολύ και άλλη λίγο, όλες οι γνωσιο- και κοσμο-θεωρίες αντιπροσωπεύουν αναπτύγματα - [Β-ΑΒΕΛ](https://mag.frear.gr/v-avel/) - Στην αρχή ήταν η σύνδεση, ίνα λεπτού φωτόςΜετά ήταν οι άνθρωποι-προφίλ,φωνές και δεδομένα,ακόλουθοι, μετέωρα ολογράμματα.Και δεν υπάρχει πια ουρανός, μόνο το Σήμα,ο Παντογνώστης, άναρχος, των πάντων δονητής,δίνει ζωή στην Πόλη κι εκείνη ανασαίνει,γίνεται κύμα, ρέει στεγνή ηλεκτροφόραη λάβα-γλώσσα της Βαβέλ. Κι εγώ ν’ ακροβατώ κρατώνταςτον Άβελ, τον μικρό εαυτό, σφικτάτον οδηγώ στα φωτεινά στενά της - [Μια τεράστια καρδιά πάλλεται στα έγκατα της γης μου](https://mag.frear.gr/mia-terastia-kardia-palletai-sta-egkata-tis-gis-moy/) - Τα χέρια μου είναι χέρια αγρότη, γεμάτα σκλήθρες, αγκάθια, ρόζους κι εγκαύματα. Κάτω από τα νύχια μου στοιβάζονται σωροί τύρφης και αρχαίας σκουριάς. Τα δάκτυλά μου είναι γεμάτα πληγές. Κάθε βράδυ είναι πρησμένα και πονάνε. Σαν κούτσουρα απλώνονται στο κρεβάτι. Τα χέρια μου είναι τραχιά, φτιαγμένα από οστρακόδερμα. Ξέμαθαν να χαϊδεύουν ανθρώπινα σώματα. Έμαθαν ν’ - [Μπρατισλάβα](https://mag.frear.gr/mpratislava/) - Η μνήμη αδυνατεί να αγγίξει τους τσαλακωμένους στίχους που έκρυψε κάποτε σε συρτάρι ξενοδοχείου. Ήταν πρωινό χειμώνα κάπου κοντά στην Μπρατισλάβα. Πέρασμα ποιητή που έμεινε ξάγρυπνος γυρεύοντας λέξεις στην έμπνευση που μέρες τώρα τον τυραννούσε. Κι όμως θυμάται ακόμη το τρένο που περνούσε το κρεβάτι που θορυβούσε κι όλα να μπλέκονται με γέλια, βογκητά, φιλήδονα μουρμουρητά και μια σπασμένη βρύσηπου έσταζε.Μετρούσε άραγε στιγμέςή μήπως το τέλοςπου όλο επικίνδυνα πλησίαζε ; - [Ευγνωμοσύνη](https://mag.frear.gr/eygnomosyni/) - Ένα λίτρο χυμός πορτοκαλί Και ενάμιση λίτρο βότκα Κάθε βράδυ. Μέρα με τη μέρα Η αγάπη της ξεμάκραινε.Ο ένας μήνας έγινε χρόνος Και ο χρόνος πενταετία. Υπήρξαν και πιο τυχεροί από μένα Μα αυτό το προσπερνώ καιΒάζω δυο ευρώ στο παγκάρι Ανάβω ένα κερί Και δοξάζω τον Κύριο Που μια μέρα νηφαλιότηταςΜπορεί να γίνει διετία. Και που όταν σου εκμυστηρεύτηκα Πως δεν - [Η αγία των γάτων](https://mag.frear.gr/i-agia-ton-gaton/) - Δεν ονομάζεται Ελένηη γυναίκα αυτή δεν έχει όνομααλήθεια, δεν θα μπορούσε να ʼχει όνομα.Όσο για το αγία σαν προσφώνησηφαντάζομαι, λίγο πως τη νοιάζει.Τη συναντώ χαράματαμε χέρια πάντοτε γεμάτα,αγέλες την ακολουθούνκαι τρέφονται από πάνω τηςκαι τρέφεται από πάνω τους.Τι να ʼναι αλήθειααυτό που αναζητά στο μέσα μαςη έγνοια για τον άλλο;Κατατρεγμένες γάτεςξαπλώνουν στα όνειρά τηςκι όταν - [Στη Χώρα μου](https://mag.frear.gr/sti-chora-moy/) - Έχουμε το χάρισμαΣτη διχόνοια Το εθνικό ζήτημαΈχει γίνει μπίζνα Μια ολόκληρη γενιά ποιητώνΔεν θα είχε τίποτα να γράψειΕάν [αυτό] δεν υπήρχεΚαι μια άλλη, ακολουθεί–εκστασιασμένη–Για να πάρει τα εύσημα Αν ταχτάριζαΣτα πόδια μουΤο χαϊδεμένο τους–πιστή στο χρέος, των προγόνων μου– Αν οικειοποιούμουνΞεδιάντροπαΤο τραύμαΤους βιασμούςΤην περίκλειστη πόλη και τα κυκλάμιναω , τ α κ υ κ λ - [Οι ανύπαρκτοι δεν διαφωνούν](https://mag.frear.gr/oi-anyparktoi-den-diafonoyn/) - Καλύτερα που δεν έγινες ήρωας πατέρα.Οι ανύπαρκτοι δεν έχουν λόγο να διαφωνούν.Κι έπειτα, τι παιδικά χρόνια θα ζούσαχωρίς ιστορίες με βόμβεςκρυμμένες κάτω από ντομάτεςσε χαρτοσάκουλα.Γεφύρια που δεν τινάχτηκαντην ώρα που περνούσε ο κυβερνήτης.Κρύπτες κι ενέδρεςΕγγλέζους, προδότεςαμφιλεγόμενες πατριώτισσεςενταγμένες σε χριστιανικά σωματεία.Κι αν στήνανε την προτομή σουποια διαφορά θα έκανε πατέρατώρα που οι πράξεις μαςκατέστησαν αυτούς που - [H αγριότητα](https://mag.frear.gr/h-agriotita/) - Ακολούθησα τα ίχνητου πατέρα μου σε τούτητη χώρα που είναιμοχθηρή και δυσώδηςγεμάτη αγκαθωτέςζούγκλες ανθρωποκέφαλαερπετά τεράστια νύχιακαι ουρές που κάνουνθόρυβο όπως τα σείστραγεμάτη στριγκλιέςταραχές και ψυχικόθόρυβο που μειώνει κατάπολύ τις διανοητικέςλειτουργίες ιδίως τηνικανότητα τηςσυγκέντρωσης και δενμπορείς να ενώσειςδύο προτάσεις στη σειράνα προσθέσεις έναν περιττόαριθμό σε έναν άρτιοο άνθρωπος είναιεπεκτατικός φιλοδοξείπάντα το περισσότεροκάνει αυτό που νομίζεικαλύτερο είτε - [Echo](https://mag.frear.gr/echo/) - Η συνάντηση είχε οριστεί για τις δέκα Φεβρουαρίου, στις εφτά και μισή το βράδι. Σε λίγο η πόρτα προσωπικού θα άνοιγε για να μας μπάσουνε μέσα. Έφτασα νωρίτερα με σκοπό να ηρεμήσω τη νευρικότητά μου με μερικά τσιγάρα. Η κεντρική είσοδος της Echo ήταν φωταγωγημένη έντονα, μπροστά της περίμεναν στην ουρά μερικοί τελευταίοι επισκέπτες. Μέσα - [Ξέρουν](https://mag.frear.gr/xeroyn/) - Είμαι το φύλλο ενός δέντρουπου δεν φύτεψε άνθρωποςείμαστε αμέτρηταείμαστε η πλειοψηφίαείμαστε οι δρυμοίτα δασοτόπιαδεν μας φυτέψατεδεν μας περιποιηθήκατεόπως τα μαλθακά δεντράκια στον κήπο σαςδεν θα μας αγγίξετε ποτέόμως ξέρουμε για σαςαπό τους ποιητές και τα ποιήματά τουςούτε αυτούς τους είδαμεδεν έχουμε διαβάσει ένα ποίημαόμως ξέρουμε - [Hyacinthus Orientalis](https://mag.frear.gr/hyacinthus-orientalis/) - Στην άκρη του κήπου ένας μικρός ασιατικόςκόκκινος λουλακί λευκός υάκινθος αλί αλί αλίαλί μου μόνος αλυχτάει – θρηνητικά και αδιάλειπτα. Στην άνθηση, πενθεί τον τραγικό και θείο έρωτα, αυτόντου ποιητή για το έρημο κορίτσι, τη βλάστηση της άνοιξηςπου μόνο ηλιόμορφος ο θάνατος μπορεί και πάλι ν’ αναστήσει. Ωστόσο, αυτά τα γράφουν ποιητές κι είναι γνωστός - [Ταξιδιωτικός κώδικας](https://mag.frear.gr/taxidiotikos-kodikas/) - HΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ ΣΤΟ TAJ MAHAL Του είχε θέση όρους προτούαναχωρήσει η μελαγχολικήΜη και δει ξανάηλιοβασίλεμα στο Taj MahalΚαι τα κορίτσια της Agraσταμάτησαν να χαμογελούνκι αναστέναζαν Σήκωσε άνοιξη μια μέραστο Παλιό Δελχί ο KartikΤα κορίτσια ολόφωταστο κάρδαμο, το κάρυ, την κανέλλαΈσμιγαν τα μπαχαρικάστο σώμα της SomyaΣυμπαρασύροντάς τον μες τα μυρωδικάκαι το άγγιγμα του φιλιούπου είχε ξεχάσει εντελώς - [Τυφλό γατί](https://mag.frear.gr/tyflo-gati/) - Όταν κατέβασε τον Οδυσσέα μες στον Άδη, του φάνηκε πως μαζί με άλλους νεκρούς ήρθε και η δική του μάνα. Τον άγγιζε ο αέρας της θλίψης της και τον ρωτούσε πώς είναι τα μάτια σου παιδί μου, πώς είναι. Και τότε, σαν να του μίλαγε μια προφήτισσα, γύρισε εκείνος κι είδε τον Οδυσσέα του τυφλό - [Ανατομία μιας οδύνης](https://mag.frear.gr/anatomia-mias-odynis/) - Γεννήθηκα διζυγωτικό.Το μη-όμοιό μουπέθανε σχεδόν αμέσως μετά την πρώτη ανάπτυξή μας.Η προσωπικότητά μου πλάστηκεσ’ ανάμνηση του μισού που μου λείπει. Είναι ο αδερφός μου που συστρέφεται τη νύχταχορογραφώντας την κωμωδία των σφαλμάτωνσε μια διαδικασία μεταβίβασηςπου ξεδιπλώθηκεσε διπλή κίνηση:μια υπερβολικάοξεία αίσθηση κριτικήςή μάλλονμια εαυτού απόστασηενός χαρακτήραστις αφηγήσεις που η ίδια έπλασα; Ένας προσωπικός καθολικισμόςμε διαδοχικούς κύκλους - [Τα του ευγνώμονος ληστού](https://mag.frear.gr/ta-toy-eygnomonos-listoy/) - Και οἱ συνεσταυρωμένοι αὐτῷ ὠνείδιζον αὐτόν.ΜΑΡΚΟΣ, 15, 32 Ἀποκριθείς δέ ὁ ἓτερος ἐπετίμα αὐτόν λέγων: Οὐδέ φοβῇ σύ τόν Θεόν, ὃτιἐν τῷ αὐτῷ κρίματι εἶ; […] Μνήσθητί μου, Κύριε, ὃταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σουΛΟΥΚΑΣ, 23, 39-42 Να μην με καλοπιάνεις, άκαρπε ληστή,που λίγο πριν μ’ ονείδιζεςκαι με τον άλλον έστηνες χορό.Και μη μου παρασταίνειςτη - [Τα δέντρα των ψυχών](https://mag.frear.gr/ta-dentra-ton-psychon/) - Τρία ζητήματα προέκυψαν όταν πέθανε ο παππούς. Το πρώτο ήταν ποιος θα πήγαινε καθημερινά να ανάβει την καντήλα στον τάφο. Το δεύτερο, πώς θα πλήρωναν για να αγοράσουν το μνήμα. Και το τρίτο, τι δέντρο θα φύτευαν στον τάφο του παππού. Τα δύο πρώτα λύθηκαν σχετικά εύκολα. Και σύντομα. Υπήρχε μια κυρία Τασσούλα που δούλευε - [Τρίπτυχο για την Αποικιοκρατία](https://mag.frear.gr/triptycho-gia-tin-apoikiokratia/) - Ι – ΑΠΛΗΣΤΙΑ – Πού είναι ο ξακουστός ναός του θεού Ήλιου;– Ψάξε, ψάξε δεν θα τον βρεις. Τον κατέστρεψαν, ανέγειραν τον Άγιο Δομήνικο. – Ο χρυσός, πού πήγε τόσο χρυσάφι που δόξαζε τον Θεό;– Στάλθηκε με τα καράβια στην Ισπανία, γι’ αυτόν ήρθαν οι κατακτητές εδώ. – Τι έγινε με τους αυτόχθονες του Νέου - [Κομμωτήριον «Μαρούλλας»](https://mag.frear.gr/kommotirion-maroyllas/) - Όποια έμπαιννεν μες στο κομμωτήριον της έφκαιννεν άλλος άνθρωπος. Επέρναν την κάθε πελάτισσαν που κόσ̆σ̆ινον: για την ζωήν, την δουλειάν, την οικογένειαν, τες χαρές τζ̆αι τες λύπες, για να φτάσει στα μαλλιά της καθεμιάς. Αν κάποια ήθελεν να μαλλιά της ώς τους ώμους, η Μαρούλλα έπειθέν την να τα κόψει κοντά, η άλλη ήθελεν ανταύγειες, - [Ο κτύπος](https://mag.frear.gr/o-ktypos/) - Στον Παναγιώτη Νικολαΐδη Περασμένα μεσάνυχταΈνας κτύπος στην πόρτααναστατώνει τη βραδινή ησυχίαΈνας κτύπος ξερός, μοναχικόςσαν παράκληση αγνώστουή ειδοποίηση που φιλεύσπλαχνασυνέτρεξεΆφησα κάτω τα κομμάτια μουκαι φόρεσα τα καλά μουΎστερα γύρισα το χερούλιΗ Αντιγόνη μέσα στο σάβανοχαμογελούσεΜη φοβάσαι! Ο Κρέων δεν είναι δωΚαι τίποτα δεν μου στέρησε η ζωήαγαπώντας την τιμή του ΠολυνείκηΚι ας λένε κάποιοιπως είναι το - [De Somnio](https://mag.frear.gr/de-somnio/) - Εξάλλου ανασαίνοντας όπως[Όπως σεντόνι από χασέ όπως σπανίως]όνειρο ήταν κι ονειρεύονταν όσαένα όνειρο αδυνατεί να ονειρευτεί [Λίγο να κοιμηθώ λιγάκι]πλησίον εξαίσιου παραθύρου που περνά[Αχ να μη σ’ έβλεπα καλύτερα να λάμνεις]και λάμνει επαρκώς και ανεπαισθήτως[Άλλοτε τώρα σε θωρώ. Μέσα στο τέλος]σεκλέτια και μεράκια και τοπία[Μου επιτρέπεις;]ας ήταν άλλοτε πολύ ας θέλω τώρα[Ώρα εβδόμη πρωιού τι - [Ὅσο πλησιάζω](https://mag.frear.gr/oso-plisiazo/) - Ὅσο πλησιάζω τὸν χρόνοσυντρίβομαι.Τὰ ὀστᾶ, οἱ χόνδροι, οἱ νευρῶνεςτὸ βάρος τῆς ἱστορίαςοἱ ἀπωθήσεις τῆς μνήμηςοἱ διαδρομὲς χωρὶς ἐπιστροφήἡ μάχη μὲ τὴ λήθησῶμα μὲ σῶμαοἱ ἀπώλειες ποὺ ξεμακραίνουντὸ δάσος ποὺ καίγεται.Ὅσο πλησιάζω τὸν χρόνοἐξασθενῶ.Καὶ κρατῶ ἀποστάσειςἀπ' ὅλους καὶ ὅλα.Ἀκόμα κι ἀπὸ τὴ θάλασσαποὺ δὲν εἶναι μετρήσιμηποὺ δὲν ἔχει ἡλικίαποὺ δὲν ἔχει διαστάσειςσκελετό, κέντρο βάρους.Κρατῶ ἀποστάσειςεὐελπιστώνταςὅτι θὰ - [Αθαλάσσα](https://mag.frear.gr/athalassa/) - ΑΘΑΛΑΣΣΑ Ένα τσαλακωμένο χαρτονόμισμαμου δώσατεαντί για τη θάλασσα.Το καίω. Καπνός.Με κρατάτε εδώ επειδή δεν ξέρετεαπό μεθυσμένα καράβιακι επειδή δεν αγαπάτε τον Ρεμπώ.Θα μπορούσα να σας τα εξηγήσω όλαμα με προφταίνουν πάντα οι τοίχοι.Κλείσατε έξω όλο το νερό.Κι όμως πνίγομαι. To στερητικό σας άλφα, θηλιά. Κι αυτόςο παράφωνος αέραςκλείνει τη φωνή μου.Πού πήγε όλο το ιώδιο - [Ιφιγένεια εν Κύπρω](https://mag.frear.gr/ifigeneia-en-kypro/) - Στο θέατρο της αρχαίας Σαλαμίναςη κραυγή τηςέσχιζε τον αιθέραφωνές παιδιών από Χιροσίμα ΝαγκασάκιΓάζα, Κύπρομυρωμένα λουλούδια γινόντουσανη Ιφιγένεια τρέχει στον ουρανόκόκκινες πατημασιές στον αέραθα πάρει το νυχτερινό τραίνογια να συναντήσει τον Παλληκαρίδητον Ρεφάτ Αλαρίρκαι άλλους δολοφονημένους ποιητές βόμβες ναπάλμ ανασκάπτουν τον ουρανό η Ιφιγένεια θα θυσιαστείγια αυτόν και για τον Άλλογια την Ελευθερίααλλά μπορεί όχιεάν ξανακυλήσει - [Η νεράιδα  ](https://mag.frear.gr/i-neraida/) - Η Μελουζίνη μου ’δωσε φτεράκαι μου τα πήρε.Μπορεί και να ’ναι τελικάη πατρίδα, οι έρωτες, τα τραύματα.Μπορεί και να ’ναιτο ατέλειωτο ταξίδιστους αιώνες.Αυτή διαφέντευε στην Εσπερίαδύο πύργους.Είναι πλανεύτρα,μάγισσα και ηγήτορας.Αθώα και άνηβητη συναπάντησα τυχαίαστου ποταμού τις όχθεςστις δίχως λογικήπεριπλανήσεις μου τις νύχτες.Σταγόνες τότεαπό το αίμα τηςεισχώρησαν στις φλέβες μου.Έκτοτε βαραίνω πιο πολύκαι αυτή από τότε - [Τour de France](https://mag.frear.gr/tour-de-france/) - TOUR DE FRANCEτ’ Άι Γιώργη Στον Προοιμιακό γυρίζω και τι να δω τα καλοσυνάτα μάτια του ολόφωτατη φάτσα του, μια κουρασμένη παλικαριά έτοιμη να παραδοθεί στη θυσίαΚάνω να μιλήσω για τα χέρια του μα το άλογομπαίνει ανάμεσά μας διψασμένο επίκαιροΕσπέρας προκείμενος αφήνει τον δράκο του αφήνει τα εργαλεία τουΚατεβαίνει, με σώζει από φαντασίεςκι επιστρέφει αθώοςστον - [Επιθανάτια δήλωση](https://mag.frear.gr/epithanatia-dilosi/) - Δεσμοφύλακας στα κάτεργα της ποίησηςή, αν προτιμάτε, του λογοτεχνικού Αλκατράζ. Τελευταία μου βάρδια:Περίπολος στον διάδρομο βαρέων νοημάτωνπρος καταμέτρηση στίχων αιτούντων άσυλο.Κάπου εκεί ξεψύχησα.Δεν ήξερα αν ο θάνατός μουπροήλθε από την πτέρυγα Άλφα ή Βήτα.Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή. Στην Άλφα οι παλιότεροι:Διάσημοι, αλλόφρονες, πρώην ιδεολόγοικαπνίζουν άφιλτρα μελαγχολίας.Βήχουνε Βάρναλη και Μαγιακόφσκιπίνοντας επανάστασης σφηνάκια.Η σιωπή τους μοσχοβολάει αυτοκτονία. - [Εσύ](https://mag.frear.gr/esy/) - της Μαριάννας Αγαπημένηεσύπου συντυχάννεις σαν ποτάμιμε την ορχήστρα της αγάπηςκαι του σώματοςεσύπου αντιμάχεσαι σαν ήλιοςτις απροσμέτρητες αβύσσουςκαι τον μέγα θάνατοεσύπου με κοιτάς χωρίς βροχήσαν χελιδόνικι εγώ σε βλέπωσαν μικρό σπουργίτικαι δεν γνωρίζω τι να πωστον άνεμοεσύπου μου χαμογελάς γλυκάσαν μεσημέριμ’ έναν καφέ πικρόκι ένα παλιό βιβλίο επανάστασηςεσύπου κρύβεσαι γοργάσαν αντιλόπημέσα σε κωνοφόρα δάσηκαι καυτές ερήμουςκι - [Άνθρωπος](https://mag.frear.gr/anthropos/) - ΑΝΘΡΩΠΟΣ Μέσα απ’ την τετραπληγία των δακρύωνεισέρχεται στη νοητή γραμμή της φαντασίας,ανασκάπτει αρχαϊσμούς στη γλώσσα της αγάπης,ψάχνει κρυμμένους θησαυρούςσε στράτες κατάμεστης σιωπής. Επιστρέφει λυτρωτής και θαλασσοδαρμένοςαπ’ τη σύναξη των λέξεων και τις συναγωγές,γεύεται διαρκώς την άρμη των κυμάτων,την πυράδα του ασβέστη,το μυριστικό χορτάρι. Περίοικος του θέρους, ξεναγός της αυταπάτης,καθηγητής νοηματικής γλώσσας σε τηλεοπτικά δελτία καιρού,προσφέρει - [Η Νιόβη της Γάζας](https://mag.frear.gr/i-niovi-tis-gazas/) - Τα εννέα από τα δέκα παιδιά της δεν σκοτώθηκαν από βέληΒόμβες έπεσανΓια τον θάνατό τους φταίει η ίδια η ύπαρξή τουςΓεννήθηκαν στην ΠαλαιστίνηΟ κόσμος γύρω πέτρωσεΝύμφες αθάνατες κοιμούνται μες στο πένθος Τα δάκρυα της ΝιόβηςΤρέχουν μέσα στα χαλάσματα της ΓάζαςΡέουν μέσα από χιλιάδες μάτιαΤο πορφυρό ποτάμι του αίματοςΔεν βρίσκουν καταφύγιοΟύτε στη γη ούτε στον ουρανόΜια - [Προδότες όλοι σας!](https://mag.frear.gr/prodotes-oloi-sas/) - Στη Δέσποινα Νικολάου Διευκρινιστικά: «Προδότες κι εσείς και οι δικοί μας απάνω!» ήταν η ακριβής φράση της. Ήρθε ψες και με βρήκε. Μετά από σαράντα έξι χρόνια. Είχα προηγουμένως ακούσει στις ειδήσεις εκείνο το συνταρακτικό: «Κανείς δεν βρίσκεται στη ζωή να παραλάβει τα οστά του ήρωα Ελλαδίτη, που ταυτοποιήθηκε μέσα από εξέταση DNA». Πρέπει να - [Σύνοψη της τετραλογίας και κάποιες σκέψεις](https://mag.frear.gr/synopsi-tis-tetralogias-kai-kapoies-skepseis/) - Μεγάλωσα καθολικός το θρήσκευμα υπό το βάρος του προ­πατορικού αμαρτήματος, που σαν Δαμόκλειος σπάθη αιωρείτο επάνω από το κεφάλι μου. Το σεξ ήταν αμαρτία, γιατί, ό­πως έμαθα, το μήλο που έφαγαν οι προπάτορες κι έχασαν τον Παράδεισο δεν ήταν μήλο αλλά μπανάνα. Όταν λοιπόν υπέκυπτα στην «κακή» πράξη του αυνανισμού κυλούσα σ’ ένα βά­ραθρο ενοχής - [Σούρουπο](https://mag.frear.gr/soyroypo/) - σκίζομαι στα δυο απ’ τον χρόνο SOPHIE LIES Όταν μας βρίσκει με την κόρη μου το σούρουπο στο πάρκο (συνήθως τις Παρασκευές) την ώρα που την κούνια σπρώχνω πιο ψηλά, πιο δυνατά, πιο – και δυναμώνει τ’ αεράκι σαν υπενθύμιση γυρνάω λίγο το κεφάλι προς τα πάνω όπως τότε έ-να-δύ-ο-τρί-α- έ-να-δύ-ο-τρί-α- χωρίς μετρονόμο, πάντοτε με το νεύμα στο πηγούνι και το μολύβι της δασκάλας - [Γύπας](https://mag.frear.gr/gypas/) - (Λλ_Ι_Ι_ΔΜ) Ένας γύπας –παραπεταμένος, χασιμιός, ποιος ξέρει;– ανακάτευε κάτι κόκκαλα με το ράμφος, μέσα στους νύχους του πευκοδάσους. Ομολογήστε όμως, πως δύσκολα θα περιμένατε να συναντήσετε ποτέ στη ζωή σας γύπες σε πευκόδεντρα, μα γι’ αυτόν εδώ, εξηγήθηκα πιο πάνω, τόσο αφελέστατα, μόλις τώρα. Ο γύπας ισοζύγιζε βήματα βαριά και τσάκιζε τις φτερούγες, που, σαν - [Γιατί εμείς](https://mag.frear.gr/giati-emeis/) - Γιατί εμείς σκληρά παλέψαμεσ’ απάτητα βουνάκαι κατακτήσαμε κορφές αιμάτινεςβαθιά πονέσαμε σαν σελαγίσαμε σ’ ακροθαλάσσια αθώρητασπονδή στο σώμακαι σπονδή στο χώμα. Γιατί εμείς με στίχους αναπεπταμένουςμυρίσαμε το άριστοκαι συνεχίσαμεφορέσαμε ανάποδα το πρόσωπο της ποίησηςβαφτίζοντας μια χούφτα φως ελευθερίαμια χούφτα γης πατρίδακαι νικηθήκαμε. Γιατί εμείς … - [Χρυσή επέτειος](https://mag.frear.gr/chrysi-epeteios/) - Παντρευτήκαμε στις 30 Ιουνίου, ο Αλέξανδρος τελείωνε το στρατιωτικό του, φύλαγε την άδειά του για τον γάμο και τις διακοπές, προτού φύγουμε για σπουδές: απόλυση, μήνας του μέλιτος και μετά μαζί στην Αγγλία, διοίκηση επιχειρήσεων εκείνος, μάρκετινγκ εγώ. Έμελλε να είναι ο τελευταίος γάμος που έκανε ο Μακάριος, σας παρακαλώ… κάτι που δεν ήθελε καθόλου ο - [Ο νέος Ερωτόκριτος](https://mag.frear.gr/o-neos-erotokritos/) - Στη μνήμη του Μιχάλη Πιερή Ο Ψαραντώνης θα εμφανιζόταν για άλλη μια φορά στην «Αξιοθέα», για να ερμηνεύσει τον «Ερωτόκριτο» κι εγώ ούτε που διανοούμουν ν’ αφήσω την ευκαιρία αναξιοποίητη. Συγκαταλεγόμουν, εδώ και πολλά χρόνια, ανάμεσα στο πιστό κοινό του. Αυτή τη φορά μάλιστα, θα ήμουν εκεί, παρά τα προβλήματα με τη γριά μάνα - [Δύο ποιήματα](https://mag.frear.gr/dyo-poiimata-5/) - ΠΑΛΙΑΜΠΕΛΟ Κάθε μέρα πίνεις το κρασί της εξορίαςσε γραφεία θλιβερά κι ολόφωτους διαδρόμουςοι φρουροί γνωρίζουν καλά τις κινήσεις σου ανάμεσαστις φυλακές της σκέψης και στα κλουβιά της ψυχής.Πόσα χρόνια σ’ αυτό το παλιάμπελοπου το δέρνουν οι μπόρες.Είσαι στο στόχαστρο δεν μπορείς να ξεφύγειςη προσοχή τους είναι στραμμένη πάνω σου.Προσάρμοσε τον βηματισμό σου στα εμβατήριά τουςδέσε - [[άτιτλο]](https://mag.frear.gr/atitlo-2/) - χαμαιλέοντεςσε ερημικές γωνιέςδαγκώναμε αέρα για να χορτάσουμε(από μακριά πάντα θα φαίνεται πως μιλάμε, μόνες μας)σε κακοφωτισμένες διαβάσεις πεζώνκάτι κόλακες μας έπιναν το αίμαφωνή δεν είχαμε να φωνάξουμε φορτηγό!αμαρτίες γονέων τραύλιζαν αφυδατωμένες τύφλα να ’χειτο google mapsτύφλα κι εμείς, σώμα μουο τελευταίος λογοκριμένος χιονάνθρωποςστον ομφαλό της γηςστο κέντρο ακριβώςλιωμένος από το βάρος της σάρκας (καλύτερα να - [Τα πικρά δάκρυα του κυρίου Γιάννη Χρίστου](https://mag.frear.gr/ta-pikra-dakrya-toy-kyrioy-gianni-christoy/) - Σίγουρα, μα τι λέω, σιγουρότατα, η μάμμα μου (το δεύτερο μί τονισμένο με συμπυκνωμένη τρυφερότητα), η κοκώνα Θεοδώρα Χρίστου από το Πέλλα Πάης, με αγαπούσε περισσότερο απ’ οτιδήποτε στον κόσμο. Ίσως γιατί μια επιδημία πολιομυελίτιδας που ξέσπασε ξαφνικά στη μικρή μας πόλη με άφησε κουτσή. ΄Η πάλιν ίσως, γιατί γύρω στα δεκατρία μου, από μια - [Φιλοσοφικό διάλειμμα](https://mag.frear.gr/filosofiko-dialeimma/) - για όσους δυσκολεύονταινα ξυπνήσουν για τη δουλειά Ας υποθέσουμε ότι ο Θεός είναι η ζωή. Κι η ζωή είναι η ποίηση, η δημιουργία. Η φιλοσοφία του Κίρκεγκωρ διακρίνει τα αισθητικά, ηθικά και θρησκευτικά στάδια της ύπαρξης. Το θρησκευτικό στάδιο, το οποίο είναι το υψηλότερο, επιτυγχάνεται μέσω ενός «άλματος πίστης»—μιας προσωπικής, παθιασμένης δέσμευσης στο παράλογο, μιας - [Μετά, σε τρεις χρόνους](https://mag.frear.gr/meta-se-treis-chronoys/) - Ο πρώτος καιρός ήταν ευχάριστος. Η αναπνοή σου έπαιρνε σιγά σιγά έναν φυσιολογικό ρυθμό, η πίεση στα τοιχώματα των αρτηριών σου ημέρευε, στο κεφάλι σου δεν βούιζαν μέλισσες, δεν σφύριζαν φίδια, δεν λυσσομανούσαν οράματα, στο στέρνο σου δεν χτυπούσαν ταμπούρλα, δεν χοροπηδούσαν χιονόμπαλες. Έπαψες να διψάς ακόρεστα, να δαγκώνεις χείλη, να τρέμεις ως το κόκαλο, - [Έχεις κάτι να μας πεις, κουμπάρε;](https://mag.frear.gr/echeis-kati-na-mas-peis-koympare/) - Ναι, έχω. Εμείς οι Κυπραίοι μιλούμεν άλλωσπως. Εκφραζούμαστεν άλλωσπως. Τζιαι γράφουμεν άλλωσπως. («τζιαι» σημαίνει «και», ελπίζω να μεν σε δυσκολέψω πολλά.) Το ότι μιλούμεν άλλωσπως δεν είναι κάτι που σε ενδιαφέρει όμως, ξέρεις το. Τζιείνον (εκείνο) που θέλεις να μάθεις εν αν η λογοτεχνία της Κύπρου έσιει (έχει) κάτι να σου πει. Όι (όχι) μόνον - [Εγώ δεν είχα ιδέα](https://mag.frear.gr/ego-den-eicha-idea/) - Όταν τους είπα, βάλτε νερό στις στάμνες, πού να ’ξερα πως εκστασιασμένοι θα φώναζαν Θαύμα, Θαύμα. Εγώ ήθελα απλώς τα υπολείμματα στο μέσα μέρος, εκεί στο ανακάτωμα με το νερό κάτι να μοιάζει λίγο ως πολύ με το κρασί. Άλλωστε κι έτσι μεθυσμένοι καθώς ήταν, πώς να ʼβλεπαν τη διαφορά. Και να ’ταν μόνο αυτό; - [Η Λένα η Παφίτισσα](https://mag.frear.gr/i-lena-i-pafitissa/) - Για να εξηγηθεί η επιθυμία του προπάππου μου να φύγει από την Ελαία, πρέπει να γυρίσουμε πολλά χρόνια πίσω και να πιάσουμε ένα άλλο νήμα της ιστορίας, με πρωταγωνίστρια τη Λένα την Παφίτισσα. Εκεί γύρω στα τέλη της δεκαετίας του 1870, ή στις αρχές της επόμενης, όταν δυνάμει ενός πελώριου μισθωτηρίου οι Άγγλοι λάμβαναν στην - [Φρουτοπία, Mad Tv, κλασική λογοτεχνία και ποπ/ροκ παρελθοντομελλοντικό](https://mag.frear.gr/froytopia-mad-tv-klasiki-logotechnia-kai-pop-rok-parelthontomellontiko/) - Γεννιέμαι το 1992 από γονείς του ʼ60. Τριαντάρηδες, λίγο μεγαλύτερος ο μπαμπάς. Όλα ξεκινούν από το σπίτι μας κι ακόμα πιο πολλά από τα όλα ξεκινούν από το σχολείο, τις πρώτες παρέες και τα σημεία που το παιδί βρίσκει τον εαυτό του σε ξένα μέρη: σελίδες με γραπτά που έπεσαν τυχαία στα χέρια του, ένα - [Πρακτικά σύσκεψης 30ης Νοεμβρίου-1ης Δεκεμβρίου 1974](https://mag.frear.gr/praktika-syskepsis-30is-noemvrioy-1is-dekemvrioy-1974/) - ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ: Θέλω να εκφράσω τη χαρά μου, κατ’ αρχήν, διά την παρουσίαν ουχί μόνο των εκπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας αλλά και ιδιαιτέρως του Μακαριωτάτου εις την σύσκεψιν ταύτην ήτις ενέχει σπουδαιοτάτην σημασίαν διά το έθνος εν γένει. ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΣ: Ευχαριστώ τον Πρόεδρον της Κυβερνήσεως διά τους καλούς του λόγους και την υποδοχήν την οποία ως λαός - [Δεκατρία](https://mag.frear.gr/dekatria/) - Προχωράει τελευταία, αφήνει τους άλλους να την προσπεράσουν. Έχει λόγο να βιαστεί; Το μόνο που χρειάζεται είναι να τον δει να «φεύγει». Κι ας ξέρει πως η ζωή δεν είναι σύνορο, στον ύπνο της μπορεί και να ξανάρθει. Το συνηθίζει. Και νάτην εδώ, σ’ αυτό το παρατημένο νεκροταφείο στην άκρη της πόλης. Ελάχιστοι άνθρωποι γύρω - [Πορτρέτα](https://mag.frear.gr/portreta/) - Πειραματίστηκε για αρκετή ώρα, με τον ρυθμό της αναπνοής, με τη στάση του σώματος, ώσπου κατάφερε, της φάνηκε, ν’ αδειάσει, κι έτσι όπως βάδιζε στον χώρο, γυρνώντας διαδοχικά το βλέμμα, χωρίς να προτρέχει σκεπτόμενη το ένα και το άλλο, έτσι όπως το ποδοβολητό στο στήθος είχε αρχίσει να υποχωρεί, συνειδητοποίησε ότι είχε καταλήξει στα δύο - [Σαν νεκρή ζώνη](https://mag.frear.gr/san-nekri-zoni/) - «Γιατί, ρε…» ψέλλισε. Δίχως ερωτηματικό. Ούτε τελεία. Αλλά σαν να γραπώθηκε εκείνο το ρε από μια απελπισία και τεντώθηκε τόσο, που κόντεψε να σπάσει. Μάγκωσε όμως. Κοκάλωσε η λέξη στο λαρύγγι του. Κι έγινε ένας πηχτός κόμπος, ένα παχύρευστο κουβάρι από ανείπωτα συναισθήματα. Απέχθειας κυρίως. Μπορεί και μίσους, πρόλαβα να σκεφτώ, καθώς τα χέρια του - [Καρολίνα Ούνγκερ](https://mag.frear.gr/karolina-oyngker/) - Καρολίνα Ούνγκερ I Το τραγούδι τελειώνει. Οι τελευταίοι φθόγγοι εκρήγνυνται στο βάθος της αίθουσας. Ο ιδρώτας της μηχανεύεται εξεζητημένες χημικές ενώσεις. Το δέρμα της ολόλευκο πλάι στο πρώτο βιολί και το πρώτο βιολί είναι το δέρμα της. Επάνω του κροταλίζουν ήχοι προϊστορικοί. Freude! Μεθοδεύεται αστρική σκόνη. Το στήθος της χοροπηδά. Τα πνευμόνια της, μια ηλιόλουστη - [Η Ξένη](https://mag.frear.gr/i-xeni/) - Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς Τα χέρια μου σφίγγουν ακόμα το διαβατήριο κι οι χτύποι της καρδιάς μου πάλλονται δυνατά σ’ ολόκληρο το σώμα μου καθώς βλέπω το νησί απ’ το παράθυρο του αεροπλάνου να μικραίνει. Δεκαοκτώ χρόνια σ’ αυτή τη χώρα –δεκαοκτώ ολόκληρα χρόνια– και ό,τι κατάφερα να πάρω μαζί μου φεύγοντας είναι - [ Γιατί το Λούβρο δεν έχει εκθέματα Οριγκάμι](https://mag.frear.gr/giati-to-loyvro-den-echei-ekthemata-origkami/) - Δεν είναι σίγουρο πως ζούμε σε ένα σώμα, ποιος ξέρει την ίδια στιγμή σε πόσα σπίτια ξεκουράζεται η ψυχή, σε πόσα μυαλά παιδεύεται, σε πόσα κάνει έρωτα. Δεν είναι εύκολο πράγμα να κλείσει κανείς την ψυχή του σε ένα κουτί. Η ψυχή του καθενός είναι παντού, τα κουτιά ανοίγουν και κλείνουν σαν θαλάσσιες ανεμώνες σε - [Ρήξη και συμφιλίωση στην πολιτική θεολογία του Διονύση Σαββόπουλου](https://mag.frear.gr/rixi-kai-symfiliosi-stin-politiki-theologia-toy-dionysi-savvopoyloy/) - Η ποιητική του Διονύση Σαββόπουλου αρδεύεται από τη θυσιαστική τελετουργική του αρχαίου δράματος ως τραγωδίας, αλλά και ως σατιρικού δράματος και κωμωδίας. Η κατανόηση αυτή διέπει και τη συμβίωση με πολιτικά χαρακτηριστικά ως έναν ενδοκοινοτικό διάλογο, όπου ο υποκριτής συνομιλεί με τον χορό-λαό. Ρήξη και συμφιλίωση αποτελούν τις διαρκείς παλινωδίες αυτού του διαλόγου. Στο Φορτηγό - [Κώστας Βασιλείου: Oι στίχοι του στάζουν Ιστορία. Μυρίζουν γιασεμί και λεμονανθό](https://mag.frear.gr/kostas-vasileioy-oi-stichoi-toy-stazoyn-istoria-myrizoyn-giasemi-kai-lemonantho/) - Ο Κώστας Βασιλείου κατέχει μια ξεχωριστή θέση στην Κυπριακή Γραμματεία ως λογοτέχνης, στην Κυπριακή Εκπαίδευση ως εξαιρετικός εκπαιδευτικός και στην κυπριακή κοινωνία ως ενεργός πολίτης. Αυτές οι ιδιότητές του συνθέτουν το προσωπικό του όραμα που δεν είναι άλλο από το να προσφέρει στον συνάνθρωπό του αφοπλιστικά αληθινή αγάπη, γνήσια φιλία και ανεκτίμητη γνώση. Με ανιδιοτέλεια, - [Εθνικό τραύμα με νεωτερικούς όρους](https://mag.frear.gr/ethniko-trayma-me-neoterikoys-oroys/) - Η πεζογραφία της Κωνσταντίας Σωτηρίουκαι της Νάσιας Διονυσίου Δεν ανήκω στην κατηγορία εκείνων που πιστεύουν πως η ελληνοκυπριακή λογοτεχνία αποτελεί κατά οιονδήποτε τρόπο παρακολούθημα και κλάδο ή υποκλάδο της νεοελληνικής. Οι Κύπριοι συγγραφείς έχουν ούτως ή άλλως έναν αυτοτελή ιστορικό και πολιτικό κόσμο προ οφθαλμών και περιπτώσεις όπως της Κωνσταντίνας Σωτηρίου και της Νάσιας Διονυσίου - [Κυπριακότητα, η ομπρέλα της κυπριακής πεζογραφίας χωράει πολλά](https://mag.frear.gr/kypriakotita-i-omprela-tis-kypriakis-pezografias-choraei-polla/) - Υπάρχει κρητική ή ηπειρωτική ή θρακική λογοτεχνία ξεχωριστά από την ευρύτερη ελληνική; Κι αν η απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα είναι «Όχι», στην Κύπρο συμβαίνει το ίδιο ή οφείλουμε να διερευνήσουμε τις ιδιαίτερες συνθήκες της κυπριακότητας; Αυτές ορίζουν μια διμερή ερώτηση: η κυπριακή πεζογραφία είναι ένα ελληνικό υποσύνολο ή συγκροτεί μια άλλη ιδιαίτερη πολιτισμική ταυτότητα; - [Calle Amargura](https://mag.frear.gr/calle-amargura/) - Η τηλεόραση μετέδιδε πολιτική συζήτηση με εκπροσώπους κομμάτων. Λίγοι παρακολουθούσαν. «Α ρε απατεώνες», ακούστηκε να λέει ένας, «μπουρδέλο είστε, δεν κρατάτε το λόγο σας», είπε ένας άλλος και πρότεινε να αλλάξουν κανάλι γιατί σε λίγο αρχίζει ο αγώνας, είναι και ντέρμπι. Γέμισε το καφενείο. Οι περισσότεροι κοιτούσαν την οθόνη του κινητού τους, μόλις άρχισε το - [Να με λες Μαριάμ](https://mag.frear.gr/na-me-les-mariam/) - Ούτε που θυμάμαι πώς έγινε κι έσμιξαν οι εποχές στη Λευκοθέα. Ολόχρονα πια, τα πρωινά είχαν τις μυρωδιές της άνοιξης, τα μεσημέρια την κάψα των καλοκαιριών, τ’ απογεύματα τη δροσιά του φθινοπώρου και τα βράδια την παγωμάρα του χειμώνα. Ο χειμώνας πάντα μακρύτερος. Να έρχεται το σούρουπο, στεγνός, με ριπές ανέμου να κτυπούν τα τείχη - [Μη με κοιτάς στα μάτια](https://mag.frear.gr/mi-me-koitas-sta-matia/) - Όποιος συνήθιζε να τριγυρνά στην εντός των τειχών πόλη στα τέλη της δεκαετίας του ʼ90, θα θυμάται σίγουρα έναν ηλικιωμένο κύριο, πολύ ντελικάτο, μ’ ένα παλιό αλλά καλοραμμένο σκούρο κοστούμι και κάτι στρογγυλά γυαλιά με λεπτό μεταλλικό σκελετό να κάνει τη βόλτα του ή να κάθεται σταυροπόδι σ’ ένα συγκεκριμένο καφενείο κοντά στη νεκρή ζώνη - [Το απαλό πέρασμά μας απ’ τον πλανήτη](https://mag.frear.gr/to-apalo-perasma-mas-ap-ton-planiti/) - Υπάρχουν πολλά που δεν μπορείς ν’ αφηγηθείς. Το πέρασμά σου απ’ τον εαυτό. Την πυκνή σιωπή, λες και το σύμπαν φρενάρει,τη στάση αίματος μέσα στην οχλοβοή, όπου ταπεινά όντα τρέχουν φρενιασμένα. Τους θορύβους, όταν διακόπτονται από κοφτερό ερώτημα που αιωρείται στο σπίτι. Υπάρχει κάτι μεγαλειώδες στις συναυλίες της καθημερινότητας. Ακατάπαυστη ροή ανταποκρίσεων· σε απαλλάσσει απ’ - [Δύο ποιήματα](https://mag.frear.gr/dyo-poiimata-6/) - Ο ΓΡΗΓΟΡΗΣ Ἔρχεται καὶ πάλιμέσα ἀπὸ τὶς ἀνθισμένες ἀμυγδαλιές,ὁ Γρηγόρηςἀκολουθώντας τὸ κρυφὸ μονοπάτι,ἀνοίγει τὴν πίσω πορτούλα τοῦ μοναστηριοῦ,μπαίνει στὴν ἀόρατη αὐλή,δίπλα ἡ βρύση,τὸ νερὸ ποὺ τρέχειστὸ πετρόκτιστο αὐλάκι,τὰ πουλιὰ ποὺ κάθονταιστὴ χαραμάδα τοῦ ὀνείρου,φεύγουν ὅλα τρομαγμένα,τινάζοντας τὰ φτερά τους,ἕνα νέφος τὸν σκεπάζει,καθὼς πάει νὰ μπεῖ στὴν ἐκκλησίατῆς Παναγίας τοῦ Μαχαιρᾶ,στὸ Καθολικὸ τῆς Μονῆς,μισοσκόταδο εἶναι,τινάζει ἀπὸ - [Υποχθόνιο μεσογειακό μπλουζ, 1970](https://mag.frear.gr/ypochthonio-mesogeiako-mployz-1970/) - Το μέλλον γρυλίζει, μα ο πατέρας μου εμπιστεύεται άφοβα πια χέρσες εκτάσεις. Ασκεπής αυτοκράτωρ σε τρακτέρ οργώνω ώρες πολλές ένα αχανές κενό στην Αχέλεια*. Πάνω κάτω, βουστροφηδόν. Κοράκια υπερίπτανται, ποντίκια και λαγοί προστρέχουν, η φύση αφυπνίζεται. Πιο πολύ τα σκουλήκια καθώς σπαρταρούν με μυστήριο ενθουσιασμό. Πού κρύβονταν τόσο καιρό μέσα στο χώμα; Ποια υποχθόνια σύμβαση - [Μεταξύ ιστορικής αφάνειας και λογοτεχνικής αφήγησης. Ανιχνεύοντας μια νέα σχέση της κυπριακής πεζογραφίας με την ιστορική μνήμη.](https://mag.frear.gr/metaxy-istorikis-afaneias-kai-logotechnikis-afigisis-anichneyontas-mia-nea-schesi-tis-kypriakis-pezografias-me-tin-istoriki-mnimi/) - Η Κυπριακή Δημοκρατία στις αρχές του 21ου αιώνα, ακόμα και ως μέλος της Ε.Ε., ακόμα και ως διακριτός πια παράγοντας συνδιαμόρφωσης των πολιτικών εξελίξεων στο άμεσο γεωπολιτικό της περιβάλλον, εξακολουθεί να φέρει τα ίχνη ενός σύνθετου και αμφιλεγόμενου παρελθόντος: αποικιοκρατία, διακοινοτικές εντάσεις, ενδοκοινοτικές διχαστικές συγκρούσεις και κυρίως, από το 1974, τουρκική εισβολή, ημικατοχή και προσφυγιά. - [Μια παλιά φωτογραφία](https://mag.frear.gr/mia-palia-fotografia/) - ΔΙΧΩΣ ΠΥΞΙΔΑ Η μνήμη αγνοεί τη σειρά των πραγμάτων,πλέει ελεύθερα μέσα στη θάλασσα των γινομένωνσαν καράβι δίχως πυξίδα,ακολουθώντας μια δική της μυστική διαδρομή.Σταματά σε τόπους και σε χρόνουςσυχνά ξεχασμένους και φέρνει στο φωςπράγματα χαμένα μέσα στη δύνη των καιρών. Κάτι βράδια σε ξένους τόπους, σε ξένα δωμάτια,κάτι φεγγάρια να κοιτούν μέσα από τα παράθυρα,κάτι πρωινά - [Μικρή ιστορία αγάπης ανάμεσα σε μια αφηγήτρια και ένα ποίημα](https://mag.frear.gr/mikri-istoria-agapis-anamesa-se-mia-afigitria-kai-ena-poiima/) - Απόγευμα φθινοπώρου. Το μυαλό της γεμάτο λέξεις. Μεταφράζει λέξεις που της προκαλούν ναυτία από την ομορφιά και την ασχήμια τους –είναι 30 Σεπτεμβρίου. Παγκόσμια Ημέρα Μετάφρασης. Τύχη κι αυτή… Ετοιμάζει μια ζόρικη παράσταση. Λέξεις που στροβιλίζονται κάθε λεπτό της μέρας μέσα στο κεφάλι της. Όχι, δεν γράφει. Αυτές οι λέξεις μπορούν να περιμένουν. Το καλύτερο - [Corriere della Sera](https://mag.frear.gr/corriere-della-sera/) - Η ώρα πέρασε, η καντίνα σε λίγο θα κλείσει. Η νύχτα τρίζει, απαλή, χειμωνιάτικη. Kάπου χιονίζει∙ εδώ προσώρας φυσά σιγανά. Έτσι σαλεύει η επιφάνεια της λίμνης. Στο αλσύλλιο, στα πιο χαμηλά του κλωνιά, τυλιγμένα καλώδια με φώτα σαν ώριμα φρούτα, τσαμπιά. Το βουητό της γεννήτριας το σκεπάζουν τα φύλλα: λευκός θόρυβος, ανήμπορος να λερώσει τον - [Δυο κουβέντες για τη Ρωξάνη Νικολάου](https://mag.frear.gr/dyo-koyventes-gia-ti-roxani-nikolaoy/) - Τον Ιούνιο του 2025, χάρη σε μιαν ευφρόσυνη ασυνεννοησία, ανέλαβα να μιλήσω για τη Ρωξάνη Νικολάου (κατ’ εμέ την πιο σημαντική, αυτή τη στιγμή, Κύπρια συγγραφέα – και από τις πιο σημαντικές της νεότερης ελληνικής γραμματείας εν γένει), όχι σε μία, αλλά σε δύο εκδηλώσεις, που κατόπιν ανακάλυψα (και ιδού η ασυνεννοησία) ότι θα λάμβαναν - [Η ανακάλυψη και ταυτοποίηση δύο σακόν του Ιωάννη Σεβαστιανού Μπαχαπό την ηλικία της πρώιμης νεότητάς του (και κάποιες σκέψεις του Έρμαν Έσσε)](https://mag.frear.gr/i-anakalypsi-kai-taytopoiisi-dyo-sakon-toy-ioanni-sevastianoy-mpachapo-tin-ilikia-tis-proimis-neotitas-toy-kai-kapoies-skepseis-toy-erman-esse/) - Στην πνευματική του διαθήκη, το τελευταίο του μυθιστόρημα που φέρει τίτλο Το παιχνίδι με τις χάντρες και γράφτηκε και δημοσιεύθηκε μεσούντος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Έρμαν Έσσε επιστρέφει και πάλι σε ένα από τα θεμελιώδη προβλήματα του στοχασμού της Γερμανίας και της Μεσευρώπης, το πρόβλημα της μουσικής. Η ίδια η υπόθεση του έργου του - [Το κυπριακό τραύμα του ’74 στη λογοτεχνία](https://mag.frear.gr/to-kypriako-trayma-toy-74-sti-logotechnia/) - Το χουντικό πραξικόπημα εναντίον της κυβέρνησης Μακαρίου και η τουρκική στρατιωτική εισβολή στην Κύπρο τον Ιούλιο του 1974 σημάδεψαν και ανέτρεψαν κάθε τομέα της ζωής στο νησί. Εκτός από τα πολλά θύματα της στρατιωτικής βίας, εκατοντάδες χιλιάδες Κύπριοι ξεκληρίστηκαν και μετατοπίστηκαν, πολλά μνημεία πολιτισμού συλήθηκαν και καταστράφηκαν, οι δομές της κυπριακής κοινωνίας διαφοροποιήθηκαν. Με το - [Ποιήματα στην κυπριακή διάλεκτο](https://mag.frear.gr/poiimata-stin-kypriaki-dialekto/) - Σωτήρης Π. Βαρνάβας, Κύπρος, γη του πόνου, του χαλκού και της χαράς,Αθήνα, Νίκας, 2024, σελ. 155. H κυπριακή διάλεκτος καλλιεργείται στη λογοτεχνία, άλλοτε πιο συστηματικά και άλλοτε πιο σποραδικά, από τον 12ο αιώνα και εξής, λ.χ. σε κείμενα του αγίου Νεοφύτου, σε «βραχέα χρονικά» και σε αγιολογικά κείμενα, στα Χρονικά του Λεόντιου Μαχαιρά και του - [Ο Μεγάλος Γόος της Ιστορίας και οι Καλαμιές στον Άνεμο](https://mag.frear.gr/o-megalos-goos-tis-istorias-kai-oi-kalamies-ston-anemo/) - «Ποτέ δεν πρόκειται να θυμηθούμε τίποτα αν καθόμαστε στο ίδιο μέρος περιμένοντας τις αναμνήσεις να μας βρουν κατά βούληση! Οι αναμνήσεις είναι σκορπισμένες σε όλο τον κόσμο. Αν θέλουμε να τις βρούμε και να τις βγάλουμε απ’ τις κρυψώνες τους, πρέπει να ταξιδέψουμε!»Milan Kundera Οι σειρήνες ήχησαν ξαφνικά όπως κάθε χρόνο τέτοια εποχή – αι - [Αφυπνίζοντας τη συμπόνια μέσα από τους Αρχαίους Έλληνες](https://mag.frear.gr/afypnizontas-ti-symponia-mesa-apo-toys-archaioys-ellines/) - Επτά αγόρια είναι καθισμένα στητά στα θρανία τους απαγγέλλοντας την Αινειάδα του Βιργιλίου, ένα επικό ποίημα γραμμένο στα λατινικά μεταξύ του 29 και του 19 π.Χ. Ακούγεται η φωνή ενός καθηγητή που αξιολογεί κάθε μαθητή καθώς αυτός απαγγέλλει. Ένας από τους μαθητές, ο Μόριτς, κάνει ένα λάθος και χρησιμοποιεί τη λέξη enim («για») αντί για - [Μια εικόνα, χίλιες λέξεις, IV](https://mag.frear.gr/mia-eikona-chilies-lexeis-iv/) - (Ή, μια εικόνα σε χίλιες λέξεις) Ο Franz Xaver Messerschmidt (1736-1783) γεννήθηκε στο Wiesensteig της Νοτιοδυτικής Γερμανίας και προερχόταν από οικογένεια καλλιτεχνών –ο αδερφός, ο παππούς, και τα τρία αδέρφια της μητέρας του ήταν επαγγελματίες γλύπτες. Mεγάλωσε στο Μόναχο και πρωτομυήθηκε στα μυστικά της τέχνης από τον θείο του Johann Baptist Straub πριν μεταβεί στο - [Δεν έτυχε](https://mag.frear.gr/den-etyche/) - Ήταν από κάποιο παραμύθι. Η κοπέλα πήγε να ξεριζώσει μια βρούβα και πετάχτηκε μπροστά της ένας γίγαντας –το χόρτο ήταν τα μαλλιά του. Την πήρε φυσικά μαζί του στο βασίλειο της γης, από κει όμως τη γλίτωσε ένα παλικάρι, στην ηλικία της. Δεν του το είχε πει αυτό το παραμύθι, δεν έτυχε, κι ας είχε - [Για τον Θανάση Θ. Νιάρχο και το «Αντικλείδι»του](https://mag.frear.gr/gia-ton-thanasi-th-niarcho-kai-to-antikleiditoy/) - Θανάσης Θ. Νιάρχος, Αντικλείδι, Πρόλογος: Σωτήρης Δημητρίου, Πέτρος Ευθυμίου. Επίμετρο: Μένης Κουμανταρέας, Αλέξανδρος Αργυρίου, Οδός Πανός, Αθήνα 2025. Στην εισαγωγή αυτού του κειμένου θα χρησιμοποιήσω κι’ εγώ ένα αντικλείδι για να μπω στους χώρους τέχνης του Θανάση Νιάρχου. Οι αίθουσες του είναι πολλές γιατί ο Θανάσης είναι συγγραφέας ιδιαίτερος, σημαντικός, αλλά και πολυφωνικός. Έχει με - [Η ζωή ως παράσταση](https://mag.frear.gr/i-zoi-os-parastasi/) - Σώτος Πετράς, Η ζωή μας είναι θέατρο. Οι θεατρίνες - Μεσοπόλεμος - Θεατρική Αθήνα - Έρωτες – Παρασκήνια. Εισαγωγή, επιμέλεια, επίμετρο: Διονύσης Ν. Μουσμούτης, εκδ. Όταν, Αθήνα 2025. Το βιβλίο του Σώτου Πετρά Η ζωή μας είναι θέατρο. Οι θεατρίνες – Μεσοπόλεμος – Θεατρική Αθήνα – Έρωτες – Παρασκήνια αποτελεί ένα από εκείνα τα σπάνια - [Μια σημαντική μορφή στην ψυχανάλυση, μια διαφορετική Πριγκίπισσα](https://mag.frear.gr/mia-simantiki-morfi-stin-psychanalysi-mia-diaforetiki-prigkipissa/) - Ελληνική Ψυχαναλυτική Επιθεώρησης, τχ. 1 (Αφιέρωμα στη Μαρία Βοναπάρτη), εκδ. Πλέθρον, Αθήνα 2025. Στη μνήμη της Μαρίλιας Αϊζενστάιν-Αβέρωφ Είναι σημαντικό γεγονός όταν κυκλοφορεί ένα καινούριο επιστημονικό περιοδικό, ένα περιοδικό που ανοίγεται στον χώρο της σκέψης και στην εμβάθυνση της επιστήμης. Αποτελεί γεγονός γιατί επιδιώκει τη συνομιλία όπως και την εξέλιξη. Πριν από έναν μήνα κυκλοφόρησε - [Ο Ρωμανός ο Μελωδός σε νεοελληνική απόδοση](https://mag.frear.gr/o-romanos-o-melodos-se-neoelliniki-apodosi/) - Θεόφιλος Πουταχίδης, Επί πέτρας ασείστου, Εκδόσεις Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 2024 και Εδώδιμο ειλητάριο, Εκδόσεις Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 2022. Τα κοντάκια του Ρωμανού του Μελωδού αποτελούν λογοτεχνικά κείμενα πολύ μεγάλης ποιητικής αξίας. Για να φτάσει σήμερα αυτό να θεωρείται αυταπόδεικτο, έχουν περάσει δεκαπέντε αιώνες και ο λόγος του έχει επηρεάσει στο μεταξύ, συνειδητά ή εν αγνοία τους, πλήθος - [Ένας ρόλος και η ηθική του](https://mag.frear.gr/enas-rolos-kai-i-ithiki-toy/) - Βασίλης Βουτσάκης, Η ηθική των δικηγόρων, εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα-Θεσσαλονίκη, 2025. I Υπάρχει δεοντολογία που να χαρακτηρίζει –ή πολύ περισσότερο– να δεσμεύει το έργο του δικηγόρου, ικανή να θέσει ένα πλαίσιο, εντός του οποίου να μπορεί κανείς να επεξεργαστεί τα εισαγωγικά ερωτήματα που θέτει ο Βασίλης Βουτσάκης; Είναι ερωτήματα του κάθε ανθρώπου: «Μπορεί ένας δικηγόρος να - [Η κακία no es para todos, η «Κακιά» όμως;](https://mag.frear.gr/i-kakia-no-es-para-todos-i-kakia-omos/) - Myriam Gurba, Κακιά, μτφ. Ζωή Κόκκα, yusra, Αθήνα 2025. Τον δρόμο της Κακιάς τον έστρωσε το yusra – επιτρέψτε μου να σας συστήσω το yusra. Δεν είναι λογοτεχνικό περιοδικό, αγαπάει όμως πολύ τη λογοτεχνία. Το πρώτο τεύχος του κυκλοφόρησε το καλοκαίρι του 2019. Στα οχτώ πρώτα εξώφυλλά του οι λέξεις «ιστορίες για τη ζωή των - [Το κυνήγι του ρυθμού («Μια μάχη μετά την άλλη»)](https://mag.frear.gr/to-kynigi-toy-rythmoy-mia-machi-meta-tin-alli/) - Πίσω μας αφήσαμε όλη την Αμερική και όλα όσα ο Ντην και εγώγνωρίζαμε μέχρι τότε: για τη ζωή, και ειδικά για τη ζωή στο δρόμο.Τελικά βρήκαμε τη χώρα της μαγείας στο τέλος του δρόμουκαι δεν φανταζόμασταν ποτέ το μέγεθος της μαγείας.Τζακ Κέρουακ, Στο δρόμο Υπάρχουν ταινίες που με τον ρυθμό τους σε ενσωματώνουν στο σύμπαν - [Για την ενηλικίωση](https://mag.frear.gr/gia-tin-enilikiosi/) - Αν ο χρόνος συνιστά μια αδιαμφισβήτητη και διαιώνια ευεργεσία, είναι κυρίως γιατί ό,τι κι αν έχουμε ζήσει στα παιδικά και στα εφηβικά μας χρόνια, σε ιδιωτικό επίπεδο, άνθρωποι με την ίδια ηλικία, με την έννοια όσο διαφορετικά κι αν υπήρξαν τα γεγονότα που επάνδρωσαν, στοίχειωσαν ή μετέβαλαν σε ανεξίτηλα τα χρόνια αυτά, η πείρα που - [Τρία μικρά](https://mag.frear.gr/tria-mikra-2/) - ΜΑΤΙΑ Γλίστρησε και πετάχτηκε έξω από το λεωφορείο. Μία ευγενική κυρία το μάζεψε και μου το πρόσφερε. «Δικό σας το μάτι;» Το έβαλα όπως όπως στη θέση του κι έτρεξα να πιάσω το επόμενο λεωφορείο. Είναι η τρίτη φορά που το μάτι μου κάνει ό,τι του καπνίσει. Την προηγούμενη εβδομάδα εμφανίστηκε στο μέτωπο της μητέρας - [«Εγκατέλειψα για χάρη της Ελλάδας τη δική μου ποιητική δημιουργία»](https://mag.frear.gr/egkateleipsa-gia-chari-tis-elladas-ti-diki-moy-poiitiki-dimioyrgia/) - Συνέντευξη στον Δημήτρη Αγγελή Πότε ακριβώς ξεκίνησες να γράφεις ποιήματα; Ποια ήταν η αφορμή, ποιοι ποιητές σε επηρέασαν, ποια βιβλία θεωρείς σταθμούς στο έργο σου; Γεννήθηκα στη Σεβίλλη το 1946 και ανήκω, με βάση την ημερομηνία των πρώτων δημοσιεύσεών μου, στη λεγόμενη Γενιά του ʼ70. Γεννήθηκα σε μια πόλη που, παρεμπιπτόντως, είχε κηρύξει μια πραγματική - [Ένα όλως επίκαιρο έργο](https://mag.frear.gr/ena-olos-epikairo-ergo/) - Christopher Clark, Time and Power. Visions of History in German Politics, from the Thirty Years’ War to the Third Reich, Princeton University Press 2019. Ο Κρίστοφερ Κλαρκ είναι ένας από τους ελάχιστους συγχρόνους ιστορικούς που γράφουν ιστορία με φιλοσοφική θεμελίωση. Η δυσκολία του έγκειται ακριβώς στην αποφυγή της αφηγηματικής ιστορίας και στη συνεχή και εκτενή - [Το τέλος της επαγγελματικής εξουθένωσης](https://mag.frear.gr/to-telos-tis-epaggelmatikis-exoythenosis/) - Jonathan Malesic, The End of Burnout. Why Work drains us and how to build better lives. University of California Press, 2022. Η επαγγελματική εξουθένωση δεν αναφέρεται πλέον τόσο συχνά όσο σε προηγούμενες δεκαετίες, αφού έχει επισκιαστεί από την αυξανόμενη εντροπία του διεθνούς πολιτικού και οικονομικού συστήματος. Αυτό δεν σημαίνει πως είναι λιγότερο πραγματική ή επώδυνη. - [Με την προίκα της πρώτης μας νιότης](https://mag.frear.gr/me-tin-proika-tis-protis-mas-niotis/) - Είναι καθαρή τύχη, για να μην πω προνόμιο, να ζήσω την παιδική και νεανική μου ηλικία μέσα στο σκηνικό μιας δεκαετίας νοσταλγικής, που φάνταζε τότε σαν υπόσχεση για μια διαφορετική Ελλάδα. Αν και η βεβαιότητα έδωσε τη θέση της στη διάψευση προς το τέλος της δεκαετίας, τα χρόνια του 1960 ήταν και παραμένουν ορόσημο φωτεινό - [Η ενηλικίωση μιας γενιάς και η ιστορικότητα μιας εποχής](https://mag.frear.gr/i-enilikiosi-mias-genias-kai-i-istorikotita-mias-epochis/) - 1. Ζώντας ογδόντα τρία χρόνια, από το 1942, που γεννήθηκα, είμαι κι εγώ από όσους ευεργετήθηκαν να οδοιπορούν σε δύο αιώνες: από τα τελευταία πενήντα και κάτι του 20ού αιώνα, στα πρώτα είκοσι πέντε, μέχρι σήμερα του 21ου αιώνα. Σε εποχές και περιστάσεις, που διαμόρφωσαν τη νεότερη ιστορία της ανθρωπότητας και της πατρίδας μας. Έτσι - [Σκυλί του σινεμά, 14](https://mag.frear.gr/skyli-toy-sinema-14/) - Badlands1973Σκηνοθεσία: Τέρενς ΜάλικΗθοποιοί: Σίσι Σπέισεκ, Μάρτιν Σιν, Γουόρεν Όουτς Αν οι σταξιές της καρδιάςδεν ακολουθούντους ρυθμούς του μυαλούκι αν οι βόλτες του μυαλούγυρίσουν ανάποδακαι σου κλείσουν το χέριόποιον διασχίζειτα απέραντα τοπίαθα τον υποπτεύεσαι και θα τον πυροβολείςγια να ψηθείς στην ηλεκτρική καρέκλαμ’ ένα κόκκινο φιλίστην αλλήθωρη ψυχή σου. ⸙⸙⸙ Το αλάτι της γης(The Salt of - [Επιστολή](https://mag.frear.gr/epistoli/) - [Ένα φιλολογικό τεκμήριο] [Το 1975 ο Παντελής Μηχανικός (1926-1979) εκδίδει το κύκνειο άσμα του, ένα ποιητικό βιβλίο με τον εύγλωττο τίτλο Κατάθεση, μια σημαντική ποιητική μαρτυρία για την πρόσφατη τότε μαρτυρική εμπειρία της Κύπρου. Το βιβλίο πρότεινε για βράβευση η Επιτροπή Κρατικών Βραβείων στον υπουργό Παιδείας Χρυσόστομο Σοφιανό, ο οποίος όμως, εξαιτίας ορισμένων στίχων που άφηναν σαφείς - [Η Πηνελόπη έγινε πενήντα χρονών](https://mag.frear.gr/i-pinelopi-egine-peninta-chronon/) - Γεννιόμαστε την ίδια εποχή αλλά μέχρι τα είκοσί μας χρόνια ζούμε σε διαφορετικούς κόσμους: ο καθένας στον χρόνο των γονιών του και των δικών τους γονιών, στους τρόπους που τούς είχαν μάθει να αγκαλιάζουν και να τιμωρούν, σε συνήθειες απαράβατες που υπήρχαν στην οικογένεια από πάντα, σε παρελθόντα κλειδωμένα ή αντίπαλα μεταξύ τους. Και ξαφνικά - [Σαπφώ](https://mag.frear.gr/sapfo/) - Ω, μαύρη μέρα ανέτειλε πάνω από της Λευκάδας τις βουνοκορφές και τους γκρεμούς! Πού είναι ο Σκαμανδρώνυμος, πού η Κλεΐς, γονείς καλοί και στοργικοί, πού είναι να σε διαφεντέψουν; Φωνάξετε τ’ αδέλφια της, τον Λάριχο, τον Χάραξο και τον Ευρύγιο να τη σηκώσουν απαλά και να την απιθώσουνε στης μάνας της την αγκαλιά. Αυτή μόνη - [Καλοκαίρι για πάντα](https://mag.frear.gr/kalokairi-gia-panta/) - Περιστέρι 22 Μαΐου 2007. Μεγάλη ανοιχτή συναυλία του Διονύση Σαββόπουλου στην πλατεία Περιστερίου, αφιερωμένη στην επέτειο της άλωσης της Κωνσταντινούπολης. Ο Σαββόπουλος, κορυφαίος μουσικός επιμελητής και σπουδαίος δάσκαλος της σκηνοθεσίας, έστησε μια παράσταση διανθισμένη με δημοτικά τραγούδια με θέμα την άλωση, ένα μουσικό ταξίδι που ξεκίναγε απ’ τον Μεσαίωνα για να φτάσει ως τις μέρες - [Γλώσσα έθιμο εθίμων: Τι ποιητής, τι στιχουργός και τι τ’ ανάμεσό τους;](https://mag.frear.gr/glossa-ethimo-ethimon-ti-poiitis-ti-stichoyrgos-kai-ti-t-anameso-toys/) - Να κοιμηθούμε αγκαλιάνα μπερδευτούν τα όνειρά μαςΓιώργος Κλεφτογιώργος Το σοκ παγκοσμίως –κυρίως στους «πνευματικούς κύκλους», αν όχι και στα… σκαληνά τρίγωνα– υπήρξε ισχυρό και ηχηρό, όταν το 2016 η Σουηδική Ακαδημία απένειμε το Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Αμερικανό τραγουδοποιό Robert Allen Zimmerman (τον Bob Dylan δηλαδή)! Στο σκεπτικό της απόφασης τονίζεται ότι «δημιούργησε νέους ποιητικούς εκφραστικούς - [Η τρέλα της ακαταπληξίας](https://mag.frear.gr/i-trela-tis-akataplixias/) - «Να υπάρχεις σε οποιαδήποτε μορφή, τι είναι αυτό;»Walt Whitman «Όσο πιο χαμηλά στέκεται ένας άνθρωπος από πνευματικής απόψεως», υποστηρίζει ο Schopenhauer, «τόσο λιγότερο αινιγματική είναι γι’ αυτόν η ίδια η ύπαρξη: του φαίνεται μάλλον αυτονόητο ότι όλα είναι όπως είναι και ότι υπάρχουν». Μην κοροϊδευόμαστε, το υψηλότερο επίπεδο συνειδητότητας στο οποίο δύναται να φτάσει κανείς - [Ελευθερία της τέχνης, δημοκρατία και «προσβολή»](https://mag.frear.gr/eleytheria-tis-technis-dimokratia-kai-prosvoli/) - 1. Ελευθερία και Δημοκρατία Τα περιστατικά που στάθηκαν για άλλη μια φορά αφορμή για την ανάγκη διατύπωσης του αυτονόητου είναι σε όλους γνωστά.[1] Στο κείμενο αυτό επιθυμώ ωστόσο να συνδέσω το πρόβλημα με ορισμένα πιο θεμελιώδη ζητήματα. Πόσο ελεύθεροι είμαστε άραγε σε μια δημοκρατία να λέμε ή να κάνουμε πράγματα που δυσαρεστούν, ενοχλούν και προσβάλλουν, - [Το μέλλον του μυθιστορήματος](https://mag.frear.gr/to-mellon-toy-mythistorimatos/) - Με αφορμή το βιβλίο The future of the novel του Simon Okotie (Penguin, 2025), ο Ben Markovits προβληματίζεται για το μέλλον του μυθιστορήματος (TLS, 1η Αυγούστου 2025). Η μυθοπλασία που θα δημιουργεί μελλοντικά η Τεχνητή Νοημοσύνη –γράφει ο Okotie– θα είναι κάτι σαν συνέχεια του ταξιδιού που μας οδήγησε από το μυθιστόρημα του δέκατου ένατου - [Για τον Μπομπ Γουίλσον (1941-2025)](https://mag.frear.gr/gia-ton-mpomp-goyilson-1941-2025/) - Ήταν πολύ ψηλός, κομψά ντυμένος, με εντυπωσιακά χλωμό δέρμα. Όταν τον συνάντησα στην πρεμιέρα της Οδύσσειας που σκηνοθέτησε για το Εθνικό θέατρο, τον χαιρέτησα ευγενικά νεύοντας με το κεφάλι. Χαμογέλασε σιωπηλά, παρέμεινα κι εγώ σιωπηλή. Βρισκόμουν απέναντι σε έναν κορυφαίο των παραστατικών τεχνών και ήξερα πως θα κρατούσα για πάντα την ανάμνηση της συνάντησής μας. - [Μια εικόνα, χίλιες λέξεις ΙΙΙ](https://mag.frear.gr/mia-eikona-chilies-lexeis-iii/) - Δεν υπάρχει αμφιβολία πως ο σκοπός της προσωπογραφίας δεν είναι μόνο να απεικονίσει αναπαραστατικά την ανθρώπινη μορφή, μα να εκμαιεύσει κι εξωτερικεύσει μέσω αυτής, τα «εσωτερικά» χαρακτηριστικά του απεικονιζόμενου. Ειδικά στη ζωγραφική τέχνη, αυτό έχει καταστεί σοβαρό ζητούμενο ήδη από την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα, για καλλιτέχνες όπως ο Πολύγνωτος, ο Ζεύξις, ο Απελλής, καθώς και αργότερα, - [Χρήστος Γιανναράς, «Ορθοδοξία και Δύση στη Νεώτερη Ελλάδα», Ίκαρος, Αθήνα 2021 (7η έκδ.). Μια απόπειρα κριτικής αποτίμησης](https://mag.frear.gr/christos-giannaras-orthodoxia-kai-dysi-sti-neoteri-ellada-ikaros-athina-2021-7i-ekd-mia-apopeira-kritikis-apotimisis/) - Α΄ Ο Χρήστος Γιανναράς ακόμη και σήμερα γίνεται αιτία πολλών παρεξηγήσεων αφενός γιατί πολλοί από τους επικριτές του δεν γνωρίζουν επαρκώς το έργο του και αφετέρου οι φίλοι του, που συνήθως το γνωρίζουν καλύτερα, αποφεύγουν να διατυπώσουν γόνιμη και διαφωτιστική κριτική. Το έργο του Ορθοδοξία και Δύση στη Νεώτερη Ελλάδα είναι αναμφίβολα ένα από τα - [Κοιλάδα του Λύκου ποταμού](https://mag.frear.gr/koilada-toy-lykoy-potamoy/) - 1. έχουμε χώμα δίπλα μας. ευτυχώς, εδώ δίπλα στο δάσος. γιατί κάτω από την άσφαλτο εδώ και τόσα πολλά χρόνια το πιο δίπλα μου, το πιο παιδικό μου χώμα θα στέκεται απορημένο, στεγνό, πάρα πολύ στεγνό. και τα μικρά βράχια που είχε, στην ανηφόρα κάτι πέτρες που κυλούσαν, όλη η μικρή του φασαρία, πάγος πια, - [Χαμήλ μπατάρ](https://mag.frear.gr/chamil-mpatar/) - ΑΡΧΗ ΔΙΑΛΟΓΟΥ – Είσαι ο/η/το και λέγεσαι. – Monad. – Τι όνομα είναι αυτό; – Το όνομά μου όπως το ξέρουν όσοι με ξέρουν. – Ποιοι είναι αυτοί; Και τι σχέση έχουν με το ειδεχθές έγκλημά σου; Μίλα και πες την αλήθεια, γιατί τα λόγια σου κρίνονται τώρα στο Ανώτατο Ψηφιακό Δικαστήριο. – Δεν - [Οἱ «συναντήσεις» καὶ τὸ νόημά τους στὴ Λογοτεχνία](https://mag.frear.gr/oi-synantiseis-kai-to-noima-toys-sti-logotechniav/) - Ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ χαρακτηριστικὰ λογοτεχνικὰ μοτίβα ποὺ ἔχει χρησιμοποιηθεῖ διαχρονικὰ ἀπὸ πολλοὺς συγγραφεῖς καὶ γιὰ ποικίλους λόγους, ὅπως θὰ ἀναδειχθεῖ στὴ συνέχεια, εἶναι ἡ «συνάντηση» μεταξὺ προσώπων. Μία συνάντηση μπορεῖ νὰ εἶναι προγραμματισμένη ἢ τυχαία, νὰ ἀφορᾶ πραγματικὰ πρόσωπα ἢ νὰ ἐξελίσσεται στὸ πλαίσιο μιᾶς ἀλληγορίας καὶ νὰ σχετίζεται μὲ προσωποποιημένα ὄντα· ἀκόμη μπορεῖ - [Αποχαιρετισμός στον μεγάλο Δάσκαλο Θανάση Ρεντζή (1947-2025)](https://mag.frear.gr/apochairetismos-ston-megalo-daskalo-thanasi-rentzi-1947-2025/) - Τον Αύγουστο ένας αληθινός Διανοούμενος μας αποχαιρέτησε κι αναχώρησε, αποχώρησε απ’ τα «ορώμενα» για να φτάσει στα άφατα. Ένας πιονέρος του πειραματικού κινηματογράφου, ακατάβλητος ερευνητής της θεωρίας και της πρακτικής του, εγκυκλοπαιδιστής και πολυσχιδής δημιουργός, βαθύς στοχαστής και συνάμα προσιτός και γενναιόδωρος δάσκαλος, πολύτιμος φίλος, ανιδιοτελής άνθρωπος ως στάση και θέση ζωής… Τα λόγια δεν - [Για την Αγγελική](https://mag.frear.gr/gia-tin-aggeliki/) - Πολυαγαπημένη, ακριβή μου Αγγελική, Εδώ και αρκετό καιρό ο Δημήτρης Αγγελής μου ζήτησε να γράψω ένα κείμενο για σένα. Ένα κείμενο –υπέθεσα το αποχαιρετιστήριο– για να δημοσιευθεί, τώρα που εσύ έφυγες για το μεγάλο ταξίδι, στο περιοδικό Φρέαρ. Αποκρίθηκα θετικά, χωρίς δεύτερη σκέψη. Πόσες και πόσες φορές δεν έχουμε γράψει και δεν έχουμε μιλήσει η - [Αυτά που δεν λέω στις Συνεδρίες](https://mag.frear.gr/ayta-poy-den-leo-stis-synedries/) - Μια μέραΘα βρω τα κότσια: Να σε στείλω στο διάολοΌσο εγώ ανοίγω σε φύλλαΚι εσύ χαζεύεις το ρολόι σουΚαι καθόλου δεν θα σε ντραπώ Μια μέραΘα [απο]δεχτείς την ήττα σουΔεν θα κουνάς το δάχτυλο κάθε φοράΠου τα σκατώνωΘα με βρίσκεις χαριτωμένη Θα παρατήσεις την ηθική στο γραφείοΘα σκίσεις τη ΣυνταγήΘα κατέβεις για λίγο από τον - [ Από τους Novísimos στους Postnovísimos. Η ισπανική ποίηση της μεταπολίτευσης](https://mag.frear.gr/apo-toys-novisimos-stoys-postnovisimos-i-ispaniki-poiisi-tis-metapoliteysis/) - Ο όρος «λογοτεχνική γενιά» χρησιμοποιείται για να δηλώσει την ένταξη στην Ιστορία ομάδων με κάποια συνοχή, οι οποίες σε σχετικά βραχύ χρονικό πλαίσιο προσφέρουν, με σχετικά κοινό τρόπο, όσον αφορά την αισθητική και το ιδεολογικό υπόβαθρο, εξαιρετικά δείγματα της τέχνης τους. Έτσι, για παράδειγμα, απαντούμε στην Ισπανία τις γενιές του 1898 (Ουναμούνο, Αθορίν κ.ά.) του - [Τέσσερα ποιήματα](https://mag.frear.gr/tessera-poiimata-4/) - ΤΟ ΒΟΥΒΟ ΧΑΟΣ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ Τὸ φῶς τοῦ Αὐγούστου πάνω ἀπ’ τὴν Ὑλίκη:νερὰ γαλάζια, δέντρα καὶ χωράφια,βουνὰ καὶ πράσινο ἄνοιγμα γιὰ ἐλάφιατῆς φαντασίας, κόσμος ποὺ ἀνήκει στὴ φύση τῶν στιγμῶν καὶ τῶν πραγμάτωνκαὶ ἀλλάζει νόημα, ὅταν μὲ βλέμμα ἄλλοἐλέγξεις τὶ ἔβλεπες μικρὸ ἢ μεγάλο στοὺς ὅρους συμβατῶν ἢ καὶ ἀσυμβάτωνπαραδοχῶν. Τὸν κόσμο —σοῦ εἶπα— σῶζε - [Γραφτό](https://mag.frear.gr/grafto/) - Να πολεμάμε το γραμμένοΝα το κάνουμε γραπτάΞόρκια να το κάνουμεΕπωδέςΤραγουδομοιρολόγιαμε τσακισμένους τους ρυθμούςΣτίχους καταδικασμένουςσε εκκρεμότητα διηνεκήΜάταιες προσευχέςανεπίδοτεςσε ουράνια συνθεμένα από πάγοκαι σιωπήΚαι να ’ναι η χαραγμένη πλάκατο μόνο έγκυρο γραπτό μαςΤο πιο δικό μαςΚαι το συγκινητικότεροΚι ας το δούλεψε μηχανικά ένα ξένο χέριεθισμένο στην απάθεια. - [Η μόνη βαθιά ανησυχία](https://mag.frear.gr/i-moni-vathia-anisychia/) - Μετάφραση: Κώστας Βραχνός Πήγα στη Μαδρίτη, όπως σας έλεγα, για να διαβάσω κάτι ποιήματα, και ανάμεσά τους ένα ποίημα θρησκευτικό, μυστικιστικό, εμπνευσμένο από τον Ισπανό Χριστό του Βελάθκεθ –έναν Χριστό τόσο ανθρώπινο, παγκόσμιο και αιώνιο!–, και συνάμα για να δώσω μια διάλεξη γύρω απ’ τη λαϊκή (μη θρησκευτική) εκπαίδευση. Γι’ αυτήν που ήδη σας έχω - [Αυταρχικός νεοφιλελευθερισμός ή αναδυόμενος εθνικονεοφιλελευθερισμός;](https://mag.frear.gr/aytarchikos-neofileleytherismos-i-anadyomenos-ethnikoneofileleytherismos/) - Όπως έλεγε ο Χέγκελ, είμαστε πλήρως «μέσαστην αυτοκινούμενη ζωή αυτού που είναι νεκρό».(Baudrillard, 121) Το παρόν άρθρο επιχειρεί να καταδείξει τη συνάφεια μεταξύ ενός συγκεκριμένου συσχετισμού δυνάμεων οικονομικής, πολιτικής και πολιτισμικής φύσης στη νεοφιλελεύθερη εποχή του ύστερου καπιταλισμού, της φαντασιακής αναπαράστασής του και της πρακτικής υποστασιοποίησής του, τόσο συλλογικής όσο και ατομικής. Το νεοφιλελεύθερο φαντασιακό - [Αγρύπνιας οι Αποχρώσες](https://mag.frear.gr/agrypnias-oi-apochroses/) - ΟΡΩΝΤΟΣ ‒μικρού φεγγίτη ο κάτοχος εστιάζεις στατου κόσμου θά ’βρεις λοιπόν παράλειψη τ’ότι ξεχνώ τά δάση προτείνων κι όποτε η-μπορώ την μόνιμη ακακίαν (σοφίλιασματης μεσαυλής στης πρώην «καλής» το σπίτι) τον ταπεινό χειμώνανθον νυν αγριοσπαραγμένον που έτι σε μνήμης γκελ πετώ πισωφλογίζων δάκρυα ΑΠΑΓΧΟΝΙΣΜΟΙ ’μπρός γκρεμός ναι ε ναι αλλά το ρέμα πότεακριβώς πώς ξέφευγες - [Σκυλί του σινεμά, 13](https://mag.frear.gr/skyli-toy-sinema-13/) - Blind Chance1987Σκηνοθεσία: Κριστόφ ΚισλόφσκιΗθοποιοί: Μπογκούσλαφ Λίντα, Ταντέους Λομνίτσκι Η τύχη ευθύνεται για όλαή μήπως την τύχηεμείς την καθορίζουμε;Ρώτησα το βαθύτερό μου κόμμακι εκείνο δεν μου απάντησε. ⸙⸙⸙ Uncle Frank2020Σκηνοθεσία: Άλαν ΜπολΗθοποιοί: Πολ Μπέτανι, Σοφία Λίλις, Πίτερ Μακντίσι Να είμαστε διαφορετικοί(αν είμαστε διαφορετικοί)να μη φοβόμαστε να είμαστε διαφορετικοίόσο και να μας πετροβολούνεμείς να επιμένουμεκαι δεν θα - [Οι πυγολαμπίδες του Ταΰγετου](https://mag.frear.gr/oi-pygolampides-toy-taygetoy/) - Εκείνη τη νύχτα του Αυγούστου, ολόσιωπα, οι λιγοστές ελιές που στέριωναν στον άγριο τόπο, έκαναν νυχτέρι. Οι τοίχοι των πετρόκτιστων ρουφούσαν ανεξάντλητα τη βραδινή δροσιά, πασχίζοντας να σβήσουνε την κάψα της ημέρας. Το μικρό χωριό έκλεινε τρία χρόνια πια σχεδόν ερειπωμένο. Οι προτελευταίοι του κάτοικοι, ένα ζευγάρι γέρων, είχαν πεθάνει εκείνον τον χειμώνα με διαφορά - [Ο γύρος του κόσμου σε ογδόντα μέρες](https://mag.frear.gr/o-gyros-toy-kosmoy-se-ogdonta-meres/) - Ι.Όπως υποσχέθηκε το πρακτορείο.Λοvδίνο - Σουέζ,Σουέζ - Βομβάη,Βομβάη - Καλκούτα,Καλκούτα - Χονγκ Κονγκ,Χονγκ Κονγκ - ΓιοκοχάμαΓιοκοχάμα - Σαν Φρανσίσκο,Σαν Φρανσίσκο - Νέα Υόρκη,Νέα Υόρκη – Λονδίνο,με τρένο, πλοίο, ατμόπλοιο, ελέφαντα, άμαξα, έλκηθρο,ποτέ όμως αερόστατο,δεν είναι όλοι οι άνθρωποι φτιαγμένοι για την Πτήσηυπάρχουν πολλοί που κονιορτοποιούνται στον αέρα.Άλλωστε πάντα έτρεφα μία φυσική αποστροφή για τα μπαλόνια. - [Ευρώπη 2525](https://mag.frear.gr/eyropi-2525/) - «Επανάληψη μετάδοσης» [Τονικός ήχος] «Ο πληθυσμός της Γης δεν δίνει ενδείξεις ζωής. Οι βιομετρητές δεν έχουν καταγράψει αναπνοή ή κίνηση εδώ και πέντε μήνες, τριάντα ημέρες και πενήντα εννιά λεπτά. Το μήνυμα αυτό εκπέμπεται κάθε είκοσι δευτερόλεπτα από το Μητροπολιτικό Κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης, σε όλες τις γλώσσες, καθώς και σε τονική, αλγεβρική και χρωματική αλφάβητο, - [Password](https://mag.frear.gr/password/) - «Παρακαλώ κοιτάξτε ευθεία στην κάμερα. Μόλις τελειώσει η σάρωση, δώστε το όνομα χρήστη και τον μυστικό κωδικό σας», άκουσες μόλις μπήκες στον προθάλαμο. Ο παγωμένος αέρας από τον κλιματισμό σε πήρε στο πρόσωπο, η μυρωδιά λεβάντας σε ηρεμούσε. Username: kk22044Password: ******** «Το όνομα χρήστη ή/και ο μυστικός κωδικός που δώσατε είναι λανθασμένα.Δεν αντιστοιχούν στην σάρωση - [Η γη της Στάχτης](https://mag.frear.gr/i-gi-tis-stachtis/) - Η δύναμη αφαίρεσης που απαιτεί μια γλώσσα όπως αυτή, με κάνει να υποψιάζομαι πως οι Yahoos, παρά τη βαρβαρότητά τους, δεν είναι έθνος πρωτόγονο, αλλά εκφυλισμένο.Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Η αναφορά του Μπρόουντι Για το μέλλον μπορεί κανείς να μιλήσει μόνο στον αόριστο.Μιχάλης Μακρόπουλος, Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον Μετά τη Μεγάλη Εξάλειψη του 2487, όταν - [9 μέρες](https://mag.frear.gr/9-meres/) - Οι περισσότεροι είχαν την εντύπωση ότι αυτή τη φορά ο χρόνος πέρασε αρκετά γρήγορα, τουλάχιστον πολύ γρηγορότερα από την τελευταία φορά και είχαμε αρχίσει να αστειευόμαστε ότι κάτι είχε χαλάσει στο σύστημα και μας ξέχασαν. Τέτοιο ενδεχόμενο φυσικά δεν υπήρχε, ο μηχανισμός είναι χωρίς δεύτερη σκέψη άρτια φτιαγμένος, με εξαίρεση εκείνη τη θλιβερή ανάμνηση προ - [Η κατασκήνωση](https://mag.frear.gr/i-kataskinosi/) - «Ιούλιος του ’87. Βαθύ σκοτάδι ξάστερης νύχτας, με τον Σείριο από ψηλά να μας λούζει κοσμικό φως. Σείριος σημαίνει φωτεινός. Για τους αρχαίους Έλληνες –εξηγώ στα παιδιά για να τα εντυπωσιάσω με τις αστρονομικές γνώσεις μου– η ηλιακή ανατολή του Σείριου σηματοδοτούσε τον καυτό καιρό του θέρους, τον οποίο ονόμαζαν κυνικά καύματα ή κυνικές ημέρες. - [Τζάκυ](https://mag.frear.gr/tzaky/) - Ήταν η πρωτοχρονιά του 2057. Οι σειρήνες ήχησαν απειλητικά, όπως κάθε νύχτα το τελευταίο διάστημα. Τρέξαμε στο καταφύγιο παίρνοντας και τη Τζάκυ. Εκείνη ήταν η πιο ανήσυχη απ’ όλους και νιαούριζε εκνευρισμένη. Δεν ήθελε να μπει στο κλουβάκι, μα η μαμά την έσπρωξε με μια απότομη κίνηση και ασφάλισε γρήγορα την είσοδο. Φτάσαμε σε λιγότερο - [Ένα αχνό συναίσθημα](https://mag.frear.gr/ena-achno-synaisthima/) - Συχνά η αλήθεια είναι επίκληση Νίκος Α. Παναγιωτόπουλος Α. Εν αρχή ην το κενό Δεν ήξερα ότι επέστρεψε στη πόλη. Τα αρχεία μου δεν είχαν ενημερωθεί εγκαίρως. Όταν αναζητούσα ίχνη ζωής στον χάρτη των πρόσφατων συμβάντων έβλεπα μόνο σκιές ζώων και κάτι μαυριδερά σύννεφα που είχαν καθηλωθεί τυχαία μέσα στις τρισδιάστατες φωτογραφίες. Έψαχνα καθημερινά, αυτή - [Ο μοναχικός Αδάμ](https://mag.frear.gr/o-monachikos-adam/) - Το ταξίδι από την αποικία διήρκεσε εννέα μήνες. Όμως γι’ αυτούς δεν ήταν πλέον αποικία αλλά πατρίδα, γιατί στο χώμα του πλανήτη είχανε θάψει τους νεκρούς τους. Πρόφτασαν μέσα σ’ αυτούς τους μήνες να φανταστούν τι θα ’βρισκαν, να το ονειρευτούν, να το ποθήσουν κι ας μην το έζησαν ποτέ· ως και να νιώσουν νοσταλγία, - [Poseidon Paradise Resort Spa & Casino - Κριτικές: 4 αστέρια στα 5](https://mag.frear.gr/poseidon-paradise-resort-spa-casino-kritikes-4-asteria-sta-5/) - «Poseidon Paradise Resort Spa & Casino, καλησπέρα σας, είμαι ο Άλεξ. Σας περιμένουμε.»«Θέλετε με την άφιξή σας να σας αναβαθμίσω κατευθείαν στο δωμάτιο 2525;»Δεν περιμένει απάντηση. Απεριόριστη θέα στο απέραντο. Μεταχείριση Αστεριών. Δωρεάν συμμετοχή σε όλα τα παιχνίδια τύχης. Ο κατάλογος των παροχών κυλάει μαζί με την χρονοχρέωση. Είσαι στο τιμόνι. Όπως πάντα. Κάθομαι στη - [Ελληνική επιστημονική φαντασία: ένα είδος φάντασμα](https://mag.frear.gr/elliniki-epistimoniki-fantasia-ena-eidos-fantasma/) - Ι. Αναζητώντας το είδος της ελληνικής επιστημονικής φαντασίας (στο εξής ΕΦ) στον 20ό αιώνα, παρατηρούμε αμέσως ότι είναι σχεδόν αόρατο. Είναι πολύ δύσκολο να βρεις παλιά κείμενα της ελληνικής ΕΦ, πόσο μάλλον μια κριτική ή ακαδημαϊκή αποτίμησή τους. Οι εδραιωμένες ιστορίες της νεοελληνικής λογοτεχνίας (π.χ. του Κ. Θ. Δημαρά, του Λίνου Πολίτη, του Mario Vitti, - [Γλώσσα, έθιμο εθίμων: Τα ωραία μας, αλλά και τα μοιραία μας](https://mag.frear.gr/glossa-ethimo-ethimon-ta-oraia-mas-alla-kai-ta-moiraia-mas/) - Ανέκαθεν με γοήτευε η επινοητικότητα εκείνων που ανακάλυπταν ή σκάρωναν ανά τους αιώνες καρκινικές ή παλίνδρομες λέξεις (π.χ. ΑΝΝΑ, ΣΑΒΒΑΣ, ΕΓΩΓΕ, ΣΕΡΡΕΣ κ.ά.) αλλά κυρίως εκείνων που επινοούσαν ολόκληρες προτάσεις σε οποιαδήποτε γλώσσα. «Και περισσότερη τιμή τούς πρέπει», όταν το επιχειρούν με την ελληνική, καθώς οφείλουν να αναμετρηθούν με… 5 «ι», 2 «ο», 2 «ε» - [Η παρηγοριά της επιστολικής γραφής](https://mag.frear.gr/i-parigoria-tis-epistolikis-grafis/) - Αλληλογραφία Τ.Κ. Παπατσώνη-Μέλπως Αξιώτη (1962-1964), επιμέλεια-εισαγωγή-σημειώσεις: Μαίρη Μικέ - Βασίλης Μακρυδήμας, Gutenberg, Αθήνα 2025. θέλω να βρω ένα πουλίν, πονετικόν πουλάκιν«Περί ξενιτείας» Είναι γνωστό ότι στην επιστολογραφία, λόγο που συχνά διατρέχει τα σύνορα ανάμεσα στο ιδιωτικό και το δημόσιο, βρίσκουν χώρο έκφρασης σκέψεις και συναισθήματα που δεν χωρούν ίσως σε άλλο είδος γραφής. Όπως έχει - [Παζολίνι, Μαρξ, Δάντης, Σολωμός](https://mag.frear.gr/pazolini-marx-dantis-solomos/) - Ο Παζολίνι σε ένα δοκίμιό του για τον «Ποιητικό κινηματογράφο» αναφέρεται στις κοινότατες «παλιοκουβέντες» του ναπολιτάνικου Lazaronitum. Ψάχνεις,… γκουγκλάρεις να βρεις τι είναι αυτό το Lazaronitum και δεν διαφωτίζεσαι με τη μία. Φτάνεις να ψάχνεις κοντά τρία τέταρτα της ώρας, για να καταλήξεις κάθιδρος στην παρακάτω υποσημείωση: «Ο όρος Lazaronitum μπορεί εκ πρώτης όψεως (λόγω - [Κι έσμιγαν κι έσμιγαν κι έσμιγαν [fragmenta, 316-343 / Φεβρουάριος 2025]](https://mag.frear.gr/ki-esmigan-ki-esmigan-ki-esmigan-fragmenta-316-343-fevroyarios-2025/) - Track #316 / “Come wiz me to ze Casbah”, το σύνθημα· «Πάρε τη λέξη μου, δώσε μου το χέρι Σου», το παρασύνθημα. Track #317 / There is no intensity of love or feeling that does not involve the risk of crippling hurt. It is a duty to take this risk, to love and feel without - [Η επανεύρεση της oλότητας](https://mag.frear.gr/i-epaneyresi-tis-olotitas/) - γιατί (ξανα) διαβάζω Fredric Jameson Από πλευράς μου, προσπάθησα ν’ αναφερθώ στους μηχανισμούς εκείνους που εμποδίζουν τη δυνατότητα μιας ολιστικής θεώρησης: ν’ αποστασιοποιηθώ από την κατάσταση, για να κατανοήσω με ποιο τρόπο οι απόψεις μας κατακερματίζονται, και ν’ αναλάβω έτσι μια ανάλυση των όρων αυτής της α-δυνατότητας. [Από μια συζήτηση του Jameson με τον Στάθη - [Για το «Προσοχή και ερμηνεία»του Wilfred Bion](https://mag.frear.gr/gia-to-prosochi-kai-ermineiatoy-wilfred-bion/) - Wilfred Bion, Προσοχή και ερμηνεία. Μια επιστημονική προσέγγιση για τη διαισθητική επίγνωση στην ψυχανάλυση και στις ομάδες, μετάφραση: Μαρία Τζινιέρη-Κοκκώση, Λέλα Κοράλλη, Δημήτρης Α. Κυριαζής, Βήτα, Αθήνα 2024. Η έκδοση στα ελληνικά του σημαντικότερου βιβλίου του ψυχαναλυτή Ουίλφρεντ Μπίον (τίτλος του πρωτοτύπου:Attention and interpretation. A scientific approach to insight in psychoanalysis and groups, Karnac Books - [Για τα «Δοκίμια Φιλοσοφίας της Θρησκείας» του Χαράλαμπου Βέντη](https://mag.frear.gr/gia-ta-dokimia-filosofias-tis-thriskeias-toy-charalampoy-venti/) - Χαράλαμπος Βέντης, Δοκίμια Φιλοσοφίας της Θρησκείας, Εκκρεμές, Αθήνα 2025. Η έγνοια που συναρμόζει πέντε δοκίμια στο νέο βιβλίο του Χαράλαμπου Βέντη είναι να εκτεθούν οι υπαρξιακές συνέπειες του χριστιανικού Ευαγγελίου στο συγκείμενο μιας σύγχρονης δημοκρατικής κοινωνίας. Ο Βέντης θεωρεί ότι η θεολογία μπορεί να υπαχθεί στην αρχή της διαψευσιμότητας και αναζητεί όντως κριτήρια επαλήθευσης του - [Για «Το πνεύμα και το τέρας» του Δημήτρη Καράμπελα](https://mag.frear.gr/gia-to-pneyma-kai-to-teras-toy-dimitri-karampela/) - Δημήτρης Καράμπελας, Το πνεύμα και το τέρας,Δώμα, Αθήνα 2025. Ο Δημήτρης Καράμπελας εντρυφά στη δοκιμιογραφία προκειμένου να αρθρώσει μία «ιστορία του πνευματικού», κυρίως στη Δύση, με άξονα το δίπολο ζωή και αλήθεια. Αν η ζωή είναι το βιολογικό, η σαρκικότητα, η ορμή, η θνητότητα και το πάθος, η αλήθεια είναι το νόημα που ο πολιτισμός - [Για το «Ποιος φοβάται το φύλο;» του Τζούντιθ Μπάτλερ](https://mag.frear.gr/gia-to-poios-fovatai-to-fylo-toy-tzoyntith-mpatler/) - Το νέο βιβλίο του Τζούντιθ Μπάτλερ (ακολουθούμε τη χρήση του ουδέτερου γραμματικού γένους λόγω του αυτοπροσδιορισμού του ως μη-δυαδικού προσώπου) γράφτηκε στα αγγλικά το 2024 (Who is afraid of gender?, Farrar, Straus and Giroux, Νέα Υόρκη 2024) και κυκλοφορεί στα ελληνικά σε μια προσεγμένη μετάφραση του Γιώργου Καράμπελα, με επιστημονική επιμέλεια της Βενετίας Καντσά και - [Με το Βλέμμα στη Δικαιοσύνη: Μια Φιλοσοφική Προσέγγιση της Σχέσης Ανθρώπου-Ζώου](https://mag.frear.gr/me-to-vlemma-sti-dikaiosyni-mia-filosofiki-proseggisi-tis-schesis-anthropoy-zooy/) - Με αφορμή την έκθεση «Why Look at Animals?Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή» στο ΕΜΣΤ Η έκθεση του ΕΜΣΤ «Why Look at Animals? Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή», εμπνευσμένη από το κείμενο του John Berger (1980), καταδεικνύει πώς τα ζώα, που κάποτε ήταν βαθιά ενταγμένα στη ζωή του ανθρώπου, έχουν απομακρυνθεί, αντικειμενοποιηθεί και εμπορευματοποιηθεί - [«Εμπλουτισμός» ή οπισθοδρόμηση;](https://mag.frear.gr/employtismos-i-opisthodromisi/) - Γιατί δεν είχε επιτυχία το πάρτι για τα ενενηνταπεντάχρονα της Ερωμένης της της Ντόρας Ρωζέττη Ντόρα Ρωζέττη, Η ερωμένη της (νέα εμπλουτισμένη έκδοση), επιμ. Χριστίνα Ντουνιά, Μεταίχμιο, Αθήνα 2024. Κάθε κείμενο έχει την ιστορία του. Νιώθω την ανάγκη να πω, εν συντομία, την ιστορία τούτου εδώ. Ένα κομμάτι της διασώζεται στα μέιλ μου. Εισερχόμενο, 10 Οκτωβρίου - [Ανεμιστήρες, ρε φίλε, δε φτάνουν ποτέ](https://mag.frear.gr/anemistires-re-file-de-ftanoyn-pote/) - Είχα φαγωθεί να επισκευάσω έναν ανεμιστήρα όταν με διέκοψε ένα μπιπ απ’ το ρολόι μου. Ήταν μια νάρκη από κείνες που ’χα στήσει στην κοντινή χαράδρα, κάνα δυο χιλιόμετρα απ’ το λημέρι μου. Αν και τούτα τα μονοπάτια τα γούσταραν οι σκουριοσυλλέκτες, κι ειδικά οι αδέσποτοι, σπάνια έπιανα κάτι ενδιαφέρον. Σμπαραλιασμένα ανταλλακτικά, κυρίως. Τσιπάκια; Χα! - [Κρυστάλλινη Φωνή στον ποταμό του Χρόνου](https://mag.frear.gr/krystallini-foni-ston-potamo-toy-chronoy/) - Το κενό ανάμεσα στ’ αστέρια ήταν γεμάτο ξεπαγιασμένες παπαρούνες. Η Χιόνη δεν είχε ξαναδεί τόσα λουλούδια – έπλεαν νωχελικά στο διάστημα κι έσπαγαν σε χιλιάδες λαμπερά, κατακόκκινα κομμάτια μόλις συγκρούονταν με τον ανεμοθώρακα του σκάφους της. Τόσο η σύγκρουση όσο κι η διάλυση ήταν αθόρυβες, όμως στο μυαλό της ακούγονταν σαν ομοβροντία στα χαρακώματα. Για - [Όσα Μείναν στο Φαράγγι](https://mag.frear.gr/osa-meinan-sto-faraggi/) - Να βρεις έναν τόπο να μοιάζει πατρίδα. Έτσι μου ’πε ο παππούς μου όπως έφευγα με όσα συμπράγκαλα χωρούσαν κάτω απ’ τη μασχάλη μου, με τη μάνα μου να με σέρνει φουρκισμένη απ’ το χέρι και τον Φώτη να μας σπρώχνει και τους δυο, μη και μας προλάβει η φωτιά. Μια ζωή μετά, κοντά είκοσι - [Ο Αρμαδίλλος](https://mag.frear.gr/o-armadillos/) - Απόδοση: Πάνος Στασινός για τον Ρόμπερτ Λόουελλ Αυτή είναι η εποχή του χρόνουπου εμφανίζονται κάθε νύχτα σχεδόνεύθραυστα αερόστατα εκτός νόμου.Αναρριχώνται στα ύψη των βουνών, υψώνονται, έναν άγιο εντοπίζουνπου τον τιμούν ακόμα σ’ αυτές τις περιοχές,χάρτινοι θάλαμοι που λαμπυρίζουν,γεμάτοι φως που τρεμοπαίζει, σαν καρδιές. Κοιτώντας προς τον ουρανό, ψηλά,μπορεί απλώς γι’ αστέρια να τα πάρεις—πλανήτες δηλαδή— - [Μια μέρα από τη ζωή του Οράτιου](https://mag.frear.gr/mia-mera-apo-ti-zoi-toy-oratioy/) - O σιδηροδρομικός σταθμός του ZUKUNFTBURG καταλαμβάνει μια φαρδιά ζώνη στη μέση και καθ’ όλο το μήκος του διάσημου κέντρου LOGISTICS, στην καρδιά της EUROLAND, που εγκαινιάστηκε με τους συνήθεις πανηγυρισμούς τον Μάιο του 2085. Έχει είκοσι γραμμές, που συνήθως είναι όλες κατειλημμένες από τρένα που φτάνουν, φορτώνουν ή ξεφορτώνουν βιομηχανικά προϊόντα με ακρίβεια δευτερολέπτου, σύμφωνα - [Η γελαστή καρδιά](https://mag.frear.gr/i-gelasti-kardia/) - your life is your lifedon't let it be clubbed into dank submission.be on the watch.there are ways out.there is a light somewhere.it may not be much light butit beats the darkness.be on the watch.the gods will offer you chances.know them.take them.you can't beat death butyou can beat death in life, sometimes.and the more often you - [Σιγοτραγουδώντας τη μελωδία του Μέλλοντος: ο ψυχεδελικός κομμουνισμός του Μαρκ Φίσερ](https://mag.frear.gr/sigotragoydontas-ti-melodia-toy-mellontos-o-psychedelikos-kommoynismos-toy-mark-fiser/) - Την περίοδο κατά την οποία η οικονομική ύφεση παρέλυε την παγκόσμια αγορά και υποχρέωνε εκατομμύρια ανθρώπων ανά τον κόσμο να προσαρμοστούν σε συνθήκες φτώχειας και εξαθλίωσης, η βιομηχανία του θεάματος καθήλωνε ανυποψίαστους τηλεθεατές μπροστά στους δέκτες τους, μαγεύοντάς τους με τηλεοπτικές σειρές οι οποίες αναδείκνυαν – συνειδητά ή μη – μια αλλαγή νοοτροπιών: το βίωμα - [Η μελαγχολία ως εσχατολογικό τραύμα: O Μαρκ Φίσερ και η θεολογία του φαντάσματος](https://mag.frear.gr/i-melagcholia-os-eschatologiko-trayma-o-mark-fiser-kai-i-theologia-toy-fantasmatos/) - «Ὁ μὴ ἀνεχόμενος τὰς θλίψεις, οὐ δύναται μαθεῖν τὰς κρύφιας τοῦ Θεοῦ» (Ἰσαάκ ὁ Σύρος). Η φράση αυτή, που ανασύρεται από την ασκητική θεολογία, δεν είναι απλώς μια πνευματική νουθεσία. Είναι ένα εκκρεμές που ταλαντεύεται ανάμεσα στη μυστική βίωση του πόνου και στη δημόσια διαχείριση του τραύματος. Ο Ισαάκ ο Σύρος, μέσα από την αποφατική - [Στην κουλτούρα είμαστε εύκαιρα φαντάσματα](https://mag.frear.gr/stin-koyltoyra-eimaste-eykaira-fantasmata/) - Η επίκληση του Μαρκ Φίσερ από το μέλλον και το στοιχειό της εγγύτητας Καμιά φορά σε πιάνει εκείνο το αίσθημα,σαν κάποιο φάντασμα να άγγιξε την καρδιά σου,σαν κάποιος να περπατά μαζί σουBurial Η αλήθεια είναι πως με πιάνει κρίση πανικού αν με πιέσει κανείς να προγραμματίσω ας πούμε ένα ταξίδι για τον Νοέμβριο. Δυσκολεύομαι να - [Όγδοη επιστροφή](https://mag.frear.gr/ogdoi-epistrofi/) - Τι σημασία έχει ποιος είναι Παρελθόν και ποιος Μέλλον, αν είμαστε κι οι δυο ζωντανοί, γιατί αυτό που είναι να έρθει, θα έρθει, αύριο ή σε δέκα χιλιάδες χρόνια. Πού ξέρεις ότι αυτοί οι ναοί δεν είναι οι ναοί του δικού σου πολιτισμού, εκατό αιώνες από τώρα, γκρεμισμένοι κι ερειπωμένοι; Δεν το ξέρεις. Μη ρωτάς - [Η πολιτισμική στροφή της ύστερης νεωτερικότητας και η εποχή του Ντόναλντ Τραμπ](https://mag.frear.gr/i-politismiki-strofi-tis-ysteris-neoterikotitas-kai-i-epochi-toy-ntonalnt-tramp/) - Ο Φρέντρικ Τζέιμσον, καθηγητής Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Ντιουκ και κορυφαίος Αμερικανός θεωρητικός του μαρξισμού (ή «μαρξιστής του MTV» κατά το παρωνύμιό του), μας κληροδότησε πολιτισμικές διαγνώσεις με προφητική ενάργεια. Κύρια συμβολή του υπήρξε η συναρμογή πολιτικής θεωρίας, οικονομολογίας, ψυχανάλυσης και πολιτισμικής κριτικής σε ένα ενιαίο σύνολο, όπου έννοιες του ενός πεδίου έχουν νόημα και - [Τρία ποιήματα Αυγούστου](https://mag.frear.gr/tria-poiimata-aygoystoy/) - ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΙΚΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ Όλη τη νύχτα το φεγγάρι περιέγραφε φρικαλεότητες,Χωρίς να αποκρύπτει το παραμικρό από όσα συμβαίνουν,Χωρίς να θέλει να αφήσει εκτόςΟύτε την πιο ασήμαντη λεπτομέρειαΑλλά κυρίως, χωρίς να έχει ούτε την ελάχιστη συστολήΓια όλα όσα καρέ καρέ αφηγούντανΟλόκληρη τη νύχταΜακριά η επιφάνεια της θάλασσας κάθε λίγο και λιγάκι ανατρίχιαζε από αυτά που άκουγε και,Αντιδρούσε αναλόγως, - [Ο Τζέιμσον για τη μετανεωτερικότητα και τον μεταμοντερνισμό](https://mag.frear.gr/o-tzeimson-gia-ti-metaneoterikotita-kai-ton-metamonternismo/) - Να μην ξεκινάμε με τα παλιά καλά πράγματα, αλλά με τα καινούργια κακά.Το Brechtian Maxim κατά Μπένγιαμιν Η αφήγηση ως μορφή a priori Ο Φ. Τζέιμσον στην κριτική του παρέμβαση αμέσως μετά τη δημοσίευση της Μεταμοντέρνας κατάστασης του Λιοτάρ[1] επερωτά ακριβώς αυτό που υπήρξε κεντρική έννοια στον δεύτερο, δηλ. την αφήγηση. Ως γνωστόν, μια από - [Από τον Βερονέζε στον Σκορσέζε](https://mag.frear.gr/apo-ton-veroneze-ston-skorseze/) - Το πρωί της 18ης Ιουλίου του 1573 ο Πάολο Κάλιαρι –ζωγράφος στο επάγγελμα, ετών 45– ξεκίνησε από το σπίτι του, που ήταν δίπλα στο Palazzo Grassi, μη γνωρίζοντας ακόμα ότι όσα επρόκειτο να πει μπροστά στα έξι μέλη του Sant'Uffizio –της βενετσιάνικης Ιεράς Εξέτασης– μέσα στην εκκλησία του San Teodoro πίσω από την Piazza San - [Ο βανδαλισμός των έργων τέχνης στην Εθνική Πινακοθήκη. Η εικόνα και το είδωλο](https://mag.frear.gr/o-vandalismos-ton-ergon-technis-stin-ethniki-pinakothiki-i-eikona-kai-to-eidolo/) - Στις 10 Μαρτίου ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ Νίκος Παπαδόπουλος εισέρχεται στην αίθουσα της Εθνικής Πινακοθήκης, όπου εφιλοξενείτο έκθεση με έργα του εικαστικού Χριστόφορου Κατσαδιώτη με τον τίτλο «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου», και βανδαλίζει τέσσερα απ’ αυτά, και συγκεκριμένα τους πίνακες με τους τίτλους «Εικόνισμα 1ο», «Εικόνισμα 16ο», «Εικόνισμα 17ο» και «Άγιος Χριστόφορος». Τα συγκεκριμένα έργα - [Ελευθερία της τέχνης και πολιτισμική κριτική](https://mag.frear.gr/eleytheria-tis-technis-kai-politismiki-kritiki/) - Χαίρετε! Θέλω να ευχαριστήσω για την τιμή να είμαι σήμερα εδώ την κ. Μετζαφού και την κ. Τσιάρα. Πιθανόν αιτία αυτής της πρόσκλησης να είναι δύο κείμενά μου που είχαν δει το φως μετά την επίθεση κατά των επίμαχων έργων (αμφότερα μού ζητήθηκαν, δεν ήταν αυτόβουλα κείμενα), ένα από την Καθημερινή κι ένα άλλο από - [Σε μέλλοντα εξακολουθητικό](https://mag.frear.gr/se-mellonta-exakoloythitiko/) - Θα σπρώχνεις με δύναμη, να ανοίξεις μια χαραμάδα, να μπει μέσα λίγος αέρας, λίγο φως, θα σπρώχνεις για ώρα, θα τα καταφέρνεις, ολόκληρα βουνά νεκρών σωμάτων θα απλώνονται στο κατώφλι σας, τούτη η μυρωδιά η απόκοσμη που δεν συνηθίζεται με τίποτα, θα σκαρφαλώνεις πατώντας ένα πρόσωπο, μια κοιλιακή χώρα, κόκαλα, πολλά κόκαλα, κάτι πουλιά θα - [Ο Ρεμπώ στην Κύπρο στις απαρχές της Αγγλικής διοίκησης](https://mag.frear.gr/o-rempo-stin-kypro-stis-aparches-tis-agglikis-dioikisis/) - Νάσια Διονυσίου, Μη γράφετε Αρθούρος, Πόλις, Αθήνα 2025. Εβραίοι στην Κύπρο με το Τι είναι ένας κάμπος –και τώρα Άγγλοι και Ρεμπώ στην Κύπρο με το Μη γράφετε Αρθούρος. Βρίσκοντας κάθε φορά δημιουργικούς συνδέσμους ανάμεσα στο αποκομμένο νησί της Κύπρου και την ευρωπαϊκή πολιτισμική επικράτεια, και το νέο όπως και το προηγούμενο βιβλίο της Νάσιας - [Ο Μελίτος του Χουπού και όχι πάρα πολλά άλλα](https://mag.frear.gr/o-melitos-toy-choypoy-kai-ochi-para-polla-alla/) - Γιώργος Μελίτος, Όλα είναι πάρα πολλά, Άνω τελεία, Αθήνα 2024. Ο Γιώργος Μελίτος έχει μεριμνήσει να εγκιβωτίσει στον τίτλο του δεύτερου, αυτού, βιβλίου του την αυτο-κριτική του. Εννοώ πως η εν λόγω φράση ακούγεται ειρωνική, στον βαθμό που δεν είμαστε βέβαιοι για το αν είναι όντως. Μοιάζει με οργισμένη απάντηση του Χουπού, του hp υπολογιστή - [«Πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι»](https://mag.frear.gr/prin-alektora-fonisai/) - Λέγω σοι, Πέτρε, οὐ φωνήσει σήμερον ἀλέκτωρ,ἕως τρίκις ἀπαρνήσῃ μὴ εἰδέναι με.(Κατά Λουκᾶν 22:34) Άρνηση τρίτη Τα δεκάδες χαμηλά σπίτια με σκεπές από αμίαντο ήταν σκοτεινά. Ανά τόπους μόνο λίγες εστίες φωτός, από τις αναμμένες λάμπες, φώτιζαν τα στενά δρομάκια του χωριού που εκείνη την ώρα βρισκόταν στην κορύφωση της ερημίας του. Όμως αυτές οι - [Πύκνωση και ενάργεια](https://mag.frear.gr/pyknosi-kai-enargeia/) - Γιάννης Παπαθεοδώρου, Αθώα Μάρμαρα. Μια διαμάχη για την προτομή του Θεόφιλου Καϊρη (1912), αμολγός, Αθήνα 2025. Ι. Το 1912, ύστερα από απόφαση του υπουργού Εσωτερικών Εμμανουήλ Ρέπουλη, αναστηλώθηκε στην Άνδρο η προτομή του Θεόφιλου Καΐρη. Είχε προηγηθεί σχετική απαγόρευση, η οποία προκάλεσε την αντίδραση του Κωστή Παλαμά, του Ζαχαρία Παπαντωνίου και του Παύλου Νιρβάνα. Ο - [Ελευθερία έκφρασης, δικαιώματα του κοινού, ζημία και βλάβη: προκαταρκτικές παρατηρήσεις](https://mag.frear.gr/eleytheria-ekfrasis-dikaiomata-toy-koinoy-zimia-kai-vlavi-prokatarktikes-paratiriseis/) - Οι σκέψεις που ακολουθούν αποσκοπούν απλώς στο να πλαισιώσουν –ευσύνοπτα, ελπίζω– τα ηθικά και πολιτικά ζητήματα της ελευθερίας της τέχνης, και των εγγενών μάλλον ορίων της (παρά εξωγενών εμποδίων), με κάποια κρίσιμα θέματα φιλοσοφίας του δικαίου∙ εστιασμένα εν προκειμένω στη μεγάλη εικόνα της δικαιολόγησης του δημόσιου εξαναγκασμού και στις κανονιστικές αποχρώσεις της, τις οποίες πολλές - [Κάθε τι που εγείρεται πρέπει να συγκλίνει](https://mag.frear.gr/kathe-ti-poy-egeiretai-prepei-na-sygklinei/) - Μετάφραση: Αναστάσιος Θεοφιλογιαννάκος Ο Γιατρός είχε πει στη μητέρα του Τζούλιαν ότι έπρεπε, λόγω της υπέρτασής της, να χάσει είκοσι λίβρες τουλάχιστον. Έτσι, κάθε Τετάρτη βράδυ, ο Τζούλιαν είχε την υποχρέωση να τη συνοδεύει στο κέντρο της πόλης, με το λεωφορείο, μέχρι το Εργαστήρι μείωσης βάρους, στις «Νεαρές», όπως συνήθιζαν να ονομάζουν, χάριν συντομίας, τον - [Μια οδυσσειακή αναπόληση του ποιητή Τηλέμαχου Χυτήρη](https://mag.frear.gr/mia-odysseiaki-anapolisi-toy-poiiti-tilemachoy-chytiri/) - Τηλέμαχος Χυτήρης, Το ταξίδι, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2024. Εκτεταμένη είναι η νέα ποιητική σύνθεση, Το ταξίδι, του Τηλέμαχου Χυτήρη. Η πρόταξη του οριστικού άρθρου είναι προσδιοριστική. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για ταξίδι αναψυχής, αλλά για αναδρομή, για μια δημιουργική μετάπλαση όψεων ζωής και ονείρων. Ένα ταξίδι πολύπλευρο που συμπλέκεται με τον χρόνο, οπότε τα βιώματα, - [Η έξοδος](https://mag.frear.gr/i-exodos/) - Κάθονται όλοι μαζί και τρώνε στο γνωστό τους τραπέζι, στην ταβέρνα του Οικονόμου. Η απαράλλαχτη τετράδα των τελευταίων χρόνων. Στ’ αριστερά η σύζυγός του, η Έλενα, και απέναντί τους ο καλύτερός του φίλος, ο Φίλιππος και η γυναίκα του η Εύα. Που είναι και η δική του ερωμένη. Είναι βράδυ Πέμπτης, της συνηθισμένης τους δεκαπενθήμερης - [Ελευθερία της τέχνης: Πρόβλημα;](https://mag.frear.gr/eleytheria-tis-technis-provlima/) - Κοιτάζω έναν πίνακα που με εξοργίζει. Γιατί; Γιατί αισθάνομαι πως προσβάλλει κάτι θεμελιωδώς αναπόσπαστο της ύπαρξής μου (π.χ. τη θρησκεία μου, την ηθική μου, την αισθητική μου), κάτι που πιστεύω ότι έχω κάθε δικαίωμα να προστατεύσω. Διαβάζω ένα βιβλίο που θεωρώ πως όχι μόνο παραβιάζει τις βασικές μου αξίες, αυτές που θεωρώ πως οφείλουν να - [Ιδιωτική ζωή… τι ιδέα και αυτή!](https://mag.frear.gr/idiotiki-zoi-ti-idea-kai-ayti/) - «Είναι απίστευτο αλλά με την προοπτική να έχει έναν βιογράφο, κανένας δεν απέρριψε την ιδέα να έχει μια ζωή». Mε τον αστεϊσμό αυτό του Εμίλ Σιοράν ξεκινά το βιβλίο που αφιερώνει στον Μίλαν Κούντερα η φίλη, συγγραφέας και όχι βιογράφος του, Φλοράνς Νουαβίλ. Το βιβλίο της με τίτλο Γράψιμο, τι ιδέα και αυτή κυκλοφόρησε πριν - [Πραγματική βασίλισσα](https://mag.frear.gr/pragmatiki-vasilissa/) - Οι παππούδες μου (ο παππούς Θεοδόσης και η γιαγιά Σμαρώ) ζούσαν, τότε, στο χωριό Μαΐστρος του νομού Έβρου, λίγο έξω απ’ την Αλεξανδρούπολη – εδώ και χρόνια έχει ενσωματωθεί κανονικά στην πόλη. Είχαν μέσα σε τέσσερα στρέμματα ένα σπίτι στο βάθος, δίπλα τις αποθήκες σιτηρών, μετά τον στάβλο και κολλητά έναν χτιστό φούρνο. Ο Θεοδόσης - [Κατεχόμενοι απ’ την ελπίδα](https://mag.frear.gr/katechomenoi-ap-tin-elpida/) - Μετάφραση: Κώστας Δούσης Πρόσφατα, έκανα στον πατέρα μου μια απλή ερώτηση: «Υπάρχει ελπίδα;» Στεκόμουν στην κουζίνα μου στο Ντίαρμπορν του Μίσιγκαν κι έκοβα μάνγκο. Κοιτάζοντας από την πόρτα, τον είδα όπως τον έβλεπα πάντα: να ρίχνει πλάγιες ματιές στο τηλέφωνό του, το σώμα του να έχει καταρρεύσει σ’ έναν καναπέ, με μια κουρασμένη έκφραση στο - [Οι μουσικές καρέκλες και οι μουσικές κρεμάλες](https://mag.frear.gr/oi-moysikes-karekles-kai-oi-moysikes-kremales/) - Την άνοιξη του 2023 η Βασιλική Όπερα του Λονδίνου κατηγορήθηκε για μισογυνισμό και χρήση αποικιοκρατικών στερεοτύπων με αφορμή την παραγωγή της όπερας Turandot του Πουτσίνι. Η Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης βρέθηκε σχεδόν έναν χρόνο αργότερα σε παρόμοια θέση με αφορμή την ίδια όπερα και τις αντιδράσεις να είναι ακόμα εντονότερες, αποδεικνύοντας πλέον ότι η όπερα - [«Για να βγάλουμε την αιωνιότητα»](https://mag.frear.gr/gia-na-vgaloyme-tin-aioniotita/) - Αλέξιος Μάινας, Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας, Μικρή Άρκτος, Αθήνα 2021. Εισάγοντας στη γραφή του Αλέξιου Μάινα Παραθέτω ένα ελάχιστο σημείο του ποιήματος «Μια δίκη από σιωπή»: «Επίπεδος κι ο χρόνος στον καθρέφτη. / Φως αβαθές, συνοικιακό, / μπασταρδεμένο απ’ τις θρησκείες, / στοιχειωμένο από τον - [Το οικοδόμημα της Δύσης](https://mag.frear.gr/to-oikodomima-tis-dysis/) - «γιατί από τη φύση τους όλα έχουν ακμή και παρακμή»Θουκυδίδης , Ιστορία , Β 64 Α. Η ηγεμονία των ΗΠΑ και το οικοδόμημα της Δύσης[1] «Η ηγεμονία δεν στηρίζεται επί τη βάσει αυτήςκαθαυτήν της ισχύος της, αλλά επί τη βάσειτης ικανότητάς της να παρουσιάζει αυτή την ισχύως υπηρετούσα το δίκαιο και την ειρήνη».ΚΜ Οι ΗΠΑ - [Ο αστικός χώρος ως αρχείο του παγκόσμιου τραύματος](https://mag.frear.gr/o-astikos-choros-os-archeio-toy-pagkosmioy-traymatos/) - Αλέξανδρος Μηλιάς, Απ’ την Αθήνα φάντασμα, Πατάκης, Αθήνα 2025. Κάθε λεπτό της ισχύος της, η ανθρώπινη συνθήκη είναι κρισιακή. Εντούτοις, θα μπορούσε κανείς να πει ότι κάποιες εποχές αγγίζουν τα όρια του κορεσμού, με διευρυμένους πολέμους και εκτοπισμούς, οικολογικές καταστροφές και διάβρωση πάσης φύσεως θεσμών. Η λογοτεχνία, έχοντας το πλεονέκτημα έναντι των άλλων τεχνών να - [Για το μυθιστόρημα «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται»](https://mag.frear.gr/gia-to-mythistorima-o-christos-xanastayronetai/) - Μερικές όψιμες σκέψεις για το μυθιστόρημαΟ Χριστός ξανασταυρώνεται [1] Ι. Άκουσα για πρώτη φορά το όνομα Νίκος Καζαντζάκης τον Μάιο του 1975, όταν η σειρά Ο Χριστός ξανασταυρώνεται προβλήθηκε στην ελληνική τηλεόραση. Δεν είχε καλά καλά περάσει ένας χρόνος από τη Μεταπολίτευση και η ζωή ήταν ακόμα γεμάτη αβεβαιότητα και αστάθεια. Το πρώτο επεισόδιο, σε - [Στο βένθος του υπαρξιακού πένθους](https://mag.frear.gr/sto-venthos-toy-yparxiakoy-penthoys/) - Μαίρη Κλιγκάτση, Θάλασσα με Χιόνι, Ποταμός, Αθήνα 2025. Το 1990, έναν χρόνο πριν εγκαταλείψει τα εγκόσμια σε ηλικία μόλις 39 ετών, ο αείμνηστος Ζακυνθινός συνθέτης Δημήτρης Λάγιος είχε ερωτηθεί, σε μια ραδιοτηλεοπτική συνέντευξή του, ποιες ήταν οι αγαπημένες του λέξεις στους στίχους που είχε γράψει ο ίδιος σε κάποια τραγούδια του, και αν συμφωνούσε ότι - [To σκοτεινό μέλλον του Αντρώνη](https://mag.frear.gr/to-skoteino-mellon-toy-antroni/) - Θα σου πάρουν τον ίσκιο των δέντρων,θα σου τον πάρουν.Θα σου πάρουν τον ίσκιο της θάλασσας,θα τον πάρουν.Θα σου πάρουν τον ίσκιο της καρδιάς,θα τον πάρουν.Θα πάρουν τον ίσκιο σουΓ. Σεφέρης (Τετράδιο Γυμνασμάτων Β’) Κι άρρωστος να ’σαι όλο το βράδυ με θέρμη αφύσικη, να ψήνεσαι στον πυρετό, τέτοιο όνειρο δεν μπορεί να πλέξει ο - [Για τον Χρυσόστομο Σταμούλη (1964-2025)](https://mag.frear.gr/gia-ton-chrysostomo-stamoyli-1964-2025/) - Ο Χρυσόστομος Σταμούλης γεννήθηκε στην Άφυτο της Χαλκιδικής, έζησε με την οικογένειά του για λίγο στην Αθήνα και κατόπιν στη Θεσσαλονίκη, στη βυζαντινή γειτονιά του Προφήτη Ηλία πάνω από την Κασσάνδρου. Από μαθητής εντάχθηκε στη χορωδία της Ανάληψης και εκεί άρχισε να γνωρίζει την Ορθοδοξία, αλλά και τη σχέση της με τον πολιτισμό και τον - [Το κυνήγι της εικόνας](https://mag.frear.gr/to-kynigi-tis-eikonas/) - Σε μια από τις εμβληματικές σκηνές στον Χάρι Πόρτερ υψιτενείς τοίχοι του οικοτροφείου και διδασκαλείου καλύπτονται από αλλεπάλληλες σειρές με κορνίζες ζωγραφικών πινάκων. Στους πίνακες αυτούς εικονίζονται, με τρόπο αναγεννησιακό, πρόσωπα, ομάδες προσώπων ή σκηνές. Δεν είναι όμως ζωγραφιές ή φωτογραφίες στατικές, όπως μας τις έχει κληροδοτήσει η εικαστική ιστορία ή η 8η τέχνη. Πολύ - [Γάμος](https://mag.frear.gr/gamos/) - Μετάφραση: Κλεοπάτρα Λυμπέρη O θεσμός αυτός,– ίσως θα έπρεπε να τον αποκαλούμε και επιχείρηση–για τον οποίο λέμε, από σεβασμό, ότι δεν χρειάζεται ν’ αλλάξουμε γνώμηγια κάτι που κάποτε πιστεύαμε,απαιτεί δημόσιες υποσχέσειςγια την πρόθεσή μαςνα εκπληρώσουμε μια ιδιωτική υποχρέωση.Αναρωτιέμαι, ο Αδάμ και η Εύατι σκέφτονται γι’ αυτό, τώρα πια,γι’ αυτό το Πυρίμαχο Aτσάλιμε τη ζωντάνια μιας - [Η φωνή της μνήμης στις «Σελίδες ημερολογίου» του Θανάση Νιάρχου](https://mag.frear.gr/i-foni-tis-mnimis-stis-selides-imerologioy-toy-thanasi-niarchoy/) - Θανάσης Θ. Νιάρχος, Επιτέλους μόνος. Σελίδες ημερολογίου, Καστανιώτης, Αθήνα 2025. Σελίδες ημερολογίου χαρακτηρίζει ο Θανάσης Νιάρχος το βιβλίο του Επιτέλους μόνος. Θα τολμούσα να προσθέσω –αυθαίρετα αλλά όχι και τόσο, μου φαίνεται– κι έναν δικό μου: Πορεία ζωής. Τέσσερις σχεδόν δεκαετίες στα Γράμματα (από το 1981 ως το 2018 που καλύπτουν αυτές οι σελίδες) δεν - [«Η μυθολογική σκέψη, χωρίς την κριτική διάκριση, δημιουργεί τον Ντόναλντ Τραμπ»](https://mag.frear.gr/i-mythologiki-skepsi-choris-tin-kritiki-diakrisi-dimioyrgei-ton-ntonalnt-tramp/) - Συνέντευξη στον Κώστα Δασκαλάκη Η συνέντευξη με τον Φράνκο «Μπίφο» Μπεράρντι πραγματοποιήθηκε μέσω βιντεοκλήσης στις 19 Μαρτίου 2025. Στη συνέντευξη αναλύθηκαν θεματικές όπως η φύση και οι επιπτώσεις της χρηματιστικοποίησης, οι συνέπειες της αυτοματοποίησης στη σκέψη, το σύγχρονο ασυνείδητο και η αξία της ποίησης. Θέλω να ευχαριστήσω τον σημαντικό αυτό φιλόσοφο για την ευγένειά του - [Μορφές υποκειμενοποίησης στις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες](https://mag.frear.gr/morfes-ypokeimenopoiisis-stis-sygchrones-kapitalistikes-koinonies/) - Εξερευνώντας συνειδησιακές καταστάσεις πέραν των ορίωντου καπιταλιστικού ρεαλισμού και του απόλυτου καπιταλισμού Ο Μαρκ Φίσερ και ο Φράνκο «Μπίφο» Μπεράρντι θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως ερευνητές και ερμηνευτές των σύγχρονων μορφών και διαδικασιών υποκειμενοποίησης εντός των κοινωνιών όπου κυριαρχεί ο καπιταλιστικός ρεαλισμός (capitalist realism) και ο απόλυτος καπιταλισμός (absolute capitalism). Οι δύο αυτοί ακτιβιστές, πολιτισμικοί - [Από την «Ιστορία των ρευμάτων»](https://mag.frear.gr/apo-tin-istoria-ton-reymaton/) - Το σπίτι βρισκόταν στους πρόποδες της Ακρόπολης, ένας νεοκλασικός κύβος με εντοιχισμένα μάρμαρα στην πρόσοψη, ερυθρά με τεφρές φλέβες ή λευκά με ριγωτά, ρόδινα νερά, και λιτά αετώματα στα παράθυρα των μπαλκονιών. Στον κήπο, που τον θυμάμαι σαν μια αλληλουχία σκιασμένων γωνιών και φωτεινών ραβδώσεων, έθαλλαν αγιοκλήματα, φλόγες, άκανθοι κι ένας φοίνικας, τα φύλλα του - [Για τον Βασίλη Παπαβασιλείου (1949-2025)](https://mag.frear.gr/gia-ton-vasili-papavasileioy-1949-2025/) - Για τους ηθοποιούς που είχαν προσέλθει στο θέατρο γιατί, πριν από μια ή από πολλές παραστάσεις που είχε συμβεί να παρακολουθήσουν ενώ διέρχονταν την εφηβική τους ηλικία, ήταν τα κείμενα και οι συγγραφείς που τους είχαν συγκινήσει, ο Αλέξης Μινωτής χρησιμοποιούσε, δηλώνοντας ταυτόχρονα την αμέριστη εκτίμησή του προς αυτούς, τον όρο «εκ του πνεύματος». Εννοώντας - [ Νεοπαγανισμός και επιστημονικά miracula](https://mag.frear.gr/neopaganismos-kai-epistimonika-miracula/) - Θρησκεία και μαγεία είναι έννοιες αδιαχώριστες στην αρχαιότητα, αυτό όμως δε σημαίνει ότι με την εμφάνιση του μονοθεϊσμού σταμάτησαν μονομιάς οι μαγικές δοξασίες και πρακτικές που ήταν διαδεδομένες για χιλιάδες χρόνια μεταξύ των διαφόρων εθνολογικών ομάδων. Το Έδικτο των Μεδιολάνων του 313 μ.Χ. oρίζει σαφώς: ut daremus et christianis, et omnibus liberam potestatem sequendi religionem, - [Σελίδες ημερολογίου](https://mag.frear.gr/selides-imerologioy-16/) - Τρίτη, 27 Ιανουαρίου 1998: Με δυσκολία, λόγω μέσης πάντα, ανεβαίνω στο σπίτι του Τάκη. Λίγο αργότερα έρχεται και ο φίλος του, ο γιατρός Μπάμπης Χρέλιας. (Είναι ο μαιευτήρας που ξεγέννησε τον Θοδωρή το ’95, του έκανα μάλιστα δώρο το πρωτότυπο σχέδιο που είχε φιλοτεχνήσει ως εξώφυλλο για το βιβλίο του Μ. Καραγάτση Από Ανατολή σε - [Γεωγραφία Draft 2](https://mag.frear.gr/geografia-draft-2/) - Η αριστερά εδώ πάει γήπεδοΗ αριστερά γουστάρει στα σκυλάδικαμε τον ίδιο τρόπο που οι πιστοί συρρέουν στα ουζερί μετά τον επιτάφιο στην πόλη Πάλι καλά Η ορθοδοξία σήμερα έρχεται από τις Ηνωμένες ΠολιτείεςΚαι οι πιστοί έχουν ήδη αρχίσει να ακρωτηριάζονται : Σε σφάζω και μέσα σου δε βρίσκω τίποταπαρά την έκπληξη ότι μπορώ ακόμα να - [Διακυβεύματα της πολιτισμικής πολυφωνίας](https://mag.frear.gr/diakyveymata-tis-politismikis-polyfonias/) - «Τα πρόσφατα γεγονότα στην Εθνική Πινακοθήκη προκάλεσαν και εξακολουθούν να προκαλούν έντονη συζήτηση και δικαιολογημένη συγκίνηση. Μας φέρνουν στον νου την πρόσφατη τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων στο Παρίσι, τον Ιούλιο 2024, όπου ένα σκετς θεωρήθηκε σοκαριστικό και προσβλητικό για τους Χριστιανούς». Έτσι άρχιζα ένα σχετικό με το θέμα μας άρθρο μου στον Ημερήσιο και Περιοδικό Τύπο - [Ο πολιτισμός δεν είναι χορηγία. Είναι Εκπαίδευση και Οικονομία](https://mag.frear.gr/o-politismos-den-einai-chorigia-einai-ekpaideysi-kai-oikonomia/) - Γιατί εξακολουθούμε να αντιλαμβανόμαστε τον σύγχρονο πολιτισμό ως «πράξη ευεργεσίας», ενώ στην πραγματικότητα είναι υποδομή; Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό. Είναι μια αναγκαία υπενθύμιση ότι ο σύγχρονος πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια ή το αισθητικό επίχρισμα της κοινωνίας. Είναι η μαγιά που την εμπνέει, τη συγκροτεί και την κάνει δημιουργική και στοχαστική. Ο σύγχρονος πολιτισμός είναι - [Η ελευθερία της τέχνης: Δεδομένα και προκλήσεις](https://mag.frear.gr/i-eleytheria-tis-technis-dedomena-kai-prokliseis/) - Στο αφιέρωμα αυτό συγκεντρώνονται κείμενα που εκφωνήθηκαν στη διεπιστημονική ημερίδα που διοργάνωσε η Εθνική Πινακοθήκη στις 6 Μαΐου 2025, με τίτλο «Η Ελευθερία της Τέχνης: Δεδομένα και Προκλήσεις». Απουσιάζουν οι εισηγήσεις των Απόστολου Καρπόζηλου, Γιώργου Οικονομόπουλου, Μιλτιάδη Παπανικολάου και Συραγώς Τσιάρα, αλλά προστέθηκαν τρία κείμενα συμπληρωματικά που ζήτησε το Φρέαρ, των Φίλιππου Βασιλόγιαννη, Γιώργου Γρηγορίου - [Τα «Ταξίδια» του Χαρτ Κρέιν](https://mag.frear.gr/ta-taxidia-toy-chart-krein/) - Περισσότερα από δεκαπέντε χρόνια συνομιλώ με τον Χαρτ Κρέιν. Η συνομιλία μας κρυφή, προμνησιακή, περιέχει παρεξηγήσεις και όνειρα. Μια σχέση γεμάτη λάθη, αινίγματα, αμφισημίες, αποδόσεις, αλλά και νέες αναγνώσεις, στιγμές κατανόησης που μεταμορφώθηκαν σε εμβαθύνσεις, εκστάσεις, φωτισμοί και νέες ιδέες απόδοσης. Ο Χαρτ Κρέιν δεν είναι ποιητής που χαρίζεται. Αντίθετα, είναι από εκείνες τις φωνές - [Ένα παράδοξο της εποχής: Από τον σχετικισμό της τεχνοκριτικής στον βανδαλισμό έργων τέχνης](https://mag.frear.gr/ena-paradoxo-tis-epochis-apo-ton-schetikismo-tis-technokritikis-ston-vandalismo-ergon-technis/) - Τον ορισμό του μοντέρνου ανθρώπου μας τον δίνει σ’ ένα κείμενό του ο Βάλτερ Μπένγιαμιν μιλώντας για τον Μπωντλαίρ: είναι εκείνος ο «άνθρωπος που με απάτη τού αφαιρέθηκε η εμπειρία του»[1]. Δεν θα με απασχολήσει ο τρόπος, δηλαδή το «με απάτη», που αναφέρεται –εικάζω– σε μια κοινωνιολογικού χαρακτήρα κριτική της νεωτερικότητας, θα ασχοληθώ όμως με - [Ο Αλέξανδρος Κοτζιάς ως δημόσιος διανοούμενος: παρεμβάσεις αντι-μνήμης ενάντια στο κυρίαρχο μνημονικό καθεστώς του Εμφυλίου τις δεκαετίες 1950 και 1980](https://mag.frear.gr/o-alexandros-kotzias-os-dimosios-dianooymenos-paremvaseis-anti-mnimis-enantia-sto-kyriarcho-mnimoniko-kathestos-toy-emfylioy-tis-dekaeties-1950-kai-1980/) - Εισαγωγικά Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να προσεγγίσει τον Αλέξανδρο Κοτζιά ως δημόσιο-παρεμβατικό διανοούμενο. Επικεντρώνεται σε δύο διαφορετικά ιστορικά περικείμενα, αυτό της πρώιμης μετεμφυλιακής περιόδου και εκείνο της δεκαετίας του ’80, όπου ο συγγραφέας παρεμβαίνει με την Πολιορκία (1953) και τον Ιαγουάρο (1987), έργα στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους, προκειμένου να διαρρήξει το άμεσα ή έμμεσα κυρίαρχο - [Καθήκον του ποιητή είναι να παραμένει σε εγρήγορση](https://mag.frear.gr/kathikon-toy-poiiti-einai-na-paramenei-se-egrigorsi/) - Συνέντευξη στον Δημήτρη Αγγελή [Πολυβραβευμένη ποιήτρια, μεταφράστρια του Σαίξπηρ, του Μπρόντσκι, της Αχμάτοβα, της Ντίκινσον και του Όντεν μεταξύ πολλών άλλων, η Ντόρις Καρέβα (Ταλίν, 1958) είναι μια ξεχωριστή φωνή από την Εσθονία και σταθερά υποψήφια για το βραβείο Νομπέλ. Η σύντομη, αναγνωριστική αυτή συνέντευξη, πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη συμμετοχή της στο 11ο Διεθνές Φεστιβάλ - [Μόνος με τον Άμλετ: Υπαρξιακά διλήμματα ακανθώδη και επικίνδυνα](https://mag.frear.gr/monos-me-ton-amlet-yparxiaka-dilimmata-akanthodi-kai-epikindyna/) - Εκεί, στις ζοφερές, γοτθικές αίθουσες του κάστρου του Ελσινόρης, εκεί, στο δυσώδες και σαπρό βασίλειο της Δανιμαρκίας, ένας νεαρός φοιτητής πανεπιστημίου θα επιστρέψει στο σπίτι του και θα ανακαλύψει ότι όλος ο κόσμος του έχει ανατραπεί συθέμελα. Ο πατέρας του, ο βασιλιάς, έχει πεθάνει κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες και η μητέρα του έχει παντρευτεί με - [Η λογοτεχνία ως κοινωνικά συμβολική πράξη και η κριτική της](https://mag.frear.gr/i-logotechnia-os-koinonika-symvoliki-praxi-kai-i-kritiki-tis/) - Σαράντα χρόνια μετά την πρώτη έκδοση του έργου του Το πολιτικό ασυνείδητο. Η αφήγηση ως μια κοινωνικά συμβολική πράξη (The Political Unconscious. Narrative as a socially symbolic act, 1981), ο Fredric Jameson επανέρχεται, στο κείμενό του «Criticism and Categories» (2022), σε αυτό, για να το τοποθετήσει, σύμφωνα με το μαρξιστικό, διαλεκτικό ερμηνευτικό σχήμα των κειμένων - [Το γατί](https://mag.frear.gr/to-gati/) - Το έφερε το γατάκι σπίτι του. Ήταν τόσο μικρό που χωρούσε στην τσέπη. Πειραιάς-Γκύζη 50 λεπτά, ηλεκτρικό και μετά λεωφορείο. Το γατί, πολύ μωρό, ακολουθούσε τούτη τη μάνα που του έλαχε μιας και την αληθινή την είχε λιώσει η μπουλντόζα. Ο νεαρός οικοδόμος ήταν δεν ήταν 17. Βρήκε το γατί με κλειστά μάτια να τρέμει - [Για το «Προς μια πράσινη δημοκρατική επανάσταση» της Σαντάλ Μουφ](https://mag.frear.gr/gia-to-pros-mia-prasini-dimokratiki-epanastasi-tis-santal-moyf/) - Προς μια πράσινη δημοκρατική επανάσταση.Ο αριστερός λαϊκισμός και η δύναμη των συναισθημάτων,μτφρ. Αντώνης Γαλανόπουλος, Εκκρεμές, Αθήνα 2024[1] Αυτό το μικρό αλλά πλούσιο σε ιδέες και προβληματισμούς βιβλίο τής Σαντάλ Μουφ, άρτια μεταφρασμένο από τον Αντώνη Γαλανόπουλο, γράφτηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού και ολοκληρώθηκε το 2022. Η Μουφ δεν συμμερίζεται τις προσεγγίσεις εκείνες, - [Ο καθηγητής των μαθητικών μου χρόνων](https://mag.frear.gr/o-kathigitis-ton-mathitikon-moy-chronon/) - Αρχές της δεκαετίας του 1960 η μητέρα μας θέλησε να μετακομίσουμε οικογενειακώς από το Ρέθυμνο στην Αθήνα, προκειμένου τα τέσσερα αγόρια παιδιά της να εγγραφούμε σε καλά φροντιστήρια και να πετύχουμε στις ακαδημαϊκές εξετάσεις, έτσι λέγονταν τότε οι πανελλήνιες. Ο πατέρας δεν ήταν πολύ ένθερμος, τελικά εγκατασταθήκαμε στο Νέο Φάληρο και λίγο μετά αποδήμησε. Εγγραφήκαμε - [Οδός Γαληνού, νούμερο 5](https://mag.frear.gr/odos-galinoy-noymero-5/) - Οδός Γαληνού, νούμερο 5.Οδός Γαληνού, νούμερο 7.Οδός Γαληνού, νούμερο 11.Οδός Αθηνάς, νούμερο 10.Οδός Τσάμη Καρατάσου, νούμερο 25. Μετράω σπίτια, χαμόσπιτα, Αθηναϊκά σπίτια, νεοκλασικά λίγα, του μεσοπολέμου, σπίτια που δεν υπάρχουν πια. Μετράω, όσο μπορώ, τα σπίτια που σηματοδοτούν τα περάσματα, τους Δημάρχους, τις αναταραχές, τις πορείες, τα χρόνια. Δύσκολο να υπερβώ την υπερβολή της νοσταλγίας. - [Σκυλί του σινεμά, 12](https://mag.frear.gr/skyli-toy-sinema-12/) - Τhe Sound of Metal2019Σκηνοθεσία: Nτάριους ΜέρντερΗθοποιοί: Ριζ Άχμεντ, Ολίβια Κουκ, Πολ Ράτσι Η κωφότητα δεν είναι αναπηρίαούτε η τυφλότητατίποτα δεν είναι αναπηρίαόσο ζειςκι όποιος λέει το αντίθετοδεν έχει πιει το μέταλλοτης γνώσηςπου τρέχει άφθονο από την πηγήτης σιωπής. ⸙⸙⸙ Tο Γεράκι της Μάλτας(Τhe Maltese Falcon)1941Σκηνοθεσία: Τζον ΧιούστονΗθοποιοί: Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, Μέρι Άστορ, Πίτερ Λόρε Σπάνια ταινίες - [«Ευλογημένη που σε γνώρισα…»](https://mag.frear.gr/eylogimeni-poy-se-gnorisa/) - Αγαπημένε Δάσκαλε, υπήρξες ο «παππούς» όλων μας στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών. Ο πρώτος που μας υποδέχθηκε, το 1998, όταν ακόμη δεν ξέραμε τι ακριβώς σημαίνει Θεατρολογία. Ήσουν εκείνος που μας έδειξε τον δρόμο, που μας μύησε στη μαγεία του θεάτρου, όχι ως ένα απλό ακαδημαϊκό αντικείμενο, αλλά ως τρόπο σκέψης, ως φιλοσοφία ζωής. Έχουν περάσει - [Άνευ παραλήπτη: Από την ανθρώπινη στην τεχνητή λογοτεχνία](https://mag.frear.gr/aney-paralipti-apo-tin-anthropini-stin-techniti-logotechnia/) - Από παιδί μου άρεσε ν’ ακούω τα τζιτζίκια. Όταν ερχόμασταν τα καλοκαίρια στην Ελλάδα, ο ήχος τους σκέπαζε τα πάντα σημαίνοντας την επιστροφή στην πατρίδα. Γι’ αυτό, μεγαλώνοντας σε όσα μέρη του κόσμου έζησα, άκουγα πάντα ηχογραφήσεις τζιτζικιών. Έναν χειμώνα στο Princeton αντηχούσαν στους διαδρόμους της οικίας παραξενεύοντας τους γείτονες, ένα καλοκαίρι στη Σεούλ σάστιζαν - [Συναντήσεις με το Αλλόκοτο](https://mag.frear.gr/synantiseis-me-to-allokoto/) - 1 Στάλες ιδρώτα κυλούν από το μέτωπο και φτάνουν μέχρι την κοιλιά μου, που είναι μεγάλη και σε περιέχει. Ξαπλώνω και φαντάζομαι ότι μέσα της φωλιάζει η δροσιά, εκείνος ο φρέσκος αέρας που ακούγεται από μακριά και δυναμώνει, μα ποτέ δεν έρχεται. Μέσα σε τούτη τη δερμάτινη γυάλα φωλιάζει μια δόση θάλασσα, κάθε τόσο τα - [Μια εικόνα, χίλιες λέξεις (2)](https://mag.frear.gr/mia-eikona-chilies-lexeis-2/) - Η πολιτιστική συνεισφορά της Γερμανίας στην ανθρωπότητα έχει υπάρξει, για όσους δεν το γνωρίζουν, εξαιρετικά γενναιόδωρη. Ήδη από την Παλαιολιθική εποχή, η περιοχή με την οποία συμπίπτουν τα σημερινά γεωγραφικά της όρια έχει προσφέρει στην ανθρωπότητα μερικά από τα πρώτα δείγματα υψηλής χειρωναξίας και δημιουργικότητας. Μεταξύ αυτών τον αριστοτεχνικό, μυστηριώδη Λιονταράνθρωπο (Löwenmensch), μήκους μόλις τριάντα - [Δύο ξένοι](https://mag.frear.gr/dyo-xenoi/) - Σκέφτηκα ότι αρκούσε να κάνω μεταβολή κι όλα θα τελείωναν. Πίσω μου όμως μια ολόκληρη παραλία που τη δονούσε ο ήλιος μού έκλεινε το δρόμο. Έκανα μερικά βήματα προς την πηγή. Ο Άραβας δε σάλεψε. […] Τότε ακριβώς όλα τρεμούλιασαν. Η θάλασσα ξέρασε μια πνοή βαριά και διάπυρη. Μου φάνηκε πως ο ουρανός άνοιγε διάπλατα - [Γλυκό συκαλάκι, ως αισθητική απόλαυση μίας σύγχρονης παράδοσης](https://mag.frear.gr/glyko-sykalaki-os-aisthitiki-apolaysi-mias-sygchronis-paradosis/) - Η θεία μου η Βούλα μένει στην επαρχία της Εύβοιας σε ένα σπίτι που το έφτιαξαν οι γονείς της λίγο πριν γεννηθεί το 1957: ένας ορθογώνιος όγκος διαστάσεων 4 επί 13 με 2,80 μέτρα ύψος, χωρισμένος εσωτερικά σε τρία μέρη, με την τουαλέτα να βρίσκεται εκτός αυτού. Τα κύρια υλικά που χρησιμοποιήθηκαν ήταν για τους - [Ο κεκοιμημένος Αναστάσιος και τηλεοπτικός Παΐσιος προάγουσιν ἡμᾶς εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ](https://mag.frear.gr/o-kekoimimenos-anastasios-kai-tileoptikos-paisios-proagoysin-imas-eis-tin-vasileian-toy-theoy/) - Υπάρχουν πολλά γεγονότα και στοιχεία που μπορούν να καταδείξουν εμφατικά την πλήρη αποτυχία πάντων ημών των θεολόγων, ιεροκηρύκων, κληρικών και επισκόπων στο να ανταποκριθούμε στην αποστολή ή, έστω, στον ρόλο μας, όπως θα έπρεπε και όπως θα ανέμενε η κοινωνία. Ωστόσο, δύο γεγονότα μέσα στο τρέχον έτος αποκαλύπτουν σε όλη της την έκταση αυτήν την - [Τρεις ιστορίες](https://mag.frear.gr/treis-istories/) - 3. Στον Αχιλλέα Χρηστίδη Ανεβασμένοι σ’ αυτή την παλιά μηχανή με τον ήχο της εξάτμισης να μπουμπουνίζει, περνάμε μέσα από τα γιορτινά στολισμένα σπίτια του μικρού χωριού. Ο άνεμος, μανιασμένος, καθώς ανηφορίζουμε έρχεται κατά πάνω μας. Πίσω από τα σύννεφα της νύχτας περνάει βιαστικό το χειμωνιάτικο κίτρινο φεγγάρι. Είναι διπλό το βάρος στην πλάτη μου, - [Διδάσκοντας την ελληνική σε ξένους](https://mag.frear.gr/didaskontas-tin-elliniki-se-xenoys/) - Η συνεισφορά μου στην ιδιαίτερη αυτή εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας αποτελεί βιωματική κατάθεση, όπως κι ο τίτλος της δηλώνει. Δίδαξα, λοιπόν, για οκτώ εξάμηνα Ελληνική Γλώσσα και Πολιτισμό σε ξένους φοιτητές και συγκεκριμένα στο Πανεπιστήμιο του Άαχεν στη Γερμανία. Ήταν ένα ελληνοευρωπαϊκό πρόγραμμα – απάντηση στα αιτήματα ξένων ΑΕΙ για τη διδασκαλία - [Ποίηση και τεχνητή νοημοσύνη](https://mag.frear.gr/poiisi-kai-techniti-noimosyni/) - Ο ουρανός είχε το χρώμα της τηλεόρασης όταν είναι συντονισμένη σ’ ένα κανάλι που δεν εκπέμπει. Έτσι αρχίζει το μυθιστόρημα Νευρομάντης του Γουίλλιαμ Γκίμπσον, που εκδόθηκε το 1984. Θα μπορούσε η παραπάνω πρόταση να είναι απλώς μια ωραία ποιητική εικόνα. Αλλά με το μυθιστόρημα αυτό, που μεταφράστηκε και στα ελληνικά, εισάγεται ο όρος κυβερνοχώρος, ο - [Μεταφράζοντας Σεφέρη στην ιταλική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: Η αξιοποίηση της γνώσης των αρχαίων ελληνικών στη διδασκαλία της νεοελληνικής ποίησης](https://mag.frear.gr/metafrazontas-seferi-stin-italiki-deyterovathmia-ekpaideysi-i-axiopoiisi-tis-gnosis-ton-archaion-ellinikon-sti-didaskalia-tis-neoellinikis-poiisis/) - Πολλές φορές σκέφτομαι πως η ελληνική γλώσσα, με όλη την ιστορία και την πολιτιστική βαρύτητα που φέρει, δεν μπορεί παρά να είναι, στο παρόν και στο μέλλον, το γόνιμο έδαφος πάνω στο οποίο δύναται να πατήσει κάθε ανθρώπινο ον που αναζητά, με αγωνία και επιμονή, ρίζες και στηρίγματα σε πανανθρώπινες ιδέες. Και αυτή τη σκέψη - [Παρατηρήσεις για τη γλώσσα της σύγχρονης ελληνικής νεανικής ποίησης](https://mag.frear.gr/paratiriseis-gia-ti-glossa-tis-sygchronis-ellinikis-neanikis-poiisis/) - Οι παρατηρήσεις μου, σε αυτή τη σύντομη ομιλία, είναι απόρροια της συστηματικής ενασχόλησής μου με τη σύγχρονη ελληνική ποίηση, τα τελευταία τέσσερα χρόνια, στο πλαίσιο τριών εργασιών μου – εννοώ εκτός της σταθερής μέσα στον χρόνο αναγνωστικής τριβής μου μαζί της. Η πρώτη εργασία ήταν η εκπόνηση, σε συνεργασία με τη Σοφία Κολοτούρου, της Ανθολογίας - [Γλώσσα, η πρώτη ποίηση της ζωής μας](https://mag.frear.gr/glossa-i-proti-poiisi-tis-zois-mas/) - Αν υπάρχει μια ποίηση που να προηγείται αυτής της πρώτης είναι η κίνηση. Το πρώτο ολοκληρωμένο κατόρθωμα του ανθρώπου είναι η όρθια στάση και η κινητική αυτονομία. Μαζί με αυτό και σχεδόν ταυτόχρονα, με μικρή υστέρηση χρόνου, καταφέρνει να μπει στη γλώσσα, να αρχίσει να μιλάει με τρόπο που αυτό γίνεται το δεύτερο βασικό όχημα - [Γλώσσα και Ποίηση.](https://mag.frear.gr/glossa-kai-poiisi/) - Επτά αμφίδρομες σκέψεις 1- Τι μας οδηγεί στη γραφή, στον ρητό λόγο, αν όχι η ένστικτη ανάγκη να γνωρίσουμε, διατυπώνοντάς το, το ψυχικά υπαρκτό κι όμως άρρητο… Να μεταβάλλουμε αυτό το άγνωστο σε αντικείμενο της ακοής και της όρασης μας. Όσο μάλιστα επιδίδεται κανείς στη γραφή, τόσο μοιάζει να διαπιστώνει και να ορίζει το πλαίσιο - [Εμείς και η ποιητική γλώσσα της ελληνικής αρχαιότητας. Μια κυκλοδίωκτη σχέση](https://mag.frear.gr/emeis-kai-i-poiitiki-glossa-tis-ellinikis-archaiotitas-mia-kyklodiokti-schesi/) - Η νεοελληνική ποίηση από τον Σολωμό μέχρι και τη γενιά του ʼ30, διατήρησε ζωντανή, γόνιμη και ιδιάζουσα γλωσσική σχέση με τα κλασικά κείμενα. Οι νεοέλληνες ποιητές δεν αξιοποιούν απλώς τους αρχαιοελληνικούς μύθους. Κάποτε εντάσσουν αυτούσιες αρχαιοελληνικές λέξεις ή εκφράσεις διασπείροντάς τες στο σώμα του ποιήματος είτε «μεταφράζουν» το αρχαίο ελληνικό πρωτότυπο πιστά ή δημιουργώντας νέο - [Η ποίηση του σήμερα και η γλωσσική μας παράδοση](https://mag.frear.gr/i-poiisi-toy-simera-kai-i-glossiki-mas-paradosi/) - Αν απαντήσουμε ότι η ποιητική γλωσσική μας παράδοση φτάνει πίσω ίσαμε τον Όμηρο, είναι βέβαιο ότι δεν έχουμε περιπέσει σε σφάλμα. Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, τον 4ο μ.Χ. αιώνα έγραψε ποιήματα με λεξιλόγιο που γύρναγε χίλια διακόσια χρόνια πίσω. Όμηρος on delay, Όμηρος με χρονοκαθυστέρηση! Και σήμερα μπορεί θεωρητικά να γίνει κάτι τέτοιο – - [Τρόποι αξιοποίησης διαλεκτικού υλικού στη σύγχρονη ποίηση. Μια δοκιμή](https://mag.frear.gr/tropoi-axiopoiisis-dialektikoy-ylikoy-sti-sygchroni-poiisi-mia-dokimi/) - Το σκεπτικό της χρήσης διαλεκτικών τύπων στη σύγχρονη λογοτεχνική δημιουργία προϋποθέτει τη διάγνωση σχετικά με το κυρίαρχο γλωσσικό ιδίωμα ανάμεσα στις συγγραφικές επιλογές, την επαρκή νοηματική συνεκτικότητα και την αξιολόγηση-εξοικείωση του εκάστοτε έργου από τον αναγνώστη όσο επίσης από την κριτική προσέγγισή του. Επικεντρώνοντας στην εξελικτική πραγματικότητα της ελληνικής γλώσσας κατά το πρώτο τέταρτο του - [Τρία μικρά πεζά](https://mag.frear.gr/tria-mikra/) - ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ Είμαι σ’ ένα χτήμα με κάποιον Σταύρο και ψάχνουμε να βρούμε το χέρι μου μέσα σε κάτι φραγκοσυκιές. – «Κοίτα καλά γιατί σε λίγο νυχτώνει», μου λέει.– «Κοιτάω όσο καλύτερα μπορώ», του λέω.– «Ποιο χέρι είπαμε ότι είναι;», με ρωτάει.– «Ποιο χέρι; Εεε…το δεξί. Το δεξί για μένα, το αριστερό για σένα όπως με - [«Όμως αντισταθμίζει που γράφουμε ελληνικά». Για τη γλώσσα της ελληνικής ποίησης και την ποίηση της ελληνικής γλώσσας](https://mag.frear.gr/omos-antistathmizei-poy-grafoyme-ellinika-gia-ti-glossa-tis-ellinikis-poiisis-kai-tin-poiisi-tis-ellinikis-glossas/) - Στην ενότητα αυτή ταμιεύονται τα κείμενα της ημερίδας που διοργάνωσε ο Κύκλος Ποιητών με αφορμή την Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, στις 8 Φεβρουαρίου 2025, στην Ιστορική Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη, στον Πειραιά. Ο στίχος «Όμως αντισταθμίζει που γράφουμε ελληνικά» είναι του σπουδαίου Κύπριου ποιητή Κώστα Μόντη από το ποίημα «Έλληνες ποιητές» και εκφράζει το παρήγορο - [Από το «Friends» στο «BoJack Horseman»](https://mag.frear.gr/apo-to-ifriends-sto-bojack-horseman-simeioseis-gia-ti-genia-mas/) - Σημειώσεις για τη γενιά μας Η έννοια της γενιάς τείνει να γίνει σήμερα ένα διαδεδομένο εργαλείο κατανόησης του κόσμου γύρω μας. Φυσικά, όπως συμβαίνει με όλα, πολλές φορές η «γενιά» χρησιμοποιείται καταχρηστικά, γίνεται μόδα ή ευκολία. Είτε δέχεται την εύλογη κριτική ότι αποτελεί απλώς μια σύμβαση και τίποτε άλλο – πόσο διαφέρει αλήθεια κάποιος που - [Τέσσερα ποιήματα](https://mag.frear.gr/tessera-poiimata-3/) - ΣΠΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟ MATRIX Σ’ εμένα απέτυχε η κασέτα εγγραφής –Το matrix είχε σπάσει από καιρό.Η γυάλινη μπάλα μου έσπασεκι εκτινάχτηκετο χιόνι. Προσπάθησα να επανεγγράψω,χρόνια αργότερα.Προσπάθησα,αλλά η γυάλινη μπάλα μου είχε σπάσει από καιρό,συμπαρασύροντας στερεότυπακαι ψευδαισθήσεις. Ανέβηκασε μια νιφάδα του χιονιού κι απέπλευσα.Διέφυγα. Τώρα,μες το αχανές του Σύμπαντος περισυλλέγωκι άλλους παράξενους συνταξιδιώτες γιατί έσπασεη μήτρα των - [Η επιστροφή της βούλησης ως εμπειρία του σοκ](https://mag.frear.gr/i-epistrofi-tis-voylisis-os-empeiria-toy-sok/) - 1. Το σοκ των δασμών, οι καθημερινές αποφάσεις ανατροπής των κανόνων, το απρόβλεπτο ως ύφος εξουσίας, δημιουργούν ένα πρωτοφανές παγκόσμιο κλίμα: μια πλανητική καταιγίδα που η ενέργειά της παρασύρει φιγούρες της πολιτικής, κρατικούς προϋπολογισμούς, κρατικούς παράγοντες και πάνω από όλα τις περίφημες –και μυστικοποιημένες– αγορές. Τι είναι αυτό που συμβαίνει και οδηγεί –εμφανώς– σε βίαιες - [Η αμφισημία της Ισότητας](https://mag.frear.gr/i-amfisimia-tis-isotitas/) - Το 2022 ανατυπώθηκε το βιβλίο του Αλέξις ντε Τοκβίλ, Το Παλαιό Καθεστώς και η Επανάσταση (μτφ. Ανδρέας Παππάς, προλεγόμενα: Π.Μ. Κιτρομηλίδης, εκδόσεις Πόλις, Αθήνα 2006). Πρόκειται για βιβλίο που φωτίζει, σε σημαντικό βαθμό, τον πολιτικό στοχασμό του Τοκβίλ και μας βοηθά να κατανοήσουμε όσα αναλύει στο περίφημο Η Δημοκρατία στην Αμερική (εισαγωγή: Γιώργος Μανιάτης, μετάφραση: - [Τσίκλα με άρωμα μέντας](https://mag.frear.gr/tsikla-me-aroma-mentas/) - Ο χειμερινός κινηματογράφος Ολύμπιον ήταν ο πιο παλιός της πόλης. Το κτίριο κτίστηκε για καπναποθήκη, το 1905, και μετατράπηκε σε σινεμά το 1926. Στα τέλη της δεκαετίας του ’60 τα εισιτήρια εισόδου τα έκοβε η γειτόνισσά μας Ρούλα Τσατλάνη. Η «δεσποινίς Ρούλα» (εκ του Παρασκευούλα) ήταν η καλύτερη φίλη της «θείας Ρίτας» (εκ του Μαργαρίτα). - [Στον Λατρεμένο Μου Τρυφερό Άντρα](https://mag.frear.gr/ston-latremeno-moy-tryfero-antra/) - Απόδοση: Πάνος Στασινός Σίγουρα εμείς, αν δυο ποτέ ήταν ένα.Άντρα γυναίκα αν λάτρεψε, εγώ εσένα.Γυναίκα αν μ’ άντρα τόση γνώρισε ευτυχία,Γυναίκες, έχετε πιο ισχυρά στοιχεία;Την αγάπη απ’ το χρυσό τη βάζω πιο ψηλάΚι από τον πλούτο που η Ανατολή φυλά.Tόση η αγάπη μου, ποτάμι να τη σβήσειΑδύνατο· ούτε άλλη να με ανταμείψει.Tόση η αγάπη σου, - [Διαλογισμοί περί παρουσίας](https://mag.frear.gr/dialogismoi-peri-paroysias/) - Προσημείωσις Μεταφράζω εδώ το τέταρτο κεφάλαιο μιας συλλογής αφορισμών που εξέδωσα πριν μερικά χρόνια στα αγγλικά. Το θέμα της ήταν η διερεύνηση μιας καταφατικής ανθρωπολογίας. Η μέθοδος εστιάζεται σε μια απόπειρα άρθρωσης θετικών ιδιωμάτων όντων και πραγμάτων, όπως βιώνονται στις αναπόφευκτες και άμεσες σχέσεις τους μέσα στην πολυτυπία της ιστορικής εμπειρίας. Ο αποφατισμός έχει ταλαιπωρήσει - [Για τον Δημήτρη Ραυτόπουλο](https://mag.frear.gr/gia-ton-dimitri-raytopoylo/) - Ο Δημήτρης Ραυτόπουλος διήνυσε μία μακρά πορεία ζωής, η οποία είναι ανεξίτηλα σημαδεμένη από τη συνεισφορά του στον χώρο των γραμμάτων, με αιχμή της παρουσίας του τις συγγραφικές του καταθέσεις στο πεδίο της λογοτεχνικής κριτικής. Οι πολιτικές διώξεις δεν του επέτρεψαν να ολοκληρώσει τις σπουδές του στο Τμήμα Χημείας της Φυσικομαθηματικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, - [Ομφαλός](https://mag.frear.gr/omfalos/) - Ι. Θυμήθηκα την παράδοξη ώραΌτανστους ΔελφούςΟ Ομφαλός της Γηςδεν έδειχνε/δε μιλούσε/ δεν άκουγεΚλεισμένοςΒουβόςΑδρός και βαρύςΠώς να αγγίξω;Πού είναι; Κι έπειτα την άλληΌτανΟ Ομφαλός της ΓηςΠίεζεΈσπρωχνεΤέντωνε το δέρμαΓυάλιζε σκληράΑκονίζοντας αισθήσειςΜε πάθοςΦόβουςΑναμονήΧαρά δύναμης Σκιρτήματασε ύδατα ιεράΛεπίδες αθάνατεςηχούσανστον αιθέραγαλάζιες Θάλασσα Ήπια ξαναγύρισεστα σπλάχναη επιθυμίαΉπια;ΟΧΙΑπαστράπτουσαφωνήη επιθυμία Αδιαφορώντας για χρόνους και καιρούςΑδιαφορώνταςγια παλιές αισθήσειςγνώση του δρόμουχώρους αγωνίαςάδεια δώματαΦωνές του πόθου - [Γλώσσα: Δύο ποιήματα](https://mag.frear.gr/glossa-dyo-poiimata/) - I. (γλώσσα) ο νους γέρνει φορτωμένος γλώσσα γλώσσα δεν είναι το ενεργό συστατικότης διάβρωσης του νου; η γλώσσα δεν σκάβει το σώμαόπως το κύμα την ακτή; ποθώ–με συγκίνηση χαμηλή ο χειμώνας γίνεται θέρος το φθινόπωρο χειμώνας κι αμέσως βραδιάζει II. (αλήθεια – ψέμα) όπως ο Αδάμτη μέρα που ονομάτισε τα όνταθολώνοντας τα υπόγεια ρεύματα της - [Δύο ποιήματα](https://mag.frear.gr/dyo-poiimata-4/) - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΑ Τυφλό ποτάμι ο καιρόςΚάνει πως δεν με βλέπειΑς λογαριάζω με χαρτί και στηθοσκόπιοΠως μου χρωστάει από χρόνια περιττάΧιλιάδες χρώματα. Το χάλκινο του έρωταΤο ανθρακί του δίκιουΤο μωβ του πένθουςΤο μαβί των θαλασσώνΤο μολυβένιο των νεφώνΤο κίτρινο των φύλλωνΤο μελανό της εποχήςΤο ροζ των αισθημάτωνΤο κρεμεζί των τύψεωνΤο γκρι των αναμνήσεωνΤο μαύρο της ελπίδας Κι - [Η κληρονόμος](https://mag.frear.gr/i-klironomos/) - Συνέβη λίγο πριν τα εννιάμερα του θείου Νικόλα. Η Ναυσικά γύρισε στο σπίτι της ξαφνικά, κατά τις έξι, δεν την περίμεναν. Φιλοξενούσε την κόρη του αδελφού της, την είχε για συντροφιά μετά τον πρόσφατο θάνατο του άντρα της. Η Μελανία έκλεινε τα δεκαεφτά, πήγαινε στο Λύκειο. Ο Σωτηράκης ήταν τρία χρόνια μεγαλύτερος∙ πηγαινοερχόταν κι αυτός, - [Πολλές φορές η ποίηση «και μόνο να σε κοιτάζω, τον πόθο μου να θυσιάζω»](https://mag.frear.gr/polles-fores-i-poiisi-kai-mono-na-se-koitazo-ton-potho-moy-na-thysiazo/) - George Le Nonce, Μαντείο, Άγρα, Αθήνα 2024. Αφήνω τους προλόγους. Μετά τα Ο Εμονίδης (Μικρή Άρκτος, 2013), Νεκρή φύση (Bibliothèque, 2016) και Έλεος (Bibliothèque, 2018), στα τέλη του 2024 κυκλοφόρησε, από τις εκδόσεις Άγρα, το τέταρτο ποιητικό βιβλίο του George Le Nonce: το Μαντείο. Πίσω από ένα ωραίο, κοσμημένο με έργο του Αλέξανδρου Ζαφειρίδη, εξώφυλλο, - [Για το «Σεφέρης και Καμύ» του Γιάννη Κιουρτσάκη](https://mag.frear.gr/gia-to-seferis-kai-kamy-toy-gianni-kioyrtsaki/) - Γιάννης Κιουρτσάκης, Σεφέρης και Καμύ. Ζήτημα φωτός, Πατάκης, Αθήνα 2024. Ένα πολύ ενδιαφέρον ζεύγος «Βίων Παράλληλων» μελετά στο τελευταίο του έργο ο Γιάννης Κιουρτσάκης, αυτό του Γιώργου Σεφέρη και του Αλμπέρ Καμύ. Μεσόγειος είναι το πνευματικό τοπίο που δένει τους δύο σημαντικούς συγγραφείς. Ο Σεφέρης έρχεται στην Ελλάδα από τη Διασπορά, όπως και ο Διονύσιος - [Γιάννης Κιουρτσάκης – το πρόσωπο και το έργο](https://mag.frear.gr/giannis-kioyrtsakis-to-prosopo-kai-to-ergo/) - Τον Γιάννη τον γνώρισα στο Νεοχώρι του Πηλίου, στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Περνούμε εμείς πάντα κάποιες μέρες του καλοκαιριού σε κάποιους φίλους εκεί και εκείνος παραθερίζει εκεί κάθε καλοκαίρι στο σπίτι του. Ένα απλό σπίτι που δεν ξεχωρίζει, που βρίσκεται απέναντι από το σπίτι του φίλου μας. Μέχρι τότε τον είχα μόνο ακουστά. - [Οι ιστορίες που μας κρατούν στη ζωή](https://mag.frear.gr/oi-istories-poy-mas-kratoyn-sti-zoi/) - Σκέψεις για το έργο και τη γραφή της Έλενας Μαρούτσου Έλενα Μαρούτσου, Ντόμινο. Η τέχνη των αλυσιδωτών πτώσεων, Κίχλη, Αθήνα 2024 «Το βαγόνι είχε αρκετές κενές θέσεις, αλλά ο Μίλτος δεν κάθισε. Δεν πιάστηκε απ’ τη χειρολαβή. Η ισορροπία ήταν το μεγάλο του ταλέντο. ή, τέλος πάντων, ένα από τα λίγα πράγματα για τα οποία - [Κλίμα, ΙΙ [fragmenta, 63-69] / Ιούνιος 2024 (α)](https://mag.frear.gr/klima-ii-fragmenta-63-69-ioynios-2024-a/) - Track#63 / Ο Συγγραφέας, όταν ήταν μικρός, ήθελε, όταν μεγαλώσει, να γίνει ο Joe Morello. Όταν μεγάλωσε πια, διολίσθησε στο να γίνει ο Keith Moon. Κάπως έτσι μπορεί να συνοψιστεί η (ίσως και όχι τόσο ολέθρια όσο θρυλείται) διαδρομή του στα λεγόμενα Γράμματα. Track#64 / Οὐ παντός πλεῖν ἐς Κόρινθον / Του καθενός δεν είναι - [Για το «Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα» του Διονύση Σαββόπουλου](https://mag.frear.gr/gia-to-giati-ta-chronia-trechoyn-chyma-toy-dionysi-savvopoyloy/) - Διονύσης Σαββόπουλος, Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα, Πατάκης, Αθήνα 2025. Μπορεί τα χρόνια να τρέχουν χύμα στη ροή ενός ηρακλειτείου γίγνεσθαι, αλλά ο Διονύσης Σαββόπουλος αγωνίζεται για τη συγκρότηση μιας πολλαπλής ενότητας: Η πρώτη είναι η ενότητα του εαυτού και εδώ πρυτανεύει όχι η αυτοδικαίωση, αλλά η συμφιλίωση με ζώντες και τεθνεώτες μέσα από την - [Για το «1821. Η γνωστή-άγνωστη επανάσταση» των Καρακατσούλη, Λυκουργιώτη, Σαρηγιάννη κ.ά.](https://mag.frear.gr/gia-to-1821-i-gnosti-agnosti-epanastasi-ton-karakatsoyli-lykoyrgioti-sarigianni-k-a/) - Άννα Καρακατσούλη, Βάσω Σειρηνίδου, Γιώργος Λιερός, Σωτήρης Λυκουργιώτης, Μαρίνος Σαρηγιάννης (επιμ.), 1821. Η γνωστή-άγνωστη επανάσταση. Μια παράδοση ανταρσίας. Τέλος ή αρχή; Επιλεγμένες εισηγήσεις από το Συνέδριο στη Νομική Σχολή και το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων 9-12 Δεκεμβρίου 2021, Οι Εκδόσεις των Συναδέλφων, Αθήνα 2025. Τα πρακτικά ενός πολύ σημαντικού συνεδρίου για την επανάσταση του - [Τα «κομματάκια» του Αλέξη Ακριθάκη](https://mag.frear.gr/ta-kommatakia-toy-alexi-akrithaki/) - Αλέξης Ακριθάκης, Γράφοντας τη ζωγραφική. Ημερολόγια 1960-1990, επιμέλεια: Θάνος Σταθόπουλος-Χλόη Ακριθάκη, Άγρα, Αθήνα 2024. Όπου ακούς για «κατάλοιπα» καλλιτεχνών, συνήθως πρέπει να προετοιμαστείς για περιφερειακά και επουσιώδη ρετάλια· για ευρήματα που εξαντλούνται στον ερευνητικό ζήλο εκείνου στον οποίον οφείλουν την ανάσυρσή τους, για υλικό που δεν «προσθέτει», δεν «φωτίζει» όψεις (ή, χειρότερα, κιτρινίζει), αλλά βαφτίζεται - [Kyrie Eleison, ο Balthazar δραπέτευσε (μα πέθανε το ιερό ελάφι)](https://mag.frear.gr/kyrie-eleison-o-balthazar-drapeteyse-ma-pethane-to-iero-elafi/) - Νικήτας Σινιόσογλου, Απομονωτήριο Λοιμυπόπτων Ζώων, Κίχλη, Αθήνα 2024. Αυτό το κείμενο συντίθεται από τα τρία διακριτά μέρη του τίτλου του: Το «Kyrie Eleison» (από τη Μεγάλη Λειτουργία σε ντο ελάσσονα του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ) αποτελεί το κύριο μουσικό θέμα της ταινίας Ένας καταδικασμένος σε θάνατο δραπέτευσε (Un condamné à mort s’est échappé, 1956) του Ρομπέρ Μπρεσόν, η - [Παρόν ως ίχνος, μνήμη ως πράξη](https://mag.frear.gr/paron-os-ichnos-mnimi-os-praxi/) - Έφη Καλογεροπούλου, Στο μονοπάτι των σκύλων, Περισπωμένη, Αθήνα 2024. Καθένας που έχει ρίξει μια ματιά στον Γκέοργκ Τρακλ (και ίσως, στο ακόλουθο πλαίσιο, και στον Αρσένι Ταρκόφσκι) θα έχει παρατηρήσει ότι η φύση στους στίχους του δεν λειτουργεί ως φόντο ή ψευδορομαντικό τοπίο, αλλά ως οριακός χώρος – χώρος πνευματικής φθοράς, υπαρξιακής αναμονής και (ενίοτε) - [Η σωτηρία της ψυχής](https://mag.frear.gr/i-sotiria-tis-psychis/) - Για τον Φάουστ σε σκηνοθεσία Άρη Μπινιάρη Αξιοποιώντας τόσο τις μεταμορφώσεις του μύθου όσο και μια σειρά από διακειμενικές αναφορές, μεταγραφές, ίσως και προσωπικές αφηγήσεις και ομολογίες, ο Μπινιάρης «διευθύνει» μια παράσταση-περιπέτεια στον βυθό της Δυτικής ποίησης και φιλοσοφίας αλλά και της ανθρώπινης ψυχής. Μια απόλυτα προσωπική κατάβαση στις σκοτεινές εσχατιές της ανθρώπινης επιθυμίας. Όχι, - [Η μηχανή των μουσικών επιτευγμάτων](https://mag.frear.gr/i-michani-ton-moysikon-epiteygmaton/) - Ξαναδιάβασα πρόσφατα το Αναρχία, κράτος και ουτοπία του αναρχικού, φιλοσόφου και καθηγητή στο Χάρβαντ Ρόμπερτ Νόζικ. Εκεί ο Νόζικ αναφέρει την περιβόητη «μηχανή εμπειριών»[1], μια μηχανή που μπορεί να σου χαρίζει επ’ άπειρον οποιαδήποτε εμπειρία επιθυμείς, με την προϋπόθεση να παραμείνεις συνδεδεμένος μαζί της με μια σειρά καλωδίων απέχοντας προφανώς από την πραγματική ζωή.[2] Το - [Κώστας Γεωργουσόπουλος](https://mag.frear.gr/kostas-georgoysopoylos/) - Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος είναι για εμάς στο θέατρο το μέτρο και ο κανόνας. Είναι ο τελευταίος αυτής της υπέροχης γενιάς των σοφών, που δεν ακουμπούσε μόνο στο θέατρο, αλλά σε ολόκληρη τη ζωή. Τα γραπτά του, οι αναλύσεις του, οι μελέτες του γύρω απ’ το θέατρο, οι κριτικές του, ακόμα μας φωτίζουν, μας οδηγούν και - [Ο Δάσκαλος](https://mag.frear.gr/o-daskalos/) - «Ω, στην αφθονία μας χανόμαστε!Και ποιος την αφθονία να συνδράμει;Αλήθεια! Ό,τι απ’ το όριό του ξεφεύγειπάει, σκορπάει, χύνεται χάμου, χάνεταιΑκόμα κι ο θεός! ακόμα κι η αγάπη…» «Ποιος έγραψε αυτούς τους στίχους;» τον ρώτησα. «Προμηθέας Δεσμώτης ο τίτλος, αλλά δεν μοιάζει του Αισχύλου…». «Όχι» απάντησε. «Αυτό είναι του Λεωνίδα. Του Πολυδεύκη! Πού το βρήκες;». Το - [Γλώσσα, έθιμο εθίμων: Τα λάθη μας, τα πάθη μας](https://mag.frear.gr/glossa-ethimo-ethimon-ta-lathi-mas-ta-pathi-mas/) - Πριν από κάποια χρόνια, κάνοντας τη φιλολογική επιμέλεια σε άρθρο με οικολογικό περιεχόμενο ενός φίλου, του διόρθωσα τον όρο «ανακύκλωση» με τον ορθό «ανακύκληση». Όταν εισέπραξα τη δυσφορία του και του εξήγησα ότι πρόκειται για διαφορετικές έννοιες, που παράγονται από διαφορετικά ρήματα (θα βρείτε την ετυμολογία τους στην παρακάτω ενότητα Λεξιλογικά λάθη), η αντίδρασή του - [Ο γλυκός μου δάσκαλος](https://mag.frear.gr/o-glykos-moy-daskalos/) - Τον Κ.Χ. Mύρη τον γνωρίσαμε από τον Μαρκόπουλο: Χρονικό, Ιθαγένεια αριστουργήματα. Μετά η πρώτη σύγκρουση με τον κριτικό Κώστα Γεωργουσόπουλο. Λυσιστράτη. Το ʼ86. Στο αεροδρόμιο της Καβάλας πήρα Τα Νέα∙ μας έχεσε πατόκορφα. Για μένα είχε γράψει ότι αποπατώ επάνω σε όλη την ελληνική μουσική. Του απάντησα, όχι θα καθόμουνα, μέσα από κάποια συνέντευξη. Μέχρι - [Bots στα Social Media. Αόρατοι παίκτες στον πολιτικό ανταγωνισμό](https://mag.frear.gr/bots-sta-social-media-aoratoi-paiktes-ston-politiko-antagonismo/) - Πώς λειτουργούν, τι κοστίζουν και γιατί επηρεάζουν περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε Αν κάτι χαρακτηρίζει την πολιτική επικοινωνία των τελευταίων ετών, είναι η συνεχώς αυξανόμενη επιρροή των κοινωνικών δικτύων. Όμως μαζί με τους ανθρώπινους χρήστες, εμφανίζονται και οι «μηχανικοί» – bots που επηρεάζουν τον δημόσιο διάλογο χωρίς να έχουν πρόσωπο ή ευθύνη. Παρόλο που συχνά περνούν - [Είναι ήδη πολύ αργά για να σωθεί το πανεπιστήμιο;](https://mag.frear.gr/einai-idi-poly-arga-gia-na-sothei-to-panepistimio/) - Απόδοση: Κώστας Δούσης Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης είναι το ζήτημα του μέλλοντος της ανθρωπότητας. Ή ένα απ’ αυτά. Οδεύουμε προς έναν όλο και πιο εικονικό και αφηρημένο κόσμο ή προς έναν κόσμο που θα ελευθερώσει χώρους αναψυχής για να μας επαναφέρει στην πραγματικότητα; Υποψιάζομαι το πρώτο, αλλά τα ανθρώπινα - [Το θέατρο ήταν η αφορμή](https://mag.frear.gr/to-theatro-itan-i-aformi/) - «Το θέατρο ακόμα και σήμερα μπορεί να γίνει επικίνδυνο για κάθε εφησυχασμό». Έτσι ξεκίνησε η γνωριμία μου με τον Δάσκαλο Κώστα Γεωργουσόπουλο. Μέσα από μια σειρά μαθημάτων. Στην Ανοιχτή Τέχνη. Για το θέατρο. Σύντομα καταλάβαμε πως μπροστά μας βρισκόταν ένας άνθρωπος που φλεγόταν για τα σπουδαία θεατρικά κείμενα, τους άξιους ηθοποιούς, τις μεγάλες παραστάσεις. Μας - [Ένας υπέρμαχος της ελληνικής γλώσσας](https://mag.frear.gr/enas-ypermachos-tis-ellinikis-glossas/) - Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, μια αναγεννησιακή προσωπικότητα που άφησε έντονο το στίγμα του στα γράμματα και τη νεοελληνική θεατρολογία το τελευταίο μισό του εικοστού αιώνα και το πρώτο τέταρτο του εικοστού πρώτου, υπήρξε ένας υπέρμαχος της ελληνικής γλώσσας. Μαθητής ακόμη της έκτης τάξης του Δημοτικού στη Σχολή Παπαρούπα ξεχώρισε με την απόδοσή του, ενώ από τις - [Ο μεταφραστής ως σπουδαίος ποιητής](https://mag.frear.gr/o-metafrastis-os-spoydaios-poiitis/) - Δεν μπορώ να φανταστώ πότε και ποιος θ’ αναλάβει να συγκεντρώσει και να ταξινομήσει το τεράστιο έργο που άφησε ο Κώστας Γεωργουσόπουλος. Ούτε και πόσος χρόνος απαιτείται για ν’ αποτιμηθεί. Έργο πολυσχιδές, ευρέως φάσματος, από έναν συγγραφέα που αφιέρωσε τη ζωή του στο θέατρο και στα Γράμματα. Θυμάμαι με τι προσμονή, στην αρχή της δεκαετίας - [Ο αλησμόνητος Άνθρωπος και Δάσκαλος Κώστας Γεωργουσόπουλος](https://mag.frear.gr/o-alismonitos-anthropos-kai-daskalos-kostas-georgoysopoylos/) - Μας δίδαξε μέθοδο. Ήθελε σαν τον Ροντήρη και τον Ευαγγελάτο να διαβάζει φωναχτά, να υποδεικνύει άμεσα τρόπο, ύφος και ρυθμό, όμως δεν ήθελε να τον μιμούμαστε μήτε να συμφωνούμε άκριτα μαζί του. Το ακριβώς αντίθετο. Επιβράβευε την αντιφωνία, γιατί είχε την αίσθηση του αντικρινού ψάλτη, των δύο ημιχορίων του αρχαίου δράματος που υπηρέτησε μία ολάκερη - [Ο Γεωργουσόπουλος και ο Μύρης](https://mag.frear.gr/o-georgoysopoylos-kai-o-myris/) - Ο πανεπιστημιακός δάσκαλος και ο ποιητής. Ο μεταφραστής αρχαίου δράματος και ο στιχουργός τραγουδιών. Ο Γεωργουσόπουλος ο κριτικός και ο Μύρης ο κρινόμενος. Στον δημόσιο χώρο της Τέχνης και της Διανόησης, η περίπτωση του Κώστα Γεωργουσόπουλου-Μύρη ξεχωρίζει. Ο προβεβλημένος καθηγητής που έχει γράψει στίχους σε δύο τουλάχιστον αριστουργηματικά έργα της σύγχρονης ελληνικής μουσικής («Ιθαγένεια» - - [Κώστας Γεωργουσόπουλος](https://mag.frear.gr/kostas-georgoysopoylos-2/) - Όταν καμιά αφορά, στο πλαίσιο μιας εκπαιδευτικής παρένθεσης και ακροθιγούς προσέγγισης της έννοιας του διλήμματος, αναφέρω στους φοιτητές μου ότι εμείς στο σχολείο διδασκόμασταν το μάθημα της Λογικής, νιώθω ότι με βλέπουν ως απομεινάρι μιας παλαιολιθικής εποχής. Κι έτσι το προσπερνώ μεν γρήγορα, φοβούμενη κάποια βλέμματα οίκτου ή κυρίως κάποια βλέμματα απαθή και ασυγκίνητα, αλλά - [Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος με δικά του λόγια](https://mag.frear.gr/o-kostas-georgoysopoylos-me-dika-toy-logia/) - Η φιλία μου με τον Κώστα Γεωργουσόπουλο (Κ.Γ.) αριθμεί περί τις έξι δεκαετίες. Στο διάστημα αυτό, ανελλιπώς βρισκόταν κοντά μου, με συμβουλές στη νεότητά μου και με παντοειδή στήριξη στην ποιητική μου πορεία. Δεκάδες οι ομιλίες του σε παρουσιάσεις βιβλίων μου, πλήθος τα εγκωμιαστικά του σχόλια και οι παραινέσεις του. Του χρωστάω πολλά, από τότε - [Γράμμα στον Κώστα Γεωργουσόπουλο](https://mag.frear.gr/gramma-ston-kosta-georgoysopoylo/) - Κώστα μου, Τι μπορώ να γράψω για σένα; Τι να θυμηθώ; Διαλέγω τα πιο μικρά Τα πιο ασήμαντα Τα πιο πολύτιμα Αυτά που χάριζες απλόχερα στην ανεκτίμητη καθημερινότητά μας Τις συζητήσεις μας για τα σπουδαία και για τα καθημερινά Τα γέλια μας Τα βραδινά φαγητά στ’ αγαπημένα στέκια Τις καλλιτεχνικές παρέες. Τις αναζητήσεις Τις διαφωνίες. - [Σημειώσεις από τις παραδόσεις της Στοάς ή Το μπλε τετράδιο](https://mag.frear.gr/simeioseis-apo-tis-paradoseis-tis-stoas-i-to-mple-tetradio/) - Στον κόσμο τίποτα δεν γίνεταιπου να μην είναι ΖευςΣοφοκλή, Τραχίνιες, Μετάφραση Κ.Χ. Μύρης Κατέβηκα από το τρένο. Πέρασα πάνω από την αερογέφυρα. Προχώρησα προς το άλσος. Η νύχτα είχε πέσει για τα καλά ως τότε. Διασχίζοντας, από τα πεύκα ανάμεσα, μπορούσα να ακούσω τους βατράχους που κοάζανε και ακολουθούσανε τα πόδια μου στα λασπωμένα βήματά - [Απο-αποικιακός φεμινισμός και διαθεματικότητα. Η σκέψη της Φρανσουάζ Βερζές](https://mag.frear.gr/apo-apoikiakos-feminismos-kai-diathematikotita-i-skepsi-tis-fransoyaz-verzes/) - Η Φρανσουάζ Βερζές [Françoise Vergès, γ. το 1952], πολιτική επιστήμονας, ιστορικός, επιμελήτρια τέχνης, λογοτέχνης, έχει συγγράψει μια σειρά από έργα γύρω από τον απο-αποικιακό φεμινισμό (féminisme décolonal), στα οποία εκφράζει μία πολύ ιδιαίτερη προβληματική: Το γεγονός ότι κατ’ αυτήν ο φεμινισμός δεν μπορεί να απομονωθεί από άλλες βίες και να καταστεί ταυτοτικός και απομονωμένος. Τονίζει, - [Για τον Κώστα Γεωργουσόπουλο](https://mag.frear.gr/gia-ton-kosta-georgoysopoylo/) - Έχοντας πατέρα θεατρόφιλο και σινεφίλ, από μικρή είχα ώθηση και αφορμές για να αναπτυχθεί και να εξελιχθεί η μεγάλη αγάπη μου για τις τέχνες της σκηνής και της μεγάλης οθόνης. Διάβαζα στις εφημερίδες κριτικές για παραστάσεις πολύ πριν ξεκαθαρίσει μέσα μου ότι θα ήθελα να ασχοληθώ με τη δημοσιογραφία και την κριτική θεάτρου. O Κώστας - [Όσα δεν παίρνει ο άνεμος](https://mag.frear.gr/osa-den-pairnei-o-anemos/) - (Μικρό σημείωμα για να τιμήσουμε τη μνήμη του Κώστα Γεωργουσόπουλου) Μετά τη λήξη του τελευταίου μεγάλου πολέμου, οι γονείς μας –όσοι από τύχη είχαν επιζήσει– κυνηγημένοι από τα οράματα ενός φρικτού εμφυλίου και τα ολοκαυτώματα των εχθροπραξιών που ακόμα καίγανε και καπνίζανε εντός της μνήμης τους, δέχθηκαν ως μεγάλη λύτρωση την έναρξη της καινούργιας εποχής. - [Νήμα-Τρίχα-Μελάνι](https://mag.frear.gr/nima-tricha-melani/) - Ένα προσωπικό καθρέφτισμα ΠΗΝΕΛΟΠΕΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΒΛΕΠΟΝΤΑΙ Σκέφτομαι πόσο χρόνο χαράμισε η Πηνελόπη, χρησιμοποιώντας την ικανότητά της στον αργαλειό για να διώχνει τους άνδρες περιμένοντας τον άνδρα, ενώ θα μπορούσε να έχει υφάνει ένα ωραιότατο μυθιστόρημα. Ή έστω έναν μακρύ μάλλινο πέπλο, που θα επέτρεπε στην τέχνη της ν’ αποκτήσει σώμα, να είναι ορατή και - [Το ελληνικό θεατρικό έργο και η πυξίδα της κριτικής του Κώστα Γεωργουσόπουλου](https://mag.frear.gr/to-elliniko-theatriko-ergo-kai-i-pyxida-tis-kritikis-toy-kosta-georgoysopoyloy/) - Είναι διαπιστωμένα δεδομένο πως η κριτική επηρεάζει την πορεία του θεατρικού έργου, αφού παίζει ρόλο στο να κεντρίσει τους θεατές ώστε να το επιλέξουν. Επηρεάζει στην επιτυχία ή την αποτυχία του στην παράστασή του. Επηρεάζει το μέλλον του συγγραφέα που το έγραψε, το μέλλον του θιάσου που το επέλεξε και το οικονομικό μέλλον του θεατρικού - [Με τον συνένοχο για την επιβολή της εθνικής μας αξιοπρέπειας μέσω της θεατρικής πράξης](https://mag.frear.gr/me-ton-synenocho-gia-tin-epivoli-tis-ethnikis-mas-axioprepeias-meso-tis-theatrikis-praxis/) - Ήταν χειμώνας του 1969. Εμείς είχαμε δημιουργήσει τον Θίασο «Βήματα» και δίναμε παραστάσεις με την «Αυλή» του Καμπανέλλη στο θέατρο της Στέγης Ποντίων, στην Κοκκινιά. Ελάχιστοι θεατές, μετρημένοι τις περισσότερες φορές στα δάχτυλα. Ένα βράδυ, από αυτά με τους επτά θεατές, μου λέει η Λήδα Πρωτοψάλτη, να σου συστήσω μια συμμαθήτριά μου από το σχολείο - [Σημείωμα για τον Κώστα Γεωργουσόπουλο](https://mag.frear.gr/simeioma-gia-ton-kosta-georgoysopoylo/) - Ο φιλόλογος, ποιητής, μεταφραστής, κριτικός θεάτρου Κώστας Γεωργουσόπουλος ανήκει στη χορεία των πνευματικών ανθρώπων του τόπου μας που διακόνησαν με θαυμαστό σθένος και ξεχωριστή συνέπεια τα Γράμματα. Τύχη αγαθή, συνυπήρξα και συνεργάστηκα με τον Κώστα Γεωργουσόπουλο στη Σχολή Μωραΐτη για εννέα χρόνια από το 1991 έως και το 1999 που συνταξιοδοτήθηκε. Σε ό,τι με αφορά, - [Η πρόκληση του πολέμου για τη φεμινιστική θεολογία](https://mag.frear.gr/i-proklisi-toy-polemoy-gia-ti-feministiki-theologia/) - Ένα σχόλιο για τη (μη) βία με αφορμή την περίπτωση της Ουκρανίας Απορρίπτουμε τις αποφάσεις που περιλαμβάνουν την προσθήκηπερισσότερων όπλων στη σύγκρουση και την αύξησητων πολεμικών προϋπολογισμών. Απορρίπτουμε τa αφηγήματαγια την ασφάλεια που ενισχύουν την αυταρχική λογικήκαι τη στρατιωτικοποίηση. Όχι στο όνομά μας.Feminist Resistance Against War. A Manifesto (2022)[1] Ούσα μέλος του κινήματος ειρήνης της - [ΤοYahoo!, ο Γιώργος Σεφέρης και η Χούντα](https://mag.frear.gr/toyahoo-o-giorgos-seferis-kai-i-choynta/) - Όλοι γνωρίζουμε σήμερα το Yahoo! (Γιαχού) ως μία μεγάλη και γνωστή εταιρεία διαδικτυακών υπηρεσιών, έναν άλλον αμερικανικό κολοσσό υψηλής τεχνολογίας. Αν και πιστεύεται ότι το όνομα προέρχεται από τα αρχικά των λέξεων «Yet Another Hierarchical Officious Oracle» (Ακόμη ένα ιεραρχικά επίσημο μαντείο), οι δημιουργοί της Jerry Yang και David Filo έχουν αποκαλύψει ότι επέλεξαν αυτό - [Για την Τασία Βενέτη](https://mag.frear.gr/gia-tin-tasia-veneti/) - Οι αναμνήσεις από το χωριό, τα παιδικά χρόνια, οι αφηγήσεις παλαιοτέρων, δεν είναι λογοτεχνία. Μπορεί να είναι ως και πολύτιμες, σίγουρα γι’ αυτόν που τις γράφει, για τους γύρω του επίσης, για μια κοινότητα ꟷ αλλά, ακόμα και καλογραμμένες, τελικά δεν είναι παρά καταγραφές. Η λογοτεχνία ξεκινά εκεί που παύει η μνήμη κι αρχίζει η - [Χωρίς περιστροφές](https://mag.frear.gr/choris-peristrofes/) - Ο Γεωργουσόπουλος είναι η Ναυσικά του. Πορεύτηκαν μαζί πάρα πολλά χρόνια και μαζί δημιούργησαν αυτή τη διδασκαλική ανοχή και αυστηρότητα ταυτόχρονα, παιδευτικής πάντα παρέμβασης. Αυτή τη διονυσιακή, υπαρξιακή και αξιακή αντιμετώπιση της ελληνικότητας, όπου ο δάσκαλος μαζί με τον παπά και το θέατρο συνυπήρχαν ισότιμα. Το χωριό της Στερεάς Ελλάδας μαζί με την Επίδαυρο, το - [Αλάτι χοντρό, αλάτι ψιλό: Απ’ την εκπαίδευση των A.I. μέχρι το «κλέψιμο» στις εξετάσεις](https://mag.frear.gr/alati-chontro-alati-psilo-ap-tin-ekpaideysi-ton-a-i-mechri-to-klepsimo-stis-exetaseis/) - Το ξέραμε, αλλά αλλιώς είναι να το βλέπεις με τα ίδια σου τα μάτια. Τον σύνδεσμο μας τον έστειλε στα τέλη Μαρτίου ο ΟΣΔΕΛ[1], με αφορμή μια αντιδικία μεταξύ συγγραφέων και της αμερικανικής πολυεθνικής Meta (πρώην Facebook). Δίνοντας το όνομά μου, διαπίστωσα πως κάποιες από τις δημοσιεύσεις μου σε διεθνή περιοδικά γλωσσολογίας εμφανίζονται στον πειρατικό - [Υπάρχω: η αποθέωση της ελληνικής ιδιώτευσης](https://mag.frear.gr/yparcho-i-apotheosi-tis-ellinikis-idioteysis/) - Αλλά σχεδόν κάθε βιογράφος, αν σέβεται τα γεγονότα,μπορεί να μας δώσει πολύ περισσότερα από ένα ακόμη γεγονόςγια να προσθέσουμε στη συλλογή μας. Μπορεί να μας δώσειτο δημιουργικό γεγονός· το γόνιμο γεγονός· το γεγονόςπου υποδηλώνει και αναγεννά.Virginia Woolf, The art of biography Με τη δεύτερη βιογραφική ταινία, Υπάρχω (2024, σκην.: Γιώργος Τσεμπερόπουλος) μετά την Ευτυχία (2019, - [Για τον πάπα Φραγκίσκο (1936-2025)](https://mag.frear.gr/gia-ton-papa-fragkisko-1936-2025/) - Μετάφραση: Δημήτρης Αγγελής Ο Πάπας Φραγκίσκος επιστρέφει στο σπίτι του Πατέρα. Ήταν ο Πάπας που υπολόγιζε τους ποιητές. Και το έκανε μέσα από τη δική του εμπειρία: «Τα λόγια των συγγραφέων με βοήθησαν να κατανοήσω τον εαυτό μου, τον κόσμο και τους ανθρώπους μου». Γνώριζε πως η ποίηση είναι απαραίτητη γιατί κρατάει στην καρδιά μας - [Για το βιβλίο «Το τέλος του ανθρώπου ή η παραμόρφωσή του» του Σωτήρη Γουνελά](https://mag.frear.gr/gia-to-vivlio-to-telos-toy-anthropoy-i-i-paramorfosi-toy-toy-sotiri-goynela/) - Σωτήρης Γουνελάς, Το τέλος του ανθρώπου ή η παραμόρφωσή του, Αρμός, Αθήνα 2022. Στην περιδιάβασή του στον σύγχρονο πολιτισμό, το κυριότερο οντολογικό πρόβλημα ο Σωτήρης Γουνελάς το εντοπίζει στον οικονομισμό, δηλαδή στην υπαγωγή της πολιτικής και κάθε άλλης έκφανσης του βίου στην οικονομία σε ένα περιβάλλον όπου κυριαρχεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Στην ύστερη νεωτερικότητα, όμως, - [Το καφεδάκι σας κύριε Κώστα...](https://mag.frear.gr/to-kafedaki-sas-kyrie-kosta/) - Τον Κώστα Γεωργουσόπουλο παρακολουθούσα στη θεατρολογία, ως ακροατής. Καλή μου φίλη και φοιτήτρια του τμήματος έχανε κάποια μαθήματα, λόγω εργασίας· με το μηχανάκι ανέβαινα στου Ζωγράφου και με ένα μικρό κασετόφωνο ηχογραφούσα για κείνη τις παραδόσεις. Σιγά-σιγά οι επισκέψεις μου έγιναν τακτικότερες. Με μαγνήτισε ο τρόπος του, η παράσταση που έδινε. Ο άνθρωπος-θέατρο. Ζωντάνευε κόσμους - [Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος και η κριτική της 9ης Νοεμβρίου 1971](https://mag.frear.gr/o-kostas-georgoysopoylos-kai-i-kritiki-tis-9is-noemvrioy-1971/) - Το αληθινό απείκασμα του Κώστα Γεωργουσόπουλου στα ελληνικά γράμματα και την κριτική (όχι μόνο τη θεατρική) πρόκειται ασφαλώς να διερευνηθεί στο μέλλον. Το τι έδωσε και το πώς επέδρασε στην εποχή του, τα γράμματα και στην τέχνη ανήκει στους ερευνητές που θα έρθουν. Προς το παρόν θα επιχειρήσω να μεταφέρω εδώ μια σκέψη που την - [Άγνωστες σχέσεις](https://mag.frear.gr/agnostes-scheseis/) - Η συγγραφέας Σοφία Αυγερινού στο τελευταίο της βιβλίο με τίτλο Άγνωστες λέξεις (εκδ. Πόλις) μέσα από το μονόλογο της ηρωίδας της συστήνει τον ψυχισμό μιας γυναίκας που έχει συνηθίσει να έχει σταθερά στη ζωή της δύο πράγματα: την ανάγκη ενός τελετουργικού καθαριότητας και τη βαθύτερη ανάγκη να βοηθάει-σώζει-αναλαμβάνει τα προβλήματα των άλλων ή και τους - [Για τη γλώσσα των δημοτικών τραγουδιών](https://mag.frear.gr/gia-ti-glossa-ton-dimotikon-tragoydion/) - Ούτε σε όλους αρέσουν τα δημοτικά τραγούδια ούτε σε όλους πρέπει να αρέσουν. Κανένας νόμος, ηθικός, λογοτεχνικός, εθνικός ή άλλος, δεν ορίζει ως υποχρεωτική την κατάφαση στην αξία τους ούτε και την αναγνώριση όλων των τραγουδιών ως ποιημάτων. Αυστηρά οφείλουμε να τα ζυγίζουμε, αλλά χωρίς την ισχυρότατη προκατάληψη της απαξίωσης. Από πολύ παλιά άλλωστε, όπως - [Σόλο πωγωνίσιο](https://mag.frear.gr/solo-pogonisio/) - Πρωτογνώρισα δια ζώσης τον Τάσο Πορφύρη προ εικοσαετίας περίπου, σε μία συνάθροιση του κύκλου των Σημειώσεων. Είχε φυσικά προηγηθεί η συνάντησή μου με την ίδια την ποίησή του, με το λαβωμένο «σώμα κινδύνου» που εξέπεμπε από τη μονιά του. Φρόντιζε να μου στέλνει ανελλιπώς κάθε άρτι εκδοθέν βιβλίο του και να ρωτά με γνήσιο ενδιαφέρον - [Ο άγιος](https://mag.frear.gr/o-agios/) - Όταν τον πήραν στο αστυνομικό τμήμα, ο άντρας κάθισε πριν προλάβουν να του πουν να καθίσει, λες και ήταν πολύ κουρασμένος. Κάθισε με τον τρόπο που κάθονται οι κουρασμένοι στις καρέκλες, με λίγη ανακούφιση αλλά και προσοχή. Ύστερα πήρε το ποτήρι με το νερό που είχε τοποθετηθεί από το πρωί στο τραπέζι των ανακρίσεων και - [Η αυτοεικόνα του γερμανικού λαού και ο ρόλος της στο μέλλον της Γερμανίας](https://mag.frear.gr/i-aytoeikona-toy-germanikoy-laoy-kai-o-rolos-tis-sto-mellon-tis-germanias/) - «Ένας Γερμανός είναι ένας άνθρωπος που δεν μπορεί να πει ψέμα,χωρίς να το πιστεύει ο ίδιος»T. Adorno, Minima Moralia 1. Η εικόνα του εθνικού παρελθόντος αποτελεί μέρος της αυτοεικόνας κάθε λαού. Είναι εντελώς συνηθισμένο, στα έθνη γενικά, οι άνθρωποι να γαλουχούνται με αντιλήψεις αναφορικά με την αξία και τη σπουδαιότητα του έθνους τους, οι οποίες - [Βίος και έργα Κώστα Γεωργουσόπουλου](https://mag.frear.gr/vios-kai-erga-kosta-georgoysopoyloy/) - Η εργογραφία του Κώστα Γεωργουσόπουλου δεν είναι εξαντλητική αλλά βασική, αφού βασίστηκε στις εκδόσεις που φυλάσσονται στη Βιβλιοθήκη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Αρχείο παραστάσεων του Εθνικού Θεάτρου, του ΚΘΒΕ και στα προγράμματα του Αμφι-Θεάτρου του Σ.Α. Ευαγγελάτου. Δεν συμπεριλαμβάνονται: δοκίμια και μελέτες του που έχουν δημοσιευθεί σε πλήθος συλλογικών και αφιερωματικών τόμων, - [Για τον Κώστα Γεωργουσόπουλο](https://mag.frear.gr/gia-ton-kosta-georgoysopoylo-2/) - Έχοντας πατέρα θεατρόφιλο και σινεφίλ, από μικρή είχα ώθηση και αφορμές για να αναπτυχθεί και να εξελιχθεί η μεγάλη αγάπη μου για τις τέχνες της σκηνής και της μεγάλης οθόνης. Διάβαζα στις εφημερίδες κριτικές για παραστάσεις πολύ πριν ξεκαθαρίσει μέσα μου ότι θα ήθελα να ασχοληθώ με τη δημοσιογραφία και την κριτική θεάτρου. O Κώστας - [Ο Αριστοφάνης του Κώστα Γεωργουσόπουλου και του Κ. Χ. Μύρη.](https://mag.frear.gr/o-aristofanis-toy-kosta-georgoysopoyloy-kai-toy-k-ch-myri/) - Εισαγωγική περιδιάβαση σε μια πλατιά επικράτεια* Η συμβολή του Κώστα Γεωργουσόπουλου στη θεατρική και την ευρύτερη καλλιτεχνική και πολιτιστική κοινότητα της νεότερης και της σύγχρονης Ελλάδας είναι αναμφίλεκτα μεγάλη και πολυδιάστατη – και ένα πειστικό δείγμα της παρέχεται από το παρόν αφιέρωμα με τις διαφορετικές θεματικές εστιάσεις του. Στο ευρύ γνωστικό φάσμα όπου αναπτύχθηκε και - [Για τον Μάριο Βάργκας Λιόσα (1936-2025)](https://mag.frear.gr/gia-ton-mario-vargkas-liosa-1936-2025/) - Μετάφραση: Δημήτρης Αγγελής Και οι γλώσσες φθείρονται, γερνούν και πεθαίνουν, έτσι είναι σχεδιασμένη η ύπαρξη. Τρεις Περουβιανοί συγγραφείς συνέβαλαν στην ανανέωση της καστιγιάνικης γλώσσας όταν συνέβαινε αυτό: ο Ρικάρντο Πάλμα [Ricardo Palma], ο Σέσαρ Βαγιέχο [César Vallejo] και ο Μάριο Βάργκας Λιόσα [Mario Vargas Llosa]. Στα τέλη του 19ου αιώνα, ο Δον Ρικάρντο πήγε στην - [Τι μας μεταβιβάζει η αρχιτεκτονική παράδοση;](https://mag.frear.gr/ti-mas-metavivazei-i-architektoniki-paradosi/) - Στο λεξικό των Lidell & Scott, το σημαίνον «παράδοση» ορίζεται ως το παραδιδόναι τοις μετέπειτα, το καταλείπειν ως κληρονομίαν, η κληρονομική μεταβίβασις. Ως μεταβίβαση του σκήπτρου συναντάται τόσο στον Όμηρο, όσο και στον Θουκυδίδη. Παραθέτω: «ἀνὰ δὲ κρείων Ἀγαμέμνων ἔστη σκῆπτρον ἔχων τὸ μὲν Ἥφαιστος κάμε τεύχων»,Ιλιάδα, Ραψωδία Β, Στίχος 101[1]. Αποδίδεται στην κίνηση του - [Μια δίκαιη ελληνική επαρχία, ούτε γραφική ούτε εκσυγχρονισμένη](https://mag.frear.gr/mia-dikaii-elliniki-eparchia-oyte-grafiki-oyte-eksygchronismeni/) - Αναχαίτιση 1: Η γραφική παράδοση Στη δεκαετία του 1970 ομολογουμένως καταγράφηκε η σημαντικότερη αν όχι η μοναδική, συντονισμένη προσπάθεια διατήρησης στη νεότερη και σύγχρονη εθνική οικοδομική ιστορία. Τα λαμπρά παραδείγματα των οικισμών του ΕΟΤ (Ζαγοροχώρια, Σαντορίνη, Πήλιο, κ.ά.) αποτέλεσαν παραδείγματα αποκατάστασης αλλά και πολύ καλές πρακτικές που βραβεύθηκαν διεθνώς και ανέδειξαν μια γενιά αρχιτεκτόνων-αναστηλωτών που - [Η σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική και το ζήτημα της παράδοσης](https://mag.frear.gr/i-sygchroni-elliniki-architektoniki-kai-to-zitima-tis-paradosis/) - Στα τέλη της δεκαετίας του ʼ70 μετά από δύο σχεδόν δεκαετίες μεταπολεμικής ανοικοδόμησης, μια νέα γενιά αρχιτεκτόνων στρέφεται στη μελέτη της λαϊκής αρχιτεκτονικής. Η στροφή αυτή συντάσσεται με τη διεθνή κριτική στη μοντέρνα αρχιτεκτονική και πολεοδομία, και οδήγησε σε εκτεταμένες μελέτες και καταγραφές αυτού που ο Bernard Rudofsky ονόμασε «Αρχιτεκτονική χωρίς Αρχιτέκτονες». Νομοθετικά εγχειρήματα όπως - [Κυκλαδίτικα Αποτροπαϊκά: Σχήματα Προστασίας](https://mag.frear.gr/kykladitika-apotropaika-schimata-prostasias/) - Το μικρό εκκλησάκι του Αγίου Δημητρίου στη Φολέγανδρο βρίσκεται πάνω στον κεντρικό δρόμο που συνδέει τη Χώρα του νησιού με την Άνω Μεριά. Είναι ένα ταπεινό κτίσμα· όμως, δίπλα στο καμπαναριό του και εκατέρωθεν της καμπάνας και του κεντρικού σταυρού, βρίσκονται δύο κιονίσκοι κωνικού, μακρόστενου σχήματος, που μοιάζουν περισσότερο με προστάτες του σταυρού – «πνευματικά» - [Ο λόγος ως σωσίβιο ζωής](https://mag.frear.gr/o-logos-os-sosivio-zois/) - «Ο λόγος ως σωσίβιο ζωής[1]»:Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος ως κριτικός και ως δάσκαλος «[…] Οι λέξεις είναι ιερές. Δικαιούνται σεβασμό.Διαλέγοντας τις σωστές, με τη σωστή σειρά,μπορείς να μετακινήσεις λίγο τον κόσμο…»Tom Stoppard, The Real Thing (1983, σ. 53) «Εκκίνησα με δύο παραδοχές που τελικά είναι μία:“Η κριτική είναι δημόσια ανάληψη ευθύνης” (Κάντιος) και“Κριτική είναι τεκμήρια, λογικά - [«Προς όφελος των λίθων»](https://mag.frear.gr/pros-ofelos-ton-lithon/) - «Νοσταλτζίκ τρε νοσταλτζίκ!» έλεγε το σύνθημα σε κάποιον δρόμο πέρσι το καλοκαίρι, ίσως γιατί έχει πλημμυρίσει ο κόσμος των διαθέσιμων εκφράσεων –λ.χ. το σινεμά, το instagram, το tumblr– με φωτογραφικές εικόνες καλοκαιριών μίας εποχής όπου όλα τα ενδεχόμενα ήταν ακόμα ανοιχτά: εικόνες από φωτογραφικά λευκώματα των δεκαετιών ’60-’80, από τόπους ταξιδιού στη Μεσόγειο και τους - [Η θύμιση μιας υπενθύμισης](https://mag.frear.gr/i-thymisi-mias-ypenthymisis/) - Ένας Αμερικανός εκδότης έλεγε πως το μόνο χειρότερο από μία ηλίθια κακή κριτική είναι μία ηλίθια καλή κριτική! Κάποιες τέτοιες κριτικές από το δεύτερο είδος είχα κι εγώ και τις αντεπιστρέφω τώρα. Κάλλιο μία κακή κριτική από τον Κώστα Γεωργουσόπουλο παρά μία «καλή» από κάποιον άσχετο του διαδικτύου. Γιατί μέσα από το διαδίκτυο συντελέστηκε η - [Αλλαγή πίστης προς νέα ψέματα](https://mag.frear.gr/allagi-pistis-pros-nea-psemata/) - Η μικρή κυκλαδική ιστορία περί ορατών τε και αοράτων Υπήρχε κάποτε ένα ανομολόγητο «σχέδιο υπαίθρου» από άπειρες λευκές κουκίδες στο σκληρό, ερημικό τοπίο των Κυκλάδων· έτσι, είτε από ξηρά είτε από θάλασσα, ένιωθες μια συνεχή, σταθερή και αδιάκοπη υπενθύμιση παρουσίας. Δεν είσαι μόνος σου, εσύ που θαλασσοδέρνεσαι ή εσύ που σκάβεις τη γη κάτω από - [Τι κι αν βρισκόταν το σώμα στο τοπίο της παράδοσης;](https://mag.frear.gr/ti-ki-an-vriskotan-to-soma-sto-topio-tis-paradosis/) - Στη σύγχρονη παραθεριστική κατοίκηση η εμπειρία του χώρου εγκλωβίζεται στην πρόσληψη της εικόνας του. Και μάλιστα της πιο πριμοδοτημένης πλευράς της, αυτής με τη θέα της θάλασσας ή της πλαγιάς (πάντα αγροτικής και εκτός σχεδίου). Μια θέα στη θάλασσα που μοιάζει με τοπίο μέσα σε οθόνη. Η σχέση με το τοπίο γίνεται μια αποστασιοποιημένη άχρονη - [Το σύνδρομο του Πικιώνη](https://mag.frear.gr/to-syndromo-toy-pikioni/) - Σε μια αφίσα του ΕΟΤ της δεκαετίας του ʼ50 απεικονίζεται ένα σοκάκι που βλέπει προς τη θάλασσα. Στα δεξιά, ένα ασβεστωμένο μονώροφο και στα αριστερά ένα διώροφο νεοκλασικό. Μπροστά από το νεοκλασικό, δύο άντρες σ’ ένα τραπεζάκι καφενείου. Στο βάθος, η θάλασσα, μια βάρκα και, μακριά στον ορίζοντα, η στεριά. Πάνε πολλά χρόνια τώρα που - [Η ομπρέλα](https://mag.frear.gr/i-omprela/) - Η κατασκευή της παράδοσης Η συζήτηση για τη σχέση παράδοσης και αρχιτεκτονικής παρουσιάζει μεγάλο βαθμό πολυπλοκότητας και απαιτεί συναισθηματική ουδετερότητα για να μπορέσει κανείς να παρακολουθήσει με κριτικό τρόπο τη σχέση των δύο όρων. Η προβληματική σχετικά με τον ορισμό της έγκειται στη διαπλοκή των όρων παράδοση και κατασκευασμένη παράδοση και τις σχέσεις εξάρτησης που - [Το ίδιο λάθος ξανά](https://mag.frear.gr/to-idio-lathos-xana/) - Οι αρχιτέκτονες στράφηκαν προς την ονομαζόμενη παραδοσιακή αρχιτεκτονική, δηλαδή την κτιριακή παραγωγή των προνεωτερικών αγροτικών κοινωνιών, κυρίως μετά την ευρεία εφαρμογή των αρχών του Μοντέρνου Κινήματος μεταπολεμικά σε μεγάλης κλίμακας συγκροτήματα μαζικής κατοικίας. Οι αρχιτέκτονες ενδιαφέρθηκαν για την «ανώνυμη» αρχιτεκτονική, για το πώς παράγεται δηλαδή ο χώρος δίχως αρχιτέκτονες, επειδή πολλά συγκροτήματα κατοικιών του Μοντερνισμού - [Κώστας Γεωργουσόπουλος: Το πνεύμα αειθαλές, η πένα ζηλευτή](https://mag.frear.gr/kostas-georgoysopoylos-to-pneyma-aeithales-i-pena-zileyti/) - Προσφάτως εσίγησε η αειθαλής, η πολύτιμη και σπάνια πένα του Κώστα Γεωργουσόπουλου. Εξέλιπε το πνευματικό χάρισμα και το ζηλευτό προνόμιο της ασυναγώνιστης γραφής του στον κριτικό και δοκιμιακό λόγο, στη μετάφραση, στην ποίηση. Ο Κ. Γεωργουσόπουλος υπήρξε εμβληματική προσωπικότητα της φιλολογίας, της κριτικής, της επιφυλλιδογραφίας, της δοκιμιακής παρακαταθήκης, της ποιητικής μετάφρασης του αρχαίου δράματος αλλά - [Οι διαφορετικές φεμινιστικές θεωρίες μπαίνουν σ’ ένα μπαρ…](https://mag.frear.gr/oi-diaforetikes-feministikes-theories-mpainoyn-s-ena-mpar/) - Απόδοση: Λυδία Παρούση Εντάξει, για χάρη αυτού του διανοητικού πειράματος, δεν είναι μπαρ. Είναι μια αίθουσα συνεδριάσεων. Ή, πιο συγκεκριμένα, διάφορες φεμινίστριες προσπαθούν να μπουν σε μια αίθουσα συνεδριάσεων. Προς απογοήτευσή τους, υπάρχει μια ομάδα ανδρών που χασκογελά μέσα στην αίθουσα: έχουν κλειδώσει την πόρτα κι έχουν κρεμάσει μια πινακίδα στο παράθυρο που λέει: «τα - [Στιγμιότυπα στον τόπο και τον χρόνο](https://mag.frear.gr/stigmiotypa-ston-topo-kai-ton-chrono/) - Ο ποιητής χρησιμοποιεί τον γραπτό λόγο για να περιγράψειτην αρχιτεκτονική μιας ηλιαχτίδας,ή για να κρατήσει το καρδιοχτύπι ενός βουνού στην παλάμη του. e.e. cummingsNo man, if men are Gods Είναι σπάνιο για τους περισσότερους Έλληνες αρχιτέκτονες, αλλά στη μοναδική ίσως ευκαιρία που θα έχει κάποιος να σχεδιάσει στο ελληνικό τοπίο, θα πρέπει να πράξει όπως - [Προς μια Αυτο-βιογραφία του Κήπου](https://mag.frear.gr/pros-mia-ayto-viografia-toy-kipoy/) - Ερμηνείες της αρχιτεκτονικής κληρονομιάςκαι εφαρμογές της σε σύγχρονες αρχιτεκτονικές πρακτικές Τι είναι η παράδοση και ποια η πιθανή σχέση της με μια σύγχρονη αρχιτεκτονική πρακτική; Πώς η πρακτική μπορεί να ενσωματώσει διδάγματα της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς; Πώς αυτή η κληρονομιά ερμηνεύεται και τεκμηριώνεται προκειμένου να ενσωματωθεί σε σύγχρονες μεθοδολογίες αρχιτεκτονικού σχεδιασμού; Ερωτήματα όπως αυτά αναζητούν σήμερα - [Ανασκόπηση των τεσσάρων κυμάτων του φεμινισμού: πώς μεταμορφώνουμε τον χώρο εργασίας](https://mag.frear.gr/anaskopisi-ton-tessaron-kymaton-toy-feminismoy-pos-metamorfonoyme-ton-choro-ergasias/) - Απόδοση: Λυδία Παρούση Ο φεμινισμός, ο αγώνας για την κοινωνική, πολιτική και οικονομική ισότητα των γυναικών, αποτελεί ένα διαρκές υπόγειο ρεύμα της ιστορίας. Υπάρχουν πολλά είδη φεμινισμού, τα οποία μερικές φορές περιγράφονται ως «κύματα». Ας εξερευνήσουμε τα τέσσερα κύματα του φεμινισμού, εξετάζοντας πώς αυτά τα κινήματα έχουν μεταμορφώσει το τοπίο στον χώρο εργασίας και ας - [Σελίδες Ημερολογίου](https://mag.frear.gr/selides-imerologioy-15/) - Παρασκευή, 27 Φεβρουαρίου 1998: Το βράδυ πηγαίνω τον Βασίλη στον παιδίατρο Δημήτρη Ζουμπουλάκη, στην Πατησίων. Αδελφός της ηθοποιού Βούλας Ζουμπουλάκη, του ζωγράφου Πέτρου Ζουμπουλάκη και του Νίκου Ζουμπουλάκη, μιας εξαίρετης προσωπικότητας που έγραφε ποιήματα (έφυγε από τη ζωή σχετικά νέος), ποιήματά του θα διαβάσεις πια μόνο σε ανθολογίες. Έχω φέρει στον Δημήτρη Ζουμπουλάκη (ένας πολύ - [Για τον Κώστα Γεωργουσόπουλο](https://mag.frear.gr/gia-ton-kosta-georgoysopoylo-3/) - [Κώστας Γεωργουσόπουλος](https://mag.frear.gr/kostas-georgoysopoylos-3/) - «Γεννήθηκα στο βλέφαρο του κεραυνού… Σβήνω κυλώντας στα νερά…» Άλλος ένας αναντικατάστατος πυλώνας του Ελληνικού Θεάτρου και του Ελληνικού Πολιτισμού μάς άφησε ορφανούς, να τα βγάλουμε πέρα μόνοι μας... με την επερχόμενη λαίλαπα – με τη «μεταμοντέρνα χλαπάτσα», όπως χαρακτηριστικά έλεγε συχνά ο ίδιος, μισό σοβαρά μισό αστεία, αλλά με θλίψη λίαν ορατή στα μάτια του - [Σε αναζήτηση ενός νέου Φραγκίσκου;](https://mag.frear.gr/se-anazitisi-enos-neoy-fragkiskoy/) - Πέθανε ο Φραγκίσκος και ο κόσμος αισθάνθηκε κατά κάποιον τρόπο μετέωρος. Σαν να διαισθάνεται πως η εποχή μας θα μοιραστεί σε «προ Φραγκίσκου» και «μετά Φραγκίσκον». Αισθάνθηκε πως έχασε ένα δεκανίκι. Διαίρεσε, κατά κάποιο τρόπο, ο θάνατός του. Σαν όπως είχε πει ο Χριστός, πως: «Δεν ήρθα να φέρω ειρήνη, αλλά διαίρεση». Και ο Φραγκίσκος - [Couleur Locale: τουρισμός, αρχιτεκτονικά αρχέτυπα, και η περίπτωση του δώματος](https://mag.frear.gr/couleur-locale-toyrismos-architektonika-archetypa-kai-i-periptosi-toy-domatos/) - «Αν το κράτος υποχρέωνε όλα τα ωραία παιδιά να γίνονται βοσκοί θα είχαμε ως χώρα πολύ couleur locale»«Το όνειρό μου θα ήταν να γίνουμε η χώρα των μεγάλων ερώτων και, ως γνωστόν, ο έρως φέρνει λεφτά»[i] 1. Διαχρονικά, από τις μεταπολεμικές δεκαετίες έως τις μέρες μας, η ρητορική γύρω από την τουριστική δραστηριότητα στην Ελλάδα - [Διαβάζοντας θεολογικά την καφκική «Μεταμόρφωση»](https://mag.frear.gr/diavazontas-theologika-tin-kafkiki-metamorfosi/) - Παναγιώτης Θωμά, Μια ανέφικτη ανάσταση. Σχόλιο στη Μεταμόρφωση του Φραντς Κάφκα, Αρμός, Αθήνα 2024. Ασφαλώς και θα τον αναγνωρίσετε! Είναι ψηλόλιγνος, κυρτός, μάτια με μαύρους κύκλους σαν νυχτοπουλιού. Υπερβολικά πολύ φως! (Το εντελώς αντίθετο του Γκαίτε.) Υπερβολικά πολύς θόρυβος! Εκείνος που κυρίως απέφευγε να τραβά την προσοχή, να δημιουργεί ιστορίες – εκτός κι αν ήταν - [Αφιέρωμα στον Κώστα Γεωργουσόπουλο](https://mag.frear.gr/afieroma-ston-kosta-georgoysopoylo/) - Τον Δεκέμβριο του 2024 ο φιλόλογος, ποιητής, μεταφραστής, κριτικός θεάτρου, επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, δάσκαλος πολλών από εμάς, ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, έφυγε από αυτόν τον κόσμο, αφήνοντας ένα σπουδαίο πνευματικό έργο. Ο Γεωργουσόπουλος έχει μυήσει στην τέχνη του θεάτρου και στη λογοτεχνία πολυάριθμους σπουδαστές στα μαθήματα που - [Κώστας Γεωργουσόπουλος](https://mag.frear.gr/kostas-georgoysopoylos-4/) - Σε οποιαδήποτε περιοχή της νεοελληνικής ιστορίας και αν πίστωνε κανείς τον Κώστα Γεωργουσόπουλο είτε επρόκειτο για τη λογοτεχνική και τη θεατρική είτε για την ευρύτερα πολιτιστική, αναμφισβήτητα θα του χρεώνονταν ως μια λειψή τοποθέτηση. Καθώς τόσο ως λογοτέχνης (δόκιμος ποιητής, πεζογράφος και δοκιμιογράφος) όσο και ως θεατρικός κριτικός, μεταφραστής αρχαίων τραγωδιών και βαθυνούστατος μελετητής της - [Μετά την «μετά εποχή» τι;](https://mag.frear.gr/meta-tin-meta-epochi-ti/) - «Όλη η κοινωνία μας επιβαίνει στη σχεδία της Μέδουσας» Jules Michelet 1. Τα τελευταία περίπου 70 έτη οι περισσότερες έννοιες που χρησιμοποιούνται προκειμένου να συλληφθούν οι διεργασίες οι οποίες συντελούνται στις κοινωνίες σε πλανητικό επίπεδο, σχηματίζονται θέτοντας το «μετά» εμπρός από τις λέξεις που ήδη χρησιμοποιούνταν προκειμένου να συλληφθούν οι ίδιες διεργασίες στην προηγούμενη ιστορική εποχή, - [Η Μεταπολίτευση και η Τρίτη Ελληνική Δημοκρατία](https://mag.frear.gr/i-metapoliteysi-kai-i-triti-elliniki-dimokratia/) - 50 χρόνια μετά και 50 χρόνια ζωής Η τετραετία που πέρασε, αν μη τι άλλο, υπήρξε πλούσια σε επετείους σημαντικές για το νέο ελληνικό κράτος. 200 χρόνια από την έναρξη της Επανάστασης του 1821, 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, ήταν οι δυο πλέον «χτυπητές» και «θορυβώδεις», αν και η πρώτη έπεσε μέσα - [Από το έντυπο στο ψηφιακό «Φρέαρ»: συγκρίσεις και κρίσεις](https://mag.frear.gr/apo-to-entypo-sto-psifiako-frear-sygkriseis-kai-kriseis/) - Φαίνεται να συντελείται στην πρώτη εικοσιπενταετία του 21ου αιώνα ένας μετασχηματισμός όσον αφορά την κριτική του κινηματογράφου. Τα περιστατικά είναι αρκετά για να είναι ασυμπτωματικά. Από τη μετάφραση της κριτικής του Roger Joseph Ebert στην τελευταία σελίδα εβδομαδιαίου ένθετου στην εφημερίδα Τα Νέα κάθε Σάββατο στα τέλη του 20ού αιώνα και την ενσωμάτωση κινηματογραφικών δοκιμίων - [[Άτιτλο]](https://mag.frear.gr/atitlo/) - στην Όλγα, το πουλάκι Τις νύχτες μπαίνεις στα όνειρά μουλες κι ήρθες σε δικό σου κήποΛ. Νικολακοπούλου, Θεός αν είναι Μπαίνεις στ’ όνειρο, όπως πουλάκι βρίσκει το κλαδί του. Δυο μέρες δεμένη στη μουριά. Πράσινα τα μάτια σου, τα περπατάνε ζώα. Ακούγονται τριξίματα, δέντρα να πέφτουνε με κρότο. Πού είν’ ο άγγελός σου που χαρίζει - [Γεωγραφία, Σχεδίασμα 1](https://mag.frear.gr/geografia-schediasma-1/) - Ο Αχιλλέας έφυγε για την ΤροίαΟ Σωκράτης ήπιε το κώνειο Αλλάεγώκοίταξα μέσα μουκαιτο ποτάμιάνοιξεμε τη νύμφη να παίζειστις όχθες τουκάτω από το δέρμα μουκαι το αίμα ήτανε βύσσινοχωρίς μπετόνα σταματά τη ροήνα βράζει καλοκαίρικαι να κρύβει Όλυμπο Χειμώνα Είναι ένα έγκλημα αρχιτεκτονικήςΕίπε Και ο λόγος έσπασε από τους πεζόδρομουςσε αυτό που κρατά η πόλη από - [Αναγνωστική εμπειρία σε δόσεις](https://mag.frear.gr/anagnostiki-empeiria-se-doseis/) - Αχιλλέας Κυριακίδης, Το κερί του Καρτέσιου, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2024. Μέρα 1η Πρώτη φορά γράφω κείμενο χωρίς να έχω διαβάσει ένα βιβλίο. Δεν εννοώ, όμως, πως δεν πρόκειται να διαβάσω το βιβλίο και πως απλά θα γράψω για αυτό (αν και στις μέρες μας αυτό μπορεί και να συμβαίνει). Εννοώ πως, παίζοντας κι εγώ ένα - [Τα όρια των ευφημισμών μας](https://mag.frear.gr/ta-oria-ton-eyfimismon-mas-i-epochi-ton-akron-den-elave-telos/) - Η εποχή των άκρων δεν έλαβε τέλος Tα αλυσιδωτά σοκ που έχουν πλήξει τον κόσμο τα τελευταία χρόνια αποδεικνύονται μη διαχειρίσιμα. Ο πόλεμος και οι συγκρούσεις, η πολωμένη πολιτική, η συνεχιζόμενη κρίση του κόστους ζωής και οι διαρκώς αυξανόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αποσταθεροποιούν την παγκόσμια τάξη. Sophie Heading, Ellissa Cavaciuti-Wishart, “These are the biggest - [Δύο κακοδαιμονίες της ελληνικής ποίησης](https://mag.frear.gr/dyo-kakodaimonies-tis-ellinikis-poiisis/) - Με αφορμή τον θάνατο του Μιχάλη Γκανά και την επιστροφή στην ποίησή του, σκέφτομαι πως δύο είναι οι κύριες κακοδαιμονίες της ελληνικής ποίησης σήμερα. Θα κατέγραφα τρεις, επέλεξα όμως ν’ αναφερθώ μόνο στις δύο, καθώς η μαχητική υποστήριξη και η δημόσια προβολή της queer ποίησης φαίνεται πως σύντομα θα κοπάσει, το φαινόμενο θα κανονικοποιηθεί και - [Για τον Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη](https://mag.frear.gr/gia-ton-dimitri-v-triantafyllidi/) - Παθιασμένος και συνάμα γλυκύτατος άνθρωπος, διαβασμένος πολιτικός αναλυτής, μαχητικός στην αρθρογραφία του φιλοευρωπαϊστής (με δυναμική παρουσία στην επώδυνη εποχή του δημοψηφίσματος), λάτρης και ακάματος πρεσβευτής της ρωσικής λογοτεχνίας (που την είχε σε βάθος σπουδάσει μαζί με τη φιλοσοφία στο Κίεβο), μέσω των δικών του εκδόσεων s@mizdat και όχι μόνο, αλλά την ίδια στιγμή φανατικός πολέμιος - [Τι απομένει;](https://mag.frear.gr/ti-apomenei/) - Μετάφραση: Αναστάσιος Θεοφιλογιαννάκος 1. «Έχω μια τέτοια δυσπιστία στο μέλλον που κάνω σχέδια μόνο για το παρελθόν». Αυτή η φράση του Φλαϊάνο – ενός συγγραφέα του οποίου τα λογοπαίγνια πρέπει να λαμβάνονται εξαιρετικά σοβαρά – περιέχει μια αλήθεια που αξίζει να στοχαστούμε. Το μέλλον, όπως και η κρίση, αποτελεί σήμερα ένα από τα κύρια και - [Ιούλιος Βερν](https://mag.frear.gr/ioylios-vern-andreas-mitsou/) - Ο Ιούλιος Βερν είναι η παιδική μου ηλικία στην Αμφιλοχία, η απελευθέρωση της απαγορευμένης φαντασίας μου, το ταξίδι στους υπερβατικούς κόσμους, η διαφυγή μου από τη μίζερη ζωή της επαρχίας. Είναι αυτός που θέρμαινε την ανυπακοή μου στις σκουριασμένες ιδέες του αυταρχικού σχολείου, γιατί μου αποκάλυψε πως υπάρχουν κι άλλες πραγματικότητες, εκεί όπου μπορούμε να - [Τότε που είχε μόνο 45 δραχμές](https://mag.frear.gr/tote-poy-eiche-mono-45-drachmes/) - Του λέω δωσ’ μου τέσσερα κατοστάρικα.Τι να του πω που ήταν με μισό παπούτσι.Θανάσης Βαλτινός «Μου αφήνεις πενήντα δραχμές για τσιγάρα;» Η αγαπημένη του ιστορία ήταν για τότε που είχε μείνει με σαράντα πέντε δραχμές. Δεν ήταν μια μέρα ή μια περίοδος, ήταν μια ολόκληρη ζωή, τότε που ήταν με σαράντα πέντε δραχμές στο πορτοφόλι. - [Από τον πολίτη στον άνθρωπο και από το συλλογικό στο ατομικό](https://mag.frear.gr/apo-ton-politi-ston-anthropo-kai-apo-to-syllogiko-sto-atomiko/) - Ο καπιταλισμός της σαγήνης και η παράδοσή μας στην παγκόσμια αγορά της επιθυμίας Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η ιστορία αυτού που θα ονομάζαμε δημοκρατικό άνθρωπο προβάλλεται και υμνείται μέσα από δύο χρονικά σημεία. Το 1789 και το 1948. To πρώτο συνδέεται με την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη της γαλλικής - [Ανατρέχοντας πίσω στον Ιούλιο Βερν](https://mag.frear.gr/anatrechontas-piso-ston-ioylio-vern/) - Δεν είχα ακούσει τίποτα γι’ αυτόν τον συγγραφέα και τον γνώρισα αναπάντεχα και κυρίως χάρη στην αιφνίδια φώτιση της διευθύντριας της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Τρικάλων. Ήμουνα μαθητής της δευτέρας τάξης Γυμνασίου και η ποίηση είχε αρχίσει να χτυπάει κάποιες χορδές μέσα μου, αναγκάζοντάς με μια μέρα να ζητήσω για ανάγνωση από την κ. διευθύντρια ποιήματα του - [Τα ανεξίτηλα ίχνη του μαΐστορα της περιπέτειας](https://mag.frear.gr/ta-anexitila-ichni-toy-maistora-tis-peripeteias/) - Κάποτε στα φοιτητικά μου χρόνια είχα εφοδιαστεί με μια κάρτα interrail, η οποία σου επέτρεπε να ταξιδεύεις δίχως περιορισμούς για έναν μήνα στα τρένα της Ευρώπης. Μια από εκείνες τις μέρες ο συρμός είχε σταματήσει για λίγο στην πόλη Αμιένη της Γαλλίας. Θυμάμαι την πρώτη σκέψη που μου ήρθε τότε στο μυαλό: Εδώ στα 1905 - [Οι πειρατές του κ. Ιουλίου](https://mag.frear.gr/oi-peirates-toy-k-ioylioy/) - Είναι το πρώτο και μοναδικό βιβλίο που έχω κλέψει στη ζωή μου. Θα ήμουν στην τρίτη ή στην τετάρτη Δημοτικού όταν το χωριό μας, κάπου στο βόρειο Πήλιο, το «υιοθέτησε» μια ομάδα προσκόπων από τον Βόλο. Ανάμεσα στις πολλές τους δράσεις, δημιούργησαν και μία μικρή δανειστική βιβλιοθήκη στο κοινοτικό κατάστημα του χωριού. Απ’ αυτή τη - [Άλκηστη](https://mag.frear.gr/alkisti/) - Βαθύ κόκκινο είχε ποτίσει τη διάφανη ασπράδα του ξεφλουδισμένου κρεμμυδιού. Την ομόρφαινε, κι άμα βαστούσε στον ήλιο που ʼμπαινε από το τζάμι τη ροδέλα απ’ το κρεμμύδι, λεπτή σαν τσιγαρόχαρτο, θα ʼβλεπε το φως από μέσα, όμοια όπως μέσ’ από τις ζελατίνες που της άρεσε όταν ήταν μικρή να βάζει στο μάτι της, κλείνοντας τ’ - [Αιγαιακά](https://mag.frear.gr/aigaiaka/) - Θα ’ρθω μια νύχτανα χορτάσω τα χείλη σουπριν εξορύξω τα μάτια σου.Θα ’ρθω να σ’ αγκαλιάσωπριν σε πετάξω στο πνιγμένο κύμα σου.Κι αν στ’ όνειρο –μην τρέμεις– μ’ αποφεύγεις,να ξέρεις η καρδιά μου σου χαρίζειτον αλάνθαστο μύθο της. Έλα, η κόρη του γλαυκού,την κόκκινη μαζί να κόψουμε κορδέλα. - [Βερν: τον Ιούλιο κάποτε](https://mag.frear.gr/vern-ton-ioylio-kapote/) - Ανατολικά της Γης του Πυρός, στο Νησί των Κρατών, που από τον Ατλαντειρηνικό περιβρέχεται, λόγω της αναμιξιμότητας Ατλαντικού και Ειρηνικού, Ο φάρος στην άκρη του κόσμου (1905/1999) μετά θάνατον φωτίζει τον Γύρο του κόσμου σε 80 ημέρες (1873). Με τον Γάλλο υπηρέτη του Πασπαρτού, ο Φιλέας Φογκ, από το Λονδίνο στο Σουέζ (σε 7 ημέρες), - [20.000 λεύγες](https://mag.frear.gr/20-000-leyges/) - Τι διαβάζετε, Βερν; ρώτησε ο πατέρας μου, μια από αυτές τις μέρες. Α, ξέρεις ότι αυτό ήταν το πρώτο λογοτεχνικό βιβλίο που διάβασα στη ζωή μου; Θυμάμαι μου το είχε πάρει η μάνα μου, πώς και της ήρθε να μου πάρει βιβλίο, ούτε που ξέρω. Δεν το συνήθιζε. Δεν μου έρχεται τώρα, ούτε μια σκηνή, - [Ο δάσκαλός μου ο Jules](https://mag.frear.gr/o-daskalos-moy-o-jules/) - Στους πολύ αγαπημένους μου συγγραφείς, όταν ήμουν παιδί, ήταν και η Πηνελόπη Δέλτα και ο Jules Verne. Στη βιβλιοθήκη μας είχαμε όλα τα βιβλία τoυς. Την Δέλτα, ως αλεξανδρινή, δηλαδή Ελληνίδα της Αλεξάνδρειας Αιγύπτου, όπως οι γονείς μου, τη θεωρούσα κάτι σαν προγιαγιά μου που θέλει να μου μάθει ιστορία και αγάπη για την πατρίδα. - [Τσάι και …συμπάθεια στο σαλόνι του «Ναυτίλου»](https://mag.frear.gr/tsai-kai-sympatheia-sto-saloni-toy-naytiloy/) - Το παραμύθι χωρίς όνομα της Πηνελόπης Δέλτα ήταν ένα από τα πρώτα βιβλία που με έκαναν να αγαπήσω το διάβασμα. Ίσως ήμουν πολύ μικρός τότε για να αντιληφθώ πως πρόκειται για ένα παραμύθι με φιλοσοφικά στοιχεία, αλληγορικό και ηθικό περιεχόμενο. Με είχε συνεπάρει η ικανότητα του νεαρού πρωταγωνιστή, γιου του βασιλιά Συνετού της συγκεκριμένης ιστορίας, να - [Τσάι με την Πηνελόπη](https://mag.frear.gr/tsai-me-tin-pinelopi/) - Αχ Πηνελόπη! Έλα, κάτσε κοντά μου. Βγάλε το ψάθινο καπέλο σου με την τριανταφυλλί κορδέλα, άσε και το ομπρελίνο σου εκεί. Ξαρματώσου. Να σου φέρω κι ένα ζευγάρι παντόφλες; Τα πόδια σου υποφέρουνε, μου φαίνεται, σε τούτα τα μποτίνια. Στενά παπούτσια, μεσάτο μακρύ φόρεμα με δαντέλα και βολάν…Πώς μπορείς; Πώς μπορούσατε να περπατήσετε, να τρέξετε, - [Παιχνίδια του χρόνου με τον Ιούλιο Βερν](https://mag.frear.gr/paichnidia-toy-chronoy-me-ton-ioylio-vern/) - Αερόστατα λάμπουν σε πλατείες για τα Χριστούγεννα. Έχουν σχέση τα Χριστούγεννα με τα αερόστατα; Καμία. Ο Άγιος Βασίλης με έλκηθρο φτάνει στις γειτονιές για να μοιράσει τα δώρα. Έλκηθρο αναγκάστηκε να μισθώσει και ο ήρωας του Ιούλιου Βερν στο πασίγνωστο μυθιστόρημά του Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες, για να προλάβει το επόμενο μεταφορικό - [Για την Πηνελόπη Δέλτα](https://mag.frear.gr/gia-tin-pinelopi-delta/) - Ως νεαρή αναγνώστρια προτιμούσα τα μυθιστορήματα με ήρωες αγόρια. Οι περιπέτειες της Πολυάννας δεν με συνέπαιρναν το ίδιο μ’ αυτές του Τομ Σόγιερ ή του Χάκλμπερι Φιν. Ίσως αυτό να οφείλεται στο ότι ο αδελφός μου διαμέλιζε όλες τις κούκλες μου και κατέληγα να παίζω μαζί του βόλους και στρατιωτάκια ή/και στο ότι δεν έμοιαζα - [Κι όμως, Πηνελόπη...](https://mag.frear.gr/ki-omos-pinelopi/) - ...κι όμως, Πηνελόπη, θα μπορούσες να ζεις και σήμερα –ασίγαστα και άγρια. Σε έναν κόσμο που εξακολουθεί να πληγώνει. Κι εσύ μόνη. Να μη μπορείς να το δεχτείς. Ευάλωτη. Ήρεμη. Κι εσύ μαζί με όλους. Να σφίγγεις τις γροθιές σου. Δυνατή. Έντονη. Όχι σκληρή. Ανάμεσα σ’ ανθρώπους συνηθισμένους. Ανάμεσα σ’ ανθρώπους ξεχωριστούς. Με μια μεταξωτή - [Ένα απογευματάκι…](https://mag.frear.gr/ena-apogeymataki/) - Πηνελόπη: Cher Jules, vos histoires δεν είναι για μικρές κυρίες, ούτε για μεγάλες. Τις βρίσκω τρομακτικές. Δεν μ’ αρέσουν τα μυστήρια σε παγωμένους πύργους, φοβάμαι τα βάθη και τα πλάσματα των θεοσκότεινων νερών. Και φυσικά ούτε λόγος για ταξίδια στο φεγγάρι. Ούτε με έλκηθρα στις παγωνιές. Παρακολούθησα τις ταξιδιωτικές αγωνίες του κυρίου Φογκ… όμως αυτό - [Η Πηνελόπη Σ. Δέλτα, παντοτινή Δασκάλα της φιλοπατρίας](https://mag.frear.gr/i-pinelopi-s-delta-pantotini-daskala-tis-filopatrias/) - Υπάρχει, λένε, κάπου ένα βιβλίο που έχει τη δύναμη να αλλάξει τη ζωή του καθενός μας, αρκεί να συναντηθούμε μαζί του. Κάθε φορά που θυμάμαι τη σημαδιακή αυτή φράση, την Πηνελόπη Δέλτα σκέφτομαι με βεβαιότητα, καθώς μέσα από τα δικά της βιβλία έμαθα το τι σημαίνει Πατρίδα κι ακόμα το ως πού φτάνει η αγάπη - [Κατέγραψε το ψυχοκοινωνικό διαγενεακό αποτύπωμα](https://mag.frear.gr/kategrapse-to-psychokoinoniko-diageneako-apotypoma/) - Αυτό που αγαπώ ιδιαίτερα στο έργο της Πηνελόπης Δέλτα, είναι η μοναδική της ικανότητα να συνδυάζει την ιστορία με τη φαντασία, δημιουργώντας κόσμους που συνεπαίρνουν τους αναγνώστες, ιδίως τα παιδιά. Εδώ που τα λέμε, πώς να μην κερδίσει τα παιδιά; Αρκεί να σκεφτούμε πως η πένα της ήταν τόσο «προηγμένη» που κυλούσε πάνω στο χαρτί - [Μια σχέση με πολλές διακυμάνσεις](https://mag.frear.gr/mia-schesi-me-polles-diakymanseis/) - Αναρωτιέμαι πότε ήταν ουσιαστικότερη η σχέση μου με την Πηνελόπη Δέλτα. Όταν ήμουν μικρός και διάβαζα τα βιβλία της με περισσή έξαψη και λαχτάρα χωρίς να με νοιάζει τι κρύβεται πίσω από τις λέξεις και τα αφηγηματικά σχήματα; Ή όταν μεγάλωσα και άρχισα να υποψιάζομαι ότι μας χωρίζει βαθύ ιδεολογικό χάσμα και κατόπιν τούτου έχασα - [Τα Χριστούγεννα των κρυστάλλων](https://mag.frear.gr/ta-christoygenna-ton-krystallon/) - Σταλαγμίτες, σταλακτίτες, παγωνιά και κρύο αφόρητο. Η φύση γονάτιζε, πέτρωνε, νάρκη, σιωπή, το κουκούλι του χειμώνα. Τα πρωινά τρώγαμε κρύσταλλα από τις στέγες, μαζεύαμε παγωμένα πουλιά, οι μύτες μας έπεφταν στο χιόνι, κρακ, κρακ, αυτιά κατακόκκινα, φωτιά, παίζαμε, γελούσαμε. Περιμέναμε το δώρο της πρωτοχρονιάς, τις αλκυονίδες μέρες, την άνοιξη, το ουράνιο τόξο χρωματιστό ξεπρόβαλε μέσα - [Ο ύπνος ως ερωδιός](https://mag.frear.gr/o-ypnos-os-erodios/) - Ακροστιχίδα 1.Κοιτώντας τα ακίνητα σύννεφα: o Pascal είναι ένα απλό καλάμιένα κομμάτι μαλακού και σκεπτόμενου ξύλου Πάνω στο οποίοο άνθρωπος σέρνεται σαν ένα άγνωστο ακόμη Λίγο στραβόκαι αργό σαλιγκάρι. 2.Ο χρόνος, οι ψίθυροιτο ψύχος Η σκόνηκαι τα δέντρα Ιδωμένααπό τη μεριά των νεκρών Κατακόρυφααπό των άγραφων ακόμη παιδιών μας Τους τάφους. 3.Κοιτάξτε, πόσες άκρες έχει - [O πατέρας μας, Γιώργος Σεφέρης](https://mag.frear.gr/o-pateras-mas-giorgos-seferis/) - Πιστεύω βαθιά ότι δεν μπορείς να κρυφτείς μέσα στον γραπτό λόγο. Το σάπιο σώμα βρομά. Όλες οι βιβλιοθήκες του κόσμου δεν μπορούν να κρύψουν την ταγκίλα. Τα στολίδια, το συνετό και μεθοδευμένο βάψιμο του προσώπου, είναι άχρηστα. Ούτε ο ίδιος ο Όμηρος δεν μπορεί να σε σώσει εδώ. Τίποτα δε μένει κρυφό απ’ το εκτυφλωτικό - [Μεταπολιτική: Το άλλο όνομα της έκλειψης του Πολιτικού](https://mag.frear.gr/metapolitiki-to-allo-onoma-tis-ekleipsis-toy-politikoy/) - Από το «Ωσαννά» στο «άρον, άρον σταύρωσον αυτόν» Κατ’ αρχάς μια διευκρίνηση. Συμφωνώ με την επισήμανση εξαιρετικών επιστημόνων και διανοούμενων, όπως ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς και ο Γιώργος Λ. Ευαγγελόπουλος, οι οποίοι υποστηρίζουν πως η χρήση του όρου «Μετά», υποκρύπτει την αδυναμία «επινόησης» νέων όρων για την αποτύπωση της σημερινής πραγματικότητας. Όντως είναι έτσι, αλλά με - [Τι συμβαίνει όταν ανάγεται η αποτελεσματικότητα σε κυρίαρχο πολιτικό διακύβευμα](https://mag.frear.gr/ti-symvainei-otan-anagetai-i-apotelesmatikotita-se-kyriarcho-politiko-diakyveyma/) - Μετά την πανδημία και όσα την ακολούθησαν (ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, επίθεση στο Ισραήλ και ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, πόλωση στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, διαρκής απομείωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε κάθε επίπεδο), εντείνεται η αίσθηση ότι αντιμετωπίζουμε μια έκλειψη του πολιτικού, ολική ή μερική. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που ισχυρίζονται ότι εκλείπουν τα αληθινά - [Διακυβεύματα και παλινωδίες στην «εποχή των άκρων»](https://mag.frear.gr/diakyveymata-kai-palinodies-stin-epochi-ton-akron/) - I. Νομίζω ότι μπορούμε να χαρακτηρίσουμε τη σημερινή εποχή ως «εποχή των άκρων», εν επιγνώσει βεβαίως του ότι αυτός ο προσδιορισμός αποκλίνει αρκετά από την αρχική, κυριολεκτική σημασία του. Σήμερα παρατηρούμε τη μεγάλη ταχύτητα, σχεδόν καταιγιστική, των ραγδαίων αλλαγών που αναθεωρούν απαρασάλευτες, μέχρι τώρα, βεβαιότητες, αλλάζουν ό,τι εθεωρείτο – καλώς ή κακώς – κεκτημένο και - [Γράμμα από το Εδιμβούργο](https://mag.frear.gr/gramma-apo-to-edimvoyrgo/) - [Το 2003 ο Δημήτρης Ελευθεράκης (1978-2020) ήταν 25 ετών, είχε ήδη κάνει αίσθηση με τα δημοσιευμένα πρωτοσέλιδα ποιήματά του στη Νέα Εστία (1998) και είχε εκδώσει την πρώτη του ποιητική συλλογή (Το καθαυτό χειρόγραφο, Γαβριηλίδης 2001). Την επόμενη χρονιά θα κυκλοφορούσε το δεύτερο ποιητικό του βιβλίο (Προσωρινή μετάθεση, Γαβριηλίδης 2004). Από το Εδιμβούργο που κάνει - [Η κωδικοποίηση του ονόματος στο ψηφιακό σύμπαν](https://mag.frear.gr/i-kodikopoiisi-toy-onomatos-sto-psifiako-sympan/) - Εισαγωγικά Ο τίτλος του αφιερώματος προφανώς παραπέμπει στο γνωστό βιβλίο του Eric Hobsbawm (Έρικ Χόμπσμπομ ή Χoμπσμπάουμ στα ελληνικά) Age of Extremes. Η μετάφραση του τίτλου στα ελληνικά ως Εποχή των Άκρων, παρότι σωστή, έχει συχνά οδηγήσει σε παρεξηγήσεις ως προς το περιεχόμενο του βιβλίου και τις διαθέσεις του συγγραφέα, ιδίως σε ανθρώπους που δεν - [Για την Πηνελόπη Δέλτα και τον Ιούλιο Βερν](https://mag.frear.gr/gia-tin-pinelopi-delta-kai-ton-ioylio-vern/) - Εικονογράφηση της Εμμανουέλας Κακαβιά για το αφιέρωμα στην Πηνελόπη Δέλτα και στον Ιούλιο Βερν. - [Πηνελόπη](https://mag.frear.gr/pinelopi/) - Εικονογράφηση της Λίας Φωτιάδου για το αφιέρωμα στην Πηνελόπη Δέλτα. - [Για την Πηνελόπη](https://mag.frear.gr/gia-tin-pinelopi/) - Εικονογράφηση της Θέντας Μιμηλάκη για το αφιέρωμα στην Πηνελόπη Δέλτα. - [Το ζωολόγιο και η θέση του ανθρώπου στον κόσμο](https://mag.frear.gr/to-zoologio-kai-i-thesi-toy-anthropoy-ston-kosmo/) - Θα ψοφήσει, τελικά, το animal metaphysicum πλάι στον –υποτίθεται– νεκρό Θεό του; Όχι, δεν θα ψοφήσει. Κινδυνεύει όμως πολύ σοβαρά ν’ αναστρέψει την εξελικτική του πορεία αλλά και ν’ αποτρελαθεί τελείως, αν δεν αρχίσει ν’ αποκαθιστά τη σχέση του με το Μυστήριο. Το οποίο συνίσταται σε «ό,τι το ανθρώπινο πνεύμα –όποιες κι αν είναι οι - [Θρησκεία και νεωτερικότητα](https://mag.frear.gr/thriskeia-kai-neoterikotita/) - Με αφορμή ένα βιβλίο Γιώργος Σιακαντάρης, Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050; Μεταδημοκρατία, μεταπολιτική, μετακόμματα, εκδ. Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2024. Δεν γράφονται συχνά στις μέρες μας πολιτικά δοκίμια. Αναφερόμαστε σε έργα σκληρής πνευματικής εργασίας και όχι σε συλλογές άρθρων που αρκούνται σε κοινοτοπίες. Η έλλειψη ευρύτερων πνευματικών οριζόντων συνέβαλε στην αδυναμία κατανόησης από το πολιτικό προσωπικό - [ΗΧΠ: Γελαστή πίστη](https://mag.frear.gr/ichp-gelasti-pisti/) - Τα γνωρίσματα του έργου του Ηλία Χ. Παπαδημητρακόπουλου που κατέστησαν την περίπτωσή του μοναδική στα μεταπολεμικά μας γράμματα έχουν επισημανθεί πολλές φορές, και μάλιστα από νωρίς. Σταχυολογώ ορισμένα τους: ο οικονομημένος λόγος, τα ανεξίθρησκα ελληνικά, το πλάγιο χιούμορ, η γλυκιά και ουδέποτε γλυκερή νοσταλγία, η αντίστιξη παιγνιώδους τόνου και σκοτεινής πρώτης ύλης αντλημένης από τον - [Ἐν ἐσόπτρῳ: Απολογία](https://mag.frear.gr/en-esoptro-apologia/) - Ο Κώστας Βραχνός για την ποιητική του συλλογή Τσακίρ κέφι (Νεφέλη, 2024) Αισθάνομαι κατ’ αρχάς την ανάγκη να απολογηθώ. Όσοι πάρετε το βιβλίο και το διαβάσετε, ίσως μείνετε με μία γεύση «αγνωμοσύνης», ακόμα και «μηδενισμού». Αν αυτή η γεύση διατηρηθεί, η βαθύτερη προσπάθειά μου θα έχει αποτύχει. Διότι θα έχω καταχραστεί αγρίως την προνομιακή ασυλία - [Δύο επέτειοι: για τον Ιούλιο Βερν και την Πηνελόπη Δέλτα](https://mag.frear.gr/dyo-epeteioi-gia-ton-ioylio-vern-kai-tin-pinelopi-delta/) - «Καμιά δουλειά δεν είναι άσχημη, αν δεν την ασχημίζει αυτός που την κάνει»Πηνελόπη Δέλτα «Ό,τι κάνεις για λεφτά, το κάνεις άσχημα»Ιούλιος Βερν Θα μπορούσαν να έχουν βρεθεί, να έχουν κουβεντιάσει, να έχουν μοιραστεί. Δεν συνέβη τότε, συμβαίνει όμως σήμερα. 150 χρόνια από τη γέννηση εκείνης (2024), 120 χρόνια από τον θάνατο εκείνου (2025). Κοιτάζει ο - [Η ποιητική της (αυτο)διακειμενικής μνήμης στον Γιάννη Ρίτσο](https://mag.frear.gr/i-poiitiki-tis-aytodiakeimenikis-mnimis-ston-gianni-ritso/) - Σκηνές «Της επαρχίας» ανάμεσα στο Παραμύθι χωρίς όνομα και στον Σκιώδη χώρο «Επάγγελμά μου: λόγιακαι λόγια, τι να ’κανα; Ρακοσυλλέκτη με είπαν…»Γ.Ρ. Α. Διακειμενική-αυτοδιακειμενική μνήμη και υπέρβαση λογοκρισίας «Είμαστε οι αναγνώσεις μας» έχει διακηρύξει ο George Steiner, μιλώντας για όλους μας, δημιουργούς και αναγνώστες[1]. Η πρόταση αυτή φαίνεται πως στην ποίηση του Γιάννη Ρίτσου επαληθεύεται. - [Έχουμε χρόνο;](https://mag.frear.gr/echoyme-chrono/) - Σε μια απόσταση 1120 χλμ. μακριά από τον Βόρειο Πόλο βρίσκεται ένα θησαυροφυλάκιο αλλιώτικο από τα άλλα. Στο νησί Σπιτσβέργη του νορβηγικού αρχιπελάγους Σβάλμπαρντ, έχει δημιουργηθεί μια Παγκόσμια Τράπεζα που θυμίζει τη βιβλική Κιβωτό του Νώε. Σε αυτή την τράπεζα δεν υπάρχουν νομίσματα, μετοχές ή κοσμήματα. Εκεί φυλάσσονται σπόροι. Αποθηκεύονται και φυτρώνουν όλοι οι σπόροι - [Για το «Άθλημα ή αθλιότης;» του Δημήτρη Κόκορη](https://mag.frear.gr/gia-to-athlima-i-athliotis-toy-dimitri-kokori/) - Δημήτρης Κόκορης, «Άθλημα ή αθλιότης;». Το ποδόσφαιρο και η φιλοσοφία του στη νεοελληνική λογοτεχνία του εικοστού αιώνα, Πεδίο, Αθήνα 2024. Δεν νομίζουμε ότι ο Γιώργος Δέλιος (1897-1980), όταν εξέδιδε το 1930 τη μετάφραση της θεατρικής κωμωδίας του Emmanuel Gambardella Ο ποδοσφαιριστής, μπορούσε να σκεφτεί ότι η μετάφρασή του θα αναγνωριζόταν ως η απαρχή της ελληνικής - [Ιούλιος Βερν, 120 χρόνια μετά](https://mag.frear.gr/ioylios-vern-120-chronia-meta/) - Ο Ιούλιος Βερν ευτύχησε να γράψει ζώντας σε μια εποχή που συγκλονίστηκε από κοσμοϊστορικά γεγονότα. Η βιομηχανική επανάσταση, τρίτη στη σειρά μετά την επιστημονική και την κοινωνική επανάσταση που προηγήθηκαν, ανέτρεψε τα πάντα στον τρόπο ζωής των ανθρώπων. Το αερόστατο ήρθε να ικανοποιήσει το προαιώνιο όνειρο του Ίκαρου να πετάξει. Επόμενος σταθμός: το φεγγάρι. Κι - [Je est un autre / séquence Rimbaud](https://mag.frear.gr/je-est-un-autre-sequence-rimbaud/) - [fragmenta, 189-220] / Οκτώβριος 2024 Track#189 / Οι αναμνήσεις ως συλλογικός κόλαφος στην παρειά της οδυνηρής, ενίοτε, και χαμερπούς πραγματικότητας. Track#190 / θὰν τὴν τσακίσω ἐγώ τὴν νοσταλγία σου / Νίκος Εγγονόπουλος Track#191 / Ligature your etceteras [Eva H. D. / J&F] Track#192 / “There is no title. But I call it my girlfriend” / - [Για την «Έφιππη ψυχή» του Βαγγέλη Χρόνη](https://mag.frear.gr/gia-tin-efippi-psychi-toy-vaggeli-chroni/) - Βαγγέλης Χρόνης, Έφιππη ψυχή, Καστανιώτης, Αθήνα 2024. Υπάρχει μια τόσο έντονη ενότητα ύφους και στα έντεκα ποιητικά βιβλία του Βαγγέλη Χρόνη ώστε θα μπορούσαμε άνετα να διαβάζουμε ως ενδέκατο βιβλίο του τον Σύμμαχο χρόνο, το πρώτο του δηλαδή βιβλίο που εκδόθηκε στα 1999 και ως πρώτο την Έφιππη Ψυχή, το ενδέκατο που εκδόθηκε πριν από - [Ο κατακόκκινος, σκληρόδετος Ιούλιος Βερν](https://mag.frear.gr/o-katakokkinos-sklirodetos-ioylios-vern/) - Τον Ιούλιο Βερν τον έχω συνδέσει με το κόκκινο χρώμα, τη μεγάλη μου αντίσταση στον βραδινό ύπνο και την χιλιοειπωμένη φράση δια στόματος μητέρας «Για να σε πάρει ο ύπνος διάβασε ένα βιβλίο». Τα βιβλία πάντα αφθονούσαν στο κομοδίνο μου. Υπήρξε όμως μία περίοδος που τα μόνα βιβλία που καταβρόχθιζα ως υπνωτικά ήταν τα κατακόκκινα - [Εγώ η αναγνώστρια, η Γεωργία Διάκου, η Λαβίνια Σουλτς](https://mag.frear.gr/ego-i-anagnostria-i-georgia-diakoy-i-lavinia-soylts/) - Γεωργία Διάκου, Λαβίνια Σουλτς, Θράκα, Λάρισα 2023. Συνήθως τα βιβλία δεν έχουν ίδια ονόματα με τους ανθρώπους[1]. Εκτός πια αν σε λένε Λωξάνδρα, Τζέιν Έιρ, Πέδρο Πάραμο. Το βιβλίο με τον τίτλο-ονοματεπώνυμο Λαβίνια Σουλτς μού συστήθηκε τον Μάρτιο του 2023, ελάχιστα μετά την κυκλοφορία του από τη Θράκα. Ξεκίνησα να το διαβάζω στις 10 του - [Αγωνία vs νοσταλγία](https://mag.frear.gr/agonia-vs-nostalgia/) - Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη και φοίτησα στη Σχολή Κωνσταντινίδη από το νηπιαγωγείο έως και το λύκειο, όπως και ο αδελφός μου –αν και εκείνος δεν είχε πάει καθόλου στο νηπιαγωγείο και είχε τελειώσει το εξατάξιο γυμνάσιο. Στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού σχολείου θυμάμαι πως κάθε χρόνο στις διακοπές των Χριστουγέννων, του Πάσχα και του καλοκαιριού μάς - [Για την «Πολιτική θεολογία και συνταγματική ηθική» του Ευάγγελου Βενιζέλου](https://mag.frear.gr/gia-to-politiki-theologia-kai-syntagmatiki-ithiki-toy-eyaggeloy-venizeloy/) - Ευάγγελος Βενιζέλος, Πολιτική θεολογία και συνταγματική ηθική, Αρμός, Αθήνα 2024. Η έννοια της πολιτικής θεολογίας στον 20ό αιώνα αφορμάται από τη θέση του Καρλ Σμιτ ότι όλες οι σημαντικές έννοιες της θεωρίας του κράτους είναι εκκοσμικευμένες θεολογικές έννοιες, με πρώτη από όλες την έννοια της κυριαρχίας, κυρίως όπως μορφοποιείται μετά τη συνθήκη της Βεστφαλίας, η - [Διάλογος για την κινηματογραφία του Τάκη Κανελλόπουλου](https://mag.frear.gr/dialogos-gia-tin-kinimatografia-toy-taki-kanellopoyloy/) - (Σε τρεις συναντήσεις) Συνάντηση πρώτη Όπου διατυπώνονται οι διαφορετικές γραμμές σκέψης και συλλογισμούμεταξύ του αφηγητή, του Βρασίδα και του Καραλή Καθώς ανέβαινα στην Αθήνα από τον Πειραιά συνάντησα τον παλιό μου φίλο Βρασίδα. «Κάπου σε ξέρω εσένα», είπα. «Χαίρομαι που με θυμάσαι», αποκρίθηκε. «Έχουμε να ιδωθούμε από το πανεπιστήμιο». «Είναι δυνατόν να ξεχάσω το όνομα - [Ένας ουτοπικός κόσμος με πάθος, γνώση και φαντασία](https://mag.frear.gr/enas-oytopikos-kosmos-me-pathos-gnosi-kai-fantasia/) - Γεννημένος μέσα στην καρδιά της βιομηχανικής επανάστασης, με όλη την αισιοδοξία των πρώτων επιτευγμάτων του θετικισμού και της τεχνολογίας και την ώθηση που έδωσαν στο εμπόριο και στην οικονομία, ο Ιούλιος Βερν οραματίζεται τη βελτίωση της ζωής για όλο τον κόσμο μέσω της επιστήμης. Στο έργο του αντιμετωπίζει με ενθουσιασμό την προσφορά της μηχανής και - [Ξέσπασμα](https://mag.frear.gr/xespasma/) - Μου αρέσει να φοράω ψηλοτάκουνες γόβες. Της μαμάς μου. Όταν μας εγκατέλειψε, τον πατέρα μου κι εμένα, δεν τις πήρε μαζί της. Πάνε χρόνια, τότε πήγαινα στα νήπια, ενώ τώρα πηγαίνω στο δημοτικό. «Η μητέρα σου έφυγε, γιατί ήταν πολύ άρρωστη», είπε ο πατέρας μου την πρώτη μέρα που γύρισα από το σχολείο κι εκείνη - [Η αλφάβητος ξεκινά από το Δέλτα](https://mag.frear.gr/i-alfavitos-xekina-apo-to-delta/) - Υπάρχουν αυτά που εκλογικεύουμε, και αυτά που βρίσκονται κάτω από την επιδερμίδα του ορθολογισμού μας. Εκεί όπου οι αισθητήρες της συνείδησης κάποτε πρωτοσήκωσαν κεφάλι, χωρίς καλά-καλά να ξέρουν ακόμα τι ήταν αυτό που τους αφύπνισε: η παιδική ηλικία, σίγουρα· αλλά όχι μόνο. Η αλφάβητός μου ξεκίνησε από το Δέλτα. Η Πηνελόπη Δέλτα ήταν το πρώτο - [Συμβουλές προς εκπαιδευτικούς](https://mag.frear.gr/symvoyles-pros-ekpaideytikoys/) - Υποδείξεις διδασκαλίας για την προσέγγιση της ποίησηςβασισμένες σε ό,τι ενδιαφέρει περισσότερο εσάς και τους μαθητές σας Μετάφραση: Έρη Μακρή Αυτή την περίοδο διδάσκω σε ένα πολύ επιλεκτικό κολλέγιο, και πιο πριν ήμουν σε ένα άλλο λιγότερο αυστηρό ως προς την επιλογή και τον αριθμό των εισαχθέντων, με αποτέλεσμα να απέχω αρκετό καιρό από την πρωτοβάθμια - [Σελίδες ημερολογίου](https://mag.frear.gr/selides-imerologioy-14/) - Καθαρή Δευτέρα, 2 Μαρτίου 1998: Μια μέρα που δεν βγαίνω καθόλου από το σπίτι μου. Δουλεύω συνέχεια. Θα ξεκλειδώσω την εξώπορτα το πρωί της Τρίτης. Δευτέρα, 9 Μαρτίου 1998: Απονομή βραβείου στο Δημαρχείο στον Αντώνη Φωστιέρη. Του το έχει απονείμει ο Κώστας Τσιρόπουλος. Πώς αλλάζουν τα πράγματα. Πρωτομαγιά του 1976, στο εξοχικό ενός φίλου του - [Για τον «Μετανθρωπισμό» της Σωτηρίας Ορφανίδου](https://mag.frear.gr/gia-ton-metanthropismo-tis-sotirias-orfanidoy/) - Σωτηρία Ορφανίδου, Μετανθρωπισμός. Η εξέλιξη ή το τέλος του ανθρώπου;, εκδ. Διαδρομή, Αθήνα 2024. Η Σωτηρία Ορφανίδου εξετάζει τεχνολογικές εξελίξεις, όπως η βιοπληροφορική, η γενετική μηχανική, η συνθετική βιολογία, η δυνατότητα για πρώτη φορά να συνδέονται υπολογιστές και λογισμικό με φυσικά και βιολογικά συστήματα, φτάνοντας στη δημιουργία ενός ψηφιακού εαυτού και στη συγχώνευση ψηφιακού, βιολογικού και - [Το ’25 των (καλλι)Τεχνών](https://mag.frear.gr/to-25-ton-kallitechnon/) - Τρεις μήνες πριν εκπνεύσει το 2024 η κυβέρνηση δήλωσε τη πρόθεσή της να δημιουργήσει μια Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών (Α.Σ.Π.Τ.). Τα υπουργεία Εσωτερικών, Παιδείας και Πολιτισμού ένωσαν τις δυνάμεις τους και φαίνεται πως θα προχωρήσουν στην κατάρτιση ενός σχεδίου νόμου, το οποίο υπόσχεται να λύσει το πρόβλημα των «επαγγελματικών προσόντων» ηθοποιών, μουσικών και χορευτών. Φυσικά - [Για το «Σαν αφθαρσία μέσα μας» του Στέλιου Ράμφου](https://mag.frear.gr/gia-to-san-aftharsia-mesa-mas-toy-stelioy-ramfoy/) - Στέλιος Ράμφος, Σαν αφθαρσία μέσα μας. Ο χρόνος του Καβάφη, Αρμός, Αθήνα 2024. Ο φιλόσοφος Στέλιος Ράμφος στο νέο του βιβλίο επικεντρώνεται στον Κωνσταντίνο Καβάφη ως έναν ποιητή που είχε ενιαίο χρόνο στα ποιήματά του, δηλαδή μη διεσπασμένο μεταξύ παρελθόντος, παρόντος και μέλλοντος. Ο Καβάφης συντονιζόταν έτσι με πρωτοποριακό τρόπο με πνευματικά αιτήματα της εποχής, - [Τρίχορδος](https://mag.frear.gr/trichordos/) - ΕΚΤΟΣ ΝΥΜΦΩΝΟΣ πρόβλεψις περί το κακόν εφάνηκενέτι μετά ότι αληθώς προϋπήρξεν τίναν ωστόσον τούτο εδώ καλύπτει τίλες πως δύναται ναν άμεσα βεβαίωςούτε λεπτόν πιο αργά νοηματοδοτείπου μάχιμα ετελεύτησαν όσοι έσπευδανπρος μάχην (ηττώμενος φίλε κριτή ως ευ παρέστης καθ’ οδόν γι’ απλούς καταγραφέας) ΠΑΓΙΩΜΟΝΟΣ σταθμεύεις νύκτες επί νυκτών άδειονβαγόνι τραίνου δίχως προπέτασμα εμ-βοής δίχως τό νέφος - [Αχ, Αντώνη Τρελαντώνη!](https://mag.frear.gr/ach-antoni-trelantoni/) - Δεν θυμάμαι πια πόσο ήμουν όταν άρχισα να διαβάζω βιβλία «χωρίς εικόνες». Δυο χαρτόδετα βιβλιαράκια από κάποιο καρότσι στο δρόμο στο Λουτράκι έμειναν αξέχαστα: Το έγκλημα της οδού Μοργκ της Άγκαθα Κρίστι και Οι ανακαλύψεις του Χερνάν Κορτές. Το οφείλω βέβαια στον μεγαλύτερο κατά τέσσερα χρόνια αδελφό μου και στην κλίση του για τις περιπέτειες - [Ο κόσμος του Βερν](https://mag.frear.gr/o-kosmos-toy-vern/) - Αν ο Ιούλιος Βερν είναι πράγματι ο πατέρας του είδους της επιστημονικής φαντασίας (ο παππούς είναι σίγουρα ο Λουκιανός), τότε είναι αβέβαιο αν έχει αφήσει γνήσιους απογόνους. Το είδος βέβαια παρουσιάζει πλέον εξαιρετική άνθηση, αλλά με μια πολύ ισχυρή μετατόπιση από την επιδίωξη της έξαρσης της φαντασίας («όλα μπορούν να γίνουν») στην επιδίωξη της έξαρσης - [Φυσική ποιητική](https://mag.frear.gr/fysiki-poiitiki/) - Γιώργος Γεωργούσης, Πήλινη φύση, Γαβριηλίδης, Αθήνα 2002. Τον αείμνηστο ποιητή Γιώργο Γεωργούση (1940-2017) δεν έτυχε να τον γνωρίσω προσωπικά, μολονότι τον είχα δει πολλές φορές στον χώρο των εκδόσεων Γαβριηλίδης, στο πάλαι ποτέ 17 της οδού Αγίας Ειρήνης στο Μοναστηράκι. Παραδόξως, το πρώτο έργο του Γιώργου Γεωργούση που διάβασα δεν ήταν ποιητικό αλλά μεταφραστικό: το - [Χρήστος Γιανναράς. Η μούσα της θεολογίας του 20ού αιώνα, ο αείμνηστος δάσκαλος](https://mag.frear.gr/christos-giannaras-i-moysa-tis-theologias-toy-20oy-aiona-o-aeimnistos-daskalos/) - Γνώση και γοητεία Γνώση είναι αυτό που γνωρίζεις αφού ξεχάσεις αυτά που έχεις μάθει. Είναι η πύκνωση της παιδείας, ο βασιλικός πολτός της μνήμης. Η γνώση είναι εξάλλου μια υπόθεση πολύπτυχη, αισθητηριακή και ορθολογική, νοησιακή και καρδιακή. Με αυτόν τον τρόπο θα προσεγγίσω τον Χρήστο Γιανναρά, μακαριστό μας δάσκαλο, εις μνημόσυνο. Κάπως έτσι θα καταθέσω - [Χρήστος Γιανναράς](https://mag.frear.gr/christos-giannaras/) - Ο Χρήστος Γιανναράς μας άφησε στις 24 Αυγούστου του 2024, διανύοντας το 89ο έτος της ηλικίας του. Ο θάνατος τον βρήκε στα αγαπημένα του Κύθηρα, όπου περνούσε πάντα τα καλοκαίρια μαζί με φίλους. Ήλθε αιφνίδια και δεν τον ταλαιπώρησε πολύ, του έδωσε όμως τον χρόνο να το συνειδητοποιήσει και να ζητήσει από τον φίλο του - [Γλώσσα, έθιμο εθίμων: Κατάμεστο το πανέρι του Ιωβηλαίου! (μέρος 2ο)](https://mag.frear.gr/glossa-ethimo-ethimon-katamesto-to-paneri-toy-iovilaioy-meros-2o/) - Συνεχίζοντας την παρουσίαση των τεκτονικών ανακατατάξεων στη Γλώσσα μας κατά τα τελευταία 50 χρόνια (από τη Μεταπολίτευση, δηλαδή, του 1974), την οποία ξεκινήσαμε στο προηγούμενο τεύχος, θα πρέπει να κάνουμε ιδιαίτερη μνεία και στην καθιέρωση –ἐν μιᾷ νυκτί από 30 βουλευτές– του μονοτονικού συστήματος το 1982. Πάντως, παρόλο που μια μεγάλη μερίδα των Ελλήνων, κυρίως - [La piscine](https://mag.frear.gr/la-piscine/) - Παρασκευή μεσημέρι έχει ελάχιστο κόσμο. Πολύ ωραία, δεν είχε κόσμο, θα πει μετά στη συνάδελφο που θα τη ρωτήσει πώς ήταν, είχε ο καθένας το δικό του κουλουάρ. Με τέτοιο κρύο πώς να έχει κόσμο, θα γελάσει αυτή. Και Σε θαυμάζω που συνεχίζεις χειμωνιάτικα. Πόσα δημόσια σχολεία μπορεί να έχουν πισίνα στο Παρίσι; Οι γυμναστές - [Ὁ Νάνος Βαλαωρίτης ἐπισκέπτεται τὸν Διονύσιο Σολωμό](https://mag.frear.gr/o-nanos-valaoritis-episkeptetai-ton-dionysio-solomo/) - Στὴν Τιμωρία τῶν Μάγων, τὴ δεύτερη ποιητικὴ συλλογὴ τοῦ Νάνου Βαλαωρίτη, ποὺ ἐκδόθηκε τὸ 1947, καὶ δὴ στὴν ἑνότητα Ἡ ἐποχὴ τῶν ἐραστῶν, περιέχεται μία δωδεκάστιχη τερτσίνα μὲ τίτλο Εἰς μνήμην Διονυσίου κόμητος Σολωμοῦ καὶ μὲ ἐντὸς παρενθέσεως ὑπότιλο Ἆσμα γιὰ δυὸ φωνές.[1] Ἰδοὺ τὸ ποίημα: Δὲν ἄφησε στὸ διάβα του παράθυρα ὁ καιρὸςΔὲν ἄφησαν - [Περί κάλλους](https://mag.frear.gr/peri-kalloys/) - Ὁ ποιητὴς ἐπάσχιζε νὰ βρεῖ τὶς λέξεις. Γιὰ τὴν ὀμορφιά. Κι ἐπάσχιζε δεινῶς. Τὶς ἔβρισκε, τὶς ἔχανε, χανόταν. Πιανόταν ἀπ’ τὴ μνήμη, στὴν ἐξουσία της ἀφηνόταν. Μάτια σὰν πηγὲς ἐκειδὰ κρύων εἱρμῶν ἀνοιγόκλειναν στοῦ νοῦ του μέσα τοὺς δολίχους, καὶ ἀποσφραγίζονταν συνέχεια λάλα χείλη καὶ χείλη γκρεμῶν, καθὼς πρόσφεραν ὡς ὕλη στίχους πλὴν ὅμως ἄστοχους - [Η απουσία](https://mag.frear.gr/i-apoysia/) - Μπήκε στο τρένο του κεντρικού σταθμού του Μονάχου. Βρήκε τη θέση του στο σωστό βαγόνι, έβαλε τη βαλίτσα επάνω στη σχάρα και κάθισε. Ο Γιόσεφ θα διέσχιζε με το τρένο τη Γαλλία για να φτάσει στη Μαδρίτη. Εκεί θα έβλεπε την κόρη του, που σπούδαζε στο Πανεπιστήμιο, στην Ιατρική σχολή. Είχε να τη δει εδώ - [Φαγιούμ](https://mag.frear.gr/fagioym/) - Η Φαγιούμ είναι μια πλούσια σε βλάστηση κοιλάδα 60 χλμ. από το Κάιρο, στη δυτική όχθη του Νείλου. Εκεί Έλληνες και εξελληνισμένοι της περιοχής έθαβαν τους νεκρούς τους, όπως και σε άλλα σημεία της Ρωμαϊκής Αιγύπτου. Τους τρεις πρώτους αιώνες μ.Χ. οι νεκροί ταριχεύονταν και στις μούμιες τους, στο ύψος του προσώπου, τοποθετούνταν προσωπογραφίες ζωγραφισμένες - [Ιούλιος και Πηνελόπη](https://mag.frear.gr/ioylios-vern/) - Το κολλάζ φιλοτέχνησε ο Γεράσιμος Γαλιατσάτος για το αφιέρωμα στον Ιούλιο Βερν και την Πηνελόπη Δέλτα. - [Γράμμα προς έναν νέο συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας…από τον Ιούλιο Βερν](https://mag.frear.gr/gramma-pros-enan-neo-syggrafea-epistimonikis-fantasiasapo-ton-ioylio-vern/) - Αγαπητέ Επίδοξε Ταξιδιώτη της Φαντασίας, Επιτρέψτε μου να σας συστηθώ με όλη τη μεγαλοπρέπεια ενός κόκκινου μπαλονιού που υψώνεται στον ορίζοντα. Είμαι ο Ιούλιος Βερν, ο αφοσιωμένος οδηγός σας σε αυτό το περίπλοκο Ταξίδι στο Κέντρο του Μυαλού σας. Αρχικά, επιτρέψτε μου να σας διαβεβαιώσω: ο τρόμος του συγγραφέα προς την κενή σελίδα είναι τόσο - [Για τον Κώστα Γεωργουσόπουλο (1937-2024)](https://mag.frear.gr/gia-ton-kosta-georgoysopoylo-1937-2024/) - Είμαι φοιτητής στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ και ο Κώστας Γεωργουσόπουλος στο αμφιθέατρο της Φιλοσοφικής μάς διδάσκει νεοελληνικό θέατρο και θεατρική κριτική με φωνή βροντερή. Με πάθος μας μυεί στη μέθοδο Ροντήρη, στη γραφή του Αισχύλου, στη θέση του Καμπανέλλη στην ιστορία του μεταπολεμικού θεάτρου, ενώ ταυτόχρονα με την απίστευτη μνήμη του μας μιλάει - [Για τη Δέλτα και τον Τρελαντώνη](https://mag.frear.gr/gia-ti-delta-kai-ton-trelantoni/) - ΠΗΝΕΛΟΠΗ. Αυτό το όνομα όταν έρχεται στη σκέψη, κάτι όμορφο ανασαίνει μέσα μου. Όχι τόσο που ο Όμηρος το χάρισε στη γλυκιά και πιστή Πηνελόπη της Οδύσσειας όσο για την Πηνελόπη, την αγαπημένη συγγραφέα των παιδικών μου χρόνων, την αγέρωχη Αλεξάνδρα, την ευγενική Πεταλουδιά. ΔΕΛΤΑ. Το δέλτα ήταν το γράμμα που ασκούσε εκείνη την κρυμμένη - [Αφήστε ήσυχο το Μανιφέστο: Ένα Μανιφέστο](https://mag.frear.gr/afiste-isycho-to-manifesto-ena-manifesto/) - Μετάφραση: Κώστας Δούσης Το μανιφέστο είναι νεκρό. Τα μανιφέστα είναι μια αναλαμπή του πνεύματος σε μια στιγμή απελπισμένης αγαλλίασης, όταν η νίκη της αστικής τάξης δεν είναι ακόμη ξεκάθαρη. Τα μανιφέστα είναι ο τρόπος με τον οποίο η αστική τάξη πολεμά την αστική τάξη σε παροξυσμικά επεισόδια, οπλισμένη με ρόπαλο, νυστέρι και τύχη. Δεν θα - [«Λεωφορείο ο Πόθος» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά](https://mag.frear.gr/leoforeio-o-pothos-se-skinothesia-dimitri-karantza/) - Η παράσταση αρχίζει. Η Αλεξία Καλτσίκη κατεβαίνει τα σκαλιά στο θέατρο «Προσκήνιο». Κατευθύνεται προς τη σκηνή. Εκφωνεί τον περίφημο μονόλογο, «μου είπαν να πάρω ένα λεωφορείο που το λένε Πόθο», με δυνατή, στακάτη φωνή, μετέωρη σε ένα απεχθές λίμπο. Το στητό της κορμί και το αινιγματικό, απαθές πρόσωπο αποπνέουν μια αλλόκοτη σαγήνη. Μπροστά μας το - [Καστοριάδης και Γιανναράς: οντολογία, ψυχή και κοινωνία](https://mag.frear.gr/kastoriadis-kai-giannaras-ontologia-psychi-kai-koinonia/) - Το πρώτο κοινό σημείο που μπορεί να εντοπιστεί ανάμεσα στον Κορνήλιο Καστοριάδη και τον Χρήστο Γιανναρά είναι, σε προσωπικό επίπεδο, η φιλία τους με τον Ζήσιμο Λορεντζάτο. Ίσως υπήρχαν άλλοι κοινοί γνωστοί, αλλά ο Λορεντζάτος ξεχωρίζει. Μπορεί να μην εμφανίζεται το όνομά του στα κείμενα του Καστοριάδη, αλλά ο ίδιος έγραψε μια μικρή μελέτη για - [Γράμμα στον Ιούλιο Βερν](https://mag.frear.gr/gramma-ston-ioylio-vern/) - Αγαπητέ κύριε Ιούλιε Βερν, Χαίρομαι τόσο πολύ που μου δίνεται η ευκαιρία να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου για την επιρροή που είχε το έργο σας σ ’εμένα όταν ήμουν παιδί. Πιστεύω πως με κάποιον μαγικό τρόπο οι λέξεις που γράφω αυτή τη στιγμή, θα ταξιδέψουν στον χρόνο και θα τις διαβάσετε ή θα τις ακούσετε - [Η θεωρία του κακού στη σκέψη του Χρήστου Γιανναρά](https://mag.frear.gr/i-theoria-toy-kakoy-sti-skepsi-toy-christoy-giannara/) - Ο Χρήστος Γιανναράς θεωρείται συχνά ως ένας παραδοσιαρχικός θεολόγος ή ως ένας νοσταλγός της χαμένης ελληνοτροπίας. Είναι, όμως, ταυτοχρόνως ένας άνθρωπος που λαμβάνει πολύ στα σοβαρά το βίωμα του ανθρώπου της νεωτερικότητας και της ύστερης νεωτερικότητας και αναζητεί μια αλλαγή θεολογικής γλώσσας. Βεβαίως η ίδια η έννοια της παράδοσης στον Γιανναρά έχει έναν δυναμισμό που - [Απαντήσεις για την υπεράσπιση των αξιών](https://mag.frear.gr/apantiseis-gia-tin-yperaspisi-ton-axion/) - Η γνωριμία μου με το έργο της Πηνελόπης Δέλτα έγινε όταν ήμουν περίπου δέκα χρονών, όταν η αδερφή μου έφερε στο σπίτι από τη βιβλιοθήκη της πόλης ένα βιβλίο όλο γράμματα χωρίς σχεδόν εικόνες. Ήταν ο Μάγκας της Πηνελόπης Δέλτα. Μετά την καληνύχτα της μητέρας έβγαλε έναν μικρό φακό κάτω από το στρώμα του κρεβατιού - [Ατομικός και προσωπικός τρόπος υπάρξεως στην Πολιτική Θεολογία του Χρήστου Γιανναρά](https://mag.frear.gr/atomikos-kai-prosopikos-tropos-yparxeos-stin-politiki-theologia-toy-christoy-giannara/) - Το ζήτημα σε οποιαδήποτε Πολιτική Θεολογία είναι από πού αντλεί το θεμέλιό της και, στην περίπτωση μιας Χριστιανικής Πολιτικής Θεολογίας, αν το αντλεί από τη χριστιανική εσχατολογία ή από εναλλακτικές μορφές ενδο-ιστορικών ιδεολογιών. Στοχαστές, όπως ο Χρήστος Γιανναράς, τόνισαν την οντολογία, η οποία χρειάζεται να προϋποτίθεται σε οποιοδήποτε εγχείρημα Πολιτικής Θεολογίας, καθώς και ότι η - [Μεταξύ σφύρας και άκμονος: Θεολογικές δοκιμές περί έρωτος και σεξουαλικότητας στο έργο του Χρήστου Γιανναρά](https://mag.frear.gr/metaxy-sfyras-kai-akmonos-theologikes-dokimes-peri-erotos-kai-sexoyalikotitas-sto-ergo-toy-christoy-giannara/) - Από τους επιδραστικότερους στοχαστές των τελευταίων δεκαετιών στην Ελλάδα, ειδικά στον χώρο της φιλοσοφικής θεολογίας και της θεολογικής φιλοσοφίας αντίστοιχα, ο Χρήστος Γιανναράς δεν άφησε αδιάφορους τους θεολόγους και την εκκλησιαστική ιεραρχία.[1] Μια σειρά μελετών που άγγιξαν το θέμα των σχέσεων μεταξύ των δύο φύλων και τόλμησαν να φέρουν στο προσκήνιο χωρίς ηθικιστικού τύπου περιστροφές - [Ο Γυρισμός ή Το τέλος του ταξιδιού*](https://mag.frear.gr/o-gyrismos-i-to-telos-toy-taxidioy/) - Στο όγδοο άσμα του Νέου Ερωτόκριτου, που έχει τον τίτλο Η Νεκρή Πολιτεία κι Ο Γυρισμός, ο Ρωτόκριτος, ελευθερωμένος από τα πάθη – τη νοερή φυλακή όπου έζησε ψυχικά την άβυσσο της Κόλασης –,[1] αποφασίζει να γυρίσει στα γονικά του, από εκεί που άρχισε το ταξίδι. Ο απόδημος της χάριτος του Θεού έχει πλέον καθαρθεί, - [H πρωτοπόρα Πηνελόπη Δέλτα](https://mag.frear.gr/h-protopora-pinelopi-delta/) - Η Πηνελόπη Δέλτα μπήκε δυναμικά, πολύ νωρίς στη ζωή μου. Η μητέρα μου, που την είχε διαβάσει και αγαπήσει κι εκείνη στην αντίστοιχη ηλικία, είχε σπεύσει να μου αγοράσει τα βιβλία της, μιλώντας μου με μεταδοτικό ενθουσιασμό για τον Τρελαντώνη, τον Μάγκα, το Παραμύθι χωρίς όνομα, που ήταν τα πρώτα μου αναγνώσματα, η πρώτη μου - [«Μιλά κατευθείαν στην ψυχή και στη φαντασία»](https://mag.frear.gr/mila-kateytheian-stin-psychi-kai-sti-fantasia/) - Η Πηνελόπη Δέλτα είναι μια σπουδαία συγγραφέας, κόρη του εθνικού ευεργέτη Εμμανουήλ Μπενάκη, έχει στενές σχέσεις με ανθρώπους θρύλους της εποχής της, έτσι η συναναστροφή με αυτές τις προσωπικότητες διαμορφώνει και επηρεάζει τον χαρακτήρα της. Από την πρώτη στιγμή που ξεκίνησε να γράφει, σε μια εποχή που στην Ελλάδα ήταν ανύπαρκτο το παιδικό βιβλίο, θέλησε - [Πώς να διαβάζουμε τις δυστοπίες](https://mag.frear.gr/pos-na-diavazoyme-tis-dystopies/) - Τεχνητή νοημοσύνη, προσομοίωση και συνωμοσίαστις Αδύνατες πόλεις του Νίκου Α. Μάντη Νίκος Α. Μάντης, Αδύνατες πόλεις: Τα χρονικά της προσομοίωσης, Καστανιώτης, Αθήνα 2024. Δύο μορφές δυστοπίας στη νεοελληνική λογοτεχνία Τίποτα στην πρόσφατη παραγωγή της νεοελληνικής πεζογραφίας δεν μας έχει προετοιμάσει για τις Αδύνατες πόλεις (στο εξής ΑΠ) του Νίκου Μάντη. Η πρόσφατη τάση επιστροφής στη - [Μιχάλης Γκανάς](https://mag.frear.gr/michalis-gkanas/) - Ο Μιχάλης Γκανάς είναι ο ποιητής της γενιάς του που κατεξοχήν διαμόρφωσε τη φωνή του στην ύπαιθρο και στην προφορική παράδοση του τόπου του και, συγχρόνως (αυτό το «συγχρόνως» κάνει όλη τη διαφορά), είναι ο ποιητής που συνομιλεί διαρκώς με άλλα κείμενα και συγγραφείς με τους οποίους αισθάνεται συγγένεια. Παρομοίως, χρησιμοποιεί μεν τον ελεύθερο στίχο - [Σκυλί του σινεμά – 11](https://mag.frear.gr/skyli-toy-sinema-11/) - Jagten(The Hunt)2012Σκηνοθεσία: Τόμας ΒίντερμπεργκΗθοποιοί: Μαντς Μίκελσεν, Τόμας Μπο Λάρσεν, Ανίτα Βέντερκροπ Για τη φαντασία των παιδιώνγια την πραγματικότητα των ενηλίκων που δεν είναι πια παιδιάγια τα ελάφια που είναι κάτι παραπάνω από παιδιάκαι δεν πρέπει να τα πυροβολούμε (και επειδή ο Μίκελσεν είναι ιδιαίτερος) Αλλά δεν είμαι Το ελάφι πριν χαθείστάθηκε και με κοίταξεγια μια - [Αναφορά στον Χρήστο Γιανναρά](https://mag.frear.gr/anafora-ston-christo-giannara/) - τινὰ νοητὴν εἰδωλολατρείαν εἰδωλοποιοῦντες ἐν ἑαυτοῖς,τὰ μὴ ὄντα ὠς ὄντα ἔχουσιΜέγας Βασίλειος …βαραίνει η θεολογική αναπηρία πάνω στη ζωή του τόπου:αλλοτριώνει την Εκκλησία, αποπροσανατολίζει τη διανόηση,εγκαταλείπει ανερμάτιστη την πολιτική, αφήνειδίχως νόημα, μέσα στον παραλογισμό και το άγχος,την καθημερινότητα των περισσότερων ανθρώπων.Χρήστος Γιανναράς, Καταφύγιο ιδεών, Αθήνα 2001 (6η έκδ.), σ. 178 Δεν μπορούσες να σπουδάζεις θεολογία - [Δεσμώτες του Χρόνου](https://mag.frear.gr/desmotes-toy-chronoy/) - Christopher Clark, Prisoners of Time. Prussians, Germans and Other Humans, Allen Lane-Penguin, 2021. «Τα σενάρια εξάρθρωσης των θεσμών που φαντάζεται μία νέα γενιά ειδικών συμβούλων έχουν σκοπό την επαύξηση και όχι την υπονόμευση της ισχύος και της ανεξαρτησίας της εκτελεστικής εξουσίας. Μία νέα γενιά επιθετικών, επιβλητικών προσωπικοτήτων έχει αναδυθεί, φτάνοντας στην κορυφή πολλών πολιτικών δομών - [Τα ερωτικά του Χρήστου Γιανναρά](https://mag.frear.gr/ta-erotika-toy-christoy-giannara/) - Μπορεί να ξενίζει ο τίτλος, όμως ο Χρήστος Γιανναράς συνέδεσε τη θεολογία του και τη φιλοσοφία του με τη σημασία της λέξης «έρως», γεννώντας σε πολλούς έναν προβληματισμό για το πόσο χριστιανική ήταν η αναφορά αυτή ή προερχόταν από την αρχαιοελληνική αίσθηση ζωής και φιλο-σοφία. Στους σημερινούς καιρούς τα ερωτικά ζητήματα, δρώμενα και εμπειρίες έχουν - [Ο Χρήστος Γιανναράς, σημείον αντιλεγόμενον](https://mag.frear.gr/o-christos-giannaras-simeion-antilegomenon/) - Στη σκέψη του Χρήστου Γιανναρά μπορεί κανείς να διακρίνει δύο βασικές πτυχές. Η πρώτη είναι η θεολογική· αφορά στη χριστιανική πίστη και ιδιαίτερα στην αντίληψη της Εκκλησίας για τον άνθρωπο. Στην ίδια αυτή πτυχή, τη θεολογική, θα πρέπει να περιλάβουμε τις ιστορικές και εκκλησιολογικές του μελέτες, σαν ερμηνευτικές εφαρμογές της θεολογικής του προσέγγισης, καθώς και - [Ο καλοχαιρέτας](https://mag.frear.gr/o-kalochairetas/) - Καλύτερα νά σοῦ βγεῖ τό μάτι παρά τό ὄνομα. Ὁ Ζήσης εἶχε τά μάτια του στή θέση τους ἀλλά τοῦ εἶχε βγεῖ τό ὄνομα: ὁ καλοχαιρέτας. Τόν ἔβλεπαν στούς δρόμους τῶν Γιαννίνων καί ὅσοι δέν μποροῦσαν νά τόν ἀποφύγουν, φτύναν τόν κόρφο τους. Καλός ἄνθρωπος ἀλλά μακριά ἀπό ὅλους μας ἡ καλοσύνη καί τά χαιρετίσματά - [Τα πένθιμα εμβατήρια μιας ιλουστρασιόν δεκαετίας](https://mag.frear.gr/ta-penthima-emvatiria-mias-iloystrasion-dekaetias/) - Η ιδιωτική τηλεόραση, από τα πρώτα χρόνια της εμφάνισής της, αξιοποίησε τη νεοελληνική πεζογραφία, και ειδικότερα το μυθιστόρημα (το οποίο εισήλθε τη δεκαετία του 1990 στην εμπορική του φάση[1]), με τρόπο που εξυπηρετούσε τη νέα λαμπερή πραγματικότητα και, προπάντων, απέφερε κέρδη, δηλαδή μετέτρεψε ένα μέρος της σε σενάρια για τηλεοπτικές σειρές· στη μαζική κουλτούρα που - [Δύο ποιήματα από το «Τσακίρ κέφι»](https://mag.frear.gr/dyo-poiimata-apo-to-emtsakir-kefi-em/) - ΑΛΑΓΟΝΙΑ ΤΑΫΓΕΤΟΥ Και τώρα στέκω ν’ αγαπώ τα δευτερόλεπτα. Μ’ άγνωστη καταισχύνη. Και κάτι πεύκα.Με το ’να μάτι στο μνήμα και τ’ άλλο στη μνήμη και το τρίτο επίσης στο μνήμα.Αφού να χαρώ δεν μπόρεσα την αντικειμενικότατη άνοιξημπήκα με την μπουλντόζα μου μεσημεριάτικα στον πορτοκαλεώναμε λόξιγκα λυγμικό ανέκαθεν ουρανόθεν μπήκακαι με τη λέξη ενδεχομένως όπως - [Αλαίν Ντελόν: ένας δανδής του καιρού μας](https://mag.frear.gr/alain-ntelon-enas-dandis-toy-kairoy-mas/) - «Έφυγε ήσυχα» έγραψαν πολλές εφημερίδες. Δεν ξέρω πώς αλλιώς, με την πιθανή εξαίρεση ενός ατυχήματος λόγου χάρη, θα μπορούσε να φύγει σε αυτή την ηλικία. Ευτυχώς, όμως, δεν έζησε ήσυχα, τούτο είναι βέβαιο. Ούτε κράτησε τη γλώσσα του, ανεξάρτητα αν πολλοί, και ανάμεσά τους ο γράφων, διαφωνούσαν ριζικά με όσα έλεγε. Και επίσης ευτυχώς, αηδίαζε - [Για τη μετάφραση του Ντίνου Χριστιανόπουλου στα ισπανικά](https://mag.frear.gr/gia-ti-metafrasi-toy-ntinoy-christianopoyloy-sta-ispanika/) - Συνέντευξη στον Δημήτρη Αγγελή Κατ’ αρχάς μια γενική ερώτηση: πώς έφτασες στα Νέα Ελληνικά; Πώς ξεκίνησες στη συνέχεια να μεταφράζεις και ποια είναι τα έργα που σε απασχόλησαν στην πορεία σου και γιατί; Για να απαντήσω σ’ αυτό το ερώτημα, που μου ξυπνά πάντα βαθιά συναισθήματα, πρέπει να επιστρέψω στην πρώιμη εφηβεία μου, όταν σε - [Για τη συλλογή «Της Γραφής» της Χρύσας Ευστ. Αλεξοπούλου](https://mag.frear.gr/gia-ti-syllogi-tis-grafis-tis-chrysas-eyst-alexopoyloy/) - Χρύσα Ευστ. Αλεξοπούλου, Της Γραφής, εκδ.Περισπωμένη, Αθήνα 2023. Ο τίτλος της ποιητικής συλλογής της Χρύσας Ευστ. Αλεξοπούλου, είναι Της Γραφής, με υπότιτλο Και άλλα γλωσσοκεντρικά ποιήματα. Στο moto μάλιστα της πρώτης σελίδας, με ένα ποίημα του Yeats, επισημαίνεται: «Δεν είναι δυνατόν να καταλάβουμε την ποίηση, χωρίς μια πλούσια μνήμη». Πριν προχωρήσω στην ανάγνωση των ποιημάτων - [Ολόφωτη](https://mag.frear.gr/olofoti/) - Να ξεβιδώνεις αστέρια θα πει τέρμα η ανάβαση στο θαύμα, θα πει σχέδιο κάτω απ’ τα νύχια της νύχτας Όμως εσύ έρχεσαι πάντα το ξημέρωμα. Εσύ και τα μεγάλα υψόμετρα, με όραση στη διαπασών, με ακοή καμπάνα – Τι με κοιτάς, σε τέτοιο στόμα υπάρχουν όλων των ειδών οι νύχτες Νύχτες στο πνιγμένο σιρόπι - [Ο Σεφέρης μεταφράζει τρία επιγράμματα από την Παλατινή Ανθολογία](https://mag.frear.gr/o-seferis-metafrazei-tria-epigrammata-apo-tin-palatini-anthologia/) - Στὶς Μεταγραφές του, δηλαδὴ στὶς μεταφράσεις του ἀπὸ τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ καὶ τὰ λατινικὰ στὰ νέα ἑλληνικά, ὁ Γιῶργος Σεφέρης ἔχει συμπεριλάβει τρία μεταφράσματά του ἀπὸ τὸ Ἕκτο Βιβλίο τῆς Παλατινῆς Ἀνθολογίας. Στὸ βιβλίο αὐτὸ ἀνθολογοῦνται 358 ποιήματα 90 κατονομαζόμενων ποιητῶν καὶ μερικῶν ἀδήλων, πρόκειται δὲ γιὰ ἀναθηματικὰ ἐπιγράμματα. Τὰ ἐν λόγῳ ἐπιγράμματα συνόδευαν, ὡς - [Γλώσσα, έθιμο εθίμων: Μήπως υποκοριζόμεθα τον Πλούτο μας ως Πενία;](https://mag.frear.gr/glossa-ethimo-ethimon-mipos-ypokorizometha-ton-ployto-mas-os-penia/) - Υπάρχει ταμίας που σας έχει ρωτήσει «κάρτα;» και όχι «καρτούλα;». Πολύ σπάνια, εκτιμώ. Αυτή η πολύφερνη Γλώσσα μας έχει να επιδείξει από την αρχαιότητα αμύθητο εγγενή αλλά και δανεικό πλούτο, προϊόν ανήσυχου πνεύματος, ευρηματικότητας, εκχειλίζοντος συναισθηματισμού, σοφίας τόσο λαϊκής όσο και διακεκριμένων προσωπικοτήτων. Και, όταν λέμε «αρχαιότητα» για την πτυχή του Λόγου μας που θα - [Σελίδες ημερολογίου](https://mag.frear.gr/selides-imerologioy-12/) - Δευτέρα, 15 Μαΐου 2017: Από το πρωί ως το μεσημέρι περνώ στην έτοιμη σχεδόν ανθολογία Η Ελλάδα ταξιδεύει, ολοένα ταξιδεύει τις ημερομηνίες γέννησης και θανάτου των ποιητών που περιλαμβάνει. Στις 3.30 την παραδίδω στην «Ιωλκό». Στα Νέα γράφω ένα κείμενο για το αφιέρωμα στον γλύπτη Γεώργιο Λάππα που έχω ετοιμάσει για το Βημαgazino. Στις 10 με - [Τί ἐστιν ἀλήθεια; Σχόλιο πάνω στο συντηρητικό και το προοδευτικό στις μέρες μας.](https://mag.frear.gr/ti-estin-alitheia-scholio-pano-sto-syntiritiko-kai-to-proodeytiko-stis-meres-mas/) - Πάσχα σήμαινε και σημαίνει πολλά πράγματα, κάποια κοινά και κάποια διαφορετικά για τον καθένα από εμάς. Ένα συχνό σημείο αναφοράς είναι η προβολή από τα τηλεοπτικά κανάλια της γνωστής σειράς του Φράνκο Τζεφιρέλι, Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ. Αν και στους περισσότερους έχει εντυπωθεί η μορφή του Ρόμπερτ Πάουελ, του ηθοποιού που «ενσάρκωσε» –άχαρο το - [Το παζλ στον αέρα. Για τις περιπλοκές της προόδου](https://mag.frear.gr/to-pazl-ston-aera-gia-tis-periplokes-tis-proodoy/) - Οι παλιές συζητήσεις σχετικά με τους διαφορετικούς τύπους προόδου δεν είναι σε καμία περίπτωση «ξεπερασμένες», όπως φαίνεται να πιστεύουν ή θα ήθελαν να μας κάνουν να πιστέψουμε οι δηλωμένοι «προοδευτικοί». Δεν υπάρχει προκαθορισμένη αρμονία μεταξύ επιστημονικής, τεχνικής, οικονομικής, πολιτικής και ηθικής προόδου. Pierre-André Taguieff Σήμερα τείνουμε να φοβόμαστε το μέλλον, αφού έχουμε χάσει την εμπιστοσύνη - [Χρειαζόμαστε μια πιο «συντηρητική» πρόοδο;](https://mag.frear.gr/chreiazomaste-mia-pio-syntiritiki-proodo/) - I. Οι έννοιες, οι λέξεις δηλαδή με τις οποίες αυτές δηλώνονται, ενίοτε είναι όπως τα νομίσματα: όσο πιο πολύ κυκλοφορούν τόσο χάνουν την αξία τους. Αυτό συμβαίνει και με την έννοια της κρίσης. Όχι ότι δεν υπάρχει ως κρίση των θεσμών, των αξιών, της οικονομίας και βεβαίως της δημοκρατίας. Υπάρχει όμως κατάχρηση του όρου ως - [Συντηρητισμός και προοδευτισμός στη μέγγενη του χρόνου](https://mag.frear.gr/syntiritismos-kai-proodeytismos-sti-meggeni-toy-chronoy/) - Εισαγωγικά Οι όροι «συντηρητισμός» και «προοδευτισμός» συνιστούν κοινωνικο-πολιτικές ιδεολογίες, συνεπώς, αν δεν τους αντιμετωπίσουμε ως ιστορικές κατηγορίες νοήματος δεν θα μπορέσουμε να κρίνουμε αν όντως σήμερα είμαστε πέραν αυτών, ή θα πρέπει η άποψη μας για την πολιτική του αύριο να τις συμπεριλάβει. Βεβαίως σχετίζονται με την εποχή που τις ανέδειξε στη Δυτική Ευρώπη, αλλά - [«Το γράφει η εφημερίδα» - Η κρίση του χαρτιού, ο ανταγωνισμός του διαδικτύου και η εγκυρότητα](https://mag.frear.gr/to-grafei-i-efimerida-bri-krisi-toy-chartioy-o-antagonismos-toy-diadiktyoy-kai-i-egkyrotita/) - I. Είμαι παιδί των εφημερίδων και έβγαλα το ψωμί μου εργαζόμενος κατά κύριο λόγο σε εφημερίδες και, γενικότερα, σε μέσα που κυρίως ασχολούνται με τη δημοσίευση και τη διαχείριση ειδήσεων, του βασικού υλικού της επικαιρότητας. Όταν με ρωτούν τι είναι εφημερίδα, δίνω πάντα τον δικό μου ορισμό: Εφημερίδα είναι μια καθημερινή έκδοση με ειδήσεις, άρθρα, - [Να επανεφεύρουμε την αλφαβήτα της δημοσιογραφίας](https://mag.frear.gr/na-epanefeyroyme-tin-alfavita-tis-dimosiografias/) - Η εικόνα του δημοσιογράφου με το τσιγάρο να καίει ασταμάτητα και τον ίδιο να αναζητάει το ρεπορτάζ, να αγωνιά για τη διασταύρωση της είδησης και να πληκτρολογεί μανιωδώς σε ένα ντουμανιασμένο από καπνό, θορυβώδες γραφείο, έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Βιώνοντας σήμερα την ανατολή της ΑΙ, ενδεχομένως σε μερικά χρόνια, και η ίδια η στερεοτυπική φιγούρα του - [Μια προσωπική επιστολή](https://mag.frear.gr/mia-prosopiki-epistoli/) - Thomas H. Ogden, Αυτή η τέχνη της ψυχανάλυσης. Ονειρευόμενοι ανονείρευτα όνειρα και διακοπτόμενους εφιάλτες, επιστημονική επιμέλεια-Εισαγωγή-σημειώσεις: Γρηγόρης Βασλαματζής, μετάφραση: Ελίνα Κανελλοπούλου, Ιωάννης Μαλογιάννης, Μαρία Τζινιέρη-Κοκκώση, Ίκαρος, Αθήνα 2023. «Άλλωστε η λογοτεχνία δεν είναι παράένα κατευθυνόμενο όνειρο»Χ.Λ. Μπόρχες Σκέφτηκα αρχικά να γράψω για το βιβλίο του σημαντικού Αμερικανού ψυχαναλυτή Thomas Ogden γιατί πρώτον μου το εμπιστεύτηκε - [Με την καρδιά ξεγυμνωμένη…](https://mag.frear.gr/me-tin-kardia-xegymnomeni/) - Η θεατρική σεζόν φτάνει στο τέλος της κατά κανόνα την Κυριακή των Βαΐων. Κάποιες παραστάσεις θα εξακολουθήσουν και μετά το Πάσχα, κάποιες άλλες θα αρχίσουν τον Μάιο, για να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους στο κοινό και ενδεχομένως να επαναληφθούν και το ερχόμενο φθινόπωρο. Όπως και να έχει, είναι η ώρα του απολογισμού, της διατύπωσης τελικών - [Η ώρα του λύκου](https://mag.frear.gr/i-ora-toy-lykoy/) - Λάσζλο Κρασναχορκάι, Herscht 07769, μετάφραση: Μανουέλα Μπέρκι, Πόλις, Αθήνα 2023. Eίναι απείρως δύσκολο να μιλήσεις για τα πολλαπλώς μεγάλα, τόσο σε όγκο, όσο και σε αξία, βιβλία· ιδιαίτερα δε για τα πολυπλόκαμα μυθιστορήματα του, μεγαλύτερου ίσως πεζογράφου της εποχής μας, Λάσζλο Κρασναχορκάι. Στην εποχή της μετα-αλήθειας, δηλαδή μετά την κατάρρευση του άξονα αναφοράς που συγκροτεί - [Ένας υπαινικτικός πεζογράφος](https://mag.frear.gr/enas-ypainiktikos-pezografos/) - Γιώργος Συμπάρδης, Πλατεία Κλαυθμώνος, Μεταίχμιο, 2023. Οφείλω να ομολογήσω πως έφτασα αργά στην πεζογραφία του Γιώργου Συμπάρδη. Το πρώτο βιβλίο του, το Μέντιουμ (1987), μου είχε διαφύγει. Κατά τη δεκαετία του 1990, όταν έγραφα κριτικά σημειώματα στην εφημερίδα Τα Νέα για την τρέχουσα πεζογραφική παραγωγή, ο Συμπάρδης φαινόταν να έχει σιωπήσει. Το αμέσως επόμενο μυθιστόρημά - [Κόκκινες γραμμές](https://mag.frear.gr/kokkines-grammes/) - Ειρήνη Ρηνιώτη, Κόκκινη Γραμμή, Άγρα, Αθήνα 2023. Μερικοί άνθρωποι διαβάζουν τα βιβλία αρχίζοντας από το τέλος. Δεν ξέρω τι ψάχνουν σε αυτή την τελευταία πνοή που ξεφυλλίζουν. Ίσως, συνηθισμένοι όπως είμαστε στον δυτικό κόσμο για συμπεράσματα και συνεπαγωγές, να αναζητούν το τελικό απόσταγμα εκεί, στις τελευταίες σελίδες. Καμιά φορά αυτό βρίσκεται κρυμμένο μακριά από αυτές, - [Τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται](https://mag.frear.gr/tipota-den-einai-opos-fainetai/) - Θανάσης Χειμωνάς, Τρότζαν, Πατάκης, Αθήνα 2023. Το θέμα που απασχολούσε τον Θανάση Χειμωνά στο προηγούμενο μυθιστόρημά του, Ο Κύριος Τέλειος (Πατάκης, 2021), ήταν η τελειότητα, η μοναδικότητα του ενός απέναντι σε ένα σύνολο μέσων όρων. Το ίδιο ζήτημα επανέρχεται, προεκτείνεται όμως πλέον σε κοινωνικό-πολιτικό επίπεδο, στο τελευταίο μυθιστόρημα του συγγραφέα, Τρότζαν, όπου όλοι, ή σχεδόν - [Η ανθρώπινη φωνή: τρεις στάσεις σε ένα «σώμα»](https://mag.frear.gr/i-anthropini-foni-treis-staseis-se-ena-soma/) - Γιάννης Αντιόχου, σώμα, Ίκαρος, Αθήνα 2023. [I]Nehmet, esset; das ist mein Leib: Το ιερό οστό Το σώμα (ορθώς με πεζό αρχικό) μπορεί να μοιάζει λίγο με canon perpetuus, στην πραγματικότητα όμως δεν είναι ούτε η οριστικοποίηση ενός κανόνα ούτε μια βιαστική έκδοση «απάντων». Συνίσταται σε επιλογή ποιημάτων από τις οκτώ βασικές εκδόσεις του Γιάννη Αντιόχου, - [Η επιμέλεια ως αφήγηση](https://mag.frear.gr/i-epimeleia-os-afigisi/) - Προσχέδιο δοκιμίου για το έργο του Θάνου Σταθόπουλου διαβάζω όπως γράφωΘ.Σ. Τον Οκτώβριο του 2023 κυκλοφόρησε από τον Ίκαρο μια συγκεντρωτική έκδοση με τα οχτώ παλαιότερα βιβλία του Θάνου Σταθόπουλου, συν ένα καινούργιο, το υπ’ αριθμόν εννέα, που δεν εκδόθηκε αυτόνομα, και που δίνει τον τίτλο σε όλο τον τόμο, άρα και σε όλο το - [Τι μας ενώνει και τι μας δονεί](https://mag.frear.gr/ti-mas-enonei-kai-ti-mas-donei/) - Νικόλας Σεβαστάκης, Πολιτική χειραφέτηση και κοινωνική κριτική, Πόλις, Αθήνα 2024. Ανάμεσα στα μυριάδες που κυκλοφορούν στα σόσιαλ μίντια, υπάρχει ένα βιντεάκι στο οποίο ένα αγόρι και ένα κορίτσι ηλικίας πάνω-κάτω 20 χρονών, της gen Z δηλαδή, συζητούν φλερτάροντας σε κάποιο καφέ. Το κορίτσι ρωτάει το αγόρι «Με τι ασχολείσαι;» Εκείνος απαντά: «Είμαι supervisor σε ένα - [Προανάκρουσμα, Ι / [fragmenta 1-30]](https://mag.frear.gr/proanakroysma-i-fragmenta-1-30/) - Track #1 / Προηγήθηκε η συλλογή & αρχειοθέτηση υλικού σαράντα ετών [Κοντσέρτο για Τέσσερις Δεκαετίες, 1984-2024 –ζωή νά ʼχουμε!] Track #2 / Το Μυθιστόρημα είναι, με εργώδη αλλά και παιγνιώδη προσπάθεια, μια υπό επεξεργασία καρτελοθήκη. Είναι φωριαμός· ασφαλώς, εμπεριέχει παλαιότητα, συναντάται πάντως με το νυν, με το σήμερα, και διαισθάνεται το αύριο, την έλευση, λόγω - [Τα καινούργια βιολιά του αυτοκράτορα](https://mag.frear.gr/ta-kainoyrgia-violia-toy-aytokratora/) - Ένας θίασος ανεβάζει ένα θεατρικό έργο που διαδραματίζεται στην Ιταλία γύρω στο 1600. Σε κάποια ιδιαίτερα φορτισμένη σκηνή ο πρωταγωνιστής μπαίνει κρυφά μέσα στη νύχτα σε ένα μοναστήρι προκειμένου να συναντήσει έναν γέρο καλόγερο. Μετά από μια βαρυσήμαντη συνομιλία ο καλόγερος βγάζει από ένα ερμάρι μια παμπάλαιη, χιλιοταλαιπωρημένη από τους αιώνες Βίβλο, που προφανώς είχαν - [Για τον Νικόλαο Ασπρούλη](https://mag.frear.gr/gia-ton-nikolao-asproyli/) - Νικόλαος Ασπρούλης, Το Μυστήριο του Χριστού και το Μυστήριο της Εκκλησίας. Γεώργιος Φλωρόσφκυ και Ιωάννης Ζηζιούλας σε διάλογο γύρω από τη θεολογική μεθοδολογία, Sebastian Press και Εκδοτική Δημητριάδος, Βόλος 2023. Το έργο του Νικόλαου Ασπρούλη χαρακτηρίζεται από την προσπάθεια να αποδοθεί ένας αυστηρός επιστημονικός χαρακτήρας στη σπουδή της Θεολογίας, ο οποίος όμως παράλληλα με την - [Η Τέλεια Αντιλόπη](https://mag.frear.gr/i-teleia-antilopi/) - Δημήτρης Μουρούλης, Η Τέλεια Αντιλόπη. Αναζητώντας τον Θεό μετά τον θάνατό του, Αρμός, Αθήνα 2023. Το βιβλίο του Δημήτρη Μουρούλη σαν με έναν υπαρξιστικό και φαινομενολογικό τρόπο σκέψης βάζει σε παρένθεση κάθε θετική γνώση και πληροφορία περί Θεού και με αυτήν την έννοια αποτολμά μια θεολογία μετά τον θάνατο του Θεού της ιδεολογίας και της - [Υποτέλεια, Ιεραποστολή και Θεολογία της Απελευθέρωσης στην Άπω Ανατολή](https://mag.frear.gr/ypoteleia-ierapostoli-kai-theologia-tis-apeleytherosis-stin-apo-anatoli/) - Θανάσης Ν. Παπαθανασίου, Υποτέλεια, Ιεραποστολή και Θεολογία της Απελευθέρωσης στην Άπω Ανατολή, Red n’ Noir, Αθήνα 2023. Ο Θανάσης Ν. Παπαθανασίου αναζητεί μία Πολιτική Θεολογία κατά την οποία η θρησκεία δεν θα είναι περίκλειστη στην ιδιωτική σφαίρα, αλλά θα αφορά στον δημόσιο χώρο, χωρίς να ταυτίζεται με το κράτος. Στο συγκεκριμένο βιβλίο ασχολείται με μορφές - [Πολιτική Χειραφέτηση και Κοινωνική Κριτική](https://mag.frear.gr/politiki-cheirafetisi-kai-koinoniki-kritiki/) - Νικόλας Σεβαστάκης, Πολιτική Χειραφέτηση και Κοινωνική Κριτική, Πόλις, Αθήνα 2024. Το έργο του Νικόλα Σεβαστάκη εξετάζει την επικαιρότητα της παράδοσης του ρεπουμπλικανισμού σήμερα με ιδέες όπως η ελευθερία ως μη κυριαρχία, η ελευθερία εν γένει του προσώπου και το αυτεξούσιο του πολίτη έναντι του κράτους, καθώς και ο εμπλουτισμός της ιδιότητας του ανθρώπου ως πολίτη. - [Μάνα, όνειρο και σινεμά – κάπου μακριά](https://mag.frear.gr/mana-oneiro-kai-sinema-kapoy-makria/) - Χρηστίνα-Καλλιρρόη Γαρμπή, Άπω Αργεντινή, Σμίλη, Αθήνα 2023. Επειδή σε πολλούς πολύ αρέσουν τα μεγάλα λόγια, τα τσουβαλιάσματα, οι αφορισμοί και τα τοιαύτα, έχω την ανάγκη να ξεκινήσω εκφράζοντας τη γνώμη πως στα ελληνικά σήμερα γράφεται πολύ (που το ξέραμε) και καλή ποίηση. Το ποσοτικό «πολύ» έχει ως αποτέλεσμα καμιά φορά η ποίηση αυτή να χάνεται - [Σκυλί του σινεμά](https://mag.frear.gr/skyli-toy-sinema-9/) - Στην παγίδα του νόμου(Down by Law)1986Σκηνοθεσία: Τζιμ ΤζάρμουςΗθοποιοί: Τομ Γουέιτς, Ρομπέρτο Μπενίνι, Τζον Λούρι Το κελί μου το κρατάω καθαρόόπως και τα δυο μου ημισφαίριατο αριστερό και το δεξί μ’I screamyou screamwe all scream for ice-creamείναι ένας κόσμος λυπημένοςκι όμορφοςλουσμένος στο σκοτάδικαι στο φωςτον διεκδικεί εξίσουο δαίμονας (όποιος κι αν είναι)και ο θεός (όποιος κι - [Οι ολοκληρωτικοί κίνδυνοι της ύπνωσης και της αφύπνισης](https://mag.frear.gr/oi-oloklirotikoi-kindynoi-tis-ypnosis-kai-tis-afypnisis/) - Δύο μεγάλα γεγονότα έχουν σφραγίσει ανεπίστρεπτα τις έννοιες της προόδου και της συντήρησης, όπως τουλάχιστον αυτές ορίζονταν μέχρι και τα τέλη του 20ού αιώνα. Δύο γεγονότα-σταθμοί που έχουν τη συμβολική και πραγματική διάσταση μιας πτώσης, της «διάλυσης» δηλαδή σημαντικότατων προπυργίων της σύγχρονης ιστορίας. Η πτώση του τείχους του Βερολίνου το 1989 και η τρομοκρατική επίθεση - [Ο ρωσικο-ουκρανικός πόλεμος και οι πλανητικές εξελίξεις](https://mag.frear.gr/o-rosiko-oykranikos-polemos-kai-oi-planitikes-exelixeis/) - Ας πούμε μια αλήθεια… κι ας πέσει στον γιαλό… 1. Οι σύγχρονες πλανητικές εξελίξεις θα μπορούσαν να ενταχθούν εντός ενός πλαισίου υπό την ονομασία «θερμή ειρήνη». Πρόκειται για μια περίοδο όξυνσης των γεωπολιτικών και γεωοικονομικών ανταγωνισμών μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, αλλά η μεγάλη οικονομική αλληλεξάρτηση, που ενυπάρχει στην παγκόσμια οικονομία, λειτουργεί ακόμη αποτρεπτικά στην περαιτέρω - [Σημειώσεις από την εποχή των προσδοκιών](https://mag.frear.gr/gia-tis-emsimeioseis-apo-tin-epochi-ton-prosdokion-em-tis-myrsinis-zormpa/) - Μυρσίνη Ζορμπά, Σημειώσεις από την εποχή των προσδοκιών, Επιμέλεια Αντώνη Λιάκου, Πόλις, Αθήνα 2023. Να μην ζητάς το αδύνατο…Μυρσίνη Ζορμπά Δεν είναι η πρώτη φορά που η Μυρσίνη Ζορμπά επιδιώκει μέσα από την περιγραφή μιας πορείας να αναδείξει ζητήματα που αφορούν πολιτικά θέματα σχετικά με τη σύγχρονη ιστορία του ελληνικού πολιτισμού, την πολιτισμική πολιτική και - [Παγίδες και φυλακές στις ταινίες του Τζόναθαν Γκλέιζερ](https://mag.frear.gr/pagides-kai-fylakes-stis-tainies-toy-tzonathan-gkleizer/) - Τέσσερις ταινίες σε ένα διάστημα 24 ετών έχει κάνει ο Τζόναθαν Γκλέιζερ (Jonathan Glazer) από τις οποίες ξεχωρίζουν τρεις (Γέννηση/Birth-2004) και από αυτές τις τρεις δύο είναι οι κορυφαίες (Κάτω από το δέρμα/Under the Skin -2013, Ζώνη του ενδιαφέροντος/Τhe Zone of Interest - 2023). Λίγες για ένα τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, όταν άλλοι συνομήλικοι σκηνοθέτες, - [Ο Γουτεμβέργιος τότε και τώρα](https://mag.frear.gr/o-goytemvergios-tote-kai-tora/) - Οι εφημερίδες έφεραν μια πραγματική επανάσταση. Με την εμφάνισή τους, η πληροφορία για το γεγονός πέρασε από το στάδιο της φήμης στο στάδιο της διασταύρωσης. Πέρασε από τη φάση του αγγελιοφόρου και της ασταθούς προφορικής μετάδοσης και αναμετάδοσης στο στάδιο του γραπτού τεκμηρίου που φθάνει κατευθείαν και αναλλοίωτο στον κάθε ξεχωριστό αποδέκτη. Βέβαια αυτό δεν - [Σκόρπιες σκέψεις για το τοπίο στη ζωγραφική μου](https://mag.frear.gr/skorpies-skepseis-gia-to-topio-sti-zografiki-moy/) - ΤΟΠΙΟ Η ζωγραφική μου είχε πάντα άμεση σχέση με τη χειρονομία. Τον χορό του χεριού, δηλαδή, που εξωτερικεύει την αγωνία της ψυχής μπροστά στον τρόμο που της δημιουργεί η θέα ενός άδειου τελάρου προσπαθώντας να αποσπάσει μορφές από το άπειρο. Μόνο άδειο δεν είναι ένα λευκό τελάρο. Είναι ένα είδος αντικατοπτρισμού των αιώνιων ερωτημάτων της - [Ἐπικήδεια πρόποση](https://mag.frear.gr/epikideia-proposi/) - Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής Ὦ ἐσύ, τῆς εὐτυχίας μας μοιραῖο ἔμβλημα, ὦ ἐσύ!Χαιρετισμὲ τῆς παρανοίας καὶ συνάμα ὠχρὴ σπουδή,στὴ μαγικὴν ἐλπίδα τοῦ διαδρόμου μὴν πεῖς ὅτι ἐγὼθὰ δώσω τὸ ἄδειο κύπελο, ὅπου βασανίζεται χρυσὸστοιχειό! Δὲν φτάνει, ναί, καθόλου δὲν ἀρκεῖ ἡ ἐμφάνισή σου·γιατὶ ἕναν τόπο πορφυρὸ ἔχω ὁρίσει γιὰ μεριὰ δική σου.Συνήθεια πάντα τό ʼχουνε τὰ - [ «Η αγάπη μιας καλής γυναίκας»](https://mag.frear.gr/i-agapi-mias-kalis-gynaikas/) - «Πώς ήταν δυνατόν εκείνη να ασχολείται με την αυλή της και αυτός να έχει πνιγεί μες στο αυτοκίνητό του; Ήξερε η γυναίκα του πού ήταν ο άνδρας της ή δεν ήξερε; Απ’ ό,τι φαινόταν, δεν ήξερε. Ήξερε όμως ότι εκείνος έλειπε; Φερόταν σαν να μην υπήρχε κανένα πρόβλημα, κανένα απολύτως, κι όση ώρα στέκονταν μπροστά - [Ζλατορόγκ](https://mag.frear.gr/zlatorogk/) - [1] Κάθομαι στο πάτιο μιας μικρής πανσιόν απέναντι από το δυτικό άκρο της λίμνης Μποχίν, η οποία απέχει μια ώρα με το αυτοκίνητο από τη Λιουμπλιάνα. Ανάμεσα στη λίμνη και την πανσιόν μεσολαβεί ένας επαρχιακός δρόμος που σπάνια τον διασχίζουν αυτοκίνητα. Πίσω από τη λίμνη υψώνονται οι Ιουλιανές Άλπεις, όπως και πίσω από την πανσιόν, - [Ανταπόκριση από την Αμερική: Πολιτεία της Ουάσιγκτον](https://mag.frear.gr/antapokrisi-apo-tin-ameriki-politeia-tis-oyasigkton/) - Σιάτλ, Τακόμα, Γουινάτσι, Σνοκουάλμι, Τιναγουέι: τα τοπωνύμια διαδέχονται το ένα το άλλο πάνω στις πινακίδες που συναντάμε καθ’ οδόν. Παρόλο που είναι γραμμένα στα αγγλικά, μας υπενθυμίζουν έναν παλαιότερο κόσμο που υπήρχε πολύ πριν η περιοχή αυτή της Δυτικής Αμερικής ονομαστεί Πολιτεία της Ουάσιγκτον. Ο επαρχιακός δρόμος που διασχίζει την οροσειρά Κασκέιντ έχει μόλις ανοίξει - [Η θεία Μυρσίνη έχει μάτια και στην πλάτη](https://mag.frear.gr/i-theia-myrsini-echei-matia-kai-stin-plati/) - Πιάσε τα μαλλιά σου πίσω μη μου ρίξεις καμιά τρίχα στο φαΐ, πήγαινε στην άκρη, όχι έτσι, άσε θα το κάνω εγώ –η θεία Μυρσίνη μοιράζει διαταγές σκυφτή, με τα χέρια απλωμένα πάνω από τα κατσαρολικά και τους αγκώνες προς τα έξω, σαν να περιφρουρεί μυστικά. Η κουζίνα της μας χωράει όλες, αλλά εκείνη μας - [Μαχαίρι](https://mag.frear.gr/machairi/) - Ι. Από το φωςπου είδαστα μάτια σουΤότεΠήγασε και πάλιη επιθυμίανα ζήσω ❧ ΙΙ. Κι αν γινόσουν ο κήπος μου;Με μυρωδιά δεντρολίβανουμε τούφες φτέρης αρχαίαςμυθικήςαυτής που ανοίγει τις πόρτεςτου άλλου κόσμου ❧ ΙΙΙ. Ίσως πρέπει να πωστα ποιήματαΕίστε παιδιάπου σας θέλησανκι οι δυο γονείς ❧ IV. Κι όμωςμε πετάςστο κενό Πικρές μέρεςτου κενού ❧ VI. ΧτίσεΧτίσε - [Γλώσσα, έθιμο εθίμων: Κατάμεστο το πανέρι του Ιωβηλαίου! (μέρος 1ο)](https://mag.frear.gr/glossa-ethimo-ethimon-katamesto-to-paneri-toy-iovilaioy-meros-1o/) - Ανήκω στην πονεμένη εκείνη φουρνιά μαθητών, που έφτασε μέχρι την 5η τάξη και την επόμενη χρονιά ξαναβρέθηκε στην… 3η! Πώς έγινε αυτό το ανοσιούργημα; Απλούστατα: το σχολικό έτος 1975-76 φοιτούσαμε στην Ε΄ του εξατάξιου Γυμνασίου, αλλά τότε το Υπουργείο χώρισε τη Δευτεροβάθμια σε τριτάξιο Γυμνάσιο (όπου με το Σύνταγμα του 1975 ολοκληρώνεται η υποχρεωτική εκπαίδευση) - [Οι διμερείς διπλωματικές σχέσεις Γερμανίας και Ρωσίας](https://mag.frear.gr/oi-dimereis-diplomatikes-scheseis-germanias-kai-rosias/) - Εισαγωγή Οι σχέσεις Γερμανίας και Ρωσίας και γενικά της Ανατολικής Ευρώπης αποτελούν πρώτιστο μέλημα της γερμανικής διπλωματίας. Οι λόγοι είναι γεωπολιτικοί και γεωοικονομικοί. Η Ανατολική Ευρώπη είναι ο χώρος, με την πορεία του οποίου η Γερμανία έχει συνδέσει εδώ και δέκα αιώνες την ιστορική της ύπαρξη[1]. Στον χώρο αυτό δοκιμάστηκαν όλες οι γεωπολιτικές θεωρίες περί - [Όχι αστεία με τους Μανταρινόγερους](https://mag.frear.gr/ochi-asteia-me-toys-mantarinogeroys/) - Ο πυροβολισμός μάς πήρε το κεφάλι. Ντουφεκιά στον αέρα, κάλλιστα όμως μπορούσε να φύγει λοξά και να βρει τις χεσμένες μας φάτσες. Ο τρόμος γκρέμιζε στο χώμα και τον πιο αναίσθητο κλέφτη. Είχαμε αναρριχηθεί στην πιο ψηλή μανταρινιά, άκρη δεξιά γωνιά του κήπου, κοντά στο πηγάδι, τα σκαφτικά μηχανήματα και τις σακούλες τα λιπάσματα. Ο - [Δέκα ποιήματα](https://mag.frear.gr/deka-poiimata/) - (Απόδοση: Πάνος Στασινός) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ Αν δε γυρίζω με τ’ αμάξι έξω,Ρόλο πολύ σημαντικό θα παίξω.Αν πριν τις δέκα πέφτω στο κρεβάτι,Ίσως ξαναποκτήσω αυτό το «κάτι».Αν απ’ τις διασκεδάσεις όλο απέχω,Μάλλον σπουδαία εξέλιξη θα έχω.Μα εγώ καθόλου δε θ’ αλλάξω υφάκι,Επειδή δε μου καίγεται καρφάκι. ❧ ΡΕΖΟΥΜΕ Tα ξυράφια σε χαράζουν·Τα ποτάμια είναι κρύα·Τα οξέα λεκιάζουν·Και - [Ο Ντανίλο Κις στην Αθήνα](https://mag.frear.gr/o-ntanilo-kis-stin-athina/) - Ένα απ’ τα σημαντικότερα γεγονότα της πνευματικής ζωής στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης ήταν αναμφίβολα το συνέδριο «Συγγραφέας και εξουσία», που διεξήχθη στην Αθήνα από τις 21 ως τις 25 Σεπτεμβρίου 1984. Το συνέδριο διοργανώθηκε από το περιοδικό Πολιορκία, που διηύθυνε ο Γιάννης Εμίρης, με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, με υπουργό τότε τη Μελίνα Μερκούρη. - [7 ποιήτριες / ποιητές από την Ισπανία](https://mag.frear.gr/7-poiitries-poiites-apo-tin-ispania/) - Ελένα Μεδέλ: Ragazza Συμπαθάτε με–ονειρεύομαι ότι σας σταματώ στη μέση του δρόμου–,έχετε την καρδιά μουκολλημένη στη σόλα του παπουτσιού σας Και, τότε,ανακαλύπτω επιπλέον ότι με τυλίγουντα γλυκά ήρεμα βιολετί μάτια σας. Elena Medel: Ragazza Discúlpeme-sueño que le interrumpo en plena calle-,lleva usted mi corazónpegado a la suela del zapato Y, entonces,descubro que también me envuelveel - [Περίπατος στην ποιητική του Νάσου Βαγενά](https://mag.frear.gr/peripatos-stin-poiitiki-toy-nasoy-vagena/) - Καμία ἔκπληξη γιὰ τὴ συνέχεια! Ἡ ἔφοδος τοῦ Νάσου Βαγενᾶ στὰ ἑλληνικὰ γράμματα μὲ μιὰ ποιητικὴ συλλογή, τρία πεζογραφήματα κατὰ τὸ ἦθος τοῦ Χόρχε Λουὶς Μπόρχες σὲ ἕνα τομίδιο καὶ ἕνα ἐμβριθὲς δοκίμιο καιμπριτζιανῆς κοπῆς γιὰ τὴν ποιητικὴ τοῦ Γιώργου Σεφέρη τὴν εἶχαν ἀλανθάστως προεξαγγείλει τὴ συνέχεια, τόσο στὴν κριτικὴ καὶ στὴ δοκιμιογραφία ὅσο καὶ - [Γράμμα](https://mag.frear.gr/gramma/) - ΓΡΑΜΜΑ Γιάννο μου, με συγχωρείς που σ’ άφησα τόσα χρόνια να με περιμένειςέξω απ' το café Journalξέρεις, σ’ έβαλα σε ποίημα Γιάννο μουπως χρόνια με περιμένειςαγέραστος, ίσως μόνο λίγο θυμωμένος–είσαι Γιάννο μου;–Δεν ξεχνώ τα δάκρυά σου στην Πείνα του Χαμσούνκι αχάραγα που σε ξύπνησα γιατί χιόνι βαρύμου είχε φράξει την πόρτα«ποτέ δεν θ’ αλλάξεις εσύ»γελώντας μ’ - [Τραγουδώντας τις ζωές μας](https://mag.frear.gr/tragoydontas-tis-zoes-mas/) - Το τραγούδι «Killing Me Softly With His Song» της Λόρι Λίμπερμαν, το έκανε επιτυχία η Ρομπέρτα Φλακ το 1973. Από τότε έχει τραγουδηθεί από πολλούς, με πολλούς τρόπους. Eγώ το πρωτάκουσα σ’ ένα μικρό και κρύο δωμάτιο στο Λονδίνο, να το τραγουδά η Κάρολ Κινγκ και θυμάμαι – τι θυμάμαι; Θυμάμαι να μην είμαι σίγουρη - [Μυστικά τοπία και χρόνοι αληθινοί του Διονύση Σαββόπουλου](https://mag.frear.gr/mystika-topia-kai-chronoi-alithinoi-toy-dionysi-savvopoyloy/) - Ακούγοντας το Φορτηγό του Σαββόπουλου θυμήθηκα τον Ντέμιαν του Χέρμαν Έσε. Στην αρχή της εφηβείας του ο Εμίλ Σίνκλερ, ο ήρωας του βιβλίου, ανακαλύπτει ότι υπήρχαν δύο κόσμοι, εκείνος του πατρικού σπιτιού, που είχε «μια ήρεμη λαμπρότητα, καθαρότητα και διαύγεια» κι ένας άγριος, έξω κόσμος «όλο θόρυβο και φασαρία, σκοτεινός και βίαιος». Αυτός ο δεύτερος - [Συμβουλές σε νεαρό συγγραφέα](https://mag.frear.gr/symvoyles-se-nearo-syggrafea/) - Μετάφραση από τα σερβικά: Ισμήνη Ραντούλοβιτς Να αμφισβητείς τις κυρίαρχες ιδεολογίες και τους πρίγκιπες. Να κρατάς απόσταση από τους πρίγκιπες. Να προσέχεις και να μη μολύνεις τον λόγο σου με τη γλώσσα των ιδεολογιών. Να πιστεύεις ότι είσαι πιο ισχυρός από τους στρατηγούς, αλλά να μην τους ανταγωνίζεσαι. Να μην πιστεύεις ότι είσαι πιο αδύναμος - [Πρόοδος, συντήρηση και σύντομα σχόλια γύρω από μία ελληνική συντηρητική πολιτική](https://mag.frear.gr/proodos-syntirisi-kai-syntoma-scholia-gyro-apo-mia-elliniki-syntiritiki-politiki/) - Πολύ δε νομίζεις πως ανακατεύεσαι εδώ μέσα με τα πολιτικά;Είναι το κριάρι της καθημερινότητας που σου βαράει κουτουλιές.Τι μπορείς να κάνεις;Θές δε θές τρώς τους βρόντους του κριαριού αυτού στα αχαμνά σου· και τότε αντιδράς.Με τον τρόπο σου.That is to say, each in his nature. Ζήσιμος Λορεντζάτος, Collectanea, σ. 120. 1. Από τα τρία μεγάλα - [Σκυλί του σινεμά – 10](https://mag.frear.gr/skyli-toy-sinema-10/) - Ο νεκρός(Dead Man)1996Σκηνοθεσία: Τζιμ ΤζάρμουςΗθοποιοί: Τζόνι Ντεπ, Γκάρι Φάρμερ, Ίγκι Ποπ, Ρόμπερτ Μίτσαμ Το βλέμμα του Τζιμείναι αστείοκαι λυπημένοτα μάτια του Τζόνιείναι αστείακαι λυπημένακαβαλάω σαν άλογοή μοτοσικλέτατη μουσική του Νιλκαι συναντάωένα χορταστικό γουέστερναστείο και λυπημένο. ⸙⸙⸙ Το κουρδιστό πορτοκάλι(Clockwork Orange)1971Σκηνοθεσία: Στάνλεϊ ΚιούμπρικΗθοποιοί: Μάλκολμ Μακντάουελ, Άντονι Μπέρτζες,Πάτρικ Μαγκί, Ντέιβιντ Πράουζ Είναι η ταινία του Κιούμπρικ η - [Ένα φαγιούμ κι ακόμα ένα](https://mag.frear.gr/ena-fagioym-ki-akoma-ena/) - 1. Σε αντίθεση με την περίπτωση Καραγάτση, η επιστροφή του Χρήστου Βακαλόπουλου στην ημερήσια διάταξη φάνηκε να συνοδεύεται από έναν συντονισμό των αναγνωστικών ηθών. Οι λιγοστές επιφυλάξεις δεν επισκίασαν την περίπου ομόθυμη υποδοχή, το αντίθετο. Θα έμοιαζε με κάποια αναπάντεχη νηνεμία εν μέσω αλλεπάλληλων αναταράξεων του πολιτισμικού πεδίου. Όμως αν οι υψηλοί τόνοι των τελευταίων, - [Για το «Deep Fake» του Μάκη Μαλαφέκα](https://mag.frear.gr/gia-to-deep-fake-toy-maki-malafeka/) - Μάκης Μαλαφέκας, Deep Fake, Αντίποδες, Αθήνα 2024. Το αστυνομικό μυθιστόρημα του Μάκη Μαλαφέκα ανανεώνει με πολλαπλούς τρόπους το ελληνικό νουάρ. Εδώ η κινητήρια δύναμη του μυστηρίου είναι η ίδια η επιθυμία του κεντρικού ήρωα, ο οποίος αναπαράγει ή, καλύτερα, ενσωματώνει και αυτόν του συγγραφέα: Ο Μιχάλης Κρόκος, γραφιάς που άφησε το Παρίσι για την Αθήνα, - [Για το βιβλίο «Η αλήθεια της παράδοσης και η παράδοση της αλήθειας» του Ανδρέα Αλεξόπουλου](https://mag.frear.gr/gia-to-vivlio-i-alitheia-tis-paradosis-kai-i-paradosi-tis-alitheias-toy-andrea-alexopoyloy/) - Ανδρέας Αλεξόπουλος, Η αλήθεια της παράδοσης και η παράδοση της αλήθειας. Ένας διάλογος με τον άγιο Ειρηναίο Λυώνος, Αρμός, Αθήνα 2023. Το βιβλίο του Ανδρέα Αλεξόπουλου διαπραγματεύεται το πώς μπορούμε σήμερα να έχουμε μία ερμηνευτική της Βίβλου, η οποία θα είναι επίκαιρη στον σύγχρονο κόσμο, χωρίς κατ’ ανάγκην να εντάσσεται στη λογική ενός αποδομητικού μεταμοντερνισμού - [Για τα «Ισλαμικά» του Μάριου Μπέγζου](https://mag.frear.gr/gia-ta-islamika-toy-marioy-mpegzoy/) - Μάριος Μπέγζος, Ισλαμικά. Ακοή και Υπακοή, Λειμών, Αθήνα 2023. Στο πλαίσιο μιας εύρυθμης λειτουργίας της δημοκρατίας σε πολυπολιτισμικές κοινωνίες αναζητείται μία ισλαμογνωσία, η οποία να αποφεύγει τα άκρα είτε της ισλαμοφοβίας είτε μιας φανατικής ισλαμοφιλίας σε πλαίσιο μαχητικού αντιδυτικισμού, και τον σκοπό αυτό της νηφάλιας γνώσης επιχειρεί ο Μάριος Μπέγζος στο έργο του. Εντοπίζει στο - [Για τον «Νώε» του Παναγιώτη Χατζημωϋσιάδη](https://mag.frear.gr/gia-ton-noe-toy-panagioti-chatzimoysiadi/) - Παναγιώτης Χατζημωϋσιάδης, Νώε, Κίχλη, Αθήνα 2024. Σε ένα υπαρξιακά συναρπαστικό έργο με πνευματικό τρόπο γραφής, ο Παναγιώτης Χατζημωϋσιάδης απεικονίζει μία μελλοντική δυστοπία κατακλυσμού, κυρίως όπως βιώνεται εσωτερικά από τον ήρωα σε ένα μετα-αστικό τοπίο. Δεν ορίζεται συγκεκριμένος χρόνος στο έργο, γεγονός που μάλλον υποδηλώνει ότι βρισκόμαστε σε μια αποκαλυπτική στιγμή κρίσης της ανθρωπότητας. Ο σκύλος - [Μιαν ανελεύθερη ελευθερία](https://mag.frear.gr/mian-aneleytheri-eleytheria/) - Η σχέση τέχνης και πολιτικήςαπό το τέλος του εμφυλίου ως την 21η Απριλίου 1967.Μια πρώτη ανάγνωση Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια του εμφυλίου πολέμου, μα ειδικότερα αμέσως μετά τη λήξη του, υπήρξε μια σταθερή πολιτισμική ανάπτυξη σε όλους τους τομείς της τέχνης και του πολιτισμού, η οποία έφτασε να χαρακτηρίσει μιαν ολόκληρη εποχή ως τη - [De gustibus non est disputandum](https://mag.frear.gr/de-gustibus-non-est-disputandum/) - Ο Richard Le Gallienne γράφει στα απομνημονεύματά του πως στην αρχή της δεκαετίας του 1890 είχε ακούσει τον Oscar Wilde να διηγείται την παρακάτω ιστορία: Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας μαγνήτης, και σε απόσταση όχι μεγάλη από αυτόν ζούσαν κάποια ρινίσματα σιδήρου. Μια μέρα, δυο τρία από αυτά τα ρινίσματα ένιωσαν μια ξαφνική - [Το πένθος της μνήμης και της Ιστορίας](https://mag.frear.gr/to-penthos-tis-mnimis-kai-tis-istorias/) - Σταύρος Ζαφειρίου, Το χρονικό του πάντοτε τελευταίου θανάτου, Νεφέλη, Αθήνα 2024. Με ένα καλαίσθητο και προσεγμένο σε όλες τις λεπτομέρειές του ποιητικό βιβλίο ο Σταύρος Ζαφειρίου ανοίγει την 5η δεκαετία της ποιητικής του παρουσίας προσθέτοντας έναν ακόμη ισχυρό πυρήνα στο ποιητικό του θεώρημα: αυτό της αναμέτρησης του λόγου και του πολιτισμού με το τέλος τους, - [Για την Τζένη Μαστοράκη](https://mag.frear.gr/gia-tin-tzeni-mastoraki/) - Kατά την ενδημία στον χώρο του ανοίκειου Όταν φεύγει από τη ζωή ένας ποιητής/μια ποιήτρια που κάποια στιγμή συναντηθήκαμε μαζί του/της, νιώθουμε την ανάγκη να επιστρέψουμε στο έργο που άφησε. Ενδεχομένως, μια φυγόκεντρος αγωνία μας παρασέρνει ν’ ακολουθήσουμε την κατεύθυνση για την περιοχή εκείνη, στην οποία έπειτα απ’ την απώλεια καταφεύγουν τα ποιήματα για να - [Αποχαιρετισμός στον Πρόδρομο Χ. Μάρκογλου](https://mag.frear.gr/apochairetismos-ston-prodromo-ch-markogloy/) - Ο Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου (Καβάλα, 1935 - Θεσσαλονίκη, 2024), του οποίου ο βιολογικός κύκλος έκλεισε στις 10 του Σεπτέμβρη, υπήρξε σημαντικός λογοτεχνικός εκπρόσωπος της Δεύτερης Μεταπολεμικής Γενιάς, διανύοντας μία καλλιτεχνικά και πνευματικά δικαιωμένη πορεία που υπερβαίνει τις έξι δεκαετίες: η πρώτη του ποιητική συλλογή (= Έγκλειστοι)εκδόθηκε το 1962 και το τελευταία βιβλίο του (η νουβέλα - [Στα Θολερά Λιοπύρια του Καρκίνου](https://mag.frear.gr/sta-tholera-liopyria-toy-karkinoy/) - [fragmenta, 94-125] / Ιούλιος 2024 Track#94 / Όλβιος, αποφάνθηκε οινοβαρής ο Συγγραφέας του Μυθιστορήματος, την 4η Ιουλίου του έτους 2024, αυτός που τη φριχτή καυτή ανάσα του ολέθρου ένιωσε να καίει το χνούδι στον αυχένα του, καθόσον απαλλάχτηκε έτσι από το του φόβου φάσμα φορέβερ. Track#95 / Γιατί να έχεις ζήσει τόσα πολλά πριν έρθω - [Ο Άμλετ χωρίς μεταφυσική](https://mag.frear.gr/o-amlet-choris-metafysiki/) - H ελληνική εκδοχή του Θέμη Μουμουλίδηκαι η μετάφραση του Γιώργου Χειμωνά H ‘αληθινή’ ιστορία του Άμλετ θα μπορούσε να συνοψιστεί ως εξής: «κάποτε, ήταν μια τραγωδία που ήθελε να γίνει τραγωδία εκδίκησης. Δεν τα κατάφερε, όχι ακριβώς δηλαδή. Finis tragediae[1]». Βέβαια, δεν πρόκειται για σύνοψη της πλοκής του Άμλετ, αλλά για περιγραφή της συγγραφικής του - [Για τα «Ποιος Θεός και ποιος άνθρωπος;» και «Ηθική της αγάπης και πολιτική πράξη» του Σταύρου Ζουμπουλάκη](https://mag.frear.gr/gia-ta-poios-theos-kai-poios-anthropos-kai-ithiki-tis-agapis-kai-politiki-praxi-toy-stayroy-zoympoylaki/) - Δύο οριακά ερωτήματα και δύο αντιφερόμενες έννοιες[1] Σταύρος Ζουμπουλάκης, Ποιος Θεός και ποιος άνθρωπος; Φιλοσοφικά δοκίμια, εκδ. Πόλις, Αθήνα 2013. Ηθική της αγάπης και πολιτική πράξη, εκδ. Πόλις, Αθήνα 2023. I. Στο βιβλίο του Ποιος Θεός και ποιος άνθρωπος; Φιλοσοφικά δοκίμια (Πόλις, Αθήνα 2013), ο Σταύρος Ζουμπουλάκης συζητεί με τον αναγνώστη για τα κείμενα του - [Φιλοσοφικ’ α μπε μπα μπλομ: Η Σοφία στη χώρα των χωρατών](https://mag.frear.gr/filosofik-a-mpe-mpa-mplom-i-sofia-sti-chora-ton-choraton/) - Σοφία Χατζοπούλου, Αινίγματα στο δρόμο για το σπίτι, Θράκα, Λάρισα 2023. Αν τα αισθητήρια (και δευτερευόντως οι γνώσεις) μου δεν με απατούν, το μικροδιήγημα παραμένει ένα είδος που στην Ελλάδα δεν πολυφτουράει[1]. Μου έχει συμβεί πολλές φορές να είμαι στο βιβλιοπωλείο και να μπαίνει κάποια ζητώντας ένα όσο εκτενέστερο τόσο το καλύτερο μυθιστόρημα ή να - [Ένας σκύλος απ’ το καθαρτήριο](https://mag.frear.gr/enas-skylos-ap-to-kathartirio/) - Αρντίτα Ιατρού, Το σκυλί μέσα στο κεφάλι μου, Κοινωνία των (δε)κάτων, Αθήνα 2024. Άραγε πόσο παράλογο θα ήταν να υποθέσει κανείς ότι ο ρατσισμός ακολουθεί κι εκείνος τις μόδες του; Σίγουρα ενέχει ταξικά στοιχεία, αυτό το γνωρίζουμε – ειδάλλως, ο Σουηδός τουρίστας θα κινδύνευε να μαχαιρωθεί μέσα σε κάποιον σταθμό του Ηλεκτρικού από νεοναζιστικές συμμορίες - [Εμείς του Γιεβγκένι Ζαμιάτιν: Το «Μέλλον» έχει Ιστορία](https://mag.frear.gr/emeis-toy-gievgkeni-zamiatin-to-mellon-echei-istoria/) - Οι πόλεμοι, ιμπεριαλιστικοί και εμφύλιοι, μετέτρεψαν τον άνθρωπο σε πολεμικό υλικό, σε αριθμό, σε ένα μηδενικό […] Το μόνο όπλο άξιο του ανθρώπου –του αυριανού ανθρώπου– είναι ο λόγος […] Και σήμερα είναι ο καιρός να υψώσουμε αυτό το όπλο […] η αξία της ανθρώπινης ζωής πέφτει κατακόρυφα, ένα νέο κύμα ευρωπαϊκών πογκρόμ ξεσπάει. Είναι - [Η καθ’ ημάς Ανατολή του Τσεϊλάν](https://mag.frear.gr/i-kath-imas-anatoli-toy-tseilan/) - «Για τη μοναχική και όμορφη χώρα που αγαπώ παθιασμένα»Νουρί Μπιλγκέ Τσεϊλάν[i] Ο Δ. Κιτσίκης έχει μιλήσει για την ενδιάμεση περιοχή ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, τον χώρο που παλαιότερα διάφορες αυτοκρατορίες καταλάμβαναν σε αυτή τη γωνιά του κόσμου που ζούμε (Αυτοκρατορία του Μ. Αλεξάνδρου, Ρωμανία, Οθωμανική Αυτοκρατορία). Σε αυτόν τον χώρο που έχει βιώσει - [Μετά το ενθάδε, μετά το επέκεινα: σκέψεις για την ανάσταση των νεκρών](https://mag.frear.gr/meta-to-enthade-meta-to-epekeina-skepseis-gia-tin-anastasi-ton-nekron/) - Ο Χρήστος Γιανναράς άφησε πίσω του ένα τεράστιο και πολυσχιδές έργο που καλύπτει ένα μεγάλο φάσμα ανάμεσα στη φιλοσοφία και τη θεολογία. Μέσα στη σκέψη του βλέπουμε συνομιλίες ανάμεσα σε ετερόκλητους διανοητές όπως ο Χάιντεγκερ και ο Διονύσιος Αρεοπαγίτης, ο Μάξιμος Ομολογητής και ο Βιτγκενστάιν, ο Απόστολος Παύλος και ο Νίτσε. Τέτοιου είδους συνομιλίες αποτυπώνονται - [Τὸ ἀληθεύειν ὡς κοινωνεῖν. Θεολογία και φιλοσοφία στο έργο του Χρήστου Γιανναρά](https://mag.frear.gr/to-alitheyein-os-koinonein-theologia-kai-filosofia-sto-ergo-toy-christoy-giannara/) - Ιχνηλασία μιας διαδρομής Ο Χρήστος Γιανναράς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1935 και έζησε ως μαθητής στα δύσκολα χρόνια της κατοχής και του εμφυλίου. Από την ηλικία των τεσσάρων ετών έχασε τον πατέρα του και η μητέρα του αγωνίστηκε με σθένος για την επιβίωση των τεσσάρων παιδιών της. Ως μαθητής του Γυμνασίου εντάχθηκε στα κατηχητικά της - [Ανάμεσα στη φιλοσοφία και τη θεολογία](https://mag.frear.gr/anamesa-sti-filosofia-kai-ti-theologia/) - Χρήστος Γιανναράς και Ζαν- Λυκ Μαριόν.Δύο συγγενείς πορείες,δύο ανάλογες αντιδράσεις Χρήστος Γιανναράς. Από τον «θάνατο του Θεού» στην αποφατική θεολογία Γιατον Χρήστο Γιανναρά ο Φρειδερίκος Νίτσε (Friedrich Nietzsche) υπήρξε ο φιλόσοφος-προφήτης της ευρωπαϊκής νεωτερικότητας[1]. Είχε το χάρισμα της πρόβλεψης και της προαγγελίας. Διακρινόταν για την οξυμμένη αντιληπτικότητά του και είχε τη ικανότητα της οξυδέρκειας. Στο - [Για μιαν άνοιξη που τουλάχιστον τόλμησε, «εκκύπτουσα ωσεί όρθρος…»](https://mag.frear.gr/gia-mian-anoixi-poy-toylachiston-tolmise-ekkyptoysa-osei-orthros/) - Χίλιοι αστυνομικοί καθώς διευθύνουν την κυκλοφορίαΔεν δύνανται να πουν γιατί έρχεσαι ή πού πηγαίνεις.…Όταν ο Ξένος λέει: «Ποιο είναι το νόημα αυτού του Άστεως;Στριμώχνεστε κοντά μαζί επειδή ο ένας αγαπά τον άλλο;»Τι θα πείτε; «Όλοι μας μένουμε μαζί χρήμα να βγάλουμε ο ένας απ’ τον άλλο» ή «Αυτό είναι μια κοινότητα»;Κι ο Ξένος τότε θα - [Ο Χρήστος Γιανναράς για το «Άσμα Ασμάτων»](https://mag.frear.gr/o-christos-giannaras-gia-to-asma-asmaton/) - Ο Χρήστος Γιανναράς είχε μια ιδιαίτερη ευαισθησία ως προς τη μαστορική της έκφρασης και συχνά είχε διατυπώσει την άποψη ότι φιλόσοφοι και θεολόγοι μεγάλης εμβέλειας κατείχαν την αρτιότητα του ποιητικού λόγου, αφού «για να φιλοσοφήσει ο άνθρωπος και να θεολογήσει με γονιμότητα ζωτική, χρειάζεται μαθητεία επίπονη στον ποιητικό λόγο».[1] Ο ίδιος χρησιμοποιούσε στα κείμενά του - [Finis Finis](https://mag.frear.gr/finis-finis/) - Στοχασμοί και στεναγμοί, κεράκι στην έξοδο του Χρήστου Γιανναρά «Τὸ μὲν ἐπιτιμᾷν οὐ μέγα· ῥᾷστον γὰρ, καὶ τοῦ βουλομένου παντός.Τὸ δὲ ἀντεισάγειν τὴν ἑαυτοῦ γνώμην, ἀνδρὸς εὐσεβοῦς καὶ νοῦν ἔχοντος». «Το να επιπλήττουμε δεν είναι σπουδαίο πράγμα. Είναι πανεύκολοκαι μπορεί να το κάνει όποιος θέλει. Αλλά το να αντιπαραθέτει κάποιος τηνάποψή του, είναι χαρακτηριστικό ανθρώπου - [Ο Χρήστος Γιανναράς και η «θεολογική στροφή» στη γαλλική φαινομενολογία](https://mag.frear.gr/o-christos-giannaras-kai-i-theologiki-strofi-sti-galliki-fainomenologia/) - Μετάφραση: Διονύσιος Σκλήρης Η φαινομενολογία έχει οδηγήσει σε μερικά από τα πιο διάσημα και καινοτόμα κινήματα της φιλοσοφίας –με πιο προφανές τον υπαρξισμό. Η πρόσκληση του Έντμουντ Χούσερλ να «επιστρέψουμε στα ίδια τα πράγματα» προκάλεσε προβληματισμό για τη φύση της εμπειρίας και της συνείδησης, ενώ η επικέντρωση του Μάρτιν Χάιντεγκερ στην παρουσία και την απουσία - [Ο αποφατισμός στον Χρήστο Γιανναρά και στον Ζαν-Λυκ Μαριόν](https://mag.frear.gr/o-apofatismos-ston-christo-giannara-kai-ston-zan-lyk-marion/) - Εισαγωγή Η παρούσα εργασία επικεντρώνει στον αποφατισμό στη σύγχρονη μεταμοντέρνα φιλοσοφία, όχι όμως στη σύγχρονη φιλοσοφική πρόσληψη του αποφατισμού γενικά, αλλά περισσότερο στις σύγχρονες φιλοσοφικές προσλήψεις του (πατερικού) αποφατισμού που τον αρθρώνουν ως κάτι σημαντικά ευρύτερο από μια απλή μέθοδο, μια γλώσσα, μια στάση ή μια αρνητική οδό (via negativa) για την περιγραφή της Θεότητας. - [Μεταπατερική θεολογία, φιλοσοφική θεοδικία και ουνιβερσαλισμός](https://mag.frear.gr/metapateriki-theologia-filosofiki-theodikia-kai-oyniversalismos/) - Στη χριστιανική θεολογία, «ουνιβερσαλισμός» έχει ονομασθεί η άποψη πως όλες οι ψυχές των ανθρώπων θα συμφιλιωθούν τελικά με τον Θεό, κερδίζοντας την αιώνια ζωή και σωτηρία. Ήδη στους πρώτους αιώνες ο Ωριγένης διατύπωσε τον ισχυρισμό αυτόν, ωστόσο κατά την Ε’ Οικουμενική Σύνοδο ο «ωριγενισμός» καταδικάστηκε ως αιρετική «κακοδοξία». Σήμερα, στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία (αλλά και - [Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος ως στοχαστής της δημοκρατίας](https://mag.frear.gr/o-konstantinos-tsatsos-os-stochastis-tis-dimokratias/) - Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος (1899-1987) κατά τον πολυκύμαντο βίο του διώχτηκε από τους εχθρούς της δημοκρατίας, καθώς το δικτατορικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου όχι μόνο επιχείρησε να ανακόψει την επαγγελματική σταδιοδρομία του, αλλά τον εξόρισε στη Σκύρο και στις Σπέτσες κατά τη διετία 1939-1940. Ακόμα, το σημαντικότερο, μετά την πτώση της δικτατορίας των Συνταγματαρχών συνέβαλε τα - [Σκόρπιες σημειώσεις για τoν αντιαμερικανισμό στο ελληνικό τραγούδι,εκεί γύρω στη Μεταπολίτευση](https://mag.frear.gr/skorpies-simeioseis-gia-ton-antiamerikanismo-sto-elliniko-tragoydiekei-gyro-sti-metapoliteysi/) - «Κι όλα μοιάζουν μαγικά, είναι μαζικάκαι προπαντός αμερικανικά»Γ. Νταλάρας «Όλα μοιάζουν μαγικά»(στίχοι-μουσική Γ. Μαρκόπουλος,LP Σεργιάνι στον κόσμο, 1979) Μου ‘λεγε ο κιθαρίστας Βασίλης Σπυρόπουλος ότι στα τέλη των seventies είχαν πάει με το γκρουπ «Σπυριδούλα» να παίξουν σε μια πανεπιστημιακή εκδήλωση, κατάληψη, πρωτοβουλία, δεν θυμάμαι. Τους πλησίασαν κάτι φοιτητές. Αυστηρές φάτσες, μαοϊκοί. «Τί ʼν’ αυτά - [Ιδεολογικό πρόταγμα και λογοτεχνική κριτική](https://mag.frear.gr/ideologiko-protagma-kai-logotechniki-kritiki/) - Η διαχρονική και σύνθετη σχέση ιδεολογίας και λογοτεχνίας ενσωματώνει και την υπαγωγή της λογοτεχνικής κριτικής σε ποικίλα ιδεολογικά προτάγματα. Ο κραταιός εκείνος Πλάτων δεν εξόρισε τους ποιητές από την ιδανική Πολιτεία του για λόγους αισθητικούς, αλλά για λόγους ιδεολογικούς, που αν τους προσεγγίσουμε με όρους γενίκευσης από το ειδικό και συγκεκριμένο προς το γενικότερο και - [Μια μικρή σοσιαλιστική ιστορία](https://mag.frear.gr/mia-mikri-sosialistiki-istoria/) - Η ιστορία των πολιτικών ιδεών στην Ελλάδα των τελευταίων 50-60 ετών, δηλαδή του δικού μας διανοητικού ορίζοντα, λίγο πριν και κυρίως μετά τη ριζική τομή της Μεταπολίτευσης, δεν έχει γραφτεί ακόμη. Στο πλαίσιο λοιπόν αυτού εδώ του αφιερώματος, το οποίο οφείλουμε στην ευτυχή έμπνευση που είχε το Φρέαρ, θα επιχειρήσω ένα σύντομο σκίτσο της πρόσφατης - [Εφτά παραδοχές για το ελληνικό σχολείο](https://mag.frear.gr/efta-paradoches-gia-to-elliniko-scholeio/) - Παρά τις όποιες προσπάθειες, το ελληνικό σχολείο παραμένει στον πυρήνα του νεωτερικό και συγκεντρωτικό, καθώς οι όποιες μεταρρυθμιστικές επεμβάσεις ενώ καμώνονται ότι στοχεύουν στον πυρήνα, στον ανθρωπότυπο, επιτυγχάνουν το αντίθετο: το κοσμοείδωλο που προάγεται και καλλιεργείται συστηματικά είναι άμουσο και άκριτο, αγεωγράφητο και ανιστόρητο, ανελλήνιστο και άγλωσσο. Ποιες παραδοχές, ποιες ιδέες μεταφέρονται από εποχή σε - [Πολυφωνία και οντολογική αλήθεια στην κοινότητα κατά τον Χρήστο Γιανναρά](https://mag.frear.gr/polyfonia-kai-ontologiki-alitheia-stin-koinotita-kata-ton-christo-giannara/) - Στην παρούσα εργασία θα εξετάσουμε τη συναρμογή οντολογίας και πολιτικής θεωρίας στη σκέψη του Χρήστου Γιανναρά. Θα επισκοπήσουμε μια σειρά επιρροών και πώς ο Χρήστος Γιανναράς τις μετέπλασε σε μια πρωτότυπη σύνθεση. Θα δούμε επίσης συνέπειες για μια φιλοσοφική θεματοποίηση του Νέου Ελληνισμού. Ενίοτε θα αναφέρουμε ενστάσεις που έχουν διατυπωθεί και δυνατότητες δημιουργικής επίλυσής τους - [Έννοιες και ιδεολογικές προσεγγίσεις του περί έθνους λόγου κατά τη δεκαετία του 1960. Θέσεις και αναθεωρήσεις των Ελλήνων διανoούμενων](https://mag.frear.gr/ennoies-kai-ideologikes-proseggiseis-toy-peri-ethnoys-logoy-kata-ti-dekaetia-toy-1960-theseis-kai-anatheoriseis-ton-ellinon-dianooymenon/) - Λαμβάνοντας υπόψη τις πολιτικές, κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες της δεκαετίας του 1960 και τους παράγοντες που επιδρούν στη μετεξέλιξη της σκέψης των Eλλήνων διανοούμενων δύο δεκαετίες μετά τον εμφύλιο, οι συνιστώσες του λόγου που διατυπώνουν οι τελευταίοι συνδιαμορφώνουν, μεταξύ άλλων, μία ανανεωμένη αντίληψη για το έθνος. Ο νέος αυτός εθνικός λόγος επαναπροσδιορίζει έννοιες και επιχειρήματα - [Αναζητώντας ρόλο για τον μεταπολεμικό διανοούμενο: σχεδίασμα για μια ιστορική κοινωνιολογία της μεταπολεμικής ελληνικής διανόησης (1950-1967)](https://mag.frear.gr/anazitontas-rolo-gia-ton-metapolemiko-dianooymeno-schediasma-gia-mia-istoriki-koinoniologia-tis-metapolemikis-ellinikis-dianoisis-1950-1967/) - Εισαγωγικές και μεθοδολογικές παρατηρήσεις Η παρούσα εργασία έχει δύο στόχους. Αφενός, να παρουσιάσει ένα μεθοδολογικό σχεδίασμα για μια ιστορική κοινωνιολογία των Ελλήνων διανοουμένων κατά την μείζονα της μεταπολεμικής ανασυγκρότησης, ιδίως από τα μέσα της δεκαετίας του 1950 έως και την επιβολή της δικτατορίας. Αντλώντας από τα πεδία της αναστοχαστικής ερμηνευτικής κοινωνιολογίας της νεωτερικότητας και της - [Τι είναι, λοιπόν, η διανοητική ιστορία;](https://mag.frear.gr/ti-einai-loipon-i-dianoitiki-istoria/) - Η «διανοητική ιστορία» (Intellectual History) αποτελεί έναν ετερόκλητο, μεθοδολογικά και θεματικά κλάδο της επιστήμης της ιστορίας, που δεν έχει «ηγεμονεύσει» ποτέ στον χώρο της παγκόσμιας ιστοριογραφίας, όπως έχει συμβεί για παράδειγμα με την πολιτική, κοινωνική και πολιτισμική ιστορία. Η κύρια αιτία της «αποτυχίας» αυτής είναι, μάλλον, προφανής: ο εμπειρικός χαρακτήρας της ιστορικής επιστήμης, το «ρίζωμά» - [Δυο Ελλάδες ή ελληνικές διχοτομικές αντιλήψεις;](https://mag.frear.gr/dyo-ellades-i-ellinikes-dichotomikes-antilipseis/) - Σε ένα εκτεταμένο δοκίμιο που δημοσιεύτηκε το 2024, ο Νέστορας της ελληνικής ιστοριογραφίας Βασίλης Παναγιωτόπουλος επιχειρεί μια σύνοψη της ιστορικής σκέψης για τη νεοελληνική πορεία.[1] Στο πρώτο μέρος της μελέτης του, η εθνορομαντική ιστορία, στο δεύτερο η μαρξιστική και η απόληξή της στη Νέα Ιστορία, και στο τρίτο ο μεταμοντερνισμός. Το σχήμα του αποδίδει με - [Ένα κάποιο πέταγμα. Για τους «Όρνιθες» του Άρη Μπινιάρη](https://mag.frear.gr/ena-kapoio-petagma-gia-toys-ornithes-toy-ari-mpiniari/) - Το έργο Oι δυτικές ουτοπίες, γράφει ο Isaiah Βerlin, τείνουν να συμπεριλάβουν τα ίδια στοιχεία: μια κοινωνία σε κατάσταση καθαρής αρμονίας, όπου όλα τα μέλη της ζουν ειρηνικά, αλληλοαγαπιούνται, είναι απαλλαγμένα από φυσικούς κινδύνους, από κάθε είδους ανάγκες, δεν βιώνουν αδικίες ή βία, ζουν πολλά χρόνια, ανέμελα, σε εύκρατο κλίμα, μέσα σε μια γενναιόδωρη φύση. - [Κύπρος 1974: Η μνήμη είναι η μόνη πατρίδα του ανθρώπου](https://mag.frear.gr/kypros-1974-i-mnimi-einai-i-moni-patrida-toy-anthropoy/) - Ανασυνθέτοντας τη δημιουργία μίας έκθεσης Η οργάνωση μίας έκθεσης ιστορικού περιεχομένου συνιστά εξ αντικειμένου πρόκληση για έναν επιμελητή. Προθέσεις, επιλογές και γεγονότα του παρελθόντος δύσκολα μπορούν να συνοψισθούν σε μία αφηγηματική γραμμή, χωρίς τον κίνδυνο παρερμηνειών για τις προθέσεις ή τη στόχευση του επιμελητή. Αν αποδεχθούμε αυτή την παραδοχή, καταλαβαίνει κανείς ότι η επιλογή ενός - [Η Ελλάδα απέναντι στη Δύση πριν και μετά το 1974: Συνέχειες και ασυνέχειες](https://mag.frear.gr/i-ellada-apenanti-sti-dysi-prin-kai-meta-to-1974-synecheies-kai-asynecheies/) - Η οριοθέτηση του όρου «Δύση» στη μεταπολεμική εποχή Το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, εκτός από την ήττα των δυνάμεων του Άξονα και του ολοκληρωτισμού που εκπροσωπούσαν, οδήγησε στην ανάδυση ενός κόσμου που προσπαθούσε να ισορροπήσει σε νέα ιστορικά δεδομένα. Σε πολιτικό επίπεδο, μεταπηδούμε από ένα πολυκεντρικό σύστημα ισορροπίας, όπου τον πρώτο λόγο είχαν οι - [«Εχθρός εντός των τειχών»](https://mag.frear.gr/echthros-entos-ton-teichon/) - Κύπρος, το στρατιωτικό ζήτημα 1963-1974 Άραγε, ποια πτυχή καθιστά εδώ και τουλάχιστον 75 χρόνια το Κυπριακό ζήτημα μια από τις πλέον δυσεπίλυτες διενέξεις παγκοσμίως; Αρχικά, στην εποχή της αποαποικιοποίησης, το θέμα εντάχθηκε στη σφαίρα της διεθνούς διπλωματίας. Οι Ελληνοκύπριοι απαίτησαν το 1950, δια δημοψηφίσματος, ανεξαρτησία από τους Βρετανούς και Ένωση του νησιού με την Ελλάδα - [Η καμπή του 1974 και οι σχέσεις Αθήνας-Λευκωσίας](https://mag.frear.gr/i-kampi-toy-1974-kai-oi-scheseis-athinas-leykosias/) - Οι σχέσεις Αθήνας-Λευκωσίας αποτελούσαν ήδη από τη δεκαετία του 1950 μια από τις πιο κρίσιμες μεταβλητές στην πολύπλοκη εξίσωση του Κυπριακού ζητήματος. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς βάσιμα ότι σε ορισμένες φάσεις του Κυπριακού οι διαφωνίες και οι εντάσεις μεταξύ της ελλαδικής και της κυπριακής ηγεσίας βάρυναν στην εξέλιξη του εθνικού θέματος περισσότερο και από - [Χυμός πορτοκάλι](https://mag.frear.gr/chymos-portokali/) - Σηκώθηκε βιαστικά από το κρεβάτι. Έσκυψε να πάρει τις κάλτσες από το πάτωμα και κουτούλησε το κεφάλι στη γωνία του κομοδίνου. Δεν έδωσε καμία σημασία μολονότι ο χτύπος που βγήκε ήταν σκληρός και πυκνός. Λίγο αργότερα, στο λεωφορείο, θα τον κοίταζαν περίεργα. Στο γραφείο τα ίδια. Κάποιες ώρες πιο μετά κι ενώ σαπούνιζε τα χέρια - [Σελίδες ημερολογίου](https://mag.frear.gr/selides-imerologioy-13/) - Στην Εύα Χρόνη Κυριακή, 11 Ιανουαρίου 2009: Από νωρίς το πρωί στον Φωστιέρη. Πρωινό, οργάνωση της ύλης για τα επόμενα τρία τεύχη της Λέξης, ετοιμάζουμε μια επιστολή για το «Ίδρυμα Ωνάση», ζητώντας να συνδράμει στην έκδοση του περιοδικού. Μετά τα Νέα, στην πρόβα του Σταμάτη Φασουλή, στο Κλουβί με τις τρελές, γίνεται σε μια αίθουσα - [Μανού και Μαρίν (αλλιώς: παίζοντας με τη γαλλική δημοκρατία)](https://mag.frear.gr/manoy-kai-marin-allios-paizontas-me-ti-galliki-dimokratia/) - Δεν είναι χαρακτήρες από κάποιο κόμικ ή βιβλίο παιδικής λογοτεχνίας. «Μανού» είναι το «χαϊδευτικό» του Εμανουέλ Μακρόν («Μανού, παραιτήσου!» λέει το σύνθημα του δρόμου), ενώ η Μαρίν Λεπέν αμαυρώνει το όνομα Μαρίνα – τα ονόματα, θα μου πείτε, είναι το τελευταίο που μπορεί να μας απασχολεί. Όταν πρωτοεκλέχτηκε ο Μακρόν, είχε υποσχεθεί πως θα αποδυναμώσει - [Η εικόνα του αμερικανικού παράγοντα μέσα από τον συντηρητικό Τύπο (Ιούλιος – Αύγουστος 1974)](https://mag.frear.gr/i-eikona-toy-amerikanikoy-paragonta-mesa-apo-ton-syntiritiko-typo-ioylios-aygoystos-1974/) - Εισαγωγή Έχει αναλυθεί από πολλούς και σε βάθος η σχέση της Ελλάδας με τη Δύση διαχρονικά, καθώς και η πρόσληψη της Δύσης από την Ελλάδα, ήδη από την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Η σχέση αυτή, ανεξάρτητα από το διπλωματικό και το πολιτικό πεδίο, δημιούργησε στον ελληνικό χώρο δύο κυρίαρχα ρεύματα: το ένα, ήταν εκείνο που - [Υπάρχει πρόοδος μετά το Άουσβιτς;](https://mag.frear.gr/yparchei-proodos-meta-to-aoysvits/) - Αμέσως μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ένα διπλό φαινόμενο άρχισε να διαμορφώνεται στη Δύση. Από τη μια ένα κλίμα ευφορίας, στο οποίο κυριαρχούσε η πεποίθηση πως στο εξής ο κόσμος, μετά τις πρώτες δυσκολίες, θα γίνει πολύ πιο δίκαιος. Από την άλλη ευρύτατα διαδεδομένη ήταν η απογοήτευση λόγω του γεγονότος πως αυτή η - [Συντηρητισμός και αμόλυντος από τον ιδεολογικό προμηθεϊσμό προοδευτισμός: ίσως πιο κοντά απ’ όσο νομίζεται. Μία προσέγγιση της Chantal Delsol](https://mag.frear.gr/syntiritismos-kai-amolyntos-apo-ton-ideologiko-promitheismo-proodeytismos-isos-pio-konta-ap-oso-nomizetai-mia-proseggisi-tis-chantal-delsol/) - Θεωρία του κήπου. Κηπουρός και Δημιουργός Ξεφυλλίζοντας το λεξικό για τον Συντηρητισμό[1] των εκδόσεωνCerf, με πολλές και αξιόλογες συμβολές και εξαιρετικά ενδιαφέροντα θέματα, έπεσα επάνω στο λήμμα jardin (κήπος). Στις πρώτες κιόλας γραμμές ο συντάκτης του άρθρου παρουσίαζε με σαφήνεια και καθαρότητα τη θέση του. Σημείωνε εκεί ότι ο συντηρητικός δεν θεωρεί την κοινωνία ως - [Από την Ουτοπία στη Δυστοπία: Ιστορία, Ιδεολογία, Ειδολογικοί Μετασχηματισμοί](https://mag.frear.gr/apo-tin-oytopia-sti-dystopia-istoria-ideologia-eidologikoi-metaschimatismoi/) - Αν εξαιρεθεί η ειδολογική προϊστορία της στην κλασική αρχαιότητα, και πάνω απ’ όλα η Πολιτεία του Πλάτωνα (375 π.Χ.), η Ουτοπία γεννιέται ως λογοτεχνικό είδος στην αυγή της εποχής των γεωγραφικών ανακαλύψεων. Το 1492 ο Χριστόφορος Κολόμβος, που αναζητά έναν θαλάσσιο δρόμο προς τις μυθικά πλούσιες αγορές της Ασίας, θα φθάσει, λόγω κωμικοτραγικά λανθασμένων υπολογισμών - [Η κριτική της λογοτεχνίας στον Τύπο του 21ου αιώνα](https://mag.frear.gr/i-kritiki-tis-logotechnias-ston-typo-toy-21oy-aiona/) - Σε ένα αφιέρωμα για τις πολλαπλές μεταβολές της λειτουργίας του Τύπου κατά το πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα, ένα πρόσωπο με την ιδιότητά μου δεν μπορεί παρά να μιλήσει για το πεδίο της πολυετούς δουλειάς του, που δεν είναι άλλη από την κριτική της λογοτεχνίας. Η σχέση του Τύπου με τη λογοτεχνία υπήρξε ανέκαθεν μια - [Σε έναν κόσμο κατακερματισμένο, θα επικρατεί το χάος](https://mag.frear.gr/se-enan-kosmo-katakermatismeno-tha-epikratei-to-chaos/) - Ως ενήλικας διαμορφώθηκα μέσα στον κόσμο των εφημερίδων. Όχι μόνο ως δημοσιογράφος μέσα στην «οικογένεια» της Καθημερινής, από το μακρινό έτος 1988, αλλά και ως αναγνώστης, αφού από τα παιδικά μου χρόνια διάβαζα εφημερίδες. Θυμάμαι το 1974 (ήμουν τότε 14 ετών) όταν απελευθερώθηκε ο Τύπος, να πιάνω το πρώτο φύλλο της Καθημερινής, που είχε διακόψει - [Ο θάνατος του αναγνώστη](https://mag.frear.gr/o-thanatos-toy-anagnosti/) - Δεν νοσταλγώ τον εφημεριδοπώλη των δρόμων ούτε τα περίπτερα και τους πάγκους των Κυριακάτικων εφημερίδων. Ο ρομαντισμός έχει και τα όριά του. Η μαύρη αλήθεια είναι ότι τα σημεία πώλησης Τύπου έχουν εξαφανιστεί. Έπαψαν πια να αποτελούν τοπόσημα κοινωνικοποίησης για τη γειτονιά και τις πλατείες του κέντρου, η διασπορά όμως της “είδησης” θα εξακολουθεί να - [Στον επόμενο τόνο η ώρα (δεν) θα είναι TikTok](https://mag.frear.gr/ston-epomeno-tono-i-ora-den-tha-einai-tiktok/) - Οι ειδησεογραφικές ιστοσελίδες προσφέρουν άμεση ενημέρωση, και σε αυτές καταφεύγουν οι περισσότεροι. Ιδιαίτερο ρόλο στην ενημέρωση διαδραματίζουν και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όχι μόνο ως πλατφόρμες αναπαραγωγής των ειδήσεων των ενημερωτικών ιστοσελίδων αλλά ως μέσο ανταλλαγής απόψεων και επηρεασμού των ιντερνετικών «φίλων». Το 30% των πολιτών έως 55 ετών διαμορφώνει την άποψή του από τα - [Κάνε κάτι να μη χάσω το τρένο του Τύπου](https://mag.frear.gr/kane-kati-na-mi-chaso-to-treno-toy-typoy/) - Οι εφημερίδες είναι τα πανεπιστήμια των λαϊκών ανθρώπων. Για δεκαετίες είχαν την αθόρυβη χρέωση όχι απλώς της ενημέρωσής τους, μα και της καλλιέργειάς τους. Πόλοι πληροφορίας και παιδείας, γλώσσας και συνάντησης με τις εντόπιες και διεθνείς τάσεις, δεν οριοθετούσαν τον ρόλο τους στις ειδήσεις. Πήγαιναν πιο μακριά. Και παρά τις προφανώς επικίνδυνες επιδόσεις κιτρινισμού ή - [Πολύ σκληρές για να πεθάνουν](https://mag.frear.gr/poly-sklires-gia-na-pethanoyn/) - Θα ομολογήσω την αμαρτία μου: όταν το Φρέαρ ζήτησε τη συνδρομή μου για το αφιέρωμα στο μέλλον του Τύπου, με έπιασε απελπισία. Το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα είναι ότι οι εφημερίδες, στην Ελλάδα τουλάχιστον, δεν έχουν μέλλον. Μετά το ξανασκέφτηκα. Είμαι τριάντα σχεδόν χρόνια «εφημεριδού» –δημοσιογράφος εφημερίδων, τίτλος που χρησιμοποιείται για να ξεχωρίζουν οι συντάκτες - [Nouvellistes και αλγόριθμοι](https://mag.frear.gr/nouvellistes-kai-algorithmoi/) - Το Παρίσι του Παλαιού Καθεστώτος είναι μια πόλη 600.000 κατοίκων χτισμένη ακόμη στο μεσαιωνικό ύφος των λαβυρινθωδών οδών, πρωτεύουσα μια ισχυρής δύναμης, έδρα μιας αναπτυσσόμενης αστικής τάξης και μιας αναδυόμενης κοινής γνώμης. Όπλο της τελευταίας είναι η τυπογραφία: φυλλάδια, βιβλία, χαρακτικά κυκλοφορούν σε μεγάλους αριθμούς και καταναλώνονται με αδηφαγία. Από την ελίτ των διανοούμενων ως - [Ας τελειώνουμε με το τέλος των εφημερίδων](https://mag.frear.gr/as-teleionoyme-me-to-telos-ton-efimeridon/) - Το τέλος των έντυπων εφημερίδων έχει αναγγελθεί εδώ και είκοσι χρόνια. Είναι ένα τέλος που συνδέεται με την τεχνολογία του διαδικτύου και τα λεγόμενα νέα ή υβριδικά μέσα. Είχε προηγηθεί η συζήτηση για το τέλος της εποχής του Γουτεμβέργιου, δηλαδή το τέλος του έντυπου ή έγχαρτου βιβλίου. Αυτή η συζήτηση είχε αρχίσει το 1994 όταν - [«Θα μου άρεσε στις τάξεις του λυκείου να μπορεί το κράτος να επιχορηγήσει στους μαθητές την ανάγνωση μιας εφημερίδας της επιλογής τους»](https://mag.frear.gr/tha-moy-arese-stis-taxeis-toy-lykeioy-na-mporei-to-kratos-na-epichorigisei-stoys-mathites-tin-anagnosi-mias-efimeridas-tis-epilogis-toys/) - Πολυάριθμα βραβεία Pulitzer, αμέτρητες έρευνες, καινοτόμες αφηγήσεις, πρωτοσέλιδα που έχουν γράψει ιστορία, δημοσιογράφοι-πρότυπα, τολμηρές ιστορίες και ξακουστά podcasts. Όλα αυτά είχα στο μυαλό μου καθώς περπατούσα κατά μήκος της 8ης λεωφόρου στο κέντρο του Μανχάταν. Κι αυτό γιατί σε λίγη ώρα θα είχα την ευκαιρία να κάνω πραγματικότητα ένα μεγάλο μου όνειρο: να περάσω την πύλη της σπουδαιότερης - [Η κρίση του Τύπου](https://mag.frear.gr/i-krisi-toy-typoy/) - Για την κρίση του Τύπου έχω συνηθίσει να κουβεντιάζω από τότε που μπήκα στον Τύπο –πάνε κάποιες δεκαετίες… Και προφανώς η συζήτηση ενδιαφέρει αφού συνεχίζουμε. Ακόμη περισσότερο επειδή με την τάση γενίκευσης ή ισοπέδωσης που περιέχουν συνήθως τέτοιου τύπου συζητήσεις προσπερνούμε το αυτονόητο. Πως δεν υπάρχει ένας ενιαίος Τύπος ώστε να τον διαφεντεύει μια κοινή - [Το 1822, ο Κανάρης και η κρίση του Τύπου](https://mag.frear.gr/to-1822-o-kanaris-kai-i-krisi-toy-typoy/) - Στις αρχές της φετινής χρονιάς έλαβα ένα μήνυμα στο ηλεκτρονικό μου ταχυδρομείο. Αποστολέας ήταν ο Περικλής Κανάρης. Στο θέμα του μηνύματος έγραφε: «Από την Κέρκυρα στη Νέα Υόρκη». Και ξεκινούσε ως εξής: «Παιδιά καλή σας μέρα. Ελπίζω να σας βρίσκω καλά! Πριν 4 μέρες έλαβα αυτό το μέιλ. Θα αφήσω το περιεχόμενό του να μιλήσει - [Τύπος: μεταξύ σφύρας και άκμονος](https://mag.frear.gr/typos-metaxy-sfyras-kai-akmonos/) - Έγινα «δημοσιογράφος» τυχαία, σε μια πολύ διαφορετική εποχή από τη σημερινή –και ίσως να είχε ενδιαφέρον η ιστορία μου, αν δεν συγγένευε αρκετά με τις αντίστοιχες ιστορίες νεαρών γραφιάδων που διοχέτευσαν στις σελίδες των εφημερίδων το ταλέντο τους, όποιο κι αν ήταν αυτό, την αγάπη τους για το γράψιμο, την φιλοπερίεργη φύση τους, την κοινωνική - [Οι απόκρυφες παγόδες](https://mag.frear.gr/oi-apokryfes-pagodes/) - Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής Ω ψυχή μου! Μπες στον εαυτό σου υποχωρώντας και μην ψάχνεις άλλο για της ζωής τα αινίγματα εν μέσω οχλαγωγίας· έλα στη Σιωπή. Οι ψυχές είναι Παγόδες Απόκρυφες, μα και μυστηριώδεις συνάμα, η δε μοναξιά τους όντας γεμάτη κόσμους έχει αντηχήσεις παράξενες. Είναι Παγόδες Απόκρυφες όπου υπάρχουν πολύ μικρές και μόλις αντιληπτές - [Εβραίος](https://mag.frear.gr/evraios/) - Εισαγωγή-Μετάφραση: Χρίστος Αγγελακόπουλος Ο Neeli Cherkovski γεννήθηκε την 1η Ιουλίου 1945 και το πραγματικό του όνομα ήταν Nelson Innis Cherry. Μεγάλωσε στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνια και μετακόμισε στο Σαν Φρανσίσκο το 1974, όπου αμέσως αποτέλεσε μέλος της επιδραστικής λογοτεχνικής κοινότητας του Νορθ Μπιτς. Από το 1983 συζούσε με τον Jesse Cabrera. Έχει εκδώσει πάνω - [Δύο αφηγήματα](https://mag.frear.gr/dyo-afigimata/) - ΠΟΔΗΛΑΤΟ ΧΩΡΙΣ ΧΕΡΙΑ Φλέρταρα με την απότομη κατηφόρα από την αρχή του καλοκαιριού. Το ποδήλατο ολοκαίνουργιο, ροζ και λευκό, με πλεκτό καλαθάκι, κουκλί ζωγραφιστό, φτιαγμένο για ήρεμες, κοριτσίστικες ποδηλατάδες δίπλα στη θάλασσα, φορεματάκια με λουλουδάκια, πεδιλάκι λευκό με λευκή καλτσούλα σοσονάκι. Στοπ. Όχι εγώ, άλλο κορίτσι ήταν αυτό. Εγώ είχα φαγωμένα γόνατα, νεροπίστολα, έμπαινα πρώτη - [Απαγορευμένη νοσταλγία](https://mag.frear.gr/apagoreymeni-nostalgia/) - «The eyes of this dead lady, speak to me»Ezra Pound (Εικόνα, 1912) Οι ξεχασμένες γυναίκες κοιμούνται μέσα μας. Τις κυοφορούμε δίχως να το ξέρουμε. Αραιά και πού έχουμε τα συμπτώματα αυτής της εγκυμοσύνης. Περίεργες ζαλάδες, αστάθεια, καμιά φορά εμέτους, μέχρι και λιποθυμίες. Αλλά εμείς τα αγνοούμε. Είμαστε αρσενικά, οι άντρες δεν εγκυμονούν, τέτοια έγνοια δεν - [Ο Βασίλης Βασιλικός και μια σειρά από συμπτώσεις](https://mag.frear.gr/o-vasilis-vasilikos-kai-mia-seira-apo-symptoseis/) - Το κείμενο που ακολουθεί είναι η μετάφρασή μου ενός άρθρου που έγραψε για τον Βασίλη Βασιλικό ο Αμερικανός καθηγητής Samuel Hazo. Είναι η συγκινητική ανταπόκρισή του όταν τον πληροφόρησα για τον θάνατο του Βασιλικού, με τον οποίον ήταν παλιοί φίλοι. Περιγράφει ο κ. Hazo τη γνωριμία τους, αλλά και τη μετέπειτα ζωή τους ως μια - [Το παλιό και το καινούργιο – Έξι ενσταντανέ](https://mag.frear.gr/to-palio-kai-to-kainoyrgio-exi-enstantane/) - 1.Το παλιό σκύβει πάνω από το κεφάλι του καινούργιου και ωρύεται ξεστομίζοντας ακατάληπτα λόγια. Το καινούργιο κοιτάει με απάθεια μπροστά του και ετοιμάζεται να πει την ατάκα που πρέπει ακολουθώντας τις οδηγίες του σκηνοθέτη. Παίζουν το εξαντλημένο από την συμβίωση ζευγάρι και αυτή είναι μια από τις σκηνές έντασης που θα οδηγήσει στο τραγικό φινάλε - [Κρίνοντας την κρίση](https://mag.frear.gr/krinontas-tin-krisi/) - Η κρίση του Τύπου σε όλο τον δυτικό κόσμο τα τελευταία χρόνια πυροδότησε πλήθος εξηγήσεων για τα αίτια και τις συνέπειές της. Όλες σχεδόν κατέληγαν στο ερώτημα: έχουν μέλλον οι εφημερίδες; Στη χώρα μας οι συνέπειες ήταν ακόμη βαρύτερες, εξαιτίας της πτώσης στην κυκλοφορία, των εφημερίδων πρωτίστως αλλά και των περιοδικών, πτώσης πρωτοφανούς για τα - [Προσκύνημα του Τσάιλντ Χάρολντ, Άσμα 2ο (Ι – XV)](https://mag.frear.gr/proskynima-toy-tsailnt-charolnt-asma-2o-i-xv/) - Μετάφραση: Αντώνης Μακρυδημήτρης I.Έλα, ουράνια, γαλαζομάτα κόρη! Όμως, αλίμονο, εσύΠοτέ δεν χάρισες την έμπνευση σ’ ενός θνητού τραγούδι –Θεά της Σοφίας! Εδώ βρισκόταν ο ναός σουΚι ακόμα είναι, παρά τον πόλεμο και την ολέθρια φωτιάΚαι τα χρόνια που ανάγκασαν τη λατρεία σου να περάσει:Αλλά κι από το σίδερο χειρότερο κι από τη φωτιά και από - [Ἀναζητήσεις διεξόδων στὴν ποίηση τοῦ Μηνᾶ Δημάκη*](https://mag.frear.gr/anazitiseis-diexodon-stin-poiisi-toy-mina-dimaki/) - Ἐπιμέλεια: Ἀγγελικὴ Καραθανάση - Μανουσάκη Τὶς λίγες φορὲς ποὺ συναντήθηκα προσωπικὰ μὲ τὸν Μηνᾶ Δημάκη σχημάτισα τὴν ἐντύπωση ἑνὸς ἀνθρώπου κοινωνικοῦ, προσηνοῦς, μ’ ἕναν εὐρὺ κύκλο γνωριμιῶν, μὲ ζωηρὸ ἐνδιαφέρον γιὰ ὅλα τὰ θέματα καί, βέβαια, πάντα καλὰ πληροφορημένου γιὰ κάθε τὶ ποὺ εἶχε σχέση μὲ τὴν τέχνη. Συγκρίνοντάς τον μὲ τὸ ποιητικό του ἔργο - [Υδάτινοι έρωτες](https://mag.frear.gr/ydatinoi-erotes/) - [Από τα κατάλοιπα του φυσιοδίφη και συγγραφέα Ιουλίου Αποστόλου. Tο δακτυλόγραφο, που βρέθηκε από τον ανιψιό του εκλιπόντος, έφερε σφραγίδα με την ένδειξη «απορριφθέν» από την επιστημονική επιθεώρηση Ο κόσμος του νερού. Ο κριτής του κειμένου είχε σημειώσει ιδιοχείρως δίπλα στη στάμπα με το κόκκινο μελάνι: «Ανορθόδοξο. Ανακριβές. Αντιεπιστημονικό. Εκκεντρικό». Στη συνέχεια το κείμενο τέθηκε - [Αυτή η τέχνη της ψυχανάλυσης](https://mag.frear.gr/ayti-i-techni-tis-psychanalysis/) - Διάλογος με τους μεταφραστές του ομώνυμου βιβλίου του Thomas OgdenΜαρία Κοκκώση, Ελίνα Κανελλοπούλου και Ιωάννη Μαλογιάννη Γρηγόρης Βασλαματζής: Από τη θέση μου ως επιστημονικού επιμελητή της έκδοσης του βιβλίου Αυτή η τέχνη της ψυχανάλυσης (εκδ. Ίκαρος, 2023) γνωρίζω πόσο επενδύσατε στο έργο της απόδοσης στην ελληνική γλώσσα. Πόσο δύσκολη ήταν η εμπειρία αυτή; Μαρία Κοκκώση: - [«Δεν είναι δουλειά σου να δικαιώσεις έναν ήρωα»](https://mag.frear.gr/den-einai-doyleia-soy-na-dikaioseis-enan-iroa/) - Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Καλαϊτζάκη και την Ευαγγελία Πάσσαρη Ο συγγραφέας Νίκος Δαββέτας γεννήθηκε το 1960, στην Αθήνα. Στα γράμματα πρωτοεμφανίσθηκε το 1981, στο περιοδικό Διαγώνιος του Ντίνου Χριστιανόπουλου. Από τότε, έχει εκδώσει επτά ποιητικές συλλογές και επτά πεζογραφήματα. Το βιβλίο του Η Εβραία Νύφη (Κέδρος, 2009) τιμήθηκε το 2010 με το βραβείο μυθιστορήματος της Ακαδημίας - [Η ορχήστρα των χωμάτων / Αποκάλυψη](https://mag.frear.gr/i-orchistra-ton-chomaton-apokalypsi/) - Η ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΤΩΝ ΧΩΜΑΤΩΝ Σκοτώθηκε μ’ ένα παπί κάποιο Σαββάτο ή Κυριακή δεκάξι χρόνων κάπου στα Λιόσια. Φταίγανε, είπαν, οι λακκούβες. Τον ήξερα από το χωριό, που πήγαινα τα καλοκαίρια. Δύο αδέρφια ήτανε πολύ αγαπημένα. Εκείνος ήταν ο μικρός. Σε ένα φέρετρο άσπρο και μικρό σαν διαστημόπλοιο τον είχαν βάλει, και το ’χαν από πάνω - [Μεταφράζοντας… τα πάντα (μέρος τρίτο – και τελευταίο)](https://mag.frear.gr/metafrazontas-ta-panta-br-meros-trito-kai-teleytaio/) - Ξύπνα. Κούνα το κεφάλι σου. Σύνελθε.Άλλαξαν όλα, κι εσύ στην ίδια καρέκλα, στο ίδιο γραφείο, στους ίδιους ρυθμούς;Σύνελθε, σου λέω.Άλλαξαν όλα. Πώς αυτό μπορεί να μείνει ίδιο; Να πού φτάσαμε. Να είναι η μετάφραση το μόνο σταθερό πράγμα στη ζωή σου πια.Το πιο σταθερό ασταθές επάγγελμα. Περαστικά στους ομοιοπαθούντες. Ο καιρός, οι άνθρωποι και τα - [Δύο ποιήματα](https://mag.frear.gr/dyo-poiimata-zervou/) - ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ Βαθύτατα συγκινημένες,σπουδές σωμάτων και ψυχών,τις απαντούσες στ’ ακρογιάλι,στις θορυβώδεις αγορές του άστεωςκαι των τριόδων τους συνωστισμούς.Κι άλλες καλλίφωνες και σπάνιες,τις γνώρισες στα σπουδαστήρια,και στις σχολές και τ’ αρχαιοπωλεία.Όλες μαζί, να συγκροτούν αρμονικάκύκλιους χορούς κι ερωτικά ντουέτα,κομμούς ελληνικούς, χρησμούς,μελίρρυτες παραμυθίες…Ντίβες, να τραγουδούν για θεατέςπου βρέθηκαν σε λάθος αίθουσα,τυλίγονται στη βελουδένια λήθη τουςκι αποχωρούν, όλο - [H πολιτική ως αδύναμη δύναμη](https://mag.frear.gr/h-politiki-os-adynami-dynami/) - Σημειώσεις περί χριστιανικής πολιτικής[1] Το 2008, τη χρονιά την οποία σημάδεψε το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και σήμανε την κλιμάκωση της νεοφιλελεύθερης επέλασης, ο καθηγητής Ραφαέλε Σιμόνε δημοσίευσε το βιβλίο του Το μειλίχιο τέρας. Γιατί η Δύση δεν πηγαίνει προς τα αριστερά[2]. Ο Σιμόνε έθεσε ένα καίριο ερώτημα (γιατί η Αριστερά χάνει έδαφος στη - [Η κρίση της μετανεωτερικότητας](https://mag.frear.gr/i-krisi-tis-metaneoterikotitas/) - 1. Η άποψη ότι οι ταυτότητες σχηματίζονται μέσα από συνειδητές ταυτίσεις μέσω διαλόγου με τον Άλλο, οδήγησε στην πολιτική και στην ηθική ορθότητα, η οποία με τον κοσμοπολιτισμό και τον ατομικισμό της δεν διευκρινίζει ποιοτικά ποιες πτυχές της «ταυτότητας» αφορά και τις ισοπεδώνει με αφηρημένο τρόπο. Η ιδεολογία της «αυθεντικότητας» και της «αυτοπραγμάτωσης» αποδέχεται στο - [Νεκυιόμυθοι (σχέδια καφκικῆς ἀνθρωπολογίας)](https://mag.frear.gr/nekyiomythoi-schedia-kafkikis-anthropologias/) - Οἱ πολλοί περί βόθρον ἐφοίτων ἄλλοθεν ἄλλοςθεσπεσίη ἰαχῆ· ἐμέ δέ χλωρόν δέος ἥρει.Ὅμηρος, Οδύσσεια λ, 42-43. Γιά τόν Ἀντώνη,πού ἔπεσε πρῶτος στή χλόη τοῦ σκοταδιοῦ Τό πρῶτο πρόσωπο Ἤθελα πάντοτε νά γράψω παραβολές κάπως σάν τούς μύθους τοῦ Πλάτωνα ἤ τοῦ Ἰησοῦ, κάποια χωρία τοῦ Δάντη, μερικές ἱστορίες τοῦ Κάφκα, τοῦ Μπόρχες καί τοῦ Καζαντζάκη. - [Ο Γιος της Ελλάδας](https://mag.frear.gr/o-gios-tis-elladas/) - Τον Γιο της Ελλάδας εγώ τον ξέρω. Τον γνώρισα πέρσι το καλοκαίρι στην Αντίπαρο. Κολυμπούσα γυμνή κι αυτός στα ρηχά για χταπόδια. Μου έκανε λιώμα το κεφάλι με το ψαροντούφεκο. Βγήκε να με γαμήσει και δεν ήθελα. Παλέψαμε. Σκόρπισε το κρανίο μου στα βράχια σα μύδι. Τσόφλι, μόρια μαλακά όλα ένα. Κατακόκκινα στον ήλιο μαύρα - [Τα κλασικά γράμματα στη σύγχρονη εκπαίδευση](https://mag.frear.gr/ta-klasika-grammata-sti-sygchroni-ekpaideysi/) - Οι παράμετροι των Αρχαίων Ελληνικών στο Πρόγραμμα Σπουδών Στο Πρόγραμμα Σπουδών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης παρατίθεται μια σειρά από επιλογές που καθιστούν εμφανές ότι οι προθέσεις του εκπαιδευτικού συστήματος ως προς τα Αρχαία Ελληνικά είναι πολυδιάστατες και παραμένουν ιδιαίτερα απαιτητικές. Αυτές οι επιλογές θα μπορούσαν να συνοψισθούν σε τρεις βασικές παραμέτρους: Διδάσκουμε την αρχαία ελληνική γλώσσα, - [Οι κρεμάλες κρέμονται μόνες τους](https://mag.frear.gr/oi-kremales-kremontai-mones-toys/) - Με τον Παύλο λέγαμε για τις κρεμάλες. Με τον Παύλο στα τέλη Μαΐου αρχίσαμε να λέμε για τις κρεμάλες. Για κάνα χρόνο, μόνο χαιρετιόμασταν. Ήμασταν τρόφιμοι του ίδιου καφέ. Δεν ξέρω πότε πέρασε ο καιρός. Σαν τώρα, τον θυμάμαι να έρχεται στο καφέ, κυρίως απογεύματα, Τετάρτες, Πέμπτες με μια τραγιάσκα στο κεφάλι. Ερχότανε με το - [Η τσαέρα](https://mag.frear.gr/i-tsaera/) - Μνήμη Γ.Τ. Τσαέρα τόνενη που ξύλο αντρουκλιάς μες τον ηλιακόν. Μόλις εμπαίναν του σπιθκιού, εβάλαν πάνω της ό,τι εκουβαλούσασιν μιτά τους. Χαρές τζαι μαράζια, ούλλα πας τζείντην τσαέραν. Όταν ήρταν ποδά, μετά τον πόλεμον, με λιοστά προιτζιά εφέραν τζαι την τσαέραν.Τωρά έβαλεν την πουκάτω που την τερατσιάν, κάθεται τζαι συντυχάννει μανιχός του τζαι καρτζίν του - [Αυτός ο Τύπος σώζεται;](https://mag.frear.gr/aytos-o-typos-sozetai/) - Την Πρωτομαγιά, εφημερίδες δεν βγήκαν. Ήταν η μέρα που στο κέντρο της Αθήνας και στο λιμάνι του Πειραιά προκαλούνταν αλλεπάλληλα ανευρύσματα κυκλοφορίας και διαθέσεων, στην Αμερική οι εξεγέρσεις στα πανεπιστήμια φούντωναν, στην Ουκρανία οι στρατιές επελαύναν, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανέβαιναν λουλούδια, τοπία, μαγειρικές και αναπαραγωγή έντυπων άρθρων προηγούμενων ημερών, και στο διάστημα... δεν ξέρω - [Φιλοκτήτης](https://mag.frear.gr/filoktitis/) - Το φαρμάκι που ’χυσε το φίδι στο πόδι του έσβησε τον κόσμο σαν ξαφνική νύχτα να έπεσε, αδιαπέραστη από κάθε φως, κάθε πνοή, κάθε ζωή, κάθε οσμή κι ήχο, κάθε υφή. Υπήρχε﮲ ούτε το φίδι, ούτε το φαρμάκι του, ούτε άλλο τίποτα. Αυτός μονάχα. Μήτε καν – Με τα μάτια ανοιχτά, έβλεπε το βαθύ σκοτάδι. - [Ο πόλεμος της σιωπής – Ποίηση απ’ τα σημάδια των τραυμάτων](https://mag.frear.gr/o-polemos-tis-siopis-poiisi-ap-ta-simadia-ton-traymaton/) - Μετάφραση: Έρη Μακρή Α όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω.Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον. Κ.Π. Καβάφης, «Τείχη» Είναι δύσκολο να βρει κανείς ακόμα και στις κηδείες, ή πίσω απ’ τα θολά παράθυρα των δημοτικών βιβλιοθηκών ή και σε όλα τα τελετουργικά του ύπνου, τη σιωπή. Όλες οι δομημένες ταυτότητες έχουν - [Κωστής Παλαμάς-Εμίλ Λεγκράν. Σχέση διαλόγου](https://mag.frear.gr/kostis-palamas-emil-legkran-schesi-dialogoy/) - Το 1886 αποτελεί έτος σταθμό για τον ποιητή Κωστή Παλαμά. Είναι το έτος που κυκλοφόρησε η πρώτη ποιητική συλλογή του με τον τίτλο Τραγούδια της Πατρίδος μου.[1]Εκδότης, το νεοσύστατο τότε (1885) Βιβλιοπωλείον της «Εστίας». Ιδρυτής του ο Γεώργιος Κασδόνης, στη διεύθυνση του οποίου ήδη από το 1881 είχε περιέλθει και το ομότιτλο αντιπροσωπευτικό περιοδικό της - [Σκώμματι Δύο Εσκεμμένα](https://mag.frear.gr/skommati-dyo-eskemmena/) - Ο ΕΝ ΠΑΝΤΙ (ΕΚ)ΠΑΙΔΕΥΩΝ η σάρκα μαλακή εδώ αρκούντως δε (το«εδώ» πού στάθηκεν πού στόχω ναν σταθ-μεύει δεν εύπεπτος ζυγίζω ενώ πως άλ-λοτε οι φιλόλογοι «πάρτε δουλειά στο σπί-τι» μπανίστε ακανθόθαμνον με «ολίγη»ελευθερία από αιθούσης στρούγκαν ώςπροαύλιον λιβάδι με σκύλον σφυριχτρά-κια πώς μη σικέ ο αγώνας τροπαιοφόρος κ’η πατρίς εφήβων υφαρπάζει την φούνταέφεσιν θα πει - [Κάτι σαν](https://mag.frear.gr/kati-san/) - Βρισκόταν λέει σ’ ένα σκοτεινό υπόγειο γεμάτο βρωμιές και υγρασία. Αυτό το μέρος πρέπει να ήταν κάτι σαν χειρουργείο γιατί παντού υπήρχαν αιχμηρά ιατρικά εργαλεία, ένα στενό σιδερένιο κρεβάτι, μικροσκόπια. Ένας αλλήθωρος, τριχωτός άντρας με λευκή ρόμπα την πλησίασε κρατώντας μια μακριά, ίσα με μισό μέτρο, λεπτή σύριγγα γεμάτη με ένα υπόλευκο, πηχτό υγρό. Αυτό - [Ποιήματα](https://mag.frear.gr/poiimata-6/) - Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ VITALIE CUIF* Τα ζώα γρύλλιζαν στον αχυρώνα θρόιζαν οι φτελιές όταν στην άσπρη καμαρούλα με τον φεγγίτη ένας θεός-ηλιαχτίδα σταλμένη από βιτρώ συννεφιασμένο (με κόπο κράταγε την καταιγίδα ο ουρανός) έπεσε πάνω στην ανοιγμένη Βίβλο που κρατούσα, και τότε διάβασαγραμμένο από τη λάμψη«χαίρε η μήτρα απ’ όπου θα βγειμια διάνοια» «και ποιος - [Η εποχή μας σημαδεύεται από την απουσία των πατεράδων](https://mag.frear.gr/i-epochi-mas-simadeyetai-apo-tin-apoysia-ton-pateradon/) - Συνέντευξη στη Μαριαλένα Σπυροπούλου Ο Μάσιμο Ρεκαλκάτι, Ιταλός φιλόσοφος, ψυχαναλυτής και συγγραφέας, επισκέφτηκε τη χώρα μας το περασμένο φθινόπωρο για να δώσει μια ομιλία στο κέντρο της Αθήνας με αφορμή την κυκλοφορία του νέου βιβλίου με τίτλο Τι απομένει από τον πατέρα; Η πατρότητα στην υπερμοντέρνα εποχή, εκδόσεις Κέλευθος, μτφρ. Χρήστος Πονηρός. Σε αυτή την - [Τι είναι, τι δεν είναι δημοσιογραφία - Μία βιωματική μαρτυρία](https://mag.frear.gr/ti-einai-ti-den-einai-dimosiografia-mia-viomatiki-martyria/) - Ξεκίνησα το ταξίδι στη δημοσιογραφία αρχές δεκαετίας ʼ90. Ήταν ένα ξεκίνημα που δεν διασφάλιζε καταρχάς τίποτα και που θα προϋπέθετε μεγάλο κόπο, πολύμηνη απλήρωτη εργασία και αγωνίες μέχρι το περιβόητο μισθολόγιο –και φυσικά πολλές περιπέτειες και μετά απ’ αυτό. Ανήκα σε μια γενιά για ένα μέρος της οποίας η τηλεόραση και δη τα ιδιωτικά κανάλια - [Ωκεανός](https://mag.frear.gr/okeanos/) - ΩΚΕΑΝΟΣ Πήγα να καρφώσω με τη ματιά μου τη σπείραΜαύρο νερόπου αναδιπλώνεται σε μαύρο νερό, το κύμα Ένα πελώριο γεγονόςΚι όρμησε μέσα μου ο ΩκεανόςΚαι μου ʼκοψε το αίμα –Τα σκοτάδια τ’ άδυτα Καράβια σάπια, αύτανδρα φαντάσματαΜια αντάρα που έκανε να δονίζονταιτα κόκκαλαΟ θάνατος με μολυβένια σιωπήΚι απόκοντα μία μακριά πομπήμε κρόταλα. Έμεινα εκεί στυλωμένος(πιο - [Δύο ποιήματα](https://mag.frear.gr/dyo-poiimata-thomas-ioannou/) - ΕΞ ΑΙΜΑΤΟΣ Θυμάμαι ξυριζόσουναΉρθα κοντά σου και σε ρώτησα«Μπαμπά, με ποια ομάδα είμαστε;»Και μου ‘πες Ολυμπιακός Θεόρατος φαινόσουναΌπως ο Θρύλος στο μυαλό μου Γιατί ήσουν πάντα πιο ψηλόςΚι ήθελα τόσο να σε φτάσω Γι’ αυτό όταν ξυρίζομαιΠροσέχω μην κοπώ Σταγόνα απ’ το αίμα σου μη χάσω ΝΟΣΤΙΜΟΝ ΗΜΑΡ Τα βράδια για να κοιμηθώΣαν παραμύθι μου - [Ευθύνη και αγωνία για το νόημα  ](https://mag.frear.gr/eythyni-kai-agonia-gia-to-noima/) - «Μονάχα ο κοινός θαυμασμός μπροστά στο μυστήριο της ύπαρξης και της ζωής θα μπορέσει να συμφιλιώσει επιστήμες καιθρησκείες, των οποίων η άλογη σύγκρουση αποτελεί την ουσιώδη αιτία της σύγχρονης παρακμής, συνέπεια του γενικευμένου αποπροσανατολισμού» – Paul Diel Υπάρχει αναμφισβήτητα μια θεώρηση, μια διάθεση «επιεικής» και «συγχωρητική» που καταδικάζει το δρων υποκείμενο σε ισόβια αθωότητα. Που - [Η λογοτεχνία στο γαλλικό Γενικό Λύκειο](https://mag.frear.gr/i-logotechnia-sto-galliko-geniko-lykeio/) - Γίνεται συχνά λόγος για το πόσο ανεπαρκής είναι η διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων στο σχολείο. Το ακούγαμε από παλιά, πριν φουντώσει η συζήτηση για την υποβάθμιση των ανθρωπιστικών σπουδών. Βλέποντας πώς εξετάζονται τέτοια μαθήματα σ’ ένα άλλο εκπαιδευτικό σύστημα, μπορεί κανείς να βγάλει κάποια συμπεράσματα για το πώς διδάσκονται. Κάποια προκαταρκτικά. Στη Γαλλία, η είσοδος - [Πέρα από τον συντηρητισμό και τον προοδευτισμό: Ποια πολιτική για το αύριο;](https://mag.frear.gr/pera-apo-ton-syntiritismo-kai-ton-proodeytismo-poia-politiki-gia-to-ayrio/) - Τον Μάρτιο του 2002 είχα γράψει ένα άρθρο στην Αυγή με τίτλο «Συντηρητισμός και Αριστερά», στο οποίο σχολίαζα ορισμένες αναφορές του Άγγελου Ελεφάντη στον συντηρητισμό. Παρότι υποστήριζε πως ο σοσιαλισμός δεν είναι συντηρητική ιδεολογία, ο ίδιος δήλωνε «νεοσυντηρητικός της Αριστεράς» σε ό,τι αφορά τη γλώσσα (ήταν εναντίον, έλεγε, «της γλωσσικής εκπτώχευσης και της πολιτιστικής ομοιομορφίας - [Οι λέξεις, ξανά και ξανά](https://mag.frear.gr/oi-lexeis-xana-kai-xana/) - Νομίζω η κρίσιμη έννοια είναι η ρευστότητα. Τι εννοώ; «Ζούμε στην εποχή που» οι όροι «αριστερά/δεξιά» έχουν χάσει τη λάμψη τους, εάν υποτεθεί πως είχαν τέτοια. Κρίνοντας από τα πολιτικά συναισθήματα ανθρώπων προηγούμενων γενεών, μάλλον κάποτε είχαν μιαν άλλη βαρύτητα που στην πορεία μειώθηκε. Έτσι μού φαίνεται από την καθημερινή χρήση των λέξεων τουλάχιστον, η - [Οκτώ κεράκια και «αφελή» όνειρα
(ή τι λέει ο κόσμος στο Ισραήλ)](https://mag.frear.gr/okto-kerakia-kai-afeli-oneira-i-ti-leei-o-kosmos-sto-israil/) - «Τώρα τι λέει ο κόσμος στο Ισραήλ;» τον ρωτάω. «Γιατί δεν αντιδρούν;» «Κάποιοι αντιδρούν», μου απαντάει λυπημένα. Πριν από μερικούς μήνες αναρωτιόμουν πώς νιώθουν οι Ρώσοι για τον πόλεμο του Πούτιν στην Ουκρανία. Διάβαζα ό,τι έβρισκα για τους Ρώσους αντιφρονούντες που βρίσκονται στη φυλακή ή κατάφεραν να διαφύγουν στο εξωτερικό, που καταδικάστηκαν in absentia ή - [Για την ελληνομάθεια και την ανθρωπιστική παιδεία. Ας σώσουμε ό,τι μπορεί να σωθεί.](https://mag.frear.gr/gia-tin-ellinomatheia-kai-tin-anthropistiki-paideia-as-sosoyme-oti-mporei-na-sothei/) - «Γίνε αυτός που είσαι με τη βοήθεια της μάθησης».Πίνδαρος[1] «Κάθε ακαλλιέργητος άνθρωπος είναιη καρικατούρα του εαυτού του».Φρειδερίκος Σλέγκελ[2] «Το να μην μπορέσουμε, ίσως κάποτε μας συγχωρεθεί·το να μην προσπαθήσουμε, ποτέ».Δημήτρης Πικιώνης[3] Τι χρειάζεται ακόμα η ανθρωπιστική παιδεία και για ποιον λόγο; Ποια μόρφωση χρειαζόμαστε, πώς να την επιτύχουμε ή μάλλον: πώς να τη σώσουμε; Πριν - [Το αυγό](https://mag.frear.gr/to-aygo/) - Μετάφραση: Αναστάσιος Θεοφιλογιαννάκος Στον κήπο της Βασιλικής Έπαυλης, ο Διεθνής Κυανούς Σταυρός οργάνωσε ένα μεγάλο κυνήγι αυγού για παιδιά έως 12 ετών. Το εισιτήριο, είκοσι χιλιάδες λίρες. Τα αυγά κρύβονταν κάτω από σωρούς σανού. Ύστερα δινόταν το σύνθημα της εκκίνησης. Κι όλα τα αυγά, που ένα παιδί κατάφερνε να ξετρυπώσει, ήταν δικά του. Αυγά όλων - [Μια «Φόνισσα» αντιπαπαδιαμαντική](https://mag.frear.gr/mia-fonissa-antipapadiamantiki/) - Η Φόνισσα (2023), βασισμένη στη νουβέλα του Παπαδιαμάντη, είναι η πρώτη ταινία της Εύας Νάθενα και η τρίτη ταινία της εταιρείας παραγωγής «Tanweer», μετά την Ευτυχία (2019, σκην. Άγγελος Φραντζής) και τη Σμύρνη μου αγαπημένη (2021, σκην. Γρηγόρης Καραντινάκης). Και οι τρεις ταινίες της εταιρείας έχουν κοινά χαρακτηριστικά: είναι ιστορικές, πολυδάπανες, και με κεντρικές ηρωίδες - [Διάλογος περί πολιτειακής ευδαιμονίας](https://mag.frear.gr/dialogos-peri-politeiakis-eydaimonias/) - Σύντομο σημείωμα περί Διαλόγου Το κείμενο που ακολουθεί είναι το αρχικό κεφάλαιο ενός φιλοσοφικού διαλόγου που άρχισα να γράφω πριν είκοσι πέντε περίπου χρόνια περί πολιτειακής και συνεπώς ατομικής ευδαιμονίας. Στην αφετηρία του ο διάλογος αυτός συνιστά μια προσπάθεια να αναβιώσει η τέχνη της συζήτησης με κέντρο ορισμένα θεμελιακά ζητήματα της σύγχρονης σκέψης μέσα από - [Η Ενδεκάτη Θέση για την ανθρωπιστική παιδεία και η βελανιδιά του Γκαίτε](https://mag.frear.gr/i-endekati-thesi-gia-tin-anthropistiki-paideia-kai-i-velanidia-toy-gkaite/) - Την άνοιξη του 1845 ο νεαρός Καρλ Μαρξ έγραψε στις Βρυξέλλες τις λεγόμενες «Θέσεις για τον Φόυερμπαχ» (Thesen über Feuerbach), οι οποίες εκδόθηκαν post mortem από τον Ένγκελς το 1888.[1] Από τις ένδεκα συνολικά θέσεις οι δέκα μάλλον σαρώθηκαν από τη λήθη. Η ενδέκατη όμως, που είναι και η συντομότερη όλων, δεν ξεχάστηκε ποτέ: «Οι - [Η ελευθερία του καφκικού παραλογισμού](https://mag.frear.gr/i-eleytheria-toy-kafkikoy-paralogismoy/) - Φαντάζομαι θα έχετε ακούσει την φράση «Το γεγονός ότι είσαι παρανοϊκός δεν σημαίνει ότι δεν σε κυνηγάνε». Μέχρι πρότινος μου είχε κάτσει η εσφαλμένη εντύπωση ότι η φράση αυτή ανήκει στον Φραντς Κάφκα. Η φράση είναι του Αμερικανού πεζογράφου Τζόζεφ Χέλλερ, ο οποίος έγινε γνωστός για ένα μόνο έργο του, το αντιπολεμικό μυθιστόρημα της δεκαετίας - [Μια εικόνα, χίλιες λέξεις, Ι](https://mag.frear.gr/mia-eikona-chilies-lexeis-david-bailly/) - Ποιος καλλιτέχνης δεν αισθάνεται άβολα όταν ανακαλύπτει τυχαία έναν ολοκληρωμένο δημιουργό, για του οποίου την ύπαρξη και το έργο δεν είχε μέχρι τότε την παραμικρή ιδέα; Τη στιγμή που η αμηχανία –κάπως χαιρέκακα– βιάζεται να μετατραπεί σε ντροπή, ένας μηχανισμός εκλογίκευσης τίθεται αυτόκλητα σε λειτουργία μέσα του και τον γλιτώνει, θυμίζοντάς του πόσο εύκολα μπορεί - [Σκόρπια σχόλια πάνω στο έργο του Ουελμπέκ](https://mag.frear.gr/skorpia-scholia-pano-sto-ergo-toy-oyelmpek/) - Ξεκαθαρίζω από την αρχή τις προθέσεις μου. Είμαι σκληρός φαν του Ουελμπέκ. Τον θεωρώ ως τον πλέον σημαντικό συγγραφέα της Ευρώπης και του δυτικού κόσμου γενικότερα ενώ ο κεντρικός προβληματισμός που διατρέχει το σύνολο του έργου του, ένας προβληματισμός αληθινά σπαρακτικός και ταυτόχρονα γεμάτος τρυφερότητα: ο άνθρωπος στο δυτικό κόσμο, όχι μόνο δεν έχει κανένα - [Για το Στην τρέλα της Τζόυ Σορμάν](https://mag.frear.gr/gia-to-stin-trela-toy-tzoy-sorman/) - Τζόυ Σορμάν, Στην τρέλα, μτφρ. Αριάδνη Μοσχονά, εκδ. Πόλις, Αθήνα 2023. Επισκεπτόμενη επί έναν χρόνο, κάθε Τετάρτη, μία πτέρυγα ενός δημόσιου ψυχιατρείου, η Τζόυ Σορμάν συνομίλησε με ασθενείς και νοσηλευτικό προσωπικό, παρατήρησε τους χώρους, ιχνηλάτησε τις καθημερινές ρουτίνες και κατόρθωσε να σκιαγραφήσει στο βιβλίο της, Στην τρέλα, τα μοτίβα της ζωής σε ένα ψυχιατρείο με - [«Θαράπαψη» (παρηγοριά, γιατρειά, χαρά) – Κάλπη](https://mag.frear.gr/tharapapsi-parigoria-giatreia-chara-kalpi/) - Μαρία Βαχλιώτη, Κάλπη, Μελάνι, Αθήνα 2023. Κι’ έτσι θα φανερωθή όλος ο κόσμοςκάθε γένους και κάθε βαθμού… της γυναίκας. Ο Δεκέμβρης (εκτός απ’ όλα τ’ άλλα –γιατί κυρίως κάτι άλλο είναι ο Δεκέμβρης) είναι ένας μήνας με γεμάτα βιβλιοπωλεία και πολλές νέες κυκλοφορίες –τόσες που δεν ξέρεις πού να πρωτοκοιτάξεις. Γι’ αυτό μερικές (περισσότερο ανυπόμονες - [Γιὰ τὸν Σκοτεινὸ καθρέφτη τοῦ Νίκου Λάζαρη](https://mag.frear.gr/gia-ton-skoteino-kathrefti-toy-nikoy-lazari/) - Νίκος Λάζαρης, Σκοτεινὸς καθρέφτης, Κουκκίδα, Ἀθήνα 2022. Ὁ Σκοτεινὸς Καθρέφτης εἶναι τὸ ἕβδομο αὐτόνομο ποιητικὸ βιβλίο τοῦ γνωστοῦ ποιητῆ καὶ κριτικοῦ Νίκου Λάζαρη καὶ τὸ πρῶτο μετὰ τὴν ἔκδοση τοῦ 2007 Ἡ ἔνταση εἶναι διαρκής, ὅπου ἔχουν συγκεντρωθεῖ τὰ ἕξι προηγούμενα, συνοδευόμενα ἀπὸ τέσσερα «ἀδέσποτα» ποιήματα. Ὅπως τὸ Ἐρωτογράφημα τοῦ 1981, ὁ Σκοτεινὸς Καθρέφτης εἶναι - [Γράμμα στὴ Μητέρα](https://mag.frear.gr/gramma-sti-mitera/) - Du bekamst für mich das Rätselhafte, das alle Tyrannen haben, deren Recht auf ihrer Person, nicht auf dem Denken begründet ist. Ἀγαπημένη μου μαμά, ῎Εχουν περάσει πάνω ἀπὸ τριάντα χρόνια ἀπὸ τὴν τελευταία φορὰ ποὺ σοῦ ἔστειλα γράμμα. Τότε ἤμουν στὸν στρατὸ καὶ ὅλοι οἱ φαντάροι γράφαμε γράμματα, ἴσως ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχαν ἀκόμη κινητὰ τηλέφωνα, - [Πικραμύγδαλα](https://mag.frear.gr/pikramygdala/) - Πρώτες μέρες του Γενάρη και η μυγδαλιά ήταν κιόλας έτοιμη να ανθίσει χωρίς να έχει παγώσει το αίμα της, ούτε μια φορά, αυτόν τον χειμώνα που έμοιαζε περισσότερο με άνοιξη. «Μη βιάζεσαι, θα ʼρθει όψιμα ο χιονιάς και θα σε κάψει, έτσι άμαθη που είσαι». Σκούπισε την πάχνη από το τζάμι, μπήκε στο αγροτικό και - [Σκυλί του σινεμά](https://mag.frear.gr/skyli-toy-sinema-8/) - Αγαπημένο μου ημερολόγιο(Caro diario)1993Σκηνοθεσία: Nάνι ΜορέτιΗθοποιοί: Νάνι Μορέτι, Τζένιφερ Μπιλς, Ρενάτο Καρπεντιέρι Με τρόπο πολύ απλό–που είναι και το πιο δύσκολο–ο λόγος γίνεται εικόνακαι η εικόνα μάς οδηγεί εκείπου ο μουσάτος με τη βέσπα αγάπησε.Οι Ιταλοί μπορούν και αγαπούντους τόπους, τις εξαιρετικές μουσικέςκαι το ημερολόγιό τους.Κι εμείς μπορούμε.Ίσως πιο πολύ. Τα μήλα του Αδάμ(Adam’s Apples)2005Σκηνοθεσία: - [Οι προοδευτικοί ονειρεύονται την τυραννία](https://mag.frear.gr/oi-proodeytikoi-oneireyontai-tin-tyrannia/) - Μετάφραση: Γιώργος Πινακούλας – Θοδωρής Σταμάτης Γράφοντας το 1934, ο Πωλ Βαλερύ παρατηρούσε ένα «αξιοσημείωτο γεγονός», «ότι η δικτατορία εμφανίζεται τώρα μεταδοτική, όπως ήταν άλλοτε η ελευθερία»[1]. Ο σύγχρονος κόσμος, έλεγε ο Γάλλος ποιητής και δοκιμιογράφος, αναζητούσε «μια οικονομία, μια πολιτική, μια ηθική, μια αισθητική, και μάλιστα μια θρησκεία –ίσως και μια λογική»[2]. Η Ευρώπη - [Εγνατία](https://mag.frear.gr/egnatia/) - 1. Σκοτεινή επαρχία ξεχασμένη από τον Θεό, βροχερό μετείκασμα της παιδικής ηλικίας. Εδώ πέρασα τα παιδικά και τα εφηβικά μου χρόνια ανάμεσα σε χριστιανούς, μουσουλμάνους και τσιγγάνους και τώρα, έπειτα από μισό και πλέον αιώνα, ο φθορισμός του καιρού με πηγαίνει πίσω, σε μια εποχή που μοιάζει με αδιαπέραστη ομίχλη, λες κι όσες εικόνες ανακαλεί - [Αυτά τα ποιήματα μας ξέρουν](https://mag.frear.gr/ayta-ta-poiimata-mas-xeroyn/) - I.Μερικές φορές μπερδεύομαιΔεν ξέρω αν μου λείπεις εσύή το νερό II.Κι όμωςτα είδαστο χορτάριδίπλα δίπλαπέλματα γυμνάστη δροσιά III.Τα παιχνίδια του δάσους μαςείναι μυστικά μονοπάτιαμουσικές που ξεπηδούν πίσω από θάμνουςφώτααπρόσμεναλίγο πριν το χάραμα Τα παιχνίδια του δάσους μαςμοιάζουνμε αγκαλιέςβαθύ σκοτάδιγλυκό πέρασμα Σ’ ακολουθώ τρέχοντας και γελώνταςκι έπειτα μπλεγμένοικυλιόμαστεκατεβαίνονταςτην πράσινη πλαγιάγελώντας με άγριες δαγκωνιέςγλυκά ζυγίσματαπαντούστο στόμαστους ώμουςστη - [Αιχμηρά τοπία](https://mag.frear.gr/aichmira-topia/) - ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Στον δρόμο προς τα πράγματαέχασα τη ζωήστον δρόμο προς τις λέξειςέχασα τη γλώσσαΌλο ταξίδευα και ταξίδευαγια να μην σκουριάζωΑνέβηκα κορφές, πάτησα βυθούςείδα βουνά να σκάνενα σκεπάζουν την κωμωδίατων ανθρώπωνθάλασσες να καταβροχθίζουντην ψαροκασέλα την έπαρσηχόρεψα το βαλςγια τη μικρή ανθρωπότητακολύμπησα σε ανθεστήριες μούχλεςψυχικά απόβληταείδα ανθρώπους προτούμαγαρίσουνπεθαμένους προτού γεννηθούντον homo sapiensνα σφαδάζει στο αποτρόπαιοβάθος τουτη μάταιη - [Ποιήματα](https://mag.frear.gr/poiimata-5/) - ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΠΟΥ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ Αν κάποτε έπρεπε να γράψω μια επιστολή σ’ έναννέο ποιητή, θα του παρέδιδα απλώς μια σελίδακατάλευκη. Τη ζωή μου την ξόδεψα σε ακατανόηταοράματα. Ονειρεύτηκα το χυμένο αίμα του πατέρα μουκαι τα ολόγυμνα στήθη της μητέρας μου στο σκοτάδι.Χέρι τυφλού χάραξε αυτές τις αινιγματικές λέξειςπάνω στην πέτρα. Η ποίηση, αγαπητοί, είναι όπωςακριβώς η - [Γιατί είμαι τώρα Χριστιανή](https://mag.frear.gr/giati-eimai-tora-christiani/) - Μετάφραση: Κώστας Δούσης Το 2002 ανακάλυψα μια διάλεξη του 1927 του Μπέρτραντ Ράσελ, με τίτλο «Γιατί δεν είμαι Χριστιανός». Δεν μου πέρασε απ’ το μυαλό, καθώς διάβαζα το κείμενο, ότι μια μέρα, σχεδόν έναν αιώνα αφότου το ανέγνωσε στο παράρτημα της National Secular Society στο Νότιο Λονδίνο, θα αναγκαζόμουν να γράψω ένα δοκίμιο με τον - [Αναπολώντας τη Λουίζ Γκλικ (1943–2023)](https://mag.frear.gr/anapolontas-ti-loyiz-gklik-1943-2023/) - Συναντήσεις με μια μεγάλη ποιήτρια Μετάφραση: Έρη Μακρή Είχαμε ακούσει ότι ήταν άρρωστη, όμως και πάλι ήταν σοκαριστικό όταν την Παρασκευή άρχισαν να φτάνουν μηνύματα από φίλους πως η ποιήτρια Λουίζ Γκλικ είχε πεθάνει. Όλοι πεθαίνουν και η Γκλικ ήταν ογδόντα ετών, με μια ζωή γεμάτη από εξαιρετικές επιτυχίες και εντυπωσιακή αναγνώριση, οπότε γιατί αυτό - [Όλες οι ανηφοριές του κόσμου](https://mag.frear.gr/oles-oi-anifories-toy-kosmoy/) - ΟΛΕΣ ΟΙ ΑΝΗΦΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Αυτή – μοναχή της απ’ το μπαλκόνι της κοιτάειμε το νυφικό της Κασσάνδραςκαι τα μαλλιά της θολάόπως έχουν γίνει τώραΠερνούν από πάνω τηςόλα τα αεροπλάνα του κόσμου Αυτοί – ξαπλωμένοι στη θρυμματισμένηπέτρα του χρόνουνυκτώνουν την ελπίδα πως αύριοπάλι έτσι αγκαλιασμένοι θα ʼναιΠερνούν από πάνω τουςόλα τα αεροπλάνα του κόσμου Αυτή - [Για τη Μαρία Λαϊνά (1947-2023)](https://mag.frear.gr/gia-ti-maria-laina-1947-2023/) - Η Μαρία… Η αέρινη Μαρία… Πέταξε πια προς τα διάφανα πλάσματα, στα οποία ανέκαθεν ανήκε. Μένουν εδώ, στο πέρα από τη θνητότητα σώμα των στίχων της, το ασκητικό της πνεύμα, η απαράμιλλη δεξιοτεχνία των υπαινιγμών, η άκρα οικονομία των δηλώσεων και των συνδηλώσεων της ποιητικής της, εκείνο το τόσο προσωπικό της στοιχείο της υποβολής και - [Αλήθεια και ψεύδος. Το παράδειγμα του Πικάσο](https://mag.frear.gr/alitheia-kai-pseydos-to-paradeigma-toy-pikaso/) - «Οτιδήποτε μπορείς να φανταστείς είναι αληθινό»Pablo Picasso Μέσα στη μακραίωνη ιστορία της η τέχνη μιμείται πολύ συχνά τη φύση και ακόμα συχνότερα διδάσκεται από αυτή. Ποτέ όμως, σε αντίθεση με τις αλαζονικές απόπειρες της επιστήμης, δεν προσπάθησε να την αντικαταστήσει ή να την εξουσιάσει. Στέκει σε απόσταση ασφαλείας από τη φύση υιοθετώντας, κατά κανόνα, μόνο - [Ορφέας και Ευρυδίκη](https://mag.frear.gr/orfeas-kai-eyrydiki/) - Ο Ορφέας δεν θέλησε ποτέ καμία άλλη εκτός από την Ευρυδίκη. Τη γυναίκα που έχασε, επειδή δεν μπόρεσε να ελέγξει την αδυναμία του. Περπατούσαμε κορμιά στριμωγμένα ανάμεσα σε άλλα κορμιά στριμωγμένα, άγγιζα την πίσω τσέπη του τζιν σου μη σε χάσω, μου έδινες το χέρι σου μη με χάσεις, κάτω από έναν ουρανό πολύχρωμα - [Αlways](https://mag.frear.gr/always/) - Η Αντιγόνη ζούσε σ᾽ ένα πολύ μικρό διαμέρισμα. 30τμ. όλο κι όλο. Ούτε μικρή ήταν σε ηλικία, ώστε να δικαιολογεί μια τέτοια επιλογή, ούτε αντιμετώπιζε στενότητες. Όμως, έτσι τα έφερε η ζωή, μα κυρίως έτσι την έβλεπε τη ζωή της, και πήγε και στριμώχτηκε σ’ ένα στούντιο, του δευτέρου ορόφου. Ένα χρόνο αφού μετακόμισε σε - [Τέσσερα ποιήματα](https://mag.frear.gr/tessera-poiimata-polvani/) - Μετάφραση από τα ιταλικά: Σωτήρης Τριβιζάς ΤΗ ΜΕΡΑ ΠΟΥ ΘΑ ΠΕΘΑΝΩ Μαμά, τη μέρα που θα πεθάνωο ουρανός θα συνεχίσει να είναιξεδιάντροπα γαλάζιος;Κι η θάλασσα να μουρμουρίζειτις αλμυρές και σκοτεινές της λέξεις;Τη μέρα που θα πεθάνωοι σκύλοι θα κουνάνε την ουρά τους;Θα σαλιγκαρίζουν τα σαλιγκάρια, και οι γάτοι,οι γάτοι θα γατίζουν;Μαμά, τη μέρα που θα - [Ο σημερινός ατομισμός της οικονομικής και τεχνολογικής «προόδου»](https://mag.frear.gr/o-simerinos-atomismos-tis-oikonomikis-kai-technologikis-proodoy/) - Πριν από την αποτύπωση των στοιχείων του σημερινού ατομισμού είναι, νομίζω, χρήσιμη μία ακροθιγής αναφορά στην θεώρηση του ατόμου από τους αρχαίους μέχρι τους νεότερους χρόνους. Ι. Ανορθόδοξη ή ιστορική αναφορά Στην ελληνική αρχαιότητα, εξαιρουμένης της μη ανθρώπινης, κοσμογονικής προσέγγισης της εννοίας του ατόμου (Δημόκριτος και Επίκουρος), ο Πρωταγόρας με τη φράση του «χρημάτων πάντων - [Συμβουλές για τη διδασκαλία της ποίησης](https://mag.frear.gr/symvoyles-gia-ti-didaskalia-tis-poiisis/) - Ελεύθερη απόδοση: Δημήτρης Αγγελής Διδάσκω σε ένα πολύ επιλεκτικό κολέγιο αυτές τις μέρες και πριν απ’ αυτό δίδαξα σ’ ένα επίσης αρκετά επιλεκτικό. Έλειψα για λίγο από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση κι επέστρεψα πρόσφατα στις χαρές και τις ακαμψίες της μέσω του μεγαλύτερου γιου μου, που βρίσκεται τώρα στο τέλος της. Έτσι, όταν οι επιμελητές του - [Στο Night-Club των Συνειρμών, XVIΙΙ](https://mag.frear.gr/sto-night-club-ton-syneirmon-xviii/) - …κι αφού το πιούμε και αυτό, το δέκατο όγδοο ιρλανδέζικο ουίσκι, φίλε μου Βασίλη, αφού το σφίξουμε όπως έλεγε και μια φίλη μου, ναι, έτσι έλεγε, να σφίξουμε κάνα ουίσκι έλεγε, κι αφού φουμάρουμε το σιγαρέτο μας το άφιλτρο, λέω να πιάσουμε να γράφουμε ένα εγκώμιο στον έρωτα, έναν εκθειασμό της αγάπης, μια celebration της - [«…Σαν δροσερό αεράκι»](https://mag.frear.gr/san-drosero-aeraki/) - To 1966 ο Πίτερ Μπρουκ σκηνοθέτησε το US, μια παράσταση με θέμα τον πόλεμο του Βιετνάμ. Η δράση κορυφωνόταν όταν ένας από τους ηθοποιούς έβαζε φωτιά σε κάτι πεταλούδες. Ένα βράδυ λοιπόν –θυμάται η Γκλέντα Τζάκσον, που συμμετείχε στην παράσταση– μια γυναίκα σηκώθηκε από τις πρώτες θέσεις και ανέβηκε στη σκηνή του Aldwych Theater. Ήταν μεταξύ - [Για την Ηθική της αγάπης και πολιτική πράξη του Σταύρου Ζουμπουλάκη](https://mag.frear.gr/gia-tin-ithiki-tis-agapis-kai-politiki-praxi-toy-stayroy-zoympoylaki/) - Σταύρος Ζουμπουλάκης, Ηθική της αγάπης και πολιτική πράξη, Πόλις, Αθήνα 2023. Το έργο του Σταύρου Ζουμπουλάκη εξερευνά κυρίως τη συνύπαρξη της δημοκρατίας ως πολιτικού συστήματος με την αγάπη ως ηθικό περιεχόμενο, με αφορμή τη σκέψη σημαντικών στοχαστών, όπως οι Ζακ Μαριταίν, Σιμόν Βέιλ, Αλβέρτος Σβάιτσερ, Πωλ Ρικαίρ, Χανς Γιόνας, Έττυ Χίλλεσουμ, Σαούλ Φρηντλαίντερ, Τζορτζ Όργουελ, - [Για το Ψηλαφώντας τον άνθρωπο του μέλλοντος της Σωτηρίας Ορφανίδου](https://mag.frear.gr/gia-to-psilafontas-ton-anthropo-toy-mellontos-tis-sotirias-orfanidoy/) - Σωτηρία Ορφανίδου, Ψηλαφώντας τον άνθρωπο του μέλλοντος. Μια αναζήτηση ταυτότητας στην εποχή του Ψηφιακού Υπαρξισμού και της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης, Διαδρομή 2023. Το έργο της Σωτηρίας Ορφανίδου ταυτοχρόνως αποτελεί έναν διεξοδικό οδηγό για τον άνθρωπο του παρόντος και του μέλλοντος, καθώς αναπτύσσει τις ανθρωπολογικές επιπτώσεις που θα έχει η 4η βιομηχανική επανάσταση, αλλά και καταθέτει - [Για το Λίγα λόγια για μένα της Καλλιρρόης Παρούση ](https://mag.frear.gr/gia-to-liga-logia-gia-mena-tiskallirrois-paroysi/) - Καλλιρρόη Παρούση, Λίγα λόγια για μένα, Τόπος, Αθήνα 2023. Το μυθιστόρημα της Καλλιρρόης Παρούση πραγματεύεται τη σχέση ανάμεσα στη ζωή και τη λογοτεχνική γραφή ή, για την ακρίβεια, την πάλη ανάμεσα στη λογοτεχνία, τη ζωή, τον θάνατο και την ανάσταση. Πρόκειται για ένα ανοικτό άθλημα, καθώς η λογοτεχνία μπορεί να επιτελέσει πολύ διαφορετικές σχέσεις με - [Για το Ψυχή παντού του Στέλιου Ράμφου](https://mag.frear.gr/gia-to-psychi-pantoy-toy-stelioy-ramfoy/) - Στέλιος Ράμφος, Ψυχή παντού. Πέντε ομιλίες για τον Φρόυδ, Αρμός, Αθήνα 2023. Το βιβλίο του Στέλιου Ράμφου προκύπτει από πέντε ομιλίες του όπου διαπραγματεύεται τις ανθρωπολογικές προεκτάσεις της ψυχανάλυσης του Σίγκμουντ Φρόιντ και τρόπον τινά τίθεται σε συνέχεια προηγούμενου βιβλίου για τα όνειρα των Ελλήνων στην αρχαία, βυζαντινή και νεώτερη εποχή (Η Ελλάδα των ονείρων. - [Η νέκυια της νεωτερικότητας](https://mag.frear.gr/i-nekyia-tis-neoterikotitas/) - Λαμπριάνα Οικονόμου, Νικόπολη, εκδ. Κοβάλτιο, Αθήνα 2023. Τον Απρίλιο του 2023 οι εκδόσεις Κοβάλτιο παρουσίασαν τη Νικόπολη της Λαμπριάνας Οικονόμου (1983), ένα βιβλίο που περιλαμβάνει μόλις τριάντα ποιήματα, είκοσι εννέα άτιτλα, αριθμημένα (1-29) και ολιγόστιχα και ένα εξίσου σύντομο πεζό με διακριτές ενότητες, τον «Κλήδονα», που χρωστά το όνομά του στο ομώνυμο έθιμο. Η Νικόπολη - [Ένας δύσκολος μύθος. Η Πασιφάη στη νεοελληνική λογοτεχνία του 20ού αιώνα](https://mag.frear.gr/enas-dyskolos-mythos-i-pasifai-sti-neoelliniki-logotechnia-toy-20oy-aiona/) - Μαίρη Μικέ, Ανθεκτική εκκρεμότητα. Ο μύθος της Πασιφάης σε νεοελληνικά λογοτεχνικά κείμενα του 20ού αιώνα, Gutenberg, Αθήνα 2022. Η αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία σαγηνεύει στη διάρκεια των αιώνων συγγραφείς και καλλιτέχνες ορίζοντας ένα σταθερό, αέναα επισκέψιμο διακείμενο και δημιουργώντας παράλληλα ένα τεράστιο και ανεξάντλητο πλέγμα σημασιολογικών διασταυρώσεων: εντός του νεότερες επεξεργασίες του μύθου ανακαλούν - [«Signori, da capo!»[1]](https://mag.frear.gr/signori-da-capo1/) - Έχουν περάσει 2-3 αιώνες από τον καιρό που οι μουσικοί μιας ορχήστρας δεν ήταν άλλο από υπηρέτες με μουσικά καθήκοντα στην αυλή κάποιου ευγενούς ή αρχιεπισκόπου. Από τότε έχουν αλλάξει αρκετά πράγματα, τα σχετικά μικρά μουσικά σύνολα των μακρινών εκείνων εποχών έχουν μεταβληθεί σε σύγχρονες συμφωνικές ορχήστρες με 50 έως 100 μουσικούς κατά μέσο όρο, - [Για την Ιδέα της Ευρώπης του Τζωρζ Στάινερ](https://mag.frear.gr/gia-tin-idea-tis-eyropis-toy-tzorz-stainer/) - Τζωρζ Στάινερ, Η ιδέα της Ευρώπης, μετάφραση Θάνος Σαμαρτζής, Δώμα, Αθήνα 2021. Οι εκδόσεις «Δώμα» συνεχίζουν να μας εκπλήσσουν με την έκδοση άρτια μεταφρασμένων βιβλίων που αιτούνται, με επαρκέστατα διαπιστευτήρια, μία θέση στη βιβλιοθήκη μας. Η σειρά Αστικά έχει ήδη παρουσιάσει δύο μελετήματα του Μαξ Βέμπερ, καθώς και την εκτενή μελέτη της Σέρι Μπερμαν Η - [Σοβαρότητα και γελοιότητα στην ποίηση](https://mag.frear.gr/sovarotita-kai-geloiotita-stin-poiisi/) - «Προτιμώ τη γελοιότητα του να γράφω ποίηση από τηγελοιότητα του να μην το κάνω» – Wisława Szymborska«Η αληθινή σοβαρότητα είναι κωμική» – Nicanor Parra Όταν η ποίηση δεν είναι χόμπι, συνήθως ο ποιητής μετατρέπεται σε ψώνιο. Τι θα πει «χόμπι»; Χόμπι θα πει οικειοθελής δραστηριότητα που ασκείται από ευχαρίστηση κατά τη διάρκεια του ελεύθερου χρόνου και - [Σελίδες ημερολογίου](https://mag.frear.gr/selides-imerologioy-11/) - Κυριακή, 20 Μαΐου 1999: Σπίτι ως το βράδυ, προσπαθώ να συγκεντρώσω τα χαρτιά για την εφορία, καταχωνιασμένα ένας Θεός ξέρει σε τι απίθανα σημεία. Μια δουλειά κυριολεκτικά ανυπόφορη. Όταν κατορθώνω να τα μαζέψω, τα πηγαίνω στου Φωστιέρη. Βράδυ σε Μαρίνα Καραγάτση, προκειμένου να κάνουμε το κείμενο για τον Ανδρέα Εμπειρίκο, παρόντος του φίλου της, και φίλου - [Ο Σεφέρης μεταφράζει Αισχύλο](https://mag.frear.gr/o-seferis-metafrazei-aischylo/) - Τόσο από δικές του επεξηγηματικές σημειώσεις όσο και μέσω του ερευνητικού μόχθου πλειάδας μελετητών γνωρίζουμε πόσο πολύ επηρεάστηκε ο Σεφέρης από τον Αισχύλο. Μπορούμε δε άφοβα να πούμε ότι πρόκειται για κλασική περίπτωση εκλεκτικής συγγένειας. Στις Μεταγραφές του συναντάμε τη μετάφραση δύο αποσπασμάτων από τραγωδίες του Αισχύλου: τους πρώτους 101 στίχους του Αγαμέμνονα και τους - [Γλώσσα έθιμο εθίμων: Σκάβοντας στα θεμέλια της στήλης](https://mag.frear.gr/glossa-ethimo-ethimon-skavontas-sta-themelia-tis-stilis/) - Ήταν Φεβρουάριος του 1989, όταν ο Κώστας Τσιρόπουλος καθιέρωσε στην ιστορική Ευθύνη (τχ. 206) τη μόνιμη στήλη «Γλώσσα έθιμο εθίμων». Άλλωστε, και ο υπότιτλος του περιοδικού ήταν «Περιοδικό Ελευθερίας και Γλώσσας», το δίδυμο της μόνιμης έγνοιας του Σολωμού. Τη στήλη εγκαινίασαν η Ιουλία Ιατρίδη και ο Π.Β. Πάσχος. Δύο μήνες αργότερα, στο τεύχος 208, εντάχθηκα - [Η (γεω)πολιτική αρχίζει να εμφανίζεται σιγά-σιγά σε πρώτο πλάνο](https://mag.frear.gr/i-geopolitiki-archizei-na-emfanizetai-siga-siga-se-proto-plano/) - Α. Η συστηματική μελέτη της εξέλιξης των ιστορικών γεγονότων, των τελευταίων 40 χρόνων, που συναπαρτίζουν το σύγχρονο φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης, μας παρέχει την δυνατότητα να αντιληφθούμε τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονται, τεμνόμενα, τα διάφορα υποσυστήματα του κοινωνικού γίγνεσθαι, δηλαδή το κοινωνικό, το ιδεολογικό και το οικονομικό και με την συντονιστική και συνεκτική δράση του - [Το βασίλειο του μίσους](https://mag.frear.gr/to-vasileio-toy-misoys/) - Σε ένα διήγημα του 1956 με τίτλο «Γράμμα από τη Γάζα», ο δολοφονημένος από τη Μοσάντ Παλαιστίνιος συγγραφέας Ghassan Kanafani περιέγραψε την περιοχή του ως «πιο αποπνικτική κι από το μυαλό ενός κοιμώμενου που βρίσκεται στη μέγγενη ενός τρομακτικού εφιάλτη, με την ιδιαίτερη μυρωδιά των σοκακιών, τη μυρωδιά της ήττας και της φτώχειας». Όταν οι - [Τραγικό το τίκτειν, τραγική η ατεκνία](https://mag.frear.gr/tragiko-to-tiktein-tragiki-i-ateknia/) - Αυτές τις ημέρες προβάλλεται στους κινηματογράφους η πρώτη ταινία της Εύας Νάθενα, η Φόνισσα. Το έργο αποτελεί μια μεταφορά του ομώνυμου «κοινωνικού μυθιστορήματος» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, όπως σημειώνει ο ίδιος στον υπότιτλο. Το βιβλίο χωρίζεται σε 17 κεφάλαια και αρχικά δημοσιεύθηκε στα Παναθήναια, σε συνέχειες από τον Ιανουάριο ως τον Ιούνιο του 1903. Εκδόθηκε το - [Ζωύφια](https://mag.frear.gr/zoyfia/) - «Νά πώς άρχισε». «Ποζάτος, ο τροφαντός Μπακ Μάλλιγκαν πρόβαλε στο κεφαλόσκαλο, κουβαλώντας ένα μπολ με αφρό ξυρίσματος που πάνω του ήταν ακουμπισμένα σταυρωτά ένας καθρέφτης και ένα ξυράφι». «Για χρόνια πλάγιαζα νωρίς». «Από όπου, κατά τρόπο αξιοσημείωτο, δεν προκύπτει τίποτε». «Η κυρία Νταλογουέι είπε θα τα αγοράσει η ίδια τα λουλούδια». «Είναι κατά βάθος τραγική - [Κάφκα: Η πληγή και η πείνα](https://mag.frear.gr/kafka-i-pligi-kai-i-peina/) - «Σας αρέσει το γράψιμό του;» ρωτάει ο συγγραφέας Γουιλ Σελφ, καθισμένος κατάχαμα δίπλα στον τάφο του Κάφκα, τις τρεις τουρίστριες που τραβούν φωτογραφίες του μνήματος. «Δεν το ξέρουμε, το γράψιμό του» απαντούν εκείνες. «Δεν έχουμε διαβάσει τα βιβλία του.» «Τότε γιατί ήρθατε εδώ;» «Μα γιατί είμαστε στην Πράγα!» «Ναι, ίσως αυτό ταιριάζει πιο πολύ...» μουρμουρίζει - [Η πρόσληψη του Κάφκα στη Δύση (1950-1960). Φιλελευθερισμός, αντιολοκληρωτισμός και κοινωνική κριτική](https://mag.frear.gr/i-proslipsi-toy-kafka-sti-dysi-1950-1960-fileleytherismos-antioloklirotismos-kai-koinoniki-kritiki/) - Η ψυχροπολεμική περίοδος, ιδιαίτερα οι δεκαετίες του 1950 και 1960, είναι κομβικές, καθώς σε αυτή την περίοδο ο Κάφκα καθιερώθηκε στον κανόνα του λογοτεχνικού μοντερνισμού στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Σε αυτό έπαιξε σημαντικό ρόλο και η άνοδος και επικράτηση της «Νέας Κριτικής», η οποία βρήκε στα «ανοιχτά» έργα του Κάφκα πρόσφορο έδαφος για την - [Μπορώ να καταλάβω](https://mag.frear.gr/mporo-na-katalavo/) - Μετάφραση από τα κροατικά: Φίλιππος Δ. Δρακονταειδής Μπορώ να καταλάβω τον Φραντς Κάφκα που ζήτησε από τον φίλο του Μαξ Μπροντ να καταστρέψει τα έργα του, τα χειρόγραφά του. Έρχεται η ώρα που αναγνωρίζεις τη ματαιότητα της μακρόχρονης προσπάθειας να πεις αυτά, που όταν ξεκίνησες, δεν ήξερες γιατί γενιούνται, τι θέλουν να πουν, σε ποιους - [Σχεδιάζοντας την κάτοψη του κόσμου. Μετατοπίσεις της αρχιτεκτονικής στον Κάφκα](https://mag.frear.gr/schediazontas-tin-katopsi-toy-kosmoy-metatopiseis-tis-architektonikis-ston-kafka/) - Στο Franz Kafka, Appreciated Anew, η Hannah Arendt αναγνωρίζει στη γραφή του Κάφκα την τεχνική της κατασκευή μοντέλων: «Όπως ακριβώς κάποιος που θέλει να χτίσει ένα σπίτι ή να αξιολογήσει τη στατικότητά του θα έφτιαχνε ένα σχέδιο του κτηρίου, ο Κάφκα πρακτικά σχεδιάζει τα αρχιτεκτονικά σχέδια του υφιστάμενου κόσμου». Είναι ίσως δύσκολο ένα λογοτεχνικό έργο, - [Η μαρούλα](https://mag.frear.gr/i-maroyla/) - στον Odradek Η λέξη χτένι προέρχεται από τη μεσαιωνική λέξη κτένα, που προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη κτείς (ο), που προέρχεται από το ρήμα πέκω, το οποίο συγγενεύει με το λατινικό pecten, του οποίου η πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα είναι peḱ, που σημαίνει ξεριζώνω, τραβώ βίαια. Ριζώνουν και συγγενεύουν οι λέξεις, προέρχονται και παρέρχονται, αλλά συμβαίνει - [Ο άνθρωπος που…](https://mag.frear.gr/o-anthropos-poy/) - Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ ΤΟΝ ΠΗΡΕ Ο ΑΕΡΑΣ Kάνει κρύο έξω. Σε λίγο θα περάσει να την πάρει ο εραστής ο Αμίλκας ο πολιορκητής με το ανοιχτό του άρμα, κοιτάζει τι της έχει απομείνει από τα ενδύματα που δε φορούσε στους Δελφούς χορεύοντας αρχαίους πανικούς, να βάλω κάτι υγρό σκέφτεται, πώς να ξορκίσω τον Σηκουάνα αλλιώς, - [Ο καθρέφτης](https://mag.frear.gr/o-kathreftis/) - Ο Παύλος πετάχτηκε μέσα στον ύπνο του. Κοίταξε το κινητό ιδρωμένος. Είχε ακόμα δέκα λεπτά μέχρι να χτυπήσει το ξυπνητήρι. Το μαξιλάρι βρεγμένο, το φανελάκι κόλλαγε πάνω του. Από πάνω, τα σίδερα της κουκέτας, σκουριασμένα, βρώμικα. Τους τελευταίους τρεις μήνες είχε μονίμως την αίσθηση της σκουριάς στο στόμα. Σηκώθηκε και ντύθηκε. Του έκανε εντύπωση όλη - [Η εμφάνιση του Γιώργου Μιχαλόχρηστα](https://mag.frear.gr/i-emfanisi-toy-giorgoy-michalochrista/) - Μια τέτοια αποστολή στη ζωή του καθενός, όπως όλοι γνωρίζουν, δεν αποτελεί χρέος προς τους άλλους, μα προς τον ίδιο τους τον εαυτό. Ειδικά ο κύριος Τ ήταν πρόθυμος να παραμείνει ξάγρυπνος μέχρι τα ξημερώματα, προκειμένου να αποσαφηνιστεί αυτή η θολή –μέχρι εκείνη την ώρα– πληροφορία, ότι θα του χορηγούνταν πλέον η άδεια που ζητούσε από τα - [Η δύναμη των ονείρων μου](https://mag.frear.gr/i-dynami-ton-oneiron-moy/) - Ανάμεσα στην κρεβατοκάμαρά μου και στη δική του παρεμβάλλεται ο ακάλυπτος: ένας δενδροφυτεμένος χώρος που την άνοιξη ευωδιάζει από τις ανθισμένες νεραντζιές. Μια μοναχική ελιά στο κέντρο του έχει γύρει από το βάρος των χρόνων που κουβαλά. Η κρεβατοκάμαρά μου είναι στον πρώτο όροφο, η δική του στον δεύτερο κι έτσι μπορεί να με παρακολουθεί - [Tα ποδήλατα](https://mag.frear.gr/ta-podilata/) - Μας σύστησε ο αφρικανός περφόρμερ, ο Μπουτζ: Η Ραχήλ είναι Καλιφορνέζα, είπε ο Μπουτζ, έφτασε στο Βερολίνο στα τριάντα της κι από τότε δεν ξανάφυγε για Σαν Φρανσίσκο, τώρα είμαι εξήντα τρία, είπε η Ραχήλ και δώσαμε τα χέρια. Στου «Louis», στο μπαράκι της Γκερίχτστρασε πριν την αερογέφυρα του Sban στο Βέντινγκ, όρθιοι κι οι - [3Α1245Β, αναφορά μιας ημέρας](https://mag.frear.gr/3a1245v-anafora-mias-imeras/) - Όνομα συστήματος καταγραφής: 3Α1245Β Τύπος αναφοράς: ημερήσια Σχόλια: δοκιμαστική ημερήσια καταγραφή του νέου drone, κατασκευασμένο να καταγράφει ό,τι συμβαίνει στους χώρους ξενάγησης χωρίς περαιτέρω σχολιασμό / εμπλοκή. Τις πρώτες πρωινές ώρες η θερμοκρασία βρισκόταν στους 38 βαθμούς Κελσίου. Στην ομάδα που επισκέφτηκε το νησί έγινε ισχυρή σύσταση για χρήση ειδικών γυαλών και ρουχισμού, μασκών και - [Τον καινούργιο γείτονα τον λένε Κάφκα](https://mag.frear.gr/ton-kainoyrgio-geitona-ton-lene-kafka/) - Μου το επιβεβαίωσε η Eύα στο bio market, σπρώχνοντας μια κούτα μανιτάρια πλευρώτους στο πλευρό μου. «Σιγά, Χριστιανή μου», της είπα, κι εκείνη το πήρε προσωπικά, μάλλον επειδή είναι άθεη, πάντως μου έκανε φοβερή εντύπωση με πόση φυσικότητα ξεστόμισε το όνομά του (μάλιστα χασκογελούσε), λες και δεν είχε ιδέα πως ο Κάφκα έφερε επανάσταση στη - [Τσίχλα](https://mag.frear.gr/tsichla/) - Παραμένω εδώ γιατί έχω μια τσίχλα κάτω απ’ τη σόλα μου που με κρατάει κολλημένο. Σηκώνω το μπροστινό μέρος του παπουτσιού και την ακούω να ξεκολλάει απ’ το βρώμικο μωσαϊκό, την πιέζω ξανά, κολλάω πάλι. Ἐνύσταξεν ἡ ψυχή μου ἀπὸ ἀκηδίας, βεβαίωσόν με ἐν τοῖς λόγοις σου. Το πόδι της μητέρας μου που κάθεται στη - [Παρατηρώντας φωτογραφίες του Κάφκα](https://mag.frear.gr/paratirontas-fotografies-toy-kafka/) - 1. Κάποιες στιγμές νιώθεις ότι πεθαίνεις στη θέση ενός άλλου. Σκέφτεσαι, αν πεθαίνεις στη θέση ενός άλλου, μπορεί και να μην πεθαίνεις πραγματικά. Αφού ο καθένας τον θάνατό του πεθαίνει. Όπως, συμμετρικά, τη ζωή του ζει –όπως τη ζει, όσο τη ζει. Εξάλλου ο θάνατος του καθενός είναι μια ατομική υπόθεση. Άλλος φεύγει από αρρώστια, - [Η πλατφόρμα Κάφκα](https://mag.frear.gr/i-platforma-kafka/) - Στην Τούλα Κόντου Ως μια ακόμη φιλόλογος καθηγήτρια Μ.Ε. που πρόσφατα ενίσχυσε τη στρατιά των συνταξιούχων, βρίσκω στο ελεύθερο διάβασμα αντίβαρα σε μια μοναξιά που ενισχύεται από ένα –λυτρωτικό κατά τα άλλα– διαζύγιο. Τον τελευταίο καιρό, ωστόσο, και άσχετα από ποικίλα πολεμικά μέτωπα και ποικιλία παραλογισμών, με καταδιώκουν οι πλατφόρμες για τις οποίες επαίρεται η - [Μικρές μέρες, μικρές μέρες](https://mag.frear.gr/mikres-meres-mikres-meres/) - …»Από τότε που θυμόταν τον εαυτό του, ο Κ. ένιωθε να κουβαλά ένα βάρος. Μωρό ακόμα, κουτρουβαλούσε τον δυσανάλογο στρογγυλό κορμό του από τη μια άκρη του δωματίου ως την άλλη κι όταν τύχαινε να βρει ένα εμπόδιο και μπουρδουκλωνόταν, παρέμενε ακίνητος μέχρι να τον βρει κάποιος και να τον επαναφέρει στη θέση του, ενώ - [Φραντς Κάφκα του Χέρμαν](https://mag.frear.gr/frants-kafka-toy-cherman/) - Για πολλά χρόνια, οι εξώπορτες έμεναν ανοιχτές. Πολλοί λένε ότι ο τότε και νυν Πρόεδρος στην πρώτη προεκλογική εκστρατεία στεκόταν οικογενειακώς στον δρόμο μπροστά από την κατοικία του και φώναζε: «Δεν έχω τίποτα να κρύψω, η πόρτα είναι ανοιχτή και τα σκυλιά δεμένα». Δεν άργησαν να συγκεντρωθούν οι οπαδοί του, άρχισαν τα χειροκροτήματα και τις - [metamorfoza](https://mag.frear.gr/metamorfoza/) - Κανείς δεν ήξερε τι θα γίνουν όλα αυτά τα κτίρια στα Τίρανα. Ξεπηδούσαν σε όλη την πόλη δίπλα στις τράπεζες, τα χαμόσπιτα, τα τζαμιά και τις εκκλησίες. Είχαν τα πιο παρδαλά χρώματα, τα πιο αλλόκοτα σχήματα: το ένα ξεκινούσε στη βάση του πράσινο, στα μισά γινόταν κίτρινο και στο τέλος, 100 μέτρα πάνω από το - [Η Παρασκευή](https://mag.frear.gr/i-paraskeyi/) - Ήμουνα μόνος μου σου λέω. Ήμουνα μόνος. Στο αμάξι μου. Είχα κουραστική μέρα ξέρεις. Έτρεχα απ’ το πρωί. Απ’ το πρωί βέβαια όπως κάθε μέρα. Αλλά σήμερα ήταν αλλιώς. Ξέρεις. Έληγαν οι επιταγές. Οι επιταγές λέω σήμερα. Και έπρεπε να τις μαζέψω. Και μετά έπεσα σε μποτιλιάρισμα. Δεν θα τελείωνε ποτέ και όλα ήταν ακίνητα. - [Η Νεοελληνική Φιλολογία στο πλαίσιο των Ανθρωπιστικών Σπουδών: «Μαθήματα» από την ιστορία της](https://mag.frear.gr/i-neoelliniki-filologia-sto-plaisio-ton-anthropistikon-spoydon-mathimata-apo-tin-istoria-tis/) - Όλοι μιλούμε για κρίση των Ανθρωπιστικών Σπουδών εδώ και αρκετές δεκαετίες. Τα φαινόμενα και οι συνέπειες της κρίσης είναι ορατά αλλά δεν είναι εδώ η στιγμή να τα ψηλαφίσουμε και να τα αναλύσουμε. Εκείνο που προέχει είναι να συμβάλουμε, όπως μπορούμε, στην αναζήτηση κάποιων διεξόδων, κάποιων αλλαγών που να περνούν από το χέρι μας και - [Από τα περιχαρακωμένα γνωστικά αντικείμενα στις συνέργειες των ανθρωπιστικών (και των άλλων) επιστημών](https://mag.frear.gr/apo-ta-pericharakomena-gnostika-antikeimena-stis-synergeies-ton-anthropistikon-kai-ton-allon-epistimon/) - Ζούμε σε μιαν εποχή μεγάλης κρίσης των φιλολογικών και ιστορικών σπουδών, ειδικά σε σχέση με τις δηλώσεις προτίμησης των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για την είσοδό τους στο Πανεπιστήμιο. Όποιος δεν το παραδεχθεί, απλώς κρύβεται πίσω από το δάχτυλό του. Δεν έχει παρά να διατρέξει κανείς όχι μόνο τις βάσεις εισαγωγής στα Τμήματα Ανθρωπιστικών Σπουδών - [Το πολυεργαλείο Δημιουργική Γραφή](https://mag.frear.gr/to-polyergaleio-dimioyrgiki-grafi/) - Πώς θα γίνουν πιο ελκυστικές οι ανθρωπιστικές σπουδές; Έχοντας υπηρετήσει περίπου τριάντα χρόνια στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, βλέπω κι εγώ με καημό πως δεν έχουμε πια πέραση. Και πώς να έχουμε, όταν δεν οδηγούν οι σπουδές αυτές σε επάγγελμα, παρά κατά κανόνα στην ανεργία; Κι όμως οι ανθρωπιστικές σπουδές είναι ο ίδιος ο πολιτισμός μας, είναι - [Αναζητώντας ελκυστικούς δρόμους για τις ανθρωπιστικές σπουδές στο σύγχρονο σχολείο](https://mag.frear.gr/anazitontas-elkystikoys-dromoys-gia-tis-anthropistikes-spoydes-sto-sygchrono-scholeio/) - Α΄ Αντί προλόγου Τις τελευταίες δεκαετίες είναι εμφανής η υποχώρηση των ανθρωπιστικών σπουδών στο διεθνές περιβάλλον. Δυστυχώς στη χώρα μας η υποχώρηση αυτή συνειδητοποιείται με μεγάλη καθυστέρηση ενώ σε μερικούς ακαδημαϊκούς, «πνευματικούς» και θεσμικούς κύκλους διατηρείται η στάση επανάπαυσης στις δάφνες του παρελθόντος με τον αφόρητα στομφώδη λόγο για τη διαχρονική αξία των ανθρωπιστικών σπουδών! - [Δοκιμασίες και προκλήσεις της Νεοελληνικής Φιλολογίας](https://mag.frear.gr/dokimasies-kai-prokliseis-tis-neoellinikis-filologias/) - Στον τίτλο της ομιλίας μου χρειάζεται να προστεθεί, στα όσα ακροθιγώς θα θίξω στη συνέχεια, στη διδασκαλία και στην έρευνα για δύο λόγους: α) κινούμαστε εντός των πανεπιστημιακών θεσμών β) είναι, κατά την αντίληψή μου, η έρευνα και η διδασκαλία άρρηκτα συνυφασμένες μεταξύ τους, αενάως αλληλοτροφοδοτούμενες. Ας δούμε πρώτα ορισμένες από τις Δοκιμασίες της Νεοελληνικής - [Νεοελληνική Φιλολογία και Συγκριτική Φιλολογία: ο ερευνητικός ορίζοντας των σύγχρονων διαμεσικών και διακαλλιτεχνικών σπουδών (τέσσερα σημεία)[1]](https://mag.frear.gr/neoelliniki-filologia-kai-sygkritiki-filologia/) - 1. Θα ξεκινήσω από πολύ παλιά, με δύο στίχους από το Ρ της Ιλιάδας (424-425) που οπτικοποιούν ‒δεν χρησιμοποιώ τυχαία ή καταχρηστικά τον όρο‒ τον «ορυμαγδό» της μάχης λίγο πριν ο αφηγητής επικεντρωθεί στη σκηνή με τα άλογα του Αχιλλέα να θρηνούν τον νεκρό Πάτροκλο ‒γνωστή ασφαλώς, ιδιαίτερα όμως από το ομόθεμο καβαφικό ποίημα του - [Ανθρωπιστικές σπουδές: Σκέψεις για τη θέση τους στην εκπαίδευση και την κοινωνία](https://mag.frear.gr/anthropistikes-spoydes-skepseis-gia-ti-thesi-toys-stin-ekpaideysi-kai-tin-koinonia/) - Η συζήτηση ίσως πρέπει να αρχίσει από το βασικό ερώτημα: υπάρχει πράγματι κρίση στις ανθρωπιστικές σπουδές; Αν με τον όρο «κρίση» αναφερόμαστε σε καταστάσεις οι οποίες ξεφεύγουν από τα όρια που αντιλαμβανόμαστε ως φυσιολογικά και οι οποίες μας εισάγουν στη σφαίρα της νοσηρότητας, της παρακμής και, ενδεχομένως, της κατάρρευσης, τότε η δική μου απάντηση στο - [Αναταραχή αντικειμένου: «λογοτεχνία» και ασυνάφεια](https://mag.frear.gr/anatarachi-antikeimenoy-logotechnia-kai-asynafeia/) - Είναι παράδοξο, ειρωνικό, και οπωσδήποτε ενδεικτικό το ότι σήμερα έχουμε προσκληθεί να συζητήσουμε για το «δυσχερές περιβάλλον» μέσα στο οποίο ασκείται, διαμορφώνεται και επιβιώνει η «νεοελληνική φιλολογία» εμείς που αποτελούμε μέρος των αιτιών της «κρίσης των ανθρωπιστικών σπουδών» και σύμπτωμά της· το ότι έχουμε κληθεί να σκεφτούμε πώς να αντιμετωπίσουμε τα «προβλήματα» και τις «προκλήσεις», - [Aut inveniam viam aut faciam. Οι κλασικές σπουδές στο μεταίχμιο δύο τεχνολογικών επαναστάσεων](https://mag.frear.gr/aut-inveniam-viam-aut-faciam-oi-klasikes-spoydes-sto-metaichmio-dyo-technologikon-epanastaseon/) - Ο κόσμος άλλαξε άρδην μετά το πέρας των δύο καταστροφικών παγκόσμιων πολέμων του εικοστού αιώνα· έμειναν δίχως αμφιβολία για πολύν καιρό ανεπούλωτες οι χαίνουσες πληγές που επέφεραν στην ανθρωπότητα οι ανατριχιαστικές θηριωδίες του Ολοκαυτώματος, των αμέτρητων εκτελέσεων, των τυφλών αντιποίνων και των απειράριθμων νεκρών τόσο στα πεδία της μάχης όσο και στις πόλεις και στα - [Για την κρίση των ανθρωπιστικών σπουδών](https://mag.frear.gr/gia-tin-krisi-ton-anthropistikon-spoydon/) - Η μετάλλαξη των ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων και της ακαδημαϊκής έρευνας ξεκίνησε την δεκαετία του 1990 στην Αγγλία επί Θάτσερ. Το Πανεπιστήμιο απώλεσε τη σταθερή του χρηματοδότηση από το κράτος και τον αυτόνομό του σχεδιασμό και συνέδεσε την επιβίωσή του με την εξωτερική χρηματοδότηση, είτε από υψηλά δίδακτρα είτε από τη βιομηχανία και την αγορά είτε από - [Η «ανθρωπιστική παιδεία» και τα διλήμματά της](https://mag.frear.gr/i-anthropistiki-paideia-kai-ta-dilimmata-tis/) - Στη μνήμη του Γιώργου Μερτίκα Ι. Η ανθρωπιστική παιδεία απειλείται∙ η φράση είναι σε χρήση πολλά χρόνια τώρα στις περισσότερες χώρες της Δύσης και στο θέμα αφιερώνονται ντοσιέ, άρθρα, ειδικές ή γενικού τύπου μελέτες. Όπως μάλιστα διατείνονται, όχι δίχως μια δόση χιούμορ, κάποιοι μελετητές, μένει κανείς με την εντύπωση ότι η κρίση των ανθρωπιστικών επιστημών - [R.I.F. Φθόνε](https://mag.frear.gr/r-i-f-fthone/) - Ούτε στην τραμπάλα του φέισμπουκ υπάρχει ισορροπία. Το αίσθημα της αυτοεκπλήρωσης και το αντίπαλο αίσθημα της ανεπάρκειας ανεβοκατεβαίνουν μέσα στο στομάχι του χρήστη, ανάλογα με τη δημοφιλία του. Ακόμα όμως, χρήστη, κι αν είσαι τυχερός και τα αποτελέσματα σε κρατήσουν ψηλά στην τραμπάλα, θα φτάσει σύντομα η στιγμή που θα δεις κάποιον Άλλο στη διπλανή - [Στο Night-Club των Συνειρμών, XVIΙ](https://mag.frear.gr/sto-night-club-ton-syneirmon-xvii/) - … ναι, Βασίλη, φίλε μου καλέ, χαίρομαι τόσο, μα τόσο για τούτη την έξοχη ρέμπελη ιδέα σου να εορτάσουμε τα δεκαοχτώ κεφάλαια του Ulysses πίνοντας ισάριθμα ιρλανδέζικα ουίσκι, έκαστος, και συζητώντας για τα όσα και τους όσους και τις όσες τρόπον τινά μας διέπλασαν, ωραία διάπλαση θα μου πεις, φίνα διάπλαση θα σου πω, σκατοδιάπλαση - [Σκυλί του σινεμά, 7](https://mag.frear.gr/skyli-toy-sinema-7/) - Το θαύμα του αγνώστου Αγίου(Le miracle du Saint Inconnu)2019Σκηνοθεσία: Αλά Εντίμ ΑλτζέμΗθοποιοί: Γιουνές Μπουάμπ, Σαλάχ Μπεν Σαλέχ, Μπουσαΐμπ Σεμάκ Το ιδιότυπο σκούρο χιούμοροι απέραντοι αδειανοί ορίζοντεςη απλότητα που «σκοτώνει»η πίστη που μας θαμπώνειαυτό το «κάτι» που σκλαβώνειτα λεφτά πάνε πάντα αλλούη φυλακή του καθενός παραμονεύεικαι η πλήξη σκάει σαν μπαλόνιεπειδή είναι το μεγαλύτεροπροσωπικό καψόνι. Tape2001Σκηνοθεσία: - [Και άντρας είχε γίνει, αληθώς: Η Σάσα αλλιώς](https://mag.frear.gr/kai-antras-eiche-ginei-alithos-i-sasa-allios/) - Αμάντα Μιχαλοπούλου, Η μεταμόρφωσή της, Καστανιώτης, Αθήνα 2022. Η μεταμόρφωσή της, που κυκλοφόρησε απ’ τις εκδόσεις Καστανιώτη τον περασμένο Οκτώβρη, είναι το πιο πρόσφατο βιβλίο της Αμάντας Μιχαλοπούλου· η ιστορία της Σάσας γραμμένη από την Αμάντα Μιχαλοπούλου· μια νουβέλα που ανοίγει με τα λόγια: «Ένα πρωί που ξύπνησε από εφιάλτη, η Σάσα ανακάλυψε πως είχε - [Ακηδία](https://mag.frear.gr/akidia/) - Βρήκε μια σκιά και έχει απλώσει την αρίδα της. Ανασαίνει ήρεμα και αμέριμνα. Ώρα τώρα (τι λέω; μπορεί και ώρες!), δεν έχει μετακινηθεί, δεν έχει χασμουρηθεί, δεν έχει κουνήσει ούτε το δαχτυλάκι της. Μόνο πού και πού τρεμοπαίζει τα βλέφαρά της. Προφανώς ονειρεύεται. Κάτι περνάει πίσω απ’ τα κλειστά ματόφυλλα. Ένας κήπος της Εδέμ; Μια - [Για το κατορθωμένο σώμα
της ελληνικής εικονοπλαστικής παράδοσης](https://mag.frear.gr/gia-to-katorthomeno-somatis-ellinikis-eikonoplastikis-paradosis/) - Συνέντευξη του Βρασίδα Καραλή στον Δημήτρη Αγγελή Ο Βρασίδας Καραλής έχει γράψει Μια ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου χωρίς στερεότυπα: δεν είναι φιλμογραφία, δεν περιλαμβάνει όλες ανεξαιρέτως τις ταινίες, δεν ενδιαφέρεται για ανεκδοτολογικά στοιχεία από τη συνύπαρξη σκηνοθετών και ηθοποιών. Αφορά τη μεγάλη εικόνα και μόνο, τα μεγαθέματα του ελληνικού κινηματογράφου. Ξεκινώντας να διαβάζω το βιβλίο - [Ενάρετη μαγειρική, πολιτισμικές διακρίσεις
και το ταξικό τέλος του «πλούσιου γεύματος»](https://mag.frear.gr/enareti-mageiriki-politismikes-diakriseiskai-to-taxiko-telos-toy-ploysioy-geymatos/) - Οι κοινωνικές επιστήμες είναι παιδιά της εκκοσμίκευσης. Οι προπάτορες της κοινωνιολογίας, για παράδειγμα, ανέδειξαν την αυτοτέλεια του «κοινωνικού πεδίου» από την πίστη και κάθε λογής δοξασίες ή έστω πρόσδεσαν τις αιτίες της κοινωνικής κίνησης σε άλλα πεδία της επίγειας ζωής πέραν του ένθεου. Από τον Αύγουστο Κοντ του πρώτου μισού του 19ου μέχρι τους μεγάλους - [Στο εργαστήρι νεωτερισμού του Δαλιανίδη: Η περίπτωση του Εγωισμού](https://mag.frear.gr/sto-ergastiri-neoterismoy-toy-dalianidi-i-periptosi-toy-egoismoy/) - Σκοτάδι ανάμεσα στις δύο κρεβατοκάμαρεςΔεν είναι πόθος. Πρέπει. Έλα, πλησίασε.Πρέπει. Να ξέρουμε από τό ʼνα βράδυ στο άλλοσε ποια απ’ τις δύο κρεβατοκάμαρες βρισκόμαστε.Γιάννης Βαρβέρης, «Κρεβατοκάμαρες». Υπάρχουν δύο πρόσωπα στον ελληνικό κινηματογράφο που αν και επηρέασαν καταλυτικά τη μεταπολεμική ελληνική κινηματογραφία, παραμένουν ως σήμερα περισσότερο σε μια κλίμακα αρνητικής αξιολόγησης και αποσπασματικής πρόσληψης. Η Αλίκη - [Ο Γιάννης Δαλιανίδης και οι κρυπτωνυμίες της εικονικότητας](https://mag.frear.gr/o-giannis-dalianidis-kai-oi-kryptonymies-tis-eikonikotitas/) - Μετάφραση: Αννίτα Αδάμη, Αχιλλέας Ντελλής Εμείς οι άνθρωποι του θεάματος είμαστε εγωκεντρικά πλάσματα. Το σύμπαν κινείται πέριξ του εαυτού μας.Αν ήταν αλλιώς τα πράγματα, δεν θα καταφεύγαμε σε αυτοβιογραφίες[i]. Ο Γιάννης Δαλιανίδης (1923-2010) υπήρξε ο πιο εμπορικός και παραγωγικός σκηνοθέτης του ελληνικού κινηματογράφου, όπως προκύπτει από τις 74 ταινίες, τις 14 τηλεοπτικές σειρές και τις 16 - [Σελίδες ημερολογίου](https://mag.frear.gr/selides-imerologioy-10/) - Δευτέρα, 4.1.1999: Επιστρέφω σπίτι αργά το απόγευμα μετά τις «καθιερωμένες» δουλειές στο γραφείο και την Αθήνα. Στις 9.30 συνάντηση με τον Χριστόφορο Λιοντάκη, μπροστά στη «Σόνια», στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας. Μας έχει καλέσει για φαγητό ο Άκης Χαραλαμπίδης μαζί με τη μητέρα του και τον αδελφό του Γιώργο (φρόντισα να τον προσλάβει ο Καστανιώτης στον εκδοτικό - [Για το «Με ραμμένη φτέρνα» του Σπύρου Γιανναρά](https://mag.frear.gr/gia-to-me-rammeni-fterna-toy-spyroy-giannara/) - Σπύρος Γιανναράς, Με ραμμένη φτέρνα. Μυθιστόρημα περιπλάνησης (ή περί-πλάνης ιστόρημα), Άγρα, Αθήνα 2023. Το μυθιστόρημα περιπλάνησης του Σπύρου Γιανναρά στην Αθήνα του θέρους του 2015, μέσα στα capital controls, τον διχασμό του πολιτικού σώματος, αλλά και τις φασιστικές επιθέσεις σε μετανάστες, δεν περιγράφει μια άκοπη και ανέξοδη φλανερί. Ο κεντρικός ήρωας, ο κειμενογράφος Σωτήρης Κριεζώτης, - [Η ηλικία του πατέρα](https://mag.frear.gr/i-ilikia-toy-patera/) - Όταν πέθανε, όλοι ανακουφίστηκαν. Ήτανε πρόβλημα για χρόνια. Όσο πλησίαζε το τέλος, ο εγκέφαλός του έβραζε από υψηλό διαβήτη. Συχνά έχανε τα λόγια του και όσα έλεγε δεν είχαν συνοχή. Τα δόντια του άρχισαν να πέφτουν. Τα μάτια του πήραν ένα αλλόκοτο χρώμα σύγχυσης. Τα χέρια του έτρεμαν ασταμάτητα. Σπασμοί από θυμό και επιθετικότητα εναλλάσσονταν - [Φθόνος](https://mag.frear.gr/fthonos/) - – Ξύπνα Μαρία! Έχεις σχολειό! Έτσι ηχούσε κάθε πρωί η φωνή της μάνας της, κελαηδιστά στην αρχή, για να σκαρφαλώσει έπειτα, με κάθε επανάληψη, όλη την κλίμακα του εκνευρισμού, με τη Μαρία να κουκουλώνεται σε κάθε κάλεσμα όλο και πιο σφιχτά με τα σκεπάσματά της και να κρύβει το κεφαλάκι της κάτω απ’ το μαξιλάρι, - [Σώμα](https://mag.frear.gr/soma/) - Τα χέρια σου. Αδρές γραμμές, καμιά αμφιβολία. Κάτι στην κίνησή τους προδίδει αλαζονεία πίσω από την τραχύτητα. Περιορισμένη οπτική εμβέλεια, σχεδόν τυφλότητα. Ωστόσο αναγνωρίζουν τον πόθο μου. Τη σφοδρότητα της επιθυμίας μου. Ξέρουν ότι μπορούν να αδράξουν το κορμί μου όποτε το θελήσουν. Να το ψηλαφίσουν, περιδιαβάζοντάς το. Να θωπεύσουν αφηρημένα μια καμπύλη. Να συνθλίψουν - [Σε πεινάω](https://mag.frear.gr/se-peinao/) - Οι τοίχοι του δωματίου ήταν λευκοί, το ίδιο κι οι μακριές κουρτίνες που ακουμπούσαν κάτω στο πάτωμα, το ίδιο και το φως που έμπαινε λοξά. Ακουγόταν μόνο ο ήχος του ανεμιστήρα, μα αν οι τοίχοι ήταν σκαρί, οι κουρτίνες πανιά κι αν οι ανταύγειες του ήλιου φύκια, αυτός ο ήχος ίσως και να ήταν η - [Τα κινηματογραφικά πολιτισμικά δημιουργήματα της Ελλάδας](https://mag.frear.gr/ta-kinimatografika-politismika-dimioyrgimata-tis-elladas/) - «Ο ελληνικός κινηματογράφος δεν μπορεί να προχωρήσει γιατί κάθε ταινία είναι ταινία... σταθμός»! Αυτό το αστείο του φεστιβαλικού κοινού (της Θεσσαλονίκης) που ξεκίνησε να λέγεται κάπου στη δεκαετία του 1980, μου ήρθε στο μυαλό διαβάζοντας το φρεσκομεταφρασμένο στα ελληνικά πόνημα του Βρασίδα Καραλή Μια ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου» (εκδόσεις Δώμα, σε εξαιρετική μετάφραση και επιμέλεια - [Oh, Girl, you ’re gonna suffer](https://mag.frear.gr/oh-girl-you-re-gonna-suffer/) - Κοιμάμαι πάνω στο γαλήνιο νερό και στα δάχτυλά μου λάμπουνοι αστερισμοί της Ανδρομέδας.Ω, καημένη Οφήλια, απλώνεσαι σαν πάναγνος θηριώδης κρίνος,κλαίειο μακρινός αχός των γυναικών πέρα μακριά στο δάσος. Κοιμάμαι ανάμεσα στα λευκά μου πέπλα εκατό και έξι μέρες,γυμνό το στήθος μου, γυμνοί και οι μηροί, τα νούφαρα―μαζί τα φύκια―πλέκουνε στεφάνι μέσα στα άκοπα μαλλιά μου. - [Διασταυρώσεις](https://mag.frear.gr/diastayroseis/) - Τα λάστιχα στριγγλίζουν απότομα κι εκείνος ανοίγει την πόρτα βιαστικά· την κοπανάει πίσω του με δύναμη, τα αλάρμ αναβοσβήνουν. Εξαφανίζεται στη γωνία. GLC-SUV, πετάγεται απ’ τον πάγκο ο μικρός και δείχνει με το δάχτυλο. Μερσεντές, προσθέτει πιο ήσυχα και ξανακάθεται, χαμηλώνοντας το κεφάλι. Περιμένουμε ήδη μισή ώρα στη στάση, τα δρομολόγια έχουν αραιώσει τώρα τον - [Super-rich ύβρις](https://mag.frear.gr/super-rich-yvris/) - Η δεκαετία του 1990 ήταν μια εποχή αισιοδοξίας για την ανθρωπότητα. Ο Ψυχρός Πόλεμος είχε τελειώσει με τον θρίαμβο της φιλελεύθερης δημοκρατίας, τα ανελεύθερα καθεστώτα του υπαρκτού σοσιαλισμού είχαν καταρρεύσει, οι άνεμοι της χαρούμενης παγκοσμιοποίησης έπνεαν ούριοι και το «παγκόσμιο χωριό» γινόταν η μετωνυμία μιας οικουμενικής κοινότητας όπου όλα είναι δυνατά. Το 1995 ο Ντέιβιντ - [«De ira beata». Elie Wiesel: Μια ιώβεια οργή](https://mag.frear.gr/de-ira-beata-elie-wiesel-mia-ioveia-orgi/) - Όταν ο Ευάγριος o Ποντικός μέσα στα θανάσιμα αμαρτήματα (λογισμούς)[1] κατέτασσε και την οργή (θυμόν),ασφαλώς δεν είχε συμβεί η Shoah. Ούτε τα ναζιστικά στρατόπεδα θανάτου είχαν υπάρξει ούτε και τα κρεματόρια, που έστειλαν στον θάνατο και τον αφανισμό τον λαό του Θεού. Όταν κατήρτιζε τη λίστα με τους θανἀσιμους λογισμούς, ο Ευάγριος, οπωσδήποτε δεν είχε - [7](https://mag.frear.gr/7-giorgos-x/) - Έλεγα επτά λόγια να πω περί οκνηρίας. Δεν βαριέσαι όμως. Ποιος θα τα ακούσει; Πιο εύκολο είναι να θυμώνεις, αφού η οργή φέρνει φθόνο για όσους δεν τσιγκουνεύονται την απληστία, δεν υποβλέπουν την αλαζονεία, ούτε αποτρέπουν τη λαγνεία. Φούσκωμα πάντως προκαλεί η λαιμαργία, που κάνει κοιλιά με κάθε αμαρτία. Εις υγείαν, επομένως, του Ευάγριου Ποντικού, - [Η «ευαίσθητη βρώση»
ως εκπλήρωση του «οὐ φονεύσεις».
Σχόλια για τον «θανάσιμο» χαρακτήρα της λαιμαργίας](https://mag.frear.gr/i-eyaisthiti-vrosios-ekplirosi-toy-oy-foneyseis-scholia-gia-ton-thanasimo-charaktira-tis-laimargias/) - Στον Λούντβιχ Φόιερμπαχ αποδίδεται η έκφραση «είσαι ό,τι τρως», την οποία προσέλαβε ο π. Αλέξανδρος Σμέμαν για να πει ότι ο άνθρωπος είναι ζώον θεούμενον επειδή τρώει τον Θεό στη θεία Ευχαριστία. Ενώ οι δυτικές «αλυσίδες των παθών» ξεκινούσαν από τα πάνω, από την αλαζονεία, για να δηλώσουν ότι είναι ο υπερήφανος άνθρωπος αυτός που - [Φαρμάκια και φάρμακα: μικρή ανθολογία περί αλαζονείας](https://mag.frear.gr/farmakia-kai-farmaka-mikri-anthologia-peri-alazoneias/) - Superbia, pride, arrogance· ύβρις, αλαζονεία, υπερηφάνεια· το πρώτο τη τάξει εκ των επτά θανάσιμων αμαρτημάτων, έλαβε διάφορα ονόματα σε Δύση και Ανατολή, αλλά πάντοτε εστίαζε κατά βάθος στο ίδιο αρχέγονο πάθος: «ως θεοί έσεσθε». Η διαπίστωση αυτή του βιβλίου της Γενέσεως φανερώνει ότι η ρίζα του προπατορικού αμαρτήματος, η αλαζονεία, δεν εξαντλείται στην υπεροχή έναντι - [Αχορτασιές και γύρω γύρω θάλασσα](https://mag.frear.gr/achortasies-kai-gyro-gyro-thalassa/) - Κανένας άνθρωπος δεν είναι νησί, όπως έγραφε μερικούς αιώνες νωρίτερα ο Άγγλος ποιητής και ιερωμένος Τζον Νταν (1572-1631). Γνωστοί οι στίχοι του, όμως εγώ μερικές εβδομάδες πριν έζησα σ’ ένα μεσημεριανό όνειρο την αντιστροφή του στίχου ή μάλλον το οριστικό του σμπαράλιασμα. Ονειρεύτηκα τα ελληνικά νησιά πως είχαν γίνει ξαφνικά άνθρωποι. Στάθηκαν στα δύο πόδια - [Οργή θεού ή οργή ανθρώπου;](https://mag.frear.gr/orgi-theoy-i-orgi-anthropoy/) - Η οργή ανθρώπου είναι η πλέον φονική, η πλέον καταστροφική ιδιότητα της ανθρώπινης συνθήκης που προβάλλεται στα ανώτερα πλάσματα, στους θεούς της κάθε κοινωνίας, συγχρόνως με ανάλογες ψυχικές καταστάσεις, πράξεις και συμπεριφορές. Μιλάμε για την επιθετικότητα, το μίσος, τη βία, ατομική και κοινωνική, για συναισθήματα όπως η ντροπή, η ενοχή, η επιθυμία καταστροφής και εξολόθρευσης - [Η αλαζονεία και τα ομώνυμά της](https://mag.frear.gr/i-alazoneia-kai-ta-omonyma-tis/) - Αλαζονεία, οίηση, υπεροψία, ξιπασιά, έπαρση, κομπορρημοσύνη. Καθένα από τα συνώνυμα αυτά αποτελεί μια μικρή παραλλαγή εκείνου που ακούει στο όνομα του προηγούμενου και δεν απέχει παρά ελάχιστα από το επόμενο. Μένουν στην ίδια μονοκατοικία οι έξι λέξεις, στενές συγγενείς η μία της άλλης. Και θα μπορούσαν άνετα να μετακομίσουν από τον κατάλογο των επτά θανάσιμων - [Το αμαρτωλό πάθος του φθόνου](https://mag.frear.gr/to-amartolo-pathos-toy-fthonoy/) - Tα πράγματα έχουν αλλάξει απ’ όταν οΔάντης περιέλαβε στη Θεία Κωμωδία, και συγκεκριμένα στο «Καθαρτήριο», τη λίστα με τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα που είχε εν τω μεταξύ συντάξει από τον 6ον μ.Χ. αιώνα η Καθολική Εκκλησία, δίνοντας με το πάθος της ποιητικής του δύναμης σε κάθε αμάρτημα το βάθος και την κοινωνική απαξίωση που έκτοτε - [Οκνηρία: Ποιον βλάπτει;](https://mag.frear.gr/okniria-poion-vlaptei/) - Μπορεί να μην έχετε ακούσει τη λέξη NEETS, αλλά μάλλον θα την ακούσετε: προέρχεται από τα αγγλικά, και σημαίνει Not in Education, Employment or Training. «Δεν βρίσκομαι σε φάση ούτε Επιμόρφωσης, ούτε Απασχόλησης, ούτε Εκπαίδευσης»: αυτό δηλώνουν περί τους 564.000 νέους ηλικίας 15-24 ετών, όπως καταγράφηκαν στη Γερμανία (στην προτεσταντική, μεθοδική, εργατική Γερμανία!) από την - [Ο φθόνος και η απελευθέρωση από αυτόν](https://mag.frear.gr/o-fthonos-kai-i-apeleytherosi-apo-ayton/) - Ας είμαστε ειλικρινείς. Όλοι γνωρίζουμε τον φθόνο, δυστυχώς. Αυτή την εχθρική ψυχική διάθεση, ή ακριβέστερα το πάθος, που χαρακτηρίζεται από την ενδόμυχη δυσαρέσκεια κάποιου για τα αγαθά των άλλων –την περιουσία, την υπόληψη, την κοινωνική θέση, τα φυσικά χαρίσματα, γενικά τα πλεονεκτήματα και την υπεροχή τους– και την επιθυμία να αποκτήσει και ο ίδιος τα - [Είναι η οκνηρία αμάρτημα;](https://mag.frear.gr/einai-i-okniria-amartima/) - Καθόταν, και του άρεσε πώς του χάιδευε ο ήλιος το πρόσωπο, έτσι είπε να συνεχίσει να κάθεται. Ένα αεράκι φύσηξε έπειτα. Έπιασε ένα δροσιστικό ψιλόβροχο, μετά το γύρισε σε μπόρα. Μες στη νεροποντή, πού να τρέχει;… Ο καιρός καλοσύνεψε. Σουρούπωσε. Βράδιασε. Το φεγγαρόφωτο χάραζε κάθε περίγραμμα με μια φωτεινή κοντυλιά, χουχούτιζαν τα νυχτοπούλια. Από τα - [Περί απληστίας](https://mag.frear.gr/peri-aplistias/) - «Η λέξη ‘ελεφαντόδοντο’ ακουγόταν παντού, στουςψίθυρους, στους αναστεναγμούς. Θα έλεγες πωςπροσευχόταν σε αυτή τη λέξη. Μια αποφορά βλακώδουςπλεονεξίας τύλιγε τα πάντα, σαν οσμή από ψοφίμι.»Τζόζεφ Κόνραντ, Η καρδιά του Σκότους,(μετ: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου), Δώμα. Κάθε φορά που ο λόγος επιστρέφει στο θέμα της απληστίας, ηχούν στα αυτιά μας τα λόγια του χρηματιστή Γκόρντον Γκέκο από τη - [«Σα φάει, πεινάει χειρότερα από πρώτας!»
Η απληστία σαν μηχανή παραγωγής πάσης κακίας](https://mag.frear.gr/sa-faei-peinaei-cheirotera-apo-protasi-aplistia-san-michani-paragogis-pasis-kakias/) - Υπάρχει από παλιά ένα πρόβλημα με τους καταλόγους, τις λίστες, όπως συνηθέστερα τις λέμε: ο αυστηρός αριθμητικός τίτλος που τους δίνουμε χάριν συνεννοήσεως, σπανίως συμφωνεί με το καθαυτό περιεχόμενό τους, χαλαρό, αυξομειούμενο, ελαστικό –ο καθείς και ο χαρακτηρισμός του. Για παράδειγμα, οι Εφτά Σοφοί της Αρχαίας Ελλάδας, αν αποδελτιώσουμε όλες τις πηγές, ποιητικές και πεζές, - [Στο γυμναστήριο](https://mag.frear.gr/sto-gymnastirio/) - Είμαι στο γυμναστήριο και μιλώ με την προπονήτρια –πλησιάζει μια γυναίκα πολύ χοντρή και ρωτάει για το πρόγραμμα μασάζ. Και μετά: – Δεν μου λες. Αν κάνω μια ώρα μασάζ χάνεται κάνα κιλό; – Βέβαια, απαντάει η προπονήτρια, αλλά το χάνει η μασέζ. Ακούει την κουβέντα μια άλλη, ιδιαίτερα ευτραφής, στρόγγυλη, που έκανε βάρη παραδίπλα, - [Λευκή κόλλα](https://mag.frear.gr/leyki-kolla/) - Ο καθηγητής ισιώνει το τελευταίο γραπτό της δεύτερης στοίβας, η οποία είναι τοποθετημένη σε ακριβώς παράλληλη θέση με την πρώτη. Οι εργασίες των φοιτητών του βρίσκονται σε ισομερείς και ισοβαρείς στήλες, αρχειοθετημένες αλφαβητικά, η απόσταση μεταξύ τους είναι ίση με την παλάμη του. Επιτύμβιες στήλες, λέει φωναχτά και οι δύο αυτές λέξεις τού προκαλούν απροσδόκητη - [M.R.I.](https://mag.frear.gr/m-r-i/) - Τι είναι ο Τζόνι, ρε πούστρες; Σαν κι εσάς; Γελάω, ρε! Που πήγατε και πέσατε ένας ένας σαν τα κοτόπουλα! Μπιγκ ντιλ, ρε μαλάκες, μπιγκ ντιλ, της μαγνητικής το κάγκελο, ενηλικιωθείτε, γαμώ τα πουστράκια σας, στρατό δεν πήγατε; Ο άλλος λέει «Πάρε, καλού κακού, μισό λεξοτανίλ προτού μπεις», τον πιάσαν, λέει, κάτι ταχυπαλμίες στο Θεό, - [Περί λαγνείας ολίγες σκέψεις, ατάκτως ερριμμένες](https://mag.frear.gr/peri-lagneias-oliges-skepseis-ataktos-errimmenes/) - Η λαγνεία είθισται να καταλαμβάνει πρώτη θέση στον κατάλογο με τα αμαρτήματα της ιουδαιοχριστιανικής πνευματικότητας, συμπαρασύροντας συχνά την ανθρώπινη φυσιολογία και σωματικότητα στην καταδίκη, ενώ στην πραγματικότητα η ίδια παρασιτεί στη συνείδηση. Η αχαλίνωτη σεξουαλικότητα, όπως και ο εθισμός στην πορνογραφία, ενδέχεται να αποθηριώσουν τον άνθρωπο και να καταστρέψουν ζωές πέραν εκείνης του ίδιου του - [Ο ασημένιος σταυρός](https://mag.frear.gr/o-asimenios-stayros/) - Όλο το βράδυ χαϊδεύαμε τα τουφέκια. Λαγοκοιμήθηκα με τα ρούχα στο ντιβάνι, εκείνος δεν μπόρεσε να κλείσει μάτι. Του είπα ότι δεν ήταν καλό, θα χρειαζόταν δυνάμεις. Λόγια του αέρα, τα ίδια θα έκανα στη θέση του. Βγήκαμε πριν χαράξει. Φτάσαμε αμίλητοι στο διάσελο, διαβήκαμε τα μονοπάτια και πιάσαμε θέσεις στο πέρασμα. Αν ερχόταν μόνος - [Η κληρονομιά του καιρού μας](https://mag.frear.gr/i-klironomia-toy-kairoy-mas/) - (Μετάφραση: Αναστάσιος Θεοφιλογιαννάκος) Ο στοχασμός για την ιστορία και την παράδοση, που η Χάνα Άρεντ δημοσίευσε το 1954, φέρει τον τίτλο, ασφαλώς όχι τυχαίο, Μεταξύ παρελθόντος και μέλλοντος. Πρόκειται για την ανάπτυξη, από την εβραιο-γερμανίδα φιλόσοφο, η οποία είχε από δεκαπενταετίας καταφύγει ως πρόσφυγας στη Νέα Υόρκη, ενός προβληματισμού γύρω από το κενό ανάμεσα στο - [Αποχαιρετισμός](https://mag.frear.gr/apochairetismos/) - Και μετά από μήνες, βδομάδες, ημέρες, ώρες, λεπτά, δευτερόλεπτα συναντιόμαστε, για να παίξουμε ξανά τον αποχαιρετισμό. Είμαστε πάλι σε κάποια πλατεία, αλλά αυτή τη φορά δεν μας χωρίζουν ποτάμια ούτε σκαλοπάτια. Στη μέση ένα σιντριβάνι κάνει φασαρία, ο ποιητής το αγνοεί κοιτάζοντας ατάραχος τον Υμηττό, αλλά εμένα η καρδιά μου θα σπάσει. Σε κάτι πρέπει - [Δύο ποιήματα](https://mag.frear.gr/dyo-poiimata-3/) - ΠΑΡΑΜΥΘΊΑ για χρόνια το περίμενε πότε θα μεγαλώσεικαι όταν πια διέσχισε κατώφλι στα τριάνταάρχισε να μικραίνειέγινε τόσο μα τόσο μικρήπου χωρούσε να περάσει μέσα από μία κλειδαρότρυπααπ’ το στομάχι μιας αγελάδαςκι απ’ τον φυσητήρα μιας φάλαινας ξεγέλασε όλους όσους βρίσκονταν στο σαλόνιπήδηξε μ’ ένα σάλτο έξω από το παράθυροφύτεψε το χρυσό φασόλι και σκαρφάλωσε στον - [Η νυχτερίδα](https://mag.frear.gr/i-nychterida/) - Μόλις σκοτείνιασε άρχισαν να βγαίνουν απ’ την καλαμοσκεπή οι νυχτερίδες και να γράφουν τις τρελές, με τις ξαφνικές αλλαγές πορείας, πτήσεις τους στο σύθαμπο. Όταν ήμασταν παιδιά σηκώναμε με δέος το κεφάλι σαν νύχτωνε και τις κοιτούσαμε να πετούν λίγα μέτρα πάνω μας, κι όλο ανατριχιάζαμε στην ιδέα ότι θα μας αγγίξουνε –τις λέγαμε: γάντια - [Οι πολύξερες](https://mag.frear.gr/oi-polyxeres/) - Στις πεντέμισι το πρωί, όταν η νύχτα διστάζει ακόμα να αποσυρθεί, αλλά το φως γαλαζιάζει δειλά, έρχονται εκείνες κι εμφανίζονται σαν σκούρα στίγματα πάνω στα κλαδιά της γέρικης μουριάς. Πριν ακόμα αρχίσουν την ακατάσχετη φλυαρία τους, έχω ξυπνήσει και βολοδέρνω. Μιλάω για τις ατίθασες, τις κακόφωνες, τις άσπλαχνες καρακάξες, που καθημερινά και μάλιστα δίπλα από - [13+1 Στιγμιότυπα Ιουλίου](https://mag.frear.gr/131-stigmiotypa-ioylioy/) - 1. Το ζώδιό μου γράφει, δεν είναι ώρα για μεγάλους κυματισμούς, για αιθέρες, φτερά και πούπουλα, δεν είμαστε τα δυο μισά της νύχτας, μόνο γλώσσα. 2. Ανάμεσα σε δύο καφέδες, ταξιδέψαμε στην Ιάβα, μου φόρεσες ωραίο μενταγιόν, ήπιαμε νερό, ήρθε βροχή, με ζωγράφισες σε ελαιώνες, και πάει λέγοντας, ανάμεσα σε δυο καφέδες. 3. Πρωινό φως - [Ο Αχμέτ και ο θάνατος](https://mag.frear.gr/o-achmet-kai-o-thanatos/) - Αμέτρητες ζωές μάς κατοικούν.Δεν ξέρω, όταν σκέφτομαι ή αισθάνομαι,Ποιος είναι αυτός που σκέφτεται ή αισθάνεται.Εγώ είμαι απλά ο τόποςΤης σκέψης και του αισθήματος.Ρικάρντο Ρέις Άσε με να σου πω μια ιστορία, μια ιστορία που διαδραματίστηκε σε τούτη την πόλη όπου βρισκόμαστε τώρα, αυτό το αμάλγαμα πολιτισμών που έχω κλείσει μέσα στην καρδιά μου, γιατί είναι - [«Κάτω κύψας τω δακτύλω έγραφε εις την γην»](https://mag.frear.gr/kato-kypsas-to-daktylo-egrafe-eis-tin-gin/) - Αυτό που λέει ο Ιωάννης είναι αξιοπρόσεχτο:Υιός Θεού, να γράφει με το δάκτυλοτα ορνιθοσκαλίσματά του απά στη σκόνη! Έκτοτε, φαίνεται, κανένας δεν ανέγνωσετι έγραψε, τι ήθελε να πει και το γιατί.Αν όμως έσκυβε λιγάκι με περίσκεψη,θα έβλεπε πως ο Χριστός απλώς του ήρθε(όπως πολλοί την ώρα που τηλεφωνούν)να παίξει με το χέρι του,υπογραμμίζοντας και την - [666: Όταν οι χριστιανοί προσδοκούν την έλευση του Αντιχρίστου](https://mag.frear.gr/666-otan-oi-christianoi-prosdokoyn-tin-eleysi-toy-antichristoy/) - Ο τίτλος φαίνεται αρκετά παράδοξος, ιδίως σε εποχές σαν τις δικές μας, όταν στρατιές από άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως χριστιανοί κάνουν ουρές έξω από τα αστυνομικά τμήματα της χώρας από τη στιγμή που ανακοινώθηκε η έκδοση νέου τύπων ΑΔΤ από τον Σεπτέμβριο, με τις μέχρι τώρα εκδοθείσες να παραμένουν σε ισχύ (κακώς) για δύο ακόμη - [Το ανεπίγνωστο](https://mag.frear.gr/to-anepignosto/) - «Όποιος δεν μυρίζει το θειάφι στον σύγχρονο κόσμο δεν έχει την αίσθηση της όσφρησης»Nicolás Gómez Dávila Κάθε εποχή είναι εποχή κρίσης και κάθε περίοδος είναι μεταβατική περίοδος, τόσο σε συλλογικό όσο και σε ατομικό επίπεδο. Πάντα ο άνθρωπος και η ανθρωπότητα είχαν μιαν αμφίθυμη, κρυπτομοιρολατρική αίσθηση έκπτωσης και αναγέννησης. Αμετάκλητης απώλειας και αναντίστροφης εξέλιξης. Εκείνο - [Με τα αλάνια της μετάφρασης](https://mag.frear.gr/me-ta-alania-tis-metafrasis/) - Στο τελευταίο σημείωμά μας με τίτλο «Μαγειρική και μετάφραση» είχαμε καταλήξει στο ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι το μαγείρευμα/μετάφρασμα να συμβάλλει κάθε φορά στην όρεξη, στην ικανοποίηση και στην από πάσης απόψεως ευχαρίστηση αυτού που του το τρώει. Αν αυτό όντως συμβαίνει, όλα τα άλλα είναι περιττά, αρκεί να μην καταλήξει η πουτίγκα σε στιφάδο! - [Γλώσσα, έθιμο εθίμων: Απόψε ξέχασα αποδείξεις και ονόματα…](https://mag.frear.gr/glossa-ethimo-ethimon-apopse-xechasa-apodeixeis-kai-onomata/) - «Απόψε θέλω αποδείξεις και ονόματα», θα σπεύσετε δικαίως να διορθώσετε. Και να συμπληρώσετε –κλείνοντας πονηρά και το μάτι– «και το κορμάκι σου να ψάξω πόντο-πόντο…κ.λπ.». Αν θυμάστε, βέβαια, τόσο λεπτομερώς τους στίχους τραγουδιών, είναι μεν παρήγορο για την απόσταση που ακόμη σας χωρίζει από την αμνησιακή ήπια νοητική διαταραχή και πολύ περισσότερο από το Αλτσχάιμερ. - [Ομιλία για τον Ν.Γ. Πεντζίκη](https://mag.frear.gr/omilia-gia-ton-n-g-pentziki/) - Θα σας μιλήσω για τον Πεντζίκη, τον κυρ-Νίκο, που γνώρισα όταν ήμουνα είκοσι τεσσάρων-είκοσι πέντε χρονών. Είχα περίπου έναν χρόνο στην Ελλάδα. Και τον συνάντησα για πρώτη φορά χάρη σ’ έναν φίλο που γνώρισα στο Παρίσι, όταν ζούσα εκεί, από ηλικία είκοσι έως είκοσι τριών χρονών, ηλικία στην οποίαν ήρθα στην Ελλάδα για να γίνω - [Δελτίο καιρού για τους αγρότες
Η παλινωδία του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη](https://mag.frear.gr/deltio-kairoy-gia-toys-agrotesi-palinodia-toy-nikoy-gavriil-pentziki/) - Ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ.Λουκάς, 8:8 Την Κυριακή 23 Απριλίου 2023, ο φίλος συγγραφέας Γαβριήλ Νικολάου Πεντζίκης μού έστειλε το ακόλουθο ηλεκτρονικό μήνυμα: «Xaipe εν Χριστώ αναστάντι. Ετοιμάζεται παρουσίαση νέας έκδοσης Δημακούδη και Μαρτυριών χαμού και δεύτερης πανοπλίας στην Έκθεση Βιβλίου στη Θεσσαλονίκη. Είσαι ελεύθερος να πεις δυο λόγια στις 4/5;» Στο - [Και η απόγνωση, ίσως, και κάπου τελικά να οδηγεί,
ειδικά αν συνοδεύεται από το υγρό στοιχείο…](https://mag.frear.gr/kai-i-apognosi-isos-kai-kapoy-telika-na-odigeieidika-an-synodeyetai-apo-to-ygro-stoicheio/) - «Εν τω κόσμω θλίψιν έξετε, αλλά θαρσείτε εγώ νενίκηκα τον κόσμον».(Ιω. 16, 33) * «Το Σάββατο βράδυ στις εφτά και τέταρτο είπε ότι θα πήγαινε να την ανταμώσει. Το απόγεμα νωρίς πήγε στο ανθοπωλείο. Εκεί διαμορφώθηκε οριστικά το σχέδιό του. Δεν βρέθηκε τρόπος να μεταμορφωθεί σε δέντρο. Θα κρυβόταν μέσα σ’ ένα μεγάλο κάνιστρο που - [Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης: ακατάτακτος αρχειοθέτης](https://mag.frear.gr/nikos-gavriil-pentzikis-akatataktos-archeiothetis/) - Η πρόσληψη του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη από τη λογοτεχνική κριτική και τη συγγραφική συντεχνία έχει τη δική της ιστορία και την ανάλογη σημασία. Έχοντας δημοσιεύσει το πρώτο του μυθιστόρημα, Ανδρέας Δημακούδης, το 1935, ο Πεντζίκης έπρεπε να περιμένει μέχρι το 1969, όταν ο Γ. Π. Σαββίδης με την παρουσίασή του στο Ινστιτούτο Γκαίτε εκτελώνισε το - [Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης: Εκκλησιαστής και συναξαριστής](https://mag.frear.gr/nikos-gavriil-pentzikis-ekklisiastis-kai-synaxaristis/) - Τριάντα χρόνια από την εκδημία του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη. Μνήμη μετ’ εγκωμίων και δικαίως για τον σημαντικότερο Έλληνα πεζογράφο του 20ού αιώνα. Αρχίζω τη μικρή αυτή μνημόνευση με μια συνομιλία που δεν έγινε ποτέ διά ζώσης. Συζητώντας το 1986 με τον τουμπίστα Γιάννη Ζουγανέλη, ο Νίκος Καρούζος απαντά σε σχετικό ερώτημα, αν προσπάθησε ποτέ να - [Γραφή και αφή.
Η αφή ως η δραστικότερη αίσθηση στη λογοτεχνία του Πεντζίκη](https://mag.frear.gr/grafi-kai-afi-i-afi-os-i-drastikoteri-aisthisi-sti-logotechnia-toy-pentziki/) - Ο Πεντζίκης γράφοντας βρίσκεται σε συνεχή διαπραγμάτευση με την έννοια της όρασης. Είτε έμμεσα είτε με σαφείς αναφορές, η αίσθηση της όρασης συναντάται συχνά στις σελίδες των λογοτεχνικών έργων του. Την ιδιαίτερη σχέση που αναπτύσσει ο Πεντζίκης με την έννοια και τη λειτουργία της όρασης, επισημαίνει και αναλύει στατιστικά ο Ηλίας Πετρόπουλος (1980) στη μελέτη - [Οι Εικονοσοφιστές: Ο Καραλής για τον Αγγελόπουλο](https://mag.frear.gr/oi-eikonosofistes-o-karalis-gia-ton-aggelopoylo/) - Μετάφραση: Αχιλλέας Ντελλής To Theo Angelopoulos: Film Maker and Philosophe (2022) είναι το δεύτερο βιβλίο του Βρασίδα Καραλή για τον σπουδαίο σκηνοθέτη. Σε αυτό ο Καραλής κάνει χρήση δύο σημαντικών ικανοτήτων του. Η μία είναι η τεράστια γνώση του για τον ελληνικό κινηματογράφο, τον οποίο διερεύνησε στα βιβλία του Α History of Greek Cinema (2012) - [«Μια ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου» του Βρασίδα Καραλή. Η ελληνική μετάφραση είναι εδώ και αξίζει τον χρόνο σας](https://mag.frear.gr/mia-istoria-toy-ellinikoy-kinimatografoy-toy-vrasida-karali-i-elliniki-metafrasi-einai-edo-kai-axizei-ton-chrono-sas/) - Όταν ξεκίνησα να διδάσκω ιστορία παγκόσμιου κινηματογράφου στο νεοσύστατο Τμήμα Κινηματογράφου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου το 2005, η ύλη των μαθημάτων αποτελούνταν κυρίως από προσωπικές μεταφράσεις σελίδων από τα πιο σημαντικά αγγλόφωνα εγχειρίδια. Το ίδιο ίσχυε σε μεγάλο βαθμό και για τις διαλέξεις που αφορούσαν τον ελληνικό κινηματογράφο. Κάθε φορά που οι φοιτήτριες και οι φοιτητές - [Για το «Μια ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου» του Βρασίδα Καραλή](https://mag.frear.gr/gia-to-mia-istoria-toy-ellinikoy-kinimatografoy-toy-vrasida-karali/) - Η πρόσφατη κυκλοφορία στα ελληνικά από το Δώμα της ανανεωμένης και εμπλουτισμένης (με ταινίες των τελευταίων δέκα ετών, μέχρι και τα πρόσφατα Μαγνητικά πεδία) Ιστορίας του ελληνικού κινηματογράφου του καθηγητή Βρασίδα Καραλή αποτελεί εκδοτικό γεγονός που υπερβαίνει τα στενά ακαδημαϊκά όρια, όπως και εκείνα του εξειδικευμένου γνωστικού αντικειμένου. Ωστόσο, ίσως προς έκπληξη κάποιων, ακόμα και - [Ρε](https://mag.frear.gr/re/) - Ρε, είχαμε μια συμμαθήτρια στο φροντιστήριο, τη Νέλλη, τη θυμάσαι; Καθόταν δίπλα σ’ εκείνο το αγόρι που ίδρωνε. Ίδρωνε πολύ. Νομίζω πως με γούσταρε. Όχι αυτός, η Νέλλη ρε. Που έπαιζε τένις, η ξανθιά, δεν μίλαγε πολύ, θυμάσαι; Είχε μακρύ μαλλί και φόραγε συνέχεια άσπρα. Άσπρα, ναι. Πουλόβερ άσπρο, φούστα, κάτι Ρίμποκ ολοκάθαρα, δεν είχαν ## Σελίδες - [Τεύχος 19](https://mag.frear.gr/) - Σεπτέμβριος 2026 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Μισέλ Ουελμπέκ: «Το να αναγγέλλεις τα κακά νέα δεν είναι ποτέ καλή ιδέα» (Συνομιλία με την Ειρήνη Παπακυριακού) Βρασίδας Καραλής: Λόγοι ανθρώπων αφανών Νικόλας Σεβαστάκης: Για τη σιωπή Θεοφάνης Τάσης: Ο Δούρειος Ίππος του «διανθρωπισμού». Πολιτικές της Ορολογίας και του Βίου Ρωξάνη Νικολάου: Δύο ποιήματα Βασίλης Τσιαμπούσης: Αποχαιρετισμός Μιχάλης Μακρόπουλος: Ισμήνη - [Τεύχος 16](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-16/) - Σεπτέμβριος 2025 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Βρασίδας Καραλής: Όψιμες σκέψεις για το μυθιστόρημα Ο Χριστός ξανασταυρώνεται Ηλίας Παπαγιαννόπουλος: Ο άηχος πυροβολισμός του Χανς φον Προττ (Κεφάλαια πρώτο έως πέμπτο) Παντελής Μπουκάλας: Γραφτό Γιώργος Σκαμπαρδώνης: Πραγματική βασίλισσα Σωτήρης Κακίσης: Κοιλάδα του Λύκου ποταμού Χλόη Κουτσουμπέλη: Ο γύρος του κόσμου σε ογδόντα μέρες Νίκος Α. Μάντης: Η έξοδος Ντόρις - [Τεύχος 18](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-18/) - Απρίλιος 2026 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Παναγής Παναγιωτόπουλος: Η καταστροφική διαλεκτική Βρασίδας Καραλής: Ονειρολόγιο Δημήτρης Νόλλας: Τρεις στιγμές, τρεις μαρτυρίες Κωνσταντία Σωτηρίου: Πράκτορας 007 Γιώργος Αλισάνογλου: Passover Σάββας Σαββόπουλος: Από τις Βάκχες στον ξένο: θεοφαγία και ναρκισσιστικός πολιτισμός Ηλίας Παπαγιαννόπουλος: Ο άηχος πυροβολισμός του Χανς φον Προττ [Κεφάλαια 6 έως 8] Βασίλης Α. Μπογιατζής: Ο Ηλίας Βενέζης - [Τεύχη](https://mag.frear.gr/teychi/) - Τεύχος 17 - Απρίλιος 2026 Τεύχος 17 Τεύχος 16 - Σεπτέμβριος 2025 Τεύχος 15 - Απρίλιος 2025 Τεύχος 14 - Ιανουάριος 2025 Τεύχος 13 - Οκτώβριος 2024 Τεύχος 12 Τεύχος 11 - Ιανουάριος 2024 Tεύχος 10 - Σεπτέμβριος 2023 Τεύχος 9 - Μάιος 2023 Τεύχος 8 - Ιανουάριος 2023 Τεύχος 7 - Σεπτέμβριος 2022 Τεύχος - [Τεύχος 17](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-17/) - Ιανουάριος 2026 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Νίκος Α. Μάντης: Σκέψεις μπροστά σε μια οθόνη Βίκυ Ιακώβου: Ο Claude στο πανεπιστήμιο π. Ευάγγελος Γκανάς: Η φιλοσοφία ως τρόπος ζωής: Πιερ Αντό - Άλασνταιρ Μακιντάιρ Νίνα Παπαθανασοπούλου: Αφυπνίζοντας τη συμπόνια μέσα από τους Αρχαίους Έλληνες Χρήστος Λάσκος: Συμφέροντα και λόγος. Ο Τέρυ Ήγκλετον για τον μεταμοντερνισμό Δημήτρης Μίγγας: Επιστροφές… - [Τεύχος 15](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-15/) - Απρίλιος 2025 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Νικόλας Σεβαστάκης: Η επιστροφή της βούλησης ως εμπειρία του σοκ Στέφανος Δημητρίου: Η αμφισημία της Ισότητας Δήμητρα Κωτούλα: Γλώσσα: Δύο ποιήματα Άννα Μαρία Δρουμπούκη - Γιάννης Μπαλαμπανίδης: Από το Friends στο BoJack Horseman. Σημειώσεις για τη γενιά μας Βρασίδας Καραλής: Διαλογισμοί περί παρουσίας Σοφία Κολοτούρου: Τέσσερα ποιήματα Βασίλης Τσιαμπούσης: Τσίκλα με - [Τεύχος 14](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-14/) - Ιανουάριος 2025 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Κυριάκος Χαραλαμπίδης: Αιγαιακά Βρασίδας Καραλής: Διάλογος για την κινηματογραφία του Τάκη Κανελλόπουλου Θεόδωρος Παπαγιάννης: Φαγιούμ Ζέτα Κουντούρη: Το ξέσπασμα Δημήτρης Ελευθεράκης: Γράμμα από το Εδιμβούργο Δημήτρης Αγγελής: Δύο κακοδαιμονίες της ελληνικής ποίησης Κολεκτίβα Σοσιαλιστικού Μίσους: Αφήστε ήσυχο το Μανιφέστο: Ένα Μανιφέστο (Μετάφραση: Κώστας Δούσης) Στέφανι Μπαρτ: Συμβουλές προς εκπαιδευτικούς για την - [Τεύχος 13](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-13/) - Οκτώβριος 2024 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Ηλίας Παπαγιαννόπουλος: Ένα φαγιούμ κι ακόμα ένα Φώτης Βασιλείου: Μυστικά τοπία και χρόνοι αληθινοί του Διονύση Σαββόπουλου Καρολίνα Μέρμηγκα: Τραγουδώντας τις ζωές μας Κωνσταντίνα Σιαχάμη: Ολόφωτη Αναστάσης Βιστωνίτης: Ζλατορόγκ Νικόλας Σεβαστάκης: Όχι αστεία με τους Μανταρινόγερους Ρωξάνη Νικολάου: Γράμμα Κώστας Βραχνός: Δύο ποιήματα από το Τσακίρ κέφι Γιώργος Πινακούλας: Ο Ντανίλο - [Τεύχος 12](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-12/) - Μάιος 2024 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Θάνος Λίποβατς: Η κρίση της μετανεωτερικότητας Γιάννης Παπακώστας: Κωστής Παλαμάς-Εμίλ Λεγκράν. Σχέση διαλόγου Στρατής Πασχάλης: Ποιήματα Θανάσης Μακρής: Σκόρπιες σκέψεις για το τοπίο στη ζωγραφική μου Ανδρέας Μήτσου: Απαγορευμένη νοσταλγία Νίκος Δαββέτας: «Δεν είναι δουλειά σου να δικαιώσεις έναν ήρωα» (Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Καλαϊτζάκη και την Ευαγγελία Πάσσαρη) Ασπασία Γκιόκα: Ο - [Τεύχος 11](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-11/) - Ιανουάριος 2024 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Αναστάσης Βιστωνίτης: Εγνατία Βρασίδας Καραλής: Διάλογος περί πολιτειακής ευδαιμονίας Σταμάτης Πολενάκης: Ποιήματα Nικήτας Αλιπράντης: Ο σημερινός ατομισμός της οικονομικής και τεχνολογικής «προόδου» Βίκυ Κλεφτογιάννη: Πικραμύγδαλα Ντίνο Μπουτζάτι: Το αυγό (Μετάφραση: Αναστάσιος Θεοφιλογιαννάκος) Κωστής Γκιμοσούλης: Σκυλί του σινεμά, 8 Στέλλα Σερέφογλου: Αlways Πάολο Πολβάνι: Τέσσερα ποιήματα (Μετάφραση: Σωτήρης Τριβιζάς) Βασιλική Κοντογιάννη: Αυτά - [Editorial - Φθινόπωρο 2020](https://mag.frear.gr/editorial-fthinoporo-2020/) - Editorial – Φθινόπωρο 2020 Από τον Μάιο του 2013 που πρωτοκυκλοφόρησε το Φρέαρ –πόσο είχε ενθουσιαστεί με τον τίτλο τότε ο Κωστής Παπαγιώργης…– πέρασαν επτά ολόκληρα χρόνια, το λέω και μοιάζει να είναι μόλις χθες. Επτά χρόνια λοιπόν και 29 τεύχη μετά, ο αρχικός ενθουσιασμός παραμένει ολοζώντανος και ο σκοπός πάντοτε ίδιος: να μη γίνουμε, - [Τεύχος 10](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-10/) - Σεπτέμβριος 2023 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Κυριάκος Χαραλαμπίδης: «Κάτω κύψας τω δακτύλω έγραφε εις την γην» Βρασίδας Καραλής: Η ηλικία του πατέρα Θεοφάνης Τάσης: Εν μέση οδώ Μιχαήλ Επστάιν: Η αδυναμία του Καλού στη ρωσική λογοτεχνία (Μετάφραση: Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης) Νίκος Α. Μάντης: Ο Αχμέτ και ο θάνατος Ηλίας Λ. Παπαμόσχος: Η νυχτερίδα Γιώργος Χριστοδουλίδης: Το κλιματιστικό - [Τεύχος 9](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-9/) - Μάιος 2023 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Μπροστά στις επικείμενες εκλογές Έντσο Τραβέρσο: «Να αναγνωρίσουμε τη μελαγχολία ως μέρος της πολιτικής μας ταυτότητας». Συνέντευξη στον Διονύση Σκλήρη Βρασίδας Καραλής: Εγκλεισμός δεύτερος: Μέρες του ʼ21 Κώστας Μαυρουδής: Ο Χ. είπε Γιάννης Κιουρτσάκης: Αλμπέρ Καμύ, Γιώργος Σεφέρης – παράλληλοι Δήμητρα Κολλιάκου: Το νέο πρόσωπο της Γαλλίας Μισέλ Ουελμπέκ-Μισέλ Ονφρέ: «Είμαι - [Τεύχος 8](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-8/) - Ιανουάριος 2023 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Τ.Κ. Παπατσώνης: Vigilia nativitatis Σταύρος Ζουμπουλάκης: Ο τρυφερός προθρήνος του Βαθέος γήρατος Στρατής Πασχάλης: Δεν γράφω για τους ζωντανούς, γράφω για τα φαντάσματα Θανάσης Θ. Νιάρχος: Δύο ποιήματα Βασίλης Τσιαμπούσης: BMW 3.000 cc Ισαάκ Μπασέβις Σίνγκερ: Μια προσωπική αντίληψη για τη θρησκεία Σταύρος Γιαγκάζογλου: Η ανανέωση της νεοελληνικής ορθόδοξης θεολογίας. Θεολογικά - [Τεύχος 7](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-007/) - Σεπτέμβριος 2022 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Ηλίας Λάγιος: Σονέτα κόρης, VIII Αλέξης Πανσέληνος: Η μια στιγμή Βρασίδας Καραλής: Συγκινησιακά προλεγόμενα στη μελέτη του ελληνικού κινηματογράφου Νίκος Α. Μάντης: Το ανθρώπινο βιβλίο Ηλίας Κεφάλας: Τρία ποιήματα Σωτήρης Μανωλόπουλος: Πένθος, πολιτικός και θηλυκός εαυτός με αφορμή τις Ικέτιδες του Ευριπίδη. Μια συζήτηση με τη Μαριαλένα Σπυροπούλου Θεόδωρος Γρηγοριάδης: Η - [Τεύχος 6](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-6/) - Μάιος 2022 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Δημήτρης Αγγελής: Η αγωνία της Ευρώπης Ιλύα Καμίνσκι: Πώς μπορεί να μιλήσει κανείς για τον πόλεμο; Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης: Η ανατολή ενός Έθνους και η ηθική ήττα της Ρωσίας Τζον Γκρέι: Γιατί η παρούσα κρίση είναι σημείο καμπής στην ιστορία Δήμητρα Χ. Χριστοδούλου: Ιστορίες νυχτερινών τροχών Λερντ Χαντ-Ελένη Σικελιανός: Η γλώσσα - [Τεύχος 5](https://mag.frear.gr/teychi/teychos-5/) - Ιανουάριος 2022 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Παναγής Παναγιωτόπουλος: Η τραγική ειλικρίνεια των αντιεμβολιαστών Κυριάκος Χαραλαμπίδης: Απόρρητη ειρωνεία Γιώργος Σκαμπαρδώνης: Κρυφό τσοκ Ζέφη Δαράκη: Δύο ποιήματα Παντελής Μπουκάλας: Βάρναλης και Βαρνακιώτης Αναστάσης Βιστωνίτης: Έζρα Πάουντ: «Μέγας ποιητής και μέγας ανόητος» Γιάννης Παλαβός: Πώς γράφεται ένα κακό πεζογράφημα Γιώργος Χιώτης: Κρυφτό Βρασίδας Καραλής: Ομολογία σχετικά με τον Ναθαναήλ ή - [Τεύχος 4](https://mag.frear.gr/teychos-4/) - Φθινόπωρο 2021 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Δημήτρης Αγγελής: Η γενιά της φιλελεύθερης μελαγχολίας Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος: Ταινίες του Πωλ Γκρέυ Βρασίδας Καραλής: Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης πλέων εις τους Αντίποδες Νικόλα Ματζίροφ: Ποιήματα Αχιλλέας ΙΙΙ: Επιστροφή στα θρανία Ηλίας Κεφάλας: Περί γέροντος τινός Χλόη Κουτσουμπέλη: Τρία ποιήματα Κωστής Γκιμοσούλης: Σκυλί του σινεμά Τζιοβάνι Γκόμες: Τι κάναμε με τις - [Coming soon](https://mag.frear.gr/coming-soon/) - Μην πανικοβάλλεστε! Δεν πέσατε στο πηγάδι. Η ομάδα μας ετοιμάζεται πυρετωδώς για το νέο τεύχος. Σε πολύ λίγο θα είμαστε κοντά σας! Στο μεταξύ μπορείτε να περιηγηθείτε στο blog μας. Περιήγηση στο Φρέαρ - [Τεύχος 03](https://mag.frear.gr/teychos-03/) - Άνοιξη 2021 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Γιάννης Κιουρτσάκης: «Η επανάσταση έχει μέσα της την ανάσταση» (συνέντευξη) Βρασίδας Καραλής: Επιστολές προς Ευστάθιον εξ αντιπόδων Ρέυμοντ Κάρβερ: Ποιήματα Βαγγέλης Ραπτόπουλος: Θα μπορούσες να ζήσεις για πάντα εδώ μέσα Γιώργος Βέης: Πανεπιστημίου 10, Αθήνα Βασιλεία Οικονόμου: Το λουλούδι της ευτυχίας Κώστας Βραχνός: Ο Ρασκόλνικωφ πήρε το καλάσνικωφ Ηλίας Λ. Παπαμόσχος: - [Τεύχος 002](https://mag.frear.gr/teuxos-2/) - #002 - Χειμώνας 2021 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Δημήτρης Ελευθεράκης: Τσαουσέσκου, Καβάφης και άλλοι Ντένις Ο’ Ντρίσκολ: Κάποιος Μάιλα Γκαρθία Αμορός: Από την αλληλογραφία Γ. Σεφέρη – Ι. Τσάτσου Ασπασία Γκιόκα: Samuel Hazo: Ένας Αμερικανός γνώριμος του Γ. Σεφέρη Άκης Παπαντώνης: Το σώμα και το αίμα της βροχής Δήμητρα Χ. Χριστοδούλου: Δύο ποιήματα Κώστας Ταχτσής: Ανέκδοτες σελίδες - [Αβυθομέτρητοι Καιροί](https://mag.frear.gr/avythometritoi-kairoi/) - Αβυθομέτρητοι Καιροί Τεύχος 2 – Χειμώνας 2021 - [Τεύχος 01](https://mag.frear.gr/teychos-01/) - #001 - Φθινόπωρο 2020 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενα Νικόλας Σεβαστάκης: Η πανδημία της κόπωσης Γιάννης Κιουρτσάκης: Το θαύμα και η τραγωδία Παυλίνα Παμπούδη: Νυχτολόγιο Αυγούστου, ΧΙ Μιχάλης Μακρόπουλος: Η γλώσσα Γιώργος Βέης: Τρία ποιήματα Θεοφάνης Τάσης: Διαβάζοντας Αριστοτέλη, τρώγοντας μαντλέν Ηλίας Λ. Παπαμόσχος: Ριζιμιά Ηλίας Κεφάλας: Ο Κομπαγιάσι Ίσσα και ο παππούς μου Ελένη Μαρινάκη: Απολογία Μπεν - [Home](https://mag.frear.gr/home/) - Στο βάθος των περιστάσεων. Ηλεκτρονικά τεύχη. - [Editorials](https://mag.frear.gr/editorials/) - Editorials Editorial – Φθινόπωρο 2020 Από τον Μάιο του 2013 που πρωτοκυκλοφόρησε το Φρέαρ –πόσο είχε ενθουσιαστεί με τον τίτλο τότε ο Κωστής Παπαγιώργης…– πέρασαν επτά ολόκληρα χρόνια, το λέω και μοιάζει να είναι μόλις χθες. Επτά χρόνια λοιπόν και 29 τεύχη μετά, ο αρχικός ενθουσιασμός παραμένει ολοζώντανος και ο σκοπός πάντοτε ίδιος: να μη - [Κείμενα](https://mag.frear.gr/keimena/) - Όλα Editorial In the year 2525 Queer λογοτεχνία Αβυθομέτρητοι καιροί Αμερική Ανθρωπιστικές σπουδές Αποχαιρετισμοί Αφιέρωμα Βία Διαπιστώσεις και προτάσεις για την εκπαίδευση Διήγημα Ελληνική αστυνομική λογοτεχνία Ελληνικός Κινηματογράφος Επί υδάτων πολλών Επτά θανάσιμα αμαρτήματα Η κρίση του Τύπου Η τέχνη στην Ελλάδα σήμερα Η τρομερή μας η λαλιά Θεατρικοί συγγραφείς Θέατρο Θέματα ιστορίας των ιδεών - [Sample Page](https://mag.frear.gr/sample-page/) - This is an example page. It's different from a blog post because it will stay in one place and will show up in your site navigation (in most themes). Most people start with an About page that introduces them to potential site visitors. It might say something like this: Hi there! I'm a bike messenger ## Site Builder - [Στίχος 11](https://mag.frear.gr/astra-advanced-hook/stichos-11/) - Περιεχόμενα τεύχους 11 «Κάποτε έλιωσα στα δόντια μου του ήλιου αλεξικέραυνα τα γυάλινά σας μάτια» Γιώργος Κ. Καραβασίλης, Καλλιέργεια του αίματος (Φρέαρ τεύχος 11 - Ιανουάριος 2024) - [Στίχος 010](https://mag.frear.gr/astra-advanced-hook/stichos-010/) - Περιεχόμενα τεύχους 10 «το να θέλει να είναι κανείς άνθρωπος σημαίνει να επιδιώκει συνέχεια τη συναναστροφή μιας αξίας που του είναι ξένη» Νίκος Α. Παναγιωτόπουλος, Σύσσημον ή Τα Κεφάλαια (Φρέαρ τεύχος 10 - Σεπτέμβριος 2023) - [Στίχος 009](https://mag.frear.gr/astra-advanced-hook/stichos-009/) - Περιεχόμενα τεύχους 9 «Μόνο ένα τρομαγμένο ζώο οδηγεί στην ομορφιά. Γιατί καμιά ομορφιά δεν έμεινε αμέτοχη της λύπης». Χριστόφορος Λιοντάκης, «Το τρομαγμένο ζώο» (Φρέαρ τεύχος 9 - Μάιος 2023) - [Στίχος 008](https://mag.frear.gr/astra-advanced-hook/stichos-008/) - Περιεχόμενα τεύχους 8 «Κάποτε θα ξανάρθω δε θα νιώθω πως είμαι παρείσακτος και κατάσαρκα θα φορώ σχισμένα σύννεφα» Κλείτος Κύρου, «Το κίνητρο» (Φρέαρ τεύχος 8 - Ιανουάριος 2023) - [Στίχος 007](https://mag.frear.gr/astra-advanced-hook/stichos-007/) - Περιεχόμενα τεύχους 7 «Όλων των λέξεων τα σπιτικά κατοικημένα από τα μάτια σου Η λέξη αύριο, η λέξη ονομασία» Ηλίας Λάγιος, Πράξη υποταγής (Φρέαρ τεύχος 7 - Σεπτέμβριος 2022) - [Στίχος 006](https://mag.frear.gr/astra-advanced-hook/stichos-006/) - Περιεχόμενα τεύχους 6 «Πήγαινε να γεράσεις ρυθμικά. Κάτι σκιές που όλο σου γνέφουν φώτισέ τις» Θέμης Τασούλης, «Επιστολή 6» (Φρέαρ τεύχος 6 - Μάιος 2022) - [Στίχος 005](https://mag.frear.gr/astra-advanced-hook/stichos-005/) - «Φεύγουμε συντριμμένοι, απαρηγόρητοι για να ξαναφτιάξουμε τη γενιά μας στον ουρανό…» Νίκος Φωκάς (Φρέαρ τεύχος 5 - Ιανουάριος 2022) - [Στίχος 004](https://mag.frear.gr/astra-advanced-hook/stichos-004/) - «...είμαι η επίθεση της ελευθερίας στις σκληρές καρδιές και το ποίημα που δύσκολα ακούγεται.…» Τζακ Χίρσμαν (Φρέαρ τεύχος 4 - Φθινόπωρο 2021) ## Κατηγορίες - [Νέοι πεζογράφοι](https://mag.frear.gr/category/afieroma/neoi-pezografoi/) - [Επί υδάτων πολλών](https://mag.frear.gr/category/epi-ydaton-pollon/) - [Αβυθομέτρητοι καιροί](https://mag.frear.gr/category/avythometritoi-kairoi/) - [Αφιέρωμα](https://mag.frear.gr/category/afieroma/) - [Συνεντεύξεις](https://mag.frear.gr/category/synenteyxeis/) - [Μετάφραση](https://mag.frear.gr/category/keimena/metafrasi/) - [Διήγημα](https://mag.frear.gr/category/keimena/diigima/) - [Κείμενα](https://mag.frear.gr/category/keimena/) - [Ποίηση](https://mag.frear.gr/category/keimena/poiisi/) - [Θέατρο](https://mag.frear.gr/category/afieroma/theatro/) - [Editorial](https://mag.frear.gr/category/editorial/) - [Κριτική](https://mag.frear.gr/category/afieroma/kritiki/) - [Αμερική](https://mag.frear.gr/category/afieroma/ameriki/) - [Αποχαιρετισμοί](https://mag.frear.gr/category/apochairetismoi/) - [Πολιτική Ορθότητα](https://mag.frear.gr/category/afieroma/politiki-orthotita/) - [Σύγχρονη Ελληνική Ζωγραφική](https://mag.frear.gr/category/afieroma/sygchroni-elliniki-zografiki/) - [Ελληνική αστυνομική λογοτεχνία](https://mag.frear.gr/category/afieroma/elliniki-astynomiki-logotechnia/) - [Βία](https://mag.frear.gr/category/afieroma/via/) - [Οικολογία](https://mag.frear.gr/category/afieroma/oikologia/) - [Παιδική-Εφηβική](https://mag.frear.gr/category/afieroma/paidiki-efiviki/) - [Μουσική](https://mag.frear.gr/category/afieroma/moysiki/) - [Queer λογοτεχνία](https://mag.frear.gr/category/afieroma/queer-logotechnia/) - [Μεταφασισμός](https://mag.frear.gr/category/afieroma/metafasismos/) - [Μικρά ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία](https://mag.frear.gr/category/afieroma/mikra-anexartita-vivliopoleia/) - [Επτά θανάσιμα αμαρτήματα](https://mag.frear.gr/category/afieroma/epta-thanasima-amartimata/) - [Θεατρικοί συγγραφείς](https://mag.frear.gr/category/afieroma/theatrikoi-syggrafeis/) - [Ανθρωπιστικές σπουδές](https://mag.frear.gr/category/afieroma/anthropistikes-spoydes/) - [Κάφκα](https://mag.frear.gr/category/afieroma/kafka/) - [Πολιτική](https://mag.frear.gr/category/afieroma/politiki/) - [Η κρίση του Τύπου](https://mag.frear.gr/category/afieroma/i-krisi-toy-typoy/) - [Θέματα ιστορίας των ιδεών](https://mag.frear.gr/category/afieroma/themata-istorias-ton-ideon/) - [Χρήστος Γιανναράς](https://mag.frear.gr/category/afieroma/christos-giannaras/) - [Κύπρος 1974](https://mag.frear.gr/category/afieroma/kypros-1974/) - [Ιούλιος Βερν Πηνελόπη Δέλτα](https://mag.frear.gr/category/afieroma/ioylios-vern/) - [Φεμινισμός](https://mag.frear.gr/category/afieroma/feminismos/) - [Σύγχρονη ελληνική αρχικτετονική](https://mag.frear.gr/category/afieroma/sygchroni-elliniki-archiktetoniki/) - [In the year 2525](https://mag.frear.gr/category/afieroma/in-the-year-2525/) - [Ιστορίες ενηλικίωσης](https://mag.frear.gr/category/afieroma/istories-enilikiosis/) - [Κυπριακή λογοτεχνία](https://mag.frear.gr/category/afieroma/kypriaki-logotechnia/) - [Προβλήματα της εποχής μας](https://mag.frear.gr/category/afieroma/provlimata-tis-epochis-mas/) - [Το σύγχρονο ποιητικό τοπίο](https://mag.frear.gr/category/afieroma/to-sygchrono-poiitiko-topio/) - [Μανόλης Αναγνωστάκης](https://mag.frear.gr/category/afieroma/manolis-anagnostakis/) - [Η τρομερή μας η λαλιά](https://mag.frear.gr/category/afieroma/i-tromeri-mas-i-lalia/) - [Ελληνικός Κινηματογράφος](https://mag.frear.gr/category/afieroma/ellinikos-kinimatografos/) - [Η τέχνη στην Ελλάδα σήμερα](https://mag.frear.gr/category/afieroma/i-techni-stin-ellada-simera/) - [Διαπιστώσεις και προτάσεις για την εκπαίδευση](https://mag.frear.gr/category/afieroma/diapistoseis-kai-protaseis-gia-tin-ekpaideysi/) ## Ετικέτες - [Τεύχος1](https://mag.frear.gr/tag/teychos1/) - [Γιώργος Βέης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-veis/) - [Michael Dransfield](https://mag.frear.gr/tag/michael-dransfield/) - [Παυλίνα Μάρβιν](https://mag.frear.gr/tag/paylina-marvin/) - [Αχιλλέας Ντελλής](https://mag.frear.gr/tag/achilleas-ntellis/) - [Μαρία Παπαϊωάννου](https://mag.frear.gr/tag/maria-papaioannoy/) - [Σοφία Μπραϊμάκου](https://mag.frear.gr/tag/sofia-mpraimakoy/) - [Μελανία Δαμιανού](https://mag.frear.gr/tag/melania-damianoy/) - [Χρυσόστομος Τσαπραΐλης](https://mag.frear.gr/tag/chrysostomos-tsaprailis/) - [Χρήστος Αρμάντο Γκέζος](https://mag.frear.gr/tag/christos-armanto-gkezos/) - [Μιχάλης Μαλανδράκης](https://mag.frear.gr/tag/michalis-malandrakis/) - [Ελίζα Παναγιωτάτου](https://mag.frear.gr/tag/eliza-panagiotatoy/) - [Θεοφάνης Τάσης](https://mag.frear.gr/tag/theofanis-tasis/) - [Θανάσης Νιάρχος](https://mag.frear.gr/tag/thanasis-niarchos/) - [Μαριαλένα Σπυροπούλου](https://mag.frear.gr/tag/marialena-spyropoyloy/) - [Βαγγέλης Π. Κούμπουλης](https://mag.frear.gr/tag/vaggelis-p-koympoylis/) - [Ιωσήφ Βιβιλάκης](https://mag.frear.gr/tag/iosif-vivilakis/) - [Μιχάλης Μακρόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/michalis-makropoylos/) - [Γιάννης Κιουρτσάκης](https://mag.frear.gr/tag/giannis-kioyrtsakis/) - [Ηλίας Κεφάλας](https://mag.frear.gr/tag/ilias-kefalas/) - [Γιώργος Καρτάκης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-kartakis/) - [Ελένη Μαρινάκη](https://mag.frear.gr/tag/eleni-marinaki/) - [Μαρία Κουγιουμτζή](https://mag.frear.gr/tag/maria-koygioymtzi/) - [Παυλίνα Παμπούδη](https://mag.frear.gr/tag/paylina-pampoydi/) - [Νικόλας Σεβαστάκης](https://mag.frear.gr/tag/nikolas-sevastakis/) - [Γιώργος Κεντρωτής](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-kentrotis/) - [Κώστας Τσιρόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/kostas-tsiropoylos/) - [Αγουστίν Μπασάβε Φερνάντεθ ντελ Βάγιε](https://mag.frear.gr/tag/agoystin-mpasave-fernanteth-ntel-vagie/) - [Εδουάρδος Σακαγιάν](https://mag.frear.gr/tag/edoyardos-sakagian/) - [Νίκος Αλ. Μηλιώνης](https://mag.frear.gr/tag/nikos-al-milionis/) - [Κίρκη Κεφαλέα](https://mag.frear.gr/tag/kirki-kefalea/) - [Τέυχος1](https://mag.frear.gr/tag/teychos1-2/) - [Μάριος Μπέγζος](https://mag.frear.gr/tag/marios-mpegzos/) - [κριτική](https://mag.frear.gr/tag/kritiki/) - [Νίκος Καζάζης](https://mag.frear.gr/tag/nikos-kazazis/) - [Ντέιζι Τζόνσον](https://mag.frear.gr/tag/nteizi-tzonson/) - [βιβλίο](https://mag.frear.gr/tag/vivlio/) - [Βασίλης Παπαδόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-papadopoylos/) - [Μουσική](https://mag.frear.gr/tag/moysiki/) - [προδημοσίευση](https://mag.frear.gr/tag/prodimosieysi/) - [Ούρσουλα Φωσκόλου](https://mag.frear.gr/tag/oyrsoyla-foskoloy/) - [Μάρκο Πογκάτσαρ](https://mag.frear.gr/tag/marko-pogkatsar/) - [Γιώτα Τεμπρίδου](https://mag.frear.gr/tag/giota-tempridoy/) - [Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-ikaros-mpampasakis/) - [Κώστας Βραχνός](https://mag.frear.gr/tag/kostas-vrachnos/) - [Δημήτρης Αγγελής](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-aggelis/) - [Ευθυμία Γιώσα](https://mag.frear.gr/tag/eythymia-giosa/) - [Γιάννης Γορανίτης](https://mag.frear.gr/tag/giannis-goranitis/) - [Τεύχος2](https://mag.frear.gr/tag/teychos2/) - [Αβυθομέτρητοι Καιροί 2](https://mag.frear.gr/tag/avythometritoi-kairoi-2/) - [Κείμενα 2](https://mag.frear.gr/tag/keimena-2/) - [Ισλάμ](https://mag.frear.gr/tag/islam/) - [Τιτίκα Δημητρούλια](https://mag.frear.gr/tag/titika-dimitroylia/) - [Σωτηρία Καλασαρίδου](https://mag.frear.gr/tag/sotiria-kalasaridoy/) - [Άννα Αφεντουλίδου](https://mag.frear.gr/tag/anna-afentoylidoy/) - [Βρασίδας Καραλής](https://mag.frear.gr/tag/vrasidas-karalis/) - [Αντιγόνη Κεφαλά](https://mag.frear.gr/tag/antigoni-kefala/) - [Εύη Γεροκώστα](https://mag.frear.gr/tag/eyi-gerokosta/) - [Κείμενα2](https://mag.frear.gr/tag/keimena2/) - [Παναγής Παναγιωτόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/panagis-panagiotopoylos/) - [Τεύχος 3](https://mag.frear.gr/tag/teychos-3/) - [Αλί Καλντερόν](https://mag.frear.gr/tag/ali-kalnteron/) - [Βαγγέλης Ραπτόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/vaggelis-raptopoylos/) - [Δημήτρης Νόλλας](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-nollas/) - [Αμερική](https://mag.frear.gr/tag/ameriki/) - [Βασίλης Α. Μπογιατζής](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-a-mpogiatzis/) - [Καρολίνα Μέρμηγκα](https://mag.frear.gr/tag/karolina-mermigka/) - [Χρήστος Τσιάμης](https://mag.frear.gr/tag/christos-tsiamis/) - [Κώστας Μελάς](https://mag.frear.gr/tag/kostas-melas/) - [Ελένη Κοσμά](https://mag.frear.gr/tag/eleni-kosma/) - [Γιώργος Μητρούλιας](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-mitroylias/) - [Αναστάσης Βιστωνίτης](https://mag.frear.gr/tag/anastasis-vistonitis/) - [Γιάννης Β. Κωβαίος](https://mag.frear.gr/tag/giannis-v-kovaios/) - [Δήμητρα Κολλιάκου](https://mag.frear.gr/tag/dimitra-kolliakoy/) - [Θανάσης Θ. Νιάρχος](https://mag.frear.gr/tag/thanasis-th-niarchos/) - [Άνταμ Ζαγκαγιέφσκι](https://mag.frear.gr/tag/antam-zagkagiefski/) - [Αθηνά Βογιατζόγλου](https://mag.frear.gr/tag/athina-vogiatzogloy/) - [΄Τεύχος 3](https://mag.frear.gr/tag/΄teychos-3/) - [Παυλίνα Σκούφη](https://mag.frear.gr/tag/paylina-skoyfi/) - [Βασιλεία Οικονόμου](https://mag.frear.gr/tag/vasileia-oikonomoy/) - [Ηλίας Λ. Παπαμόσχος](https://mag.frear.gr/tag/ilias-l-papamoschos/) - [Βασιλική Κοντογιάνη](https://mag.frear.gr/tag/vasiliki-kontogiani/) - [Μέμη Κατσώνη](https://mag.frear.gr/tag/memi-katsoni/) - [Ρέυμοντ Κάρβερ](https://mag.frear.gr/tag/reymont-karver/) - [Άλβαρο Βαλβέρδε](https://mag.frear.gr/tag/alvaro-valverde/) - [Θωμάς Ιωάννου](https://mag.frear.gr/tag/thomas-ioannoy/) - [Νίκος Ιατρού](https://mag.frear.gr/tag/nikos-iatroy/) - [Τάσος Καλούτσας](https://mag.frear.gr/tag/tasos-kaloytsas/) - [Χρίστος Κυθρεώτης](https://mag.frear.gr/tag/christos-kythreotis/) - [Βάσω Καρακώστα](https://mag.frear.gr/tag/vaso-karakosta/) - [Κώστας Παπαγεωργίου](https://mag.frear.gr/tag/kostas-papageorgioy/) - [Αφιέρωμα](https://mag.frear.gr/tag/afieroma/) - [Βίκτωρ Ιβάνοβιτς](https://mag.frear.gr/tag/viktor-ivanovits/) - [Αφιέρωμα μετάφραση](https://mag.frear.gr/tag/afieroma-metafrasi/) - [Αχιλλέας Κυριακίδης](https://mag.frear.gr/tag/achilleas-kyriakidis/) - [Βασίλης Λαλιώτης](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-laliotis/) - [Κρίτων Ηλιόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/kriton-iliopoylos/) - [Γιώργος Μπλάνας](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-mplanas/) - [Γρηγόρης Ν. Κονδύλης](https://mag.frear.gr/tag/grigoris-n-kondylis/) - [Έφη Γιαννοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/efi-giannopoyloy/) - [Αλέξανδρος Ίσαρης](https://mag.frear.gr/tag/alexandros-isaris/) - [Κώστας Κουτσουρέλης](https://mag.frear.gr/tag/kostas-koytsoyrelis/) - [Γιάννης Καλιφατίδης](https://mag.frear.gr/tag/giannis-kalifatidis/) - [Κατερίνα Σχινά](https://mag.frear.gr/tag/katerina-schina/) - [Μάγκυ Κοέν](https://mag.frear.gr/tag/magky-koen/) - [Συμεὼν Γρ. Σταμπουλοῦ](https://mag.frear.gr/tag/symeon-gr-stampoyloy/) - [Γιάννης Παλαβός](https://mag.frear.gr/tag/giannis-palavos/) - [Θανάσης Χατζόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/thanasis-chatzopoylos/) - [Κώστας Αθανασίου](https://mag.frear.gr/tag/kostas-athanasioy/) - [Μαρία Μαρτζούκου](https://mag.frear.gr/tag/maria-martzoykoy/) - [Νίκος Πρατσίνης](https://mag.frear.gr/tag/nikos-pratsinis/) - [Ανδρέας Στάικος](https://mag.frear.gr/tag/andreas-staikos/) - [Κωνσταντίνος Παλαιολόγος](https://mag.frear.gr/tag/konstantinos-palaiologos/) - [Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-v-triantafyllidis/) - [Άννα Παπασταύρου](https://mag.frear.gr/tag/anna-papastayroy/) - [Ευγενία Γραμματικοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/eygenia-grammatikopoyloy/) - [004](https://mag.frear.gr/tag/004/) - [Γενιά του 70](https://mag.frear.gr/tag/genia-toy-70/) - [Ντίνος Σιώτης](https://mag.frear.gr/tag/ntinos-siotis/) - [Κωστής Γκιμοσούλης](https://mag.frear.gr/tag/kostis-gkimosoylis/) - [Βερονίκη Δαλακούρα](https://mag.frear.gr/tag/veroniki-dalakoyra/) - [Γιάννης Υφαντής](https://mag.frear.gr/tag/giannis-yfantis/) - [Ηλίας Γκρης](https://mag.frear.gr/tag/ilias-gkris/) - [Δήμητρα Χ. Χριστοδούλου](https://mag.frear.gr/tag/dimitra-ch-christodoyloy/) - [Αντώνης Φωστιέρης](https://mag.frear.gr/tag/antonis-fostieris/) - [Γιώργος Χρονάς](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-chronas/) - [Τηλέμαχος Χυτήρης](https://mag.frear.gr/tag/tilemachos-chytiris/) - [Αγγελική Κορρέ](https://mag.frear.gr/tag/aggeliki-korre/) - [Βαρβάρα Ρούσσου](https://mag.frear.gr/tag/varvara-royssoy/) - [Βίκυ Κατσαρού](https://mag.frear.gr/tag/viky-katsaroy/) - [Γιάννης Στρούμπας](https://mag.frear.gr/tag/giannis-stroympas/) - [Βαγγέλης Χατζηβασιλείου](https://mag.frear.gr/tag/vaggelis-chatzivasileioy/) - [Γιώργος Μαρκόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-markopoylos/) - [Άννα Γρίβα](https://mag.frear.gr/tag/anna-griva/) - [Πάνος Καπώνης](https://mag.frear.gr/tag/panos-kaponis/) - [Κώστας Καραβίδας](https://mag.frear.gr/tag/kostas-karavidas/) - [Βασίλης Λαμπρόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-lampropoylos/) - [Μαρία Ν. Ψάχου](https://mag.frear.gr/tag/maria-n-psachoy/) - [Θωμάς Τσαλαπάτης](https://mag.frear.gr/tag/thomas-tsalapatis/) - [Χάρης Ψαρράς](https://mag.frear.gr/tag/charis-psarras/) - [Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/ilias-ch-papadimitrakopoylos/) - [Δημήτρης Καλοκύρης](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-kalokyris/) - [Ευθύμιος Λέντζας](https://mag.frear.gr/tag/eythymios-lentzas/) - [Κώστας Μαυρουδής](https://mag.frear.gr/tag/kostas-mayroydis/) - [Γιώργος Χουλιάρας](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-choyliaras/) - [Νάσος Βαγενάς](https://mag.frear.gr/tag/nasos-vagenas/) - [Δημοκρατία και μέσα κοινωνικής δικτύωσης](https://mag.frear.gr/tag/dimokratia-kai-mesa-koinonikis-diktyosis/) - [Αποχαιρετισμοί](https://mag.frear.gr/tag/apochairetismoi/) - [Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/loti-petrovits-androytsopoyloy/) - [Μιχάλης Α. Πέτρου](https://mag.frear.gr/tag/michalis-a-petroy/) - [Άγγελος Ναστούλης](https://mag.frear.gr/tag/aggelos-nastoylis/) - [Παναγιώτης Λύγουρης](https://mag.frear.gr/tag/panagiotis-lygoyris/) - [Διονύσιος Σκλήρης](https://mag.frear.gr/tag/dionysios-skliris/) - [Έφη Χ. Πέτκου](https://mag.frear.gr/tag/efi-ch-petkoy/) - [Σπυριδούλα Αθανασοπούλου-Κυπρίου](https://mag.frear.gr/tag/spyridoyla-athanasopoyloy-kyprioy/) - [Γιώργος Ρόρρης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-rorris/) - [Οκτάβιο Πας](https://mag.frear.gr/tag/oktavio-pas/) - [Κώστας Παπαϊωάννου](https://mag.frear.gr/tag/kostas-papaioannoy/) - [Σοφία Κ. Μωραΐτη](https://mag.frear.gr/tag/sofia-k-moraiti/) - [Γιώτα Βάσση](https://mag.frear.gr/tag/giota-vassi/) - [Χλόη Κουτσουμπέλη](https://mag.frear.gr/tag/chloi-koytsoympeli/) - [Ειρήνη Ρηνιώτη](https://mag.frear.gr/tag/eirini-rinioti/) - [Ἠλίας Κεφάλας](https://mag.frear.gr/tag/ilias-kefalas-2/) - [Αχιλλέας ΙΙΙ](https://mag.frear.gr/tag/achilleas-iii/) - [Αλέξιος Μάινας](https://mag.frear.gr/tag/alexios-mainas/) - [005](https://mag.frear.gr/tag/005/) - [Γιάννης Μπαλαμπανίδης](https://mag.frear.gr/tag/giannis-mpalampanidis/) - [Γιώργης Βραχνός](https://mag.frear.gr/tag/giorgis-vrachnos/) - [Αλέξης Βερούκας](https://mag.frear.gr/tag/alexis-veroykas/) - [Μαρία Γιαννακάκη](https://mag.frear.gr/tag/maria-giannakaki/) - [Στέφανος Δασκαλάκης](https://mag.frear.gr/tag/stefanos-daskalakis/) - [Φραγκίσκος Δουκάκης](https://mag.frear.gr/tag/fragkiskos-doykakis/) - [Αχιλλέας Παπακώστας](https://mag.frear.gr/tag/achilleas-papakostas/) - [Χρήστος Μαρκίδης](https://mag.frear.gr/tag/christos-markidis/) - [Χριστόφορος Κατσαδιώτης](https://mag.frear.gr/tag/christoforos-katsadiotis/) - [Μάρκος Καμπάνης](https://mag.frear.gr/tag/markos-kampanis/) - [Αλέκος Κυραρίνης](https://mag.frear.gr/tag/alekos-kyrarinis/) - [Νίκος Μόσχος](https://mag.frear.gr/tag/nikos-moschos/) - [Νίκος Οικονομίδης](https://mag.frear.gr/tag/nikos-oikonomidis/) - [Κώστας Σιαφάκας](https://mag.frear.gr/tag/kostas-siafakas/) - [Κώστας Ι. Σπυριούνης](https://mag.frear.gr/tag/kostas-i-spyrioynis/) - [Δημήτρης Αναστασίου](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-anastasioy/) - [Γιώργος Σαλταφέρος](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-saltaferos/) - [Ελένη Γλύνη](https://mag.frear.gr/tag/eleni-glyni/) - [Ειρήνη Ηλιοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/eirini-iliopoyloy/) - [Κυριάκος Χαραλαμπίδης](https://mag.frear.gr/tag/kyriakos-charalampidis/) - [Βασιλική Κοντογιάννη](https://mag.frear.gr/tag/vasiliki-kontogianni/) - [Δημήτρης Περοδασκαλάκης](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-perodaskalakis/) - [Γιώργος Σκαμπαρδώνης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-skampardonis/) - [Αλέκος Ε. Φλωράκης](https://mag.frear.gr/tag/alekos-e-florakis/) - [Αγγελική Πεχλιβάνη](https://mag.frear.gr/tag/aggeliki-pechlivani/) - [Γιώργος Κουτούβελας](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-koytoyvelas/) - [Γιώργος Χ. Θεοχάρης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-ch-theocharis/) - [Κωνσταντίνος Κερεστετζής](https://mag.frear.gr/tag/konstantinos-kerestetzis/) - [Κώστας Λάνταβος](https://mag.frear.gr/tag/kostas-lantavos/) - [Χρίστος Χατζηιωάννου](https://mag.frear.gr/tag/christos-chatziioannoy/) - [Παναγιώτης Μανιώτης](https://mag.frear.gr/tag/panagiotis-maniotis/) - [Ζέφη Δαράκη](https://mag.frear.gr/tag/zefi-daraki/) - [Θανάσης Μακρής](https://mag.frear.gr/tag/thanasis-makris/) - [Μαρία Τζιαούρη Χίλμερ](https://mag.frear.gr/tag/maria-tziaoyri-chilmer/) - [Τάσος Μαντζαβίνος](https://mag.frear.gr/tag/tasos-mantzavinos/) - [Γιάννης Αδαμάκης](https://mag.frear.gr/tag/giannis-adamakis/) - [Αντώνης Στάβερης](https://mag.frear.gr/tag/antonis-staveris/) - [Στέφανος Ρόκος](https://mag.frear.gr/tag/stefanos-rokos/) - [Βαγγέλης Γκόκας](https://mag.frear.gr/tag/vaggelis-gkokas/) - [Βασίλης Παπανικολάου](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-papanikolaoy/) - [Λήδα Κοντογιαννοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/lida-kontogiannopoyloy/) - [Νίκος Λάζαρης](https://mag.frear.gr/tag/nikos-lazaris/) - [Νίκος Μοσχοβάκος](https://mag.frear.gr/tag/nikos-moschovakos/) - [Γιώργος Γρηγορίου](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-grigorioy/) - [Ανδρέας Πατράκης](https://mag.frear.gr/tag/andreas-patrakis/) - [Παντελής Μπουκάλας](https://mag.frear.gr/tag/pantelis-mpoykalas/) - [Αλέξης Πολίτης](https://mag.frear.gr/tag/alexis-politis/) - [Γιάννης Δημητρακάκης](https://mag.frear.gr/tag/giannis-dimitrakakis/) - [Δημήτρης Πολυχρονάκης](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-polychronakis/) - [Έμμυ Παπαβασιλείου](https://mag.frear.gr/tag/emmy-papavasileioy/) - [Τζον Μίλμπανκ](https://mag.frear.gr/tag/tzon-milmpank/) - [Συνέντευξη](https://mag.frear.gr/tag/synenteyxi/) - [Ηώ Αγγελή](https://mag.frear.gr/tag/io-aggeli/) - [Γιώργος Μητάς](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-mitas/) - [Κωνσταντίνος Λερούνης](https://mag.frear.gr/tag/konstantinos-leroynis/) - [Φώτης Βασιλείου](https://mag.frear.gr/tag/fotis-vasileioy/) - [Γιώργος Καζάζης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-kazazis/) - [Γιώργος Χιώτης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-chiotis/) - [Απόστολος Καρακατσάνης](https://mag.frear.gr/tag/apostolos-karakatsanis/) - [Μιχάλης Μαδένης](https://mag.frear.gr/tag/michalis-madenis/) - [Δημήτρης Κόκορης](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-kokoris/) - [006](https://mag.frear.gr/tag/006/) - [Εριφύλη Κανίνια](https://mag.frear.gr/tag/erifyli-kaninia/) - [Τζον Γκρέι](https://mag.frear.gr/tag/tzon-gkrei/) - [Μισέλ Φάις](https://mag.frear.gr/tag/misel-fais/) - [Λουκία Δέρβη](https://mag.frear.gr/tag/loykia-dervi/) - [Τζον Τέυλορ](https://mag.frear.gr/tag/tzon-teylor/) - [Αναστασία Δεληγιάννη](https://mag.frear.gr/tag/anastasia-deligianni/) - [Πάμπλο Νερούδα](https://mag.frear.gr/tag/pamplo-neroyda/) - [νεκρολογία](https://mag.frear.gr/tag/nekrologia/) - [Λυκούργος Κουρκουβέλας](https://mag.frear.gr/tag/lykoyrgos-koyrkoyvelas/) - [Λάκης Παπαστάθης](https://mag.frear.gr/tag/lakis-papastathis/) - [Ανδρέας Αποστολίδης](https://mag.frear.gr/tag/andreas-apostolidis/) - [Βασίλης Δανέλλης](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-danellis/) - [Φίλιππος Φιλίππου](https://mag.frear.gr/tag/filippos-filippoy/) - [Νεοκλής Γαλανόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/neoklis-galanopoylos/) - [Ευτυχία Γιαννάκη](https://mag.frear.gr/tag/eytychia-giannaki/) - [Άννα Δάρδα Ιορδανίδου](https://mag.frear.gr/tag/anna-darda-iordanidoy/) - [Κώστας Θ. Καλφόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/kostas-th-kalfopoylos/) - [Μάρκος Κρητικός](https://mag.frear.gr/tag/markos-kritikos/) - [Πέτρος Μάρκαρης](https://mag.frear.gr/tag/petros-markaris/) - [Τεύκρος Μιχαηλίδης](https://mag.frear.gr/tag/teykros-michailidis/) - [Νίκος Θεοδοσίου](https://mag.frear.gr/tag/nikos-theodosioy/) - [Γιάννης Πανούσης](https://mag.frear.gr/tag/giannis-panoysis/) - [Γιάννης Ράγκος](https://mag.frear.gr/tag/giannis-ragkos/) - [Αναστάσης Σιχλιμίρης](https://mag.frear.gr/tag/anastasis-sichlimiris/) - [Χρύσα Σπυροπούλου](https://mag.frear.gr/tag/chrysa-spyropoyloy/) - [Βίκυ Χασάνδρα](https://mag.frear.gr/tag/viky-chasandra/) - [Βασίλης Παπάς](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-papas/) - [Διονύσης Σκλήρης](https://mag.frear.gr/tag/dionysis-skliris/) - [Νάσια Διονυσίου](https://mag.frear.gr/tag/nasia-dionysioy/) - [Δανάη Σιώζιου](https://mag.frear.gr/tag/danai-siozioy/) - [Μαρίνα Παπαδημητρίου](https://mag.frear.gr/tag/marina-papadimitrioy/) - [Βασίλης Παπαθεοδώρου](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-papatheodoroy/) - [Αμαλία Μουστάκη](https://mag.frear.gr/tag/amalia-moystaki/) - [Αρίστη Ζαΐμη](https://mag.frear.gr/tag/aristi-zaimi/) - [Στέφανος Καβαλλιεράκης](https://mag.frear.gr/tag/stefanos-kavallierakis/) - [Σταύρος Γιαγκάζογλου](https://mag.frear.gr/tag/stayros-giagkazogloy/) - [Έντμουντ Κίλι](https://mag.frear.gr/tag/entmoynt-kili/) - [Ντον Σκόφιλντ](https://mag.frear.gr/tag/nton-skofilnt/) - [Τζον Τριπουλάς](https://mag.frear.gr/tag/tzon-tripoylas/) - [Κώστας Θ. Ριζάκης](https://mag.frear.gr/tag/kostas-th-rizakis/) - [Λεωνίδας Σταματελόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/leonidas-stamatelopoylos/) - [Αντώνης Ζέρβας](https://mag.frear.gr/tag/antonis-zervas/) - [Ιλύα Καμίνσκι](https://mag.frear.gr/tag/ilya-kaminski/) - [007](https://mag.frear.gr/tag/007/) - [Αλέξης Πανσέληνος](https://mag.frear.gr/tag/alexis-panselinos/) - [Βισέντε Ουιδόμπρο](https://mag.frear.gr/tag/visente-oyidompro/) - [Θεόδωρος Γρηγοριάδης](https://mag.frear.gr/tag/theodoros-grigoriadis/) - [Νίκος Α. Μάντης](https://mag.frear.gr/tag/nikos-a-mantis/) - [Βασιλική Πατέλη](https://mag.frear.gr/tag/vasiliki-pateli/) - [Φοίβος Οικονομίδης](https://mag.frear.gr/tag/foivos-oikonomidis/) - [Σταύρος Σταυρόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/stayros-stayropoylos/) - [Κωνσταντία Σωτηρίου](https://mag.frear.gr/tag/konstantia-sotirioy/) - [Τάμαρα Κόστιτς Παχνόγλου](https://mag.frear.gr/tag/tamara-kostits-pachnogloy/) - [Ευάγγελος Αυδίκος](https://mag.frear.gr/tag/eyaggelos-aydikos/) - [Δημήτρης Μουταφίδης](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-moytafidis/) - [οικολογία](https://mag.frear.gr/tag/oikologia/) - [Νικόλαος Ασπρούλης](https://mag.frear.gr/tag/nikolaos-asproylis/) - [Θανάσης Τριαρίδης](https://mag.frear.gr/tag/thanasis-triaridis/) - [Λευτέρης Παπαγιαννάκης](https://mag.frear.gr/tag/leyteris-papagiannakis/) - [Έλλη Φιλοκύπρου](https://mag.frear.gr/tag/elli-filokyproy/) - [θέατρο](https://mag.frear.gr/tag/theatro/) - [εικονογράφοι](https://mag.frear.gr/tag/eikonografoi/) - [Αιμιλία Κονταίου](https://mag.frear.gr/tag/aimilia-kontaioy/) - [Ντανιέλα Σταματιάδη](https://mag.frear.gr/tag/ntaniela-stamatiadi/) - [Δήμητρα Ψυχογυιού](https://mag.frear.gr/tag/dimitra-psychogyioy/) - [Έφη Λαδά](https://mag.frear.gr/tag/efi-lada/) - [Ιφιγένεια Καμπέρη](https://mag.frear.gr/tag/ifigeneia-kamperi/) - [Κώστας Μαρκόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/kostas-markopoylos/) - [Μυρτώ Δεληβοριά](https://mag.frear.gr/tag/myrto-delivoria/) - [Πέρσα Ζαχαριά](https://mag.frear.gr/tag/persa-zacharia/) - [Φωτεινή Στεφανίδη](https://mag.frear.gr/tag/foteini-stefanidi/) - [Βασίλης Παπατσαρούχας](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-papatsaroychas/) - [Βασίλης Σελιμάς](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-selimas/) - [Zafouko Yamamoto](https://mag.frear.gr/tag/zafouko-yamamoto/) - [Αχιλλέας Ραζής](https://mag.frear.gr/tag/achilleas-razis/) - [Αλεξάνδρα Μητσιάλη](https://mag.frear.gr/tag/alexandra-mitsiali/) - [Άλκηστη Χαλικιά](https://mag.frear.gr/tag/alkisti-chalikia/) - [Αγγελική Δαρλάση](https://mag.frear.gr/tag/aggeliki-darlasi/) - [Άννα Κοντολέων](https://mag.frear.gr/tag/anna-kontoleon/) - [Αντώνης Παπαθεοδούλου](https://mag.frear.gr/tag/antonis-papatheodoyloy/) - [Αργυρώ Πιπίνη](https://mag.frear.gr/tag/argyro-pipini/) - [Άρης Δημοκίδης](https://mag.frear.gr/tag/aris-dimokidis/) - [Χρήστος Δημόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/christos-dimopoylos/) - [Δέσποινα Ηρακλέους](https://mag.frear.gr/tag/despoina-irakleoys/) - [Έλενα Αρτζανίδου](https://mag.frear.gr/tag/elena-artzanidoy/) - [Ελένη Πριοβόλου](https://mag.frear.gr/tag/eleni-priovoloy/) - [Ελένη Σβορώνου](https://mag.frear.gr/tag/eleni-svoronoy/) - [Φώτης Δούσος](https://mag.frear.gr/tag/fotis-doysos/) - [Ιωάννα Μπαμπέτα](https://mag.frear.gr/tag/ioanna-mpampeta/) - [Κυριάκος Χαρίτος](https://mag.frear.gr/tag/kyriakos-charitos/) - [Λίλη Λαμπρέλλη](https://mag.frear.gr/tag/lili-lamprelli/) - [Μάνος Κοντολέων](https://mag.frear.gr/tag/manos-kontoleon/) - [Μαρία Παπαγιάννη](https://mag.frear.gr/tag/maria-papagianni/) - [Μαρίζα Ντεκάστρο](https://mag.frear.gr/tag/mariza-ntekastro/) - [Πάνος Χριστοδούλου](https://mag.frear.gr/tag/panos-christodoyloy/) - [Στέλλα Μιχαηλίδου](https://mag.frear.gr/tag/stella-michailidoy/) - [Βασίλης-Περικλής Μουρδουκούτας](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-periklis-moyrdoykoytas/) - [Ἠλίας Λάγιος](https://mag.frear.gr/tag/ilias-lagios/) - [Μανουέλ Βίλας](https://mag.frear.gr/tag/manoyel-vilas/) - [Σοφία Μαντουβάλου](https://mag.frear.gr/tag/sofia-mantoyvaloy/) - [Στέργια Κάββαλου](https://mag.frear.gr/tag/stergia-kavvaloy/) - [Τασούλα Τσιλιμένη](https://mag.frear.gr/tag/tasoyla-tsilimeni/) - [Θοδωρής Παπαϊωάννου](https://mag.frear.gr/tag/thodoris-papaioannoy/) - [Τζέμη Τασάκου](https://mag.frear.gr/tag/tzemi-tasakoy/) - [Βαγγέλης Ηλιόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/vaggelis-iliopoylos/) - [Βασιλική Νευροκοπλή](https://mag.frear.gr/tag/vasiliki-neyrokopli/) - [Βασίλης Τερζόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-terzopoylos/) - [Χριστίνα Φραγκεσκάκη](https://mag.frear.gr/tag/christina-fragkeskaki/) - [Γιώτα Αλεξάνδρου](https://mag.frear.gr/tag/giota-alexandroy/) - [Χρήστος Τουμανίδης](https://mag.frear.gr/tag/christos-toymanidis/) - [Θανάσης Ν. Παπαθανασίου](https://mag.frear.gr/tag/thanasis-n-papathanasioy/) - [Λίλα Καραδήμα](https://mag.frear.gr/tag/lila-karadima/) - [Χριστίνα Αθηνοδώρου](https://mag.frear.gr/tag/christina-athinodoroy/) - [Μιχάλης Ανδρονίκου](https://mag.frear.gr/tag/michalis-andronikoy/) - [Αντώνιος Αντωνόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/antonios-antonopoylos/) - [Κώστας Βαρότσης](https://mag.frear.gr/tag/kostas-varotsis/) - [Ντέμης Βισβίκης](https://mag.frear.gr/tag/ntemis-visvikis/) - [Χάρης Βλαστάκης](https://mag.frear.gr/tag/charis-vlastakis/) - [Χάρης Βρόντος](https://mag.frear.gr/tag/charis-vrontos/) - [Γιάννης Γκίκας](https://mag.frear.gr/tag/giannis-gkikas/) - [Παναγιώτης Κόκορας](https://mag.frear.gr/tag/panagiotis-kokoras/) - [Ιάκωβος Κονιτόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/iakovos-konitopoylos/) - [Γιώργος Κοντογιώργος](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-kontogiorgos/) - [Φανή Κοσώνα](https://mag.frear.gr/tag/fani-kosona/) - [Γιώργος Κουρουπός](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-koyroypos/) - [Μαρία Χριστίνα Κριθαρά](https://mag.frear.gr/tag/maria-christina-krithara/) - [Δημήτρης Λέκκας](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-lekkas/) - [Κορίν Πελλυσόν](https://mag.frear.gr/tag/korin-pellyson/) - [Φένια Χρήστου](https://mag.frear.gr/tag/fenia-christoy/) - [Χρήστος Χατζής](https://mag.frear.gr/tag/christos-chatzis/) - [Μπράιαν Μπίλστον](https://mag.frear.gr/tag/mpraian-mpilston/) - [Κωνσταντίνος Λυγνός](https://mag.frear.gr/tag/konstantinos-lygnos/) - [Σπύρος Μακαρούνας](https://mag.frear.gr/tag/spyros-makaroynas/) - [Έφη Μαρκουλάκη](https://mag.frear.gr/tag/efi-markoylaki/) - [Απόστολος Παληός / Θωμάς Μπακαλάκος](https://mag.frear.gr/tag/apostolos-palios-thomas-mpakalakos/) - [Ρενέ Νικολάου](https://mag.frear.gr/tag/rene-nikolaoy/) - [Απόστολος Ντάρλας](https://mag.frear.gr/tag/apostolos-ntarlas/) - [Νίκος Ξανθούλης](https://mag.frear.gr/tag/nikos-xanthoylis/) - [Έλενα Πάπαρη](https://mag.frear.gr/tag/elena-papari/) - [Φίλιππος Περιστέρης](https://mag.frear.gr/tag/filippos-peristeris/) - [Χρήστος Σαμαράς](https://mag.frear.gr/tag/christos-samaras/) - [Νέστωρ Ταίηλορ](https://mag.frear.gr/tag/nestor-taiilor/) - [Ανδρέας Τσιάρτας](https://mag.frear.gr/tag/andreas-tsiartas/) - [Καλλιόπη Τσουπάκη](https://mag.frear.gr/tag/kalliopi-tsoypaki/) - [Augustin Braud](https://mag.frear.gr/tag/augustin-braud/) - [Γιώργος Τσώλης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-tsolis/) - [Φιλιππακόπουλος Αναστάσης](https://mag.frear.gr/tag/filippakopoylos-anastasis/) - [Νίκος Χαριζάνος](https://mag.frear.gr/tag/nikos-charizanos/) - [Simone Fontanelli](https://mag.frear.gr/tag/simone-fontanelli/) - [Konstancja Kochaniec](https://mag.frear.gr/tag/konstancja-kochaniec/) - [Eric Montalbetti](https://mag.frear.gr/tag/eric-montalbetti/) - [Clara Olivares](https://mag.frear.gr/tag/clara-olivares/) - [Mustafo Mafoyev](https://mag.frear.gr/tag/mustafo-mafoyev/) - [Σπύρος Δεληγιαννόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/spyros-deligiannopoylos/) - [Βαγγέλης Ζωγράφος](https://mag.frear.gr/tag/vaggelis-zografos/) - [Παναγιώτης Θεοδοσίου](https://mag.frear.gr/tag/panagiotis-theodosioy/) - [Γεωργία Καλοδίκη](https://mag.frear.gr/tag/georgia-kalodiki/) - [Δημήτρης Καμαρωτός](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-kamarotos/) - [Άρης Καραστάθης](https://mag.frear.gr/tag/aris-karastathis/) - [Ευάγγελος Κοκκόρης](https://mag.frear.gr/tag/eyaggelos-kokkoris/) - [Τηλέμαχος Κώτσιας](https://mag.frear.gr/tag/tilemachos-kotsias/) - [008](https://mag.frear.gr/tag/008/) - [Βασίλης Τσιαμπούσης](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-tsiampoysis/) - [Ισαάκ Μπασέβις Σίνγκερ](https://mag.frear.gr/tag/isaak-mpasevis-singker/) - [Α.Σ. Μπάιατ](https://mag.frear.gr/tag/a-s-mpaiat/) - [Φωτεινή Καπελλάκη](https://mag.frear.gr/tag/foteini-kapellaki/) - [Στρατής Πασχάλης](https://mag.frear.gr/tag/stratis-paschalis/) - [Βιθέντε Αλεϊξάνδρε](https://mag.frear.gr/tag/vithente-aleixandre/) - [Χαράλαμπος Οταμπάσης](https://mag.frear.gr/tag/charalampos-otampasis/) - [Γιώργος Λαϊνόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-lainopoylos/) - [Μαριλένα Διαμαντοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/marilena-diamantopoyloy/) - [Αλίκη Κοσυφολόγου](https://mag.frear.gr/tag/aliki-kosyfologoy/) - [Δήμητρα Γεωργιάδου](https://mag.frear.gr/tag/dimitra-georgiadoy/) - [Άγγελος Χρυσόγελος](https://mag.frear.gr/tag/aggelos-chrysogelos/) - [Μαρία Γιαγιάννου](https://mag.frear.gr/tag/maria-giagiannoy/) - [Τιτίκα Αποστολάκη](https://mag.frear.gr/tag/titika-apostolaki/) - [Άντζελα Δημητρακάκη](https://mag.frear.gr/tag/antzela-dimitrakaki/) - [Βάγια Κάλφα](https://mag.frear.gr/tag/vagia-kalfa/) - [Βίβιαν Στεργίου](https://mag.frear.gr/tag/vivian-stergioy/) - [Γλυκερία Μπασδέκη](https://mag.frear.gr/tag/glykeria-mpasdeki/) - [Ευά Παπαδάκης](https://mag.frear.gr/tag/eya-papadakis/) - [Νικόλας Κουτσοδόντης](https://mag.frear.gr/tag/nikolas-koytsodontis/) - [Πατρίτσια Κολαΐτη](https://mag.frear.gr/tag/patritsia-kolaiti/) - [Σαμ](https://mag.frear.gr/tag/sam/) - [Σταύρος Ζουμπουλάκης](https://mag.frear.gr/tag/stayros-zoympoylakis/) - [Λένα Καλλέργη](https://mag.frear.gr/tag/lena-kallergi/) - [Θάλεια Ιερωνυμάκη](https://mag.frear.gr/tag/thaleia-ieronymaki/) - [Τ.Κ. Παπατσώνης](https://mag.frear.gr/tag/t-k-papatsonis/) - [Ασπασία Γκιόκα](https://mag.frear.gr/tag/aspasia-gkioka/) - [Γιώργος Ν. Καραβοκύρης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-n-karavokyris/) - [Μάρκος Καρασαρίνης](https://mag.frear.gr/tag/markos-karasarinis/) - [Ελένη Βλάχου](https://mag.frear.gr/tag/eleni-vlachoy/) - [Σπύρος Χαιρέτης](https://mag.frear.gr/tag/spyros-chairetis/) - [Κώστας Λυμπουρής](https://mag.frear.gr/tag/kostas-lympoyris/) - [009](https://mag.frear.gr/tag/009/) - [Γιάννης Τζαβάρας](https://mag.frear.gr/tag/giannis-tzavaras/) - [Βασίλης Μαζωμένος](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-mazomenos/) - [Σελίδες για τον Γιάννη Παπακώστα](https://mag.frear.gr/tag/selides-gia-ton-gianni-papakosta/) - [Τζέην Κένυον](https://mag.frear.gr/tag/tzein-kenyon/) - [Σπύρος Θεριανός](https://mag.frear.gr/tag/spyros-therianos/) - [Μανόλης Κουμπαράκης](https://mag.frear.gr/tag/manolis-koymparakis/) - [Τεχνητή Νοημοσύνη](https://mag.frear.gr/tag/techniti-noimosyni/) - [Κάρεν Βαν Ντάυκ](https://mag.frear.gr/tag/karen-van-ntayk/) - [Τώνια Τζιρίτα Ζαχαράτου](https://mag.frear.gr/tag/tonia-tzirita-zacharatoy/) - [Μνημόσυνο στον Μητροπολίτη Περγάμου](https://mag.frear.gr/tag/mnimosyno-ston-mitropoliti-pergamoy/) - [Σωτήρης Μητραλέξης](https://mag.frear.gr/tag/sotiris-mitralexis/) - [Επίσκοπος Δυτικής Αμερικής Μάξιμος (Βασίλιεβιτς)](https://mag.frear.gr/tag/episkopos-dytikis-amerikis-maximos-vasilievits/) - [Δήμητρα Λουκά](https://mag.frear.gr/tag/dimitra-loyka/) - [Γιάννης Καισαρίδης](https://mag.frear.gr/tag/giannis-kaisaridis/) - [Λαοκράτης Βάσσης](https://mag.frear.gr/tag/laokratis-vassis/) - [Γιάννης Παπακώστας](https://mag.frear.gr/tag/giannis-papakostas/) - [Κώστας Μπούσμπουρας](https://mag.frear.gr/tag/kostas-mpoysmpoyras/) - [Άννα Κάμπα](https://mag.frear.gr/tag/anna-kampa/) - [Μαρίν Σορέσκου](https://mag.frear.gr/tag/marin-soreskoy/) - [Αριστοτέλης Παπανικολάου](https://mag.frear.gr/tag/aristotelis-papanikolaoy/) - [Μιχάλης Σιγανίδης](https://mag.frear.gr/tag/michalis-siganidis/) - [Λουίζα Χριστοδουλίδου](https://mag.frear.gr/tag/loyiza-christodoylidoy/) - [Δημήτρης Μαυρόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-mayropoylos/) - [Γιώργος Παπαγεωργίου](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-papageorgioy/) - [Αλεξάνδρα Πλαστήρα](https://mag.frear.gr/tag/alexandra-plastira/) - [Λάμπρος Βαρελάς](https://mag.frear.gr/tag/lampros-varelas/) - [Γεώργιος Βούρος](https://mag.frear.gr/tag/georgios-voyros/) - [Αλέξανδρος Νούσιας](https://mag.frear.gr/tag/alexandros-noysias/) - [Γιάννης Σκοπετέας](https://mag.frear.gr/tag/giannis-skopeteas/) - [Γιώργος Αλισάνογλου](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-alisanogloy/) - [Αντώνης Τσόκος](https://mag.frear.gr/tag/antonis-tsokos/) - [Νίκος Λαμπρόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/nikos-lampropoylos/) - [Κωνσταντίνος Τσιοπελάκος](https://mag.frear.gr/tag/konstantinos-tsiopelakos/) - [Άγης Αθανασιάδης](https://mag.frear.gr/tag/agis-athanasiadis/) - [Δήμητρα Τσιούρβα](https://mag.frear.gr/tag/dimitra-tsioyrva/) - [Βικτώρια Μποντουριάν](https://mag.frear.gr/tag/viktoria-mpontoyrian/) - [Αριστοτέλης Σαΐνης](https://mag.frear.gr/tag/aristotelis-sainis/) - [Σπύρος Αθανασίου](https://mag.frear.gr/tag/spyros-athanasioy/) - [Μαρία Παπαγεωργίου](https://mag.frear.gr/tag/maria-papageorgioy/) - [Γιώργος Συμπάρδης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-sympardis/) - [Κατερίνα Μαλακατέ](https://mag.frear.gr/tag/katerina-malakate/) - [Αλέξης Σ. Ζήρας](https://mag.frear.gr/tag/alexis-s-ziras/) - [Άννα Κατσιγιάννη](https://mag.frear.gr/tag/anna-katsigianni/) - [Μισέλ Ουελμπέκ](https://mag.frear.gr/tag/misel-oyelmpek/) - [Ειρήνη Παπακυριακού](https://mag.frear.gr/tag/eirini-papakyriakoy/) - [Μισέλ Ονφρέ](https://mag.frear.gr/tag/misel-onfre/) - [Σωκράτης Καμπουρόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/sokratis-kampoyropoylos/) - [Γιώργος Βλαντής](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-vlantis/) - [Διώνη Δημητριάδου](https://mag.frear.gr/tag/dioni-dimitriadoy/) - [Έντσο Τραβέρσο](https://mag.frear.gr/tag/entso-traverso/) - [010](https://mag.frear.gr/tag/010/) - [Μιχάλης Αλμπάτης](https://mag.frear.gr/tag/michalis-almpatis/) - [Βασιλική Πέτσα](https://mag.frear.gr/tag/vasiliki-petsa/) - [π. Ευάγγελος Γκανάς](https://mag.frear.gr/tag/p-eyaggelos-gkanas/) - [Ισίδωρος Ζουργός](https://mag.frear.gr/tag/isidoros-zoyrgos/) - [Ηλίας Κουρκούτας](https://mag.frear.gr/tag/ilias-koyrkoytas/) - [Ιωάννα Τσιβάκου](https://mag.frear.gr/tag/ioanna-tsivakoy/) - [Αγγέλα Καστρινάκη](https://mag.frear.gr/tag/aggela-kastrinaki/) - [Κώστας Ανδρουλιδάκης](https://mag.frear.gr/tag/kostas-androylidakis/) - [Γεωργία Συλλαίου](https://mag.frear.gr/tag/georgia-syllaioy/) - [Βίκυ Τσελεπίδου](https://mag.frear.gr/tag/viky-tselepidoy/) - [Χαράλαμπος Βέντης](https://mag.frear.gr/tag/charalampos-ventis/) - [Χρήστος Αστερίου](https://mag.frear.gr/tag/christos-asterioy/) - [Αναστάσιος Θεοφιλογιαννάκος](https://mag.frear.gr/tag/anastasios-theofilogiannakos/) - [Τζόρτζιο Αγκάμπεν](https://mag.frear.gr/tag/tzortzio-agkampen/) - [Αυγή Λίλλη](https://mag.frear.gr/tag/aygi-lilli/) - [Ευσταθία Π.](https://mag.frear.gr/tag/eystathia-p/) - [Κωνσταντίνα Σιαχάμη](https://mag.frear.gr/tag/konstantina-siachami/) - [Βαγγέλης Κούμπουλης](https://mag.frear.gr/tag/vaggelis-koympoylis/) - [Ιερομόναχος Συμεών](https://mag.frear.gr/tag/ieromonachos-symeon/) - [Ν.Γ. Πεντζίκης](https://mag.frear.gr/tag/g-n-pentzikis/) - [Κυριάκος Μαργαρίτης](https://mag.frear.gr/tag/kyriakos-margaritis/) - [Μαίρη Κλιγκάτση](https://mag.frear.gr/tag/mairi-kligkatsi/) - [Παναγιώτης Χαχής](https://mag.frear.gr/tag/panagiotis-chachis/) - [Πήτερ Μέρφυ](https://mag.frear.gr/tag/piter-merfy/) - [Μπέτυ Κακλαμανίδου](https://mag.frear.gr/tag/mpety-kaklamanidoy/) - [Νικήτας Φεσσάς](https://mag.frear.gr/tag/nikitas-fessas/) - [Μιχαήλ Επστάιν](https://mag.frear.gr/tag/michail-epstain/) - [Ζοζέφ Κεσέλ](https://mag.frear.gr/tag/zozef-kesel/) - [Φοίβος Πιομπίνος](https://mag.frear.gr/tag/foivos-piompinos/) - [Στέλλα Σερέφογλου](https://mag.frear.gr/tag/stella-serefogloy/) - [Γιώργος Χριστοδουλίδης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-christodoylidis/) - [Αθηνά Σοκόλη](https://mag.frear.gr/tag/athina-sokoli/) - [Άκης Δήμου](https://mag.frear.gr/tag/akis-dimoy/) - [Νίνα Ράπη](https://mag.frear.gr/tag/nina-rapi/) - [Παναγιώτα Φυλακτάκη](https://mag.frear.gr/tag/panagiota-fylaktaki/) - [Παναγιώτης Μέντης](https://mag.frear.gr/tag/panagiotis-mentis/) - [Νατάσα Κεσμέτη](https://mag.frear.gr/tag/natasa-kesmeti/) - [Λίλα Κονομάρα](https://mag.frear.gr/tag/lila-konomara/) - [Ανδρέας Μήτσου](https://mag.frear.gr/tag/andreas-mitsoy/) - [Σόνια Τσιουτσιουλικλή](https://mag.frear.gr/tag/sonia-tsioytsioylikli/) - [Ελένη Βουλγάρη](https://mag.frear.gr/tag/eleni-voylgari/) - [Μαρία Τσιάκκα](https://mag.frear.gr/tag/maria-tsiakka/) - [Ρωξάνη Παστού](https://mag.frear.gr/tag/roxani-pastoy/) - [Τζωρτζίνα Χρίστου](https://mag.frear.gr/tag/tzortzina-christoy/) - [Ελένη Ξένου](https://mag.frear.gr/tag/eleni-xenoy/) - [Έλενα Πέγκα](https://mag.frear.gr/tag/elena-pegka/) - [Λέανδρος Πολενάκης](https://mag.frear.gr/tag/leandros-polenakis/) - [Ναταλία Κατσού](https://mag.frear.gr/tag/natalia-katsoy/) - [Σάκης Σερέφας](https://mag.frear.gr/tag/sakis-serefas/) - [Σταμάτης Πολενάκης](https://mag.frear.gr/tag/stamatis-polenakis/) - [Τζένη Δάγλα](https://mag.frear.gr/tag/tzeni-dagla/) - [Κωνσταντίνος Μπλάθρας](https://mag.frear.gr/tag/konstantinos-mplathras/) - [Βασίλης Κατσικονούρης](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-katsikonoyris/) - [Κωνσταντίνος Μπούρας](https://mag.frear.gr/tag/konstantinos-mpoyras/) - [Βάλτερ Πούχνερ](https://mag.frear.gr/tag/valter-poychner/) - [Χριστόφορος Χριστοφής](https://mag.frear.gr/tag/christoforos-christofis/) - [Ευανθία Στιβανάκη](https://mag.frear.gr/tag/eyanthia-stivanaki/) - [Ιωάννης Σκοπετέας](https://mag.frear.gr/tag/ioannis-skopeteas/) - [Βίκυ Κλεφτογιάννη](https://mag.frear.gr/tag/viky-kleftogianni/) - [011](https://mag.frear.gr/tag/011/) - [Ντίνο Μπουτζάτι](https://mag.frear.gr/tag/ntino-mpoytzati/) - [Βενετία Αποστολίδου](https://mag.frear.gr/tag/venetia-apostolidoy/) - [Γιώργος Ανδρειωμένος](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-andreiomenos/) - [Κώστας Αγγελάκος](https://mag.frear.gr/tag/kostas-aggelakos/) - [Μαίρη Μικέ](https://mag.frear.gr/tag/mairi-mike/) - [Δημήτρης Αγγελάτος](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-aggelatos/) - [Δημήτρης Καραδήμας](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-karadimas/) - [Δημήτρης Καργιώτης](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-kargiotis/) - [Ανδρέας Γ. Μαρκαντωνάτος](https://mag.frear.gr/tag/andreas-g-markantonatos/) - [Μιχάλης Παπαδόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/michalis-papadopoylos/) - [Αγιάν Χίρσι Άλι](https://mag.frear.gr/tag/agian-chirsi-ali/) - [Στέλιος Μακρής](https://mag.frear.gr/tag/stelios-makris/) - [Γκαρθ Γκρίνγουελ](https://mag.frear.gr/tag/gkarth-gkringoyel/) - [Γιώργος Λαμπράκος](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-lamprakos/) - [Στάθης Γουργουρής](https://mag.frear.gr/tag/stathis-goyrgoyris/) - [Βασίλης Κάλφας](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-kalfas/) - [George Le Nonce](https://mag.frear.gr/tag/george-le-nonce/) - [Μαριλού Καλοκάση](https://mag.frear.gr/tag/mariloy-kalokasi/) - [Γεωργία Γκότση](https://mag.frear.gr/tag/georgia-gkotsi/) - [Μίροσλαβ Κρλέζα](https://mag.frear.gr/tag/miroslav-krleza/) - [Θωμάς Συμεωνίδης](https://mag.frear.gr/tag/thomas-symeonidis/) - [Αλεξάνδρα Κ*](https://mag.frear.gr/tag/alexandra-k/) - [Γεωργία Τσουκαλοχωρίτη](https://mag.frear.gr/tag/georgia-tsoykalochoriti/) - [Δημήτρης Σωτάκης](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-sotakis/) - [Ευγενία Μπογιάνου](https://mag.frear.gr/tag/eygenia-mpogianoy/) - [Ισμήνη Καρυωτάκη](https://mag.frear.gr/tag/ismini-karyotaki/) - [Κατερίνα Λάκκα](https://mag.frear.gr/tag/katerina-lakka/) - [Μαρία Α. Ιωάννου](https://mag.frear.gr/tag/maria-a-ioannoy/) - [Ματίνα Αποστόλου](https://mag.frear.gr/tag/matina-apostoloy/) - [Μιχάλης Μοδινός](https://mag.frear.gr/tag/michalis-modinos/) - [Φίλιππος Δ. Δρακονταειδής](https://mag.frear.gr/tag/filippos-d-drakontaeidis/) - [Βασίλειος Π. Βερτουδάκης](https://mag.frear.gr/tag/vasileios-p-vertoydakis/) - [Πάολο Πολβάνι](https://mag.frear.gr/tag/paolo-polvani/) - [Nικήτας Αλιπράντης](https://mag.frear.gr/tag/nikitas-aliprantis/) - [Στέφανι Μπερτ](https://mag.frear.gr/tag/stefani-mpert/) - [Βάσω Κιντή](https://mag.frear.gr/tag/vaso-kinti/) - [012](https://mag.frear.gr/tag/012/) - [Γιώργος Σιακαντάρης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-siakantaris/) - [Αντώνης Μπαλασόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/antonis-mpalasopoylos/) - [Νίκος Βατόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/nikos-vatopoylos/) - [Ρούλα Γεωργακοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/royla-georgakopoyloy/) - [Απόστολος Λακασάς](https://mag.frear.gr/tag/apostolos-lakasas/) - [Δημήτρης Μανιάτης](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-maniatis/) - [Μαρίλια Παπαθανασίου](https://mag.frear.gr/tag/marilia-papathanasioy/) - [Νίκος Μπακουνάκης](https://mag.frear.gr/tag/nikos-mpakoynakis/) - [Γιάννης Πανταζόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/giannis-pantazopoylos/) - [Ι. Κ. Πρετεντέρης](https://mag.frear.gr/tag/i-k-pretenteris/) - [Σάκης Ιωαννίδης](https://mag.frear.gr/tag/sakis-ioannidis/) - [Νίλι Τσερκόφσκι](https://mag.frear.gr/tag/nili-tserkofski/) - [Αγγελίνα Λυκόγιαννη](https://mag.frear.gr/tag/aggelina-lykogianni/) - [Βασίλης Τσιμπούκης](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-tsimpoykis/) - [Λόρδος Βύρων](https://mag.frear.gr/tag/lordos-vyron/) - [Γιώργης Μανουσάκης](https://mag.frear.gr/tag/giorgis-manoysakis/) - [Γρηγόρης Βασλαματζής](https://mag.frear.gr/tag/grigoris-vaslamatzis/) - [Νίκος Δαββέτας](https://mag.frear.gr/tag/nikos-davvetas/) - [Θέμος Σκανδάμης](https://mag.frear.gr/tag/themos-skandamis/) - [Αλεξάνδρα Ζερβού](https://mag.frear.gr/tag/alexandra-zervoy/) - [Θάνος Λίποβατς](https://mag.frear.gr/tag/thanos-lipovats/) - [Αυγή-Άννα Μάγγελ](https://mag.frear.gr/tag/aygi-anna-maggel/) - [Φώτης Μανίκας](https://mag.frear.gr/tag/fotis-manikas/) - [Νικόλα Ματζίροφ](https://mag.frear.gr/tag/nikola-matzirof/) - [Μάσιμο Ρεκαλκάτι](https://mag.frear.gr/tag/masimo-rekalkati/) - [Ναταλί Χατζηαντωνίου](https://mag.frear.gr/tag/natali-chatziantonioy/) - [Στέφανος Δημητρίου](https://mag.frear.gr/tag/stefanos-dimitrioy/) - [Ηλίας Κανέλλης](https://mag.frear.gr/tag/ilias-kanellis/) - [Πόλυ Κρημνιώτη](https://mag.frear.gr/tag/poly-krimnioti/) - [Σπύρος Γιανναράς](https://mag.frear.gr/tag/spyros-giannaras/) - [Δημήτρης Δασκαλόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-daskalopoylos/) - [Βασίλης Βαμβακάς](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-vamvakas/) - [Χρήστος Μπιντούδης](https://mag.frear.gr/tag/christos-mpintoydis/) - [Μανώλης Πιμπλής](https://mag.frear.gr/tag/manolis-pimplis/) - [Στεφάν Μαλαρμέ](https://mag.frear.gr/tag/stefan-malarme/) - [013](https://mag.frear.gr/tag/013/) - [Γιώτα Ταχταρά](https://mag.frear.gr/tag/giota-tachtara/) - [Ντόροθυ Πάρκερ](https://mag.frear.gr/tag/ntorothy-parker/) - [Γιώργος Πινακούλας](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-pinakoylas/) - [Ρωξάνη Νικολάου](https://mag.frear.gr/tag/roxani-nikolaoy/) - [Ντανίλο Κις](https://mag.frear.gr/tag/ntanilo-kis/) - [Ηλίας Παπαγιαννόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/ilias-papagiannopoylos/) - [Μάκης Μαλαφέκας](https://mag.frear.gr/tag/makis-malafekas/) - [Ανδρέας Αλεξόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/andreas-alexopoylos/) - [Παναγιώτης Χατζημωϋσιάδης](https://mag.frear.gr/tag/panagiotis-chatzimoysiadis/) - [Γιάννης Χριστόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/giannis-christopoylos/) - [Γιώργος Τσαπακίδης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-tsapakidis/) - [π. Ανδρέας Ανδρεόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/p-andreas-andreopoylos/) - [π. Βασίλειος Θερμός](https://mag.frear.gr/tag/p-vasileios-thermos/) - [Ντέμπορα Κέισγουελ](https://mag.frear.gr/tag/ntempora-keisgoyel/) - [Μύρων Ζαχαράκης](https://mag.frear.gr/tag/myron-zacharakis/) - [Φιλήμων Παιονίδης](https://mag.frear.gr/tag/filimon-paionidis/) - [Γιώργος Ι. Αλλαμανής](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-i-allamanis/) - [Ευαγγελία Σκούρα](https://mag.frear.gr/tag/eyaggelia-skoyra/) - [Αντώνης Λιάκος](https://mag.frear.gr/tag/antonis-liakos/) - [Άννα Ενεπεκίδου](https://mag.frear.gr/tag/anna-enepekidoy/) - [Χρήστος Χρηστίδης](https://mag.frear.gr/tag/christos-christidis/) - [Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου](https://mag.frear.gr/tag/antigoni-despoina-poimenidoy/) - [Πιέρρος Ι. Τζανετάκος](https://mag.frear.gr/tag/pierros-i-tzanetakos/) - [Ιωάννης Χάλκος](https://mag.frear.gr/tag/ioannis-chalkos/) - [Μανουέλ Γκονθάλεθ Ρινκόν](https://mag.frear.gr/tag/manoyel-gkonthaleth-rinkon/) - [014](https://mag.frear.gr/tag/014/) - [Ιάκωβος Ανυφαντάκης](https://mag.frear.gr/tag/iakovos-anyfantakis/) - [Κώστας Ακρίβος](https://mag.frear.gr/tag/kostas-akrivos/) - [ukuna liVrary](https://mag.frear.gr/tag/ukuna-livrary/) - [Γιώργος Σγουρός](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-sgoyros/) - [Έρικα Αθανασίου](https://mag.frear.gr/tag/erika-athanasioy/) - [Ηρώ Σκάρου](https://mag.frear.gr/tag/iro-skaroy/) - [Μαρία Δασκαλάκη](https://mag.frear.gr/tag/maria-daskalaki/) - [Σόνια Ευθυμιάδου - Παπασταύρου](https://mag.frear.gr/tag/sonia-eythymiadoy-papastayroy/) - [Σουζάνα Παπαφάγου](https://mag.frear.gr/tag/soyzana-papafagoy/) - [Γιάννης Πάσχος](https://mag.frear.gr/tag/giannis-paschos/) - [Θάνος Γώγος](https://mag.frear.gr/tag/thanos-gogos/) - [Δημήτρης Λεοντζάκος](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-leontzakos/) - [Χρήστος Κολτσίδας](https://mag.frear.gr/tag/christos-koltsidas/) - [Αλέξανδρος Σάντο Τιχομίρ](https://mag.frear.gr/tag/alexandros-santo-tichomir/) - [Έκλειψη του πολιτικού](https://mag.frear.gr/tag/ekleipsi-toy-politikoy/) - [Γεώργιος Στείρης](https://mag.frear.gr/tag/georgios-steiris/) - [Δημήτρης Ελευθεράκης](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-eleytherakis/) - [Εμμανουέλα Κακαβιά](https://mag.frear.gr/tag/emmanoyela-kakavia/) - [Λία Φωτιάδου](https://mag.frear.gr/tag/lia-fotiadoy/) - [Theda Mimilaki](https://mag.frear.gr/tag/theda-mimilaki/) - [Γαβρίλης Λαμπάτος](https://mag.frear.gr/tag/gavrilis-lampatos/) - [Αλεξάνδρα Κ. Ζερβού](https://mag.frear.gr/tag/alexandra-k-zervoy/) - [Μιχ. Γ. Μπακογιάννης](https://mag.frear.gr/tag/mich-g-mpakogiannis/) - [Ηρώ Νικοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/iro-nikopoyloy/) - [Ζέτα Κουντούρη](https://mag.frear.gr/tag/zeta-koyntoyri/) - [Στέφανι Μπαρτ](https://mag.frear.gr/tag/stefani-mpart/) - [Κλαίτη Σωτηριάδου](https://mag.frear.gr/tag/klaiti-sotiriadoy/) - [Εύη Βουλγαράκη-Πισίνα](https://mag.frear.gr/tag/eyi-voylgaraki-pisina/) - [Γιώργος Κ. Παπαγεωργίου](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-k-papageorgioy/) - [Θεόδωρος Παπαγιάννης](https://mag.frear.gr/tag/theodoros-papagiannis/) - [Γεράσιμος Γαλιατσάτος](https://mag.frear.gr/tag/gerasimos-galiatsatos/) - [Αγγελική Λάλου](https://mag.frear.gr/tag/aggeliki-laloy/) - [Δήμητρα Φώτου](https://mag.frear.gr/tag/dimitra-fotoy/) - [Κολεκτίβα Σοσιαλιστικού Μίσους](https://mag.frear.gr/tag/kolektiva-sosialistikoy-misoys/) - [Ευάγγελος Μπάρτζης](https://mag.frear.gr/tag/eyaggelos-mpartzis/) - [Νίκη Λεωνίδου](https://mag.frear.gr/tag/niki-leonidoy/) - [Νταβόρ Τζάλτο](https://mag.frear.gr/tag/ntavor-tzalto/) - [Χρύσα Δαμιανάκη](https://mag.frear.gr/tag/chrysa-damianaki/) - [Εύη Τσακνιά](https://mag.frear.gr/tag/eyi-tsaknia/) - [Ντένια Πάτρα](https://mag.frear.gr/tag/ntenia-patra/) - [Πάνος Σταθάτος](https://mag.frear.gr/tag/panos-stathatos/) - [Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/charalampos-giannakopoylos/) - [Σωτήρης Γουνελάς](https://mag.frear.gr/tag/sotiris-goynelas/) - [Βασίλης Ξυδιάς](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-xydias/) - [Θεόδωρος Ε. Παντούλας](https://mag.frear.gr/tag/theodoros-e-pantoylas/) - [015](https://mag.frear.gr/tag/015/) - [Άννα Μαρία Δρουμπούκη](https://mag.frear.gr/tag/anna-maria-droympoyki/) - [Σοφία Κολοτούρου](https://mag.frear.gr/tag/sofia-kolotoyroy/) - [Ανν Μπράντστριτ](https://mag.frear.gr/tag/ann-mprantstrit/) - [Δήμητρα Κωτούλα](https://mag.frear.gr/tag/dimitra-kotoyla/) - [Χάρης Μελιτάς](https://mag.frear.gr/tag/charis-melitas/) - [Χρήστος Ράμμος](https://mag.frear.gr/tag/christos-rammos/) - [Πάνος Στασινός](https://mag.frear.gr/tag/panos-stasinos/) - [Γιώργος Χωματηνός](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-chomatinos/) - [Γρηγόρης Βαλτινός](https://mag.frear.gr/tag/grigoris-valtinos/) - [Κώστας Γεωργουσόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/kostas-georgoysopoylos/) - [Μάνος Καρατζογιάννης](https://mag.frear.gr/tag/manos-karatzogiannis/) - [Σταμάτης Κραουνάκης](https://mag.frear.gr/tag/stamatis-kraoynakis/) - [Δημήτρης Μηλώσης](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-milosis/) - [Ντανιέλ Καπό](https://mag.frear.gr/tag/ntaniel-kapo/) - [Παρασκευή Αποστολοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/paraskeyi-apostolopoyloy/) - [Βαγγέλης Χρόνης](https://mag.frear.gr/tag/vaggelis-chronis/) - [Ευριπίδης Γαραντούδης](https://mag.frear.gr/tag/eyripidis-garantoydis/) - [Ιουλίτα Ηλιοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/ioylita-iliopoyloy/) - [Τασούλα Καραγεωργίου](https://mag.frear.gr/tag/tasoyla-karageorgioy/) - [Bασίλης Ρούβαλης](https://mag.frear.gr/tag/basilis-royvalis/) - [Γιώργος Ανδρέου](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-andreoy/) - [Τίνα Γκαράνη-Παπαδάτου](https://mag.frear.gr/tag/tina-gkarani-papadatoy/) - [Γιώργος Δουατζής](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-doyatzis/) - [Κάτια Δανδουλάκη](https://mag.frear.gr/tag/katia-dandoylaki/) - [Παναγιώτης Λιάκος](https://mag.frear.gr/tag/panagiotis-liakos/) - [Ματίνα Καλτάκη](https://mag.frear.gr/tag/matina-kaltaki/) - [Γ.Ν. Μανιώτης](https://mag.frear.gr/tag/g-n-maniotis/) - [Θανάσης Παπαγεωργίου](https://mag.frear.gr/tag/thanasis-papageorgioy/) - [Σπύρος Α. Γεωργίου](https://mag.frear.gr/tag/spyros-a-georgioy/) - [Νίκος Διαμαντής](https://mag.frear.gr/tag/nikos-diamantis/) - [Αντόνιο Πραένα](https://mag.frear.gr/tag/antonio-praena/) - [Άθως Δανέλλης](https://mag.frear.gr/tag/athos-danellis/) - [Γρηγόρης Ιωαννίδης](https://mag.frear.gr/tag/grigoris-ioannidis/) - [Καίτη Διαμαντάκου](https://mag.frear.gr/tag/kaiti-diamantakoy/) - [Ομάρ Αραμάγιο](https://mag.frear.gr/tag/omar-aramagio/) - [Αγγελική Πέτα](https://mag.frear.gr/tag/aggeliki-peta/) - [Ανδρέας Νικολοβγένης](https://mag.frear.gr/tag/andreas-nikolovgenis/) - [Βασίλης Ντόβρος](https://mag.frear.gr/tag/vasilis-ntovros/) - [Ελίνα Λούκου](https://mag.frear.gr/tag/elina-loykoy/) - [Κατερίνα Θεοδωράτου](https://mag.frear.gr/tag/katerina-theodoratoy/) - [Απόστολος Καλφόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/apostolos-kalfopoylos/) - [Μαρία-Θάλεια Καρρά](https://mag.frear.gr/tag/maria-thaleia-karra/) - [Σοφία Κριμίζη](https://mag.frear.gr/tag/sofia-krimizi/) - [Δημήτρης Θεοδωρόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-theodoropoylos/) - [Μαριάννα Ξυνταράκη](https://mag.frear.gr/tag/marianna-xyntaraki/) - [Μαρία Τσιγάρα](https://mag.frear.gr/tag/maria-tsigara/) - [Θανάσης Μάνης](https://mag.frear.gr/tag/thanasis-manis/) - [Λεωνίδας Παπαλαμπρόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/leonidas-papalampropoylos/) - [Μυρτώ Κιούρτη](https://mag.frear.gr/tag/myrto-kioyrti/) - [Χριστιάνα Ιωάννου](https://mag.frear.gr/tag/christiana-ioannoy/) - [Χρίστος Παπαστεργίου](https://mag.frear.gr/tag/christos-papastergioy/) - [Κιάνα Μπέικερ-Σον](https://mag.frear.gr/tag/kiana-mpeiker-son/) - [Βασιλική Μπίντου](https://mag.frear.gr/tag/vasiliki-mpintoy/) - [Σίμος Βαμβακίδης](https://mag.frear.gr/tag/simos-vamvakidis/) - [Ρέιτσελ Μάρεϊ](https://mag.frear.gr/tag/reitsel-marei/) - [Κώστας Μητρόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/kostas-mitropoylos/) - [Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/konstantinos-konstantopoylos/) - [π. Μάρκος Φώσκολος](https://mag.frear.gr/tag/p-markos-foskolos/) - [Αλεξάνδρα Βούγια](https://mag.frear.gr/tag/alexandra-voygia/) - [Θεοδόσης Ησαΐας](https://mag.frear.gr/tag/theodosis-isaias/) - [Πλάτων Ησαΐας](https://mag.frear.gr/tag/platon-isaias/) - [Μάριος-Κυπαρίσσης Μώρος](https://mag.frear.gr/tag/marios-kyparissis-moros/) - [Χρύσα Ευστ. Αλεξοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/chrysa-eyst-alexopoyloy/) - [Σοφία Καραγιάννη](https://mag.frear.gr/tag/sofia-karagianni/) - [Νίκος Σηφουνάκης](https://mag.frear.gr/tag/nikos-sifoynakis/) - [Βίκυ Ιακώβου](https://mag.frear.gr/tag/viky-iakovoy/) - [016](https://mag.frear.gr/tag/016/) - [Αντωνίνη Σμυρίλλη](https://mag.frear.gr/tag/antonini-smyrilli/) - [Μιγκέλ ντε Ουναμούνο](https://mag.frear.gr/tag/migkel-nte-oynamoyno/) - [Ανδρέας Παπανικολάου](https://mag.frear.gr/tag/andreas-papanikolaoy/) - [Ναρίνα Σουβατζίδου](https://mag.frear.gr/tag/narina-soyvatzidoy/) - [Ἕλενα Χατζόγλου](https://mag.frear.gr/tag/elena-chatzogloy/) - [Ιωάννα Μπουραζοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/ioanna-mpoyrazopoyloy/) - [Άκης Παπαντώνης](https://mag.frear.gr/tag/akis-papantonis/) - [Δημήτρης Χριστόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-christopoylos/) - [Ελένη Κοφτερού](https://mag.frear.gr/tag/eleni-kofteroy/) - [Σπύρος Κουτρούλης](https://mag.frear.gr/tag/spyros-koytroylis/) - [Σωτηρία Τριανταφύλλου](https://mag.frear.gr/tag/sotiria-triantafylloy/) - [Αντώνης Πάσχος](https://mag.frear.gr/tag/antonis-paschos/) - [Αταλάντη Ευριπίδου](https://mag.frear.gr/tag/atalanti-eyripidoy/) - [Βίκτωρ Ψευτάκης](https://mag.frear.gr/tag/viktor-pseytakis/) - [Ελίζαμπεθ Μπίσοπ](https://mag.frear.gr/tag/elizampeth-mpisop/) - [Ηφαιστίων Χριστόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/ifaistion-christopoylos/) - [Μάνος Κουμής](https://mag.frear.gr/tag/manos-koymis/) - [Μαρκ Φίσερ](https://mag.frear.gr/tag/mark-fiser/) - [Μάνος Λαμπράκης](https://mag.frear.gr/tag/manos-lamprakis/) - [Νίκος Δασκαλόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/nikos-daskalopoylos/) - [Νίκος Χρυσός](https://mag.frear.gr/tag/nikos-chrysos/) - [Φρέντρικ Τζέιμσον](https://mag.frear.gr/tag/frentrik-tzeimson/) - [Χρήστος Λάσκος](https://mag.frear.gr/tag/christos-laskos/) - [Ορέστης Ανδρεαδάκης](https://mag.frear.gr/tag/orestis-andreadakis/) - [Ελευθερία της τέχνης](https://mag.frear.gr/tag/eleytheria-tis-technis/) - [Σωτήρης Κακίσης](https://mag.frear.gr/tag/sotiris-kakisis/) - [Βασιλική Σελιώτη](https://mag.frear.gr/tag/vasiliki-selioti/) - [Φίλιππος Βασιλόγιαννης](https://mag.frear.gr/tag/filippos-vasilogiannis/) - [Φλάνερι Ο’ Κόνορ](https://mag.frear.gr/tag/flaneri-o-konor/) - [Νουρ Χίντι](https://mag.frear.gr/tag/noyr-chinti/) - [Μάριαν Μουρ](https://mag.frear.gr/tag/marian-moyr/) - [Φράνκο «Μπίφο» Μπεράρντι](https://mag.frear.gr/tag/franko-mpifo-mperarnti/) - [Τζέιμσον Φίσερ Μπεράρντι](https://mag.frear.gr/tag/tzeimson-fiser-mperarnti/) - [Κώστας Δασκαλάκης](https://mag.frear.gr/tag/kostas-daskalakis/) - [Παναγιώτης Αγγελόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/panagiotis-aggelopoylos/) - [Κωνσταντίνος Α. Παπαγεωργίου](https://mag.frear.gr/tag/konstantinos-a-papageorgioy/) - [Νίκος Βουτυρόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/nikos-voytyropoylos/) - [Κωνσταντίνος Χατζηφραγκιός-Μακρυδάκης](https://mag.frear.gr/tag/konstantinos-chatzifragkios-makrydakis/) - [Γιάννης Κολοκοτρώνης](https://mag.frear.gr/tag/giannis-kolokotronis/) - [Κατερίνα Στενού](https://mag.frear.gr/tag/katerina-stenoy/) - [Γιάννης Αντιόχου](https://mag.frear.gr/tag/giannis-antiochoy/) - [Κώστας Ιωάννου](https://mag.frear.gr/tag/kostas-ioannoy/) - [Ντόρις Καρέβα](https://mag.frear.gr/tag/ntoris-kareva/) - [017](https://mag.frear.gr/tag/017/) - [Χενάρο Τάλενς](https://mag.frear.gr/tag/chenaro-talens/) - [Λίντα Μαρία Μπαρό](https://mag.frear.gr/tag/linta-maria-mparo/) - [Αντώνης Ν. Παπαβασιλείου](https://mag.frear.gr/tag/antonis-n-papavasileioy/) - [Διονύσης Σαββόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/dionysis-savvopoylos/) - [Βαλζίνα Μορτ](https://mag.frear.gr/tag/valzina-mort/) - [Γεωργία Δρακάκη](https://mag.frear.gr/tag/georgia-drakaki/) - [Δημήτρης Μίγγας](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-miggas/) - [Μιχάλης Κουμπιός](https://mag.frear.gr/tag/michalis-koympios/) - [Χόρχε Λουίς Μπόρχες](https://mag.frear.gr/tag/chorche-loyis-mporches/) - [Ναζμί Αγίλ](https://mag.frear.gr/tag/nazmi-agil/) - [Νίλτον Σαντιάγο](https://mag.frear.gr/tag/nilton-santiago/) - [Ρολάντο Καττάν](https://mag.frear.gr/tag/rolanto-kattan/) - [Σπύρος Λάμπρου](https://mag.frear.gr/tag/spyros-lamproy/) - [Γεράσιμος Νοταράς](https://mag.frear.gr/tag/gerasimos-notaras/) - [Φίλιππος Παπαθεοδώρου](https://mag.frear.gr/tag/filippos-papatheodoroy/) - [Χρήστος Ν. Τσιρώνης](https://mag.frear.gr/tag/christos-n-tsironis/) - [Γιώργος Χ. Ζαχαρόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-ch-zacharopoylos/) - [Αγγελίνα Νικοκάβουρα](https://mag.frear.gr/tag/aggelina-nikokavoyra/) - [Αλέξανδρος Μηλιάς](https://mag.frear.gr/tag/alexandros-milias/) - [Γιώργος Αμυράς](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-amyras/) - [Εύα Νάθενα](https://mag.frear.gr/tag/eya-nathena/) - [Κώστας Καναβούρης](https://mag.frear.gr/tag/kostas-kanavoyris/) - [Λένια Ζαφειροπούλου](https://mag.frear.gr/tag/lenia-zafeiropoyloy/) - [Πέμη Ζούνη](https://mag.frear.gr/tag/pemi-zoyni/) - [Μαρίνα Αρετάκη](https://mag.frear.gr/tag/marina-aretaki/) - [Ρούι Κόιας](https://mag.frear.gr/tag/royi-koias/) - [Λάζαρος Καραβασίλης](https://mag.frear.gr/tag/lazaros-karavasilis/) - [Αντώνης Μακρυδημήτρης](https://mag.frear.gr/tag/antonis-makrydimitris/) - [Ευάρεστος Πιμπλής](https://mag.frear.gr/tag/eyarestos-pimplis/) - [Ζωρζ Ντιντί-Ουμπερμάν](https://mag.frear.gr/tag/zorz-ntinti-oymperman/) - [Άγγελος Χανιώτης](https://mag.frear.gr/tag/aggelos-chaniotis/) - [Αχιλλέας Χεκίμογλου](https://mag.frear.gr/tag/achilleas-chekimogloy/) - [Ιωάννα Λιούτσια](https://mag.frear.gr/tag/ioanna-lioytsia/) - [Σάκης Παπαδημητρίου](https://mag.frear.gr/tag/sakis-papadimitrioy/) - [Σωκράτης Τσελεμέγκος](https://mag.frear.gr/tag/sokratis-tselemegkos/) - [Ανν Κάρσον](https://mag.frear.gr/tag/ann-karson/) - [Γιάννης Ευσταθιάδης](https://mag.frear.gr/tag/giannis-eystathiadis/) - [Θάνος Σταθόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/thanos-stathopoylos/) - [Eλένη Αρτεμίου-Φωτιάδου](https://mag.frear.gr/tag/eleni-artemioy-fotiadoy/) - [Αγγέλα Καϊμακλιώτη](https://mag.frear.gr/tag/aggela-kaimaklioti/) - [Αιμίλιος Σολωμού](https://mag.frear.gr/tag/aimilios-solomoy/) - [Αλεξάνδρα Γαλανού](https://mag.frear.gr/tag/alexandra-galanoy/) - [Αλέξανδρος Χρονίδης](https://mag.frear.gr/tag/alexandros-chronidis/) - [Αντρέας Τιμοθέου](https://mag.frear.gr/tag/antreas-timotheoy/) - [Βάκης Λοϊζίδης](https://mag.frear.gr/tag/vakis-loizidis/) - [Γιώργος Καλοζώης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-kalozois/) - [Γιώργος Παναγή](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-panagi/) - [Έρινα Χαραλάμπους](https://mag.frear.gr/tag/erina-charalampoys/) - [Ευρυδίκη Περικλέους Παπαδοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/eyrydiki-perikleoys-papadopoyloy/) - [Ευφροσύνη Μαντά-Λαζάρου](https://mag.frear.gr/tag/eyfrosyni-manta-lazaroy/) - [Θέκλα Γεωργίου](https://mag.frear.gr/tag/thekla-georgioy/) - [Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου](https://mag.frear.gr/tag/konstantinos-papageorgioy/) - [Μαρία Καντ (Καντωνίδου)](https://mag.frear.gr/tag/maria-kant-kantonidoy/) - [Μόνα Σαββίδου Θεοδούλου](https://mag.frear.gr/tag/mona-savvidoy-theodoyloy/) - [Νάντια Στυλιανού](https://mag.frear.gr/tag/nantia-stylianoy/) - [Νάσα Παταπίου](https://mag.frear.gr/tag/nasa-patapioy/) - [Νένα Φιλούση](https://mag.frear.gr/tag/nena-filoysi/) - [Παύλος Ανδρέου](https://mag.frear.gr/tag/paylos-andreoy/) - [Παναγιώτης Νικολαΐδης](https://mag.frear.gr/tag/panagiotis-nikolaidis/) - [Ρήσος Χαρίσης](https://mag.frear.gr/tag/risos-charisis/) - [Φροσούλα Κολοσιάτου](https://mag.frear.gr/tag/frosoyla-kolosiatoy/) - [Χρίστος Χατζήπαπας](https://mag.frear.gr/tag/christos-chatzipapas/) - [Ανδρέας Καραγιάν](https://mag.frear.gr/tag/andreas-karagian/) - [Γιώργος Νικολάου](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-nikolaoy/) - [Εύη Στυλιανού](https://mag.frear.gr/tag/eyi-stylianoy/) - [Κατερίνα Νικολάου](https://mag.frear.gr/tag/katerina-nikolaoy/) - [Λεωνίδας Γαλάζης](https://mag.frear.gr/tag/leonidas-galazis/) - [Μαρία Αβρααμίδου](https://mag.frear.gr/tag/maria-avraamidoy/) - [Μιχάλης Μαυροθέρης](https://mag.frear.gr/tag/michalis-mayrotheris/) - [Παύλος Παμπορίδης](https://mag.frear.gr/tag/paylos-pamporidis/) - [Τάκης Χατζηγεωργίου](https://mag.frear.gr/tag/takis-chatzigeorgioy/) - [Γιώργος Τριλλίδης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-trillidis/) - [Ευαγγελία Χαραλάμπους](https://mag.frear.gr/tag/eyaggelia-charalampoys/) - [Λουίζα Παπαλοΐζου](https://mag.frear.gr/tag/loyiza-papaloizoy/) - [Σταύρος Χριστοδούλου](https://mag.frear.gr/tag/stayros-christodoyloy/) - [Στέλλα Βοσκαρίδου](https://mag.frear.gr/tag/stella-voskaridoy/) - [Χαρά Ζυμαρά](https://mag.frear.gr/tag/chara-zymara/) - [Χρίστος Ρ. Τσιαήλης](https://mag.frear.gr/tag/christos-r-tsiailis/) - [Ανδρέας Χατζηθωμάς](https://mag.frear.gr/tag/andreas-chatzithomas/) - [Αντώνης Γεωργίου](https://mag.frear.gr/tag/antonis-georgioy/) - [Γιώργος Ν. Περαντωνάκης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-n-perantonakis/) - [Γιώργος Χαριτωνίδης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-charitonidis/) - [Ερατώ Ιωάννου](https://mag.frear.gr/tag/erato-ioannoy/) - [Εύα Πολυβίου](https://mag.frear.gr/tag/eya-polyvioy/) - [Ευτυχία Παναγιώτου](https://mag.frear.gr/tag/eytychia-panagiotoy/) - [Νίκος Ὀρφανίδης](https://mag.frear.gr/tag/nikos-orfanidis/) - [Ανδρέας Μαλόρης](https://mag.frear.gr/tag/andreas-maloris/) - [Γιώργος Μολέσκης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-moleskis/) - [Λευτέρης Παπαλεοντίου](https://mag.frear.gr/tag/leyteris-papaleontioy/) - [Στέφανος Στεφανίδης](https://mag.frear.gr/tag/stefanos-stefanidis/) - [Νίνα Παπαθανασοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/nina-papathanasopoyloy/) - [Διονύσης Στεργιούλας](https://mag.frear.gr/tag/dionysis-stergioylas/) - [Εύα Στεφανή](https://mag.frear.gr/tag/eya-stefani/) - [Χοσέ Αντόνιο Μορένο Χουράδο](https://mag.frear.gr/tag/chose-antonio-moreno-choyrado/) - [Νικήτας Κακλαμάνης](https://mag.frear.gr/tag/nikitas-kaklamanis/) - [Νίκος Α. Κωνσταντόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/nikos-a-konstantopoylos/) - [Κυριάκος Πλησής](https://mag.frear.gr/tag/kyriakos-plisis/) - [Δημήτρης Καράμπελας](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-karampelas/) - [Μαρία Λουκά](https://mag.frear.gr/tag/maria-loyka/) - [Ορφέας Περίδης](https://mag.frear.gr/tag/orfeas-peridis/) - [018](https://mag.frear.gr/tag/018/) - [Ρέιμοντ Κάρβερ](https://mag.frear.gr/tag/reimont-karver/) - [Βιντσέντζο Λατρόνικο](https://mag.frear.gr/tag/vintsentzo-latroniko/) - [Βασίλειος Παϊπάης](https://mag.frear.gr/tag/vasileios-paipais/) - [Ζαχαρίας Μαυροειδής](https://mag.frear.gr/tag/zacharias-mayroeidis/) - [Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης](https://mag.frear.gr/tag/konstantinos-vlachogiannis/) - [Μιγκέλ Άνχελ Κιντάνα Πάθ](https://mag.frear.gr/tag/migkel-anchel-kintana-path/) - [Νίκος Β. Ορφανός](https://mag.frear.gr/tag/nikos-v-orfanos/) - [Στιγκ Ντάγκερμαν](https://mag.frear.gr/tag/stigk-ntagkerman/) - [Θάνος Γιαννούδης](https://mag.frear.gr/tag/thanos-giannoydis/) - [Άγγελος Μουζακίτης](https://mag.frear.gr/tag/aggelos-moyzakitis/) - [Θωμάς Ψήμμας](https://mag.frear.gr/tag/thomas-psimmas/) - [Αγγέλα Γιώτη](https://mag.frear.gr/tag/aggela-gioti/) - [Μαρία Τοπάλη](https://mag.frear.gr/tag/maria-topali/) - [Τόμισλαβ Οσμανλί](https://mag.frear.gr/tag/tomislav-osmanli/) - [Άγγελος Καλογερόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/aggelos-kalogeropoylos/) - [Σωτήρης Γκορίτσας](https://mag.frear.gr/tag/sotiris-gkoritsas/) - [Δημήτρης Ινδαρές](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-indares/) - [Στέλλα Θεοδωράκη](https://mag.frear.gr/tag/stella-theodoraki/) - [Τάσος Ψαρράς](https://mag.frear.gr/tag/tasos-psarras/) - [Βασιλική Ηλιοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/vasiliki-iliopoyloy/) - [Χρίστος Γεωργίου](https://mag.frear.gr/tag/christos-georgioy/) - [Ελίνα Ψύκου](https://mag.frear.gr/tag/elina-psykoy/) - [Πάνος Καρκανεβάτος](https://mag.frear.gr/tag/panos-karkanevatos/) - [Σοφία Γεωργοβασίλη](https://mag.frear.gr/tag/sofia-georgovasili/) - [Γιάννης Φάγκρας](https://mag.frear.gr/tag/giannis-fagkras/) - [Ευθύμης Kosemund Σανίδης](https://mag.frear.gr/tag/eythymis-kosemund-sanidis/) - [Θανάσης Νεοφώτιστος](https://mag.frear.gr/tag/thanasis-neofotistos/) - [Κώστας Χαραλάμπους](https://mag.frear.gr/tag/kostas-charalampoys/) - [Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-koytsiampasakos/) - [Μπάμπης Μακρίδης](https://mag.frear.gr/tag/mpampis-makridis/) - [Στράτος Τζίτζης](https://mag.frear.gr/tag/stratos-tzitzis/) - [Ελισάβετ Χρονοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/elisavet-chronopoyloy/) - [Ελένη Αλεξανδράκη](https://mag.frear.gr/tag/eleni-alexandraki/) - [Ηλίας Γιαννακάκης](https://mag.frear.gr/tag/ilias-giannakakis/) - [Γιώργος Φράγκος](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-fragkos/) - [Σάββας Σαββόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/savvas-savvopoylos/) - [Κωνσταντίνος Καλαϊτζάκης](https://mag.frear.gr/tag/konstantinos-kalaitzakis/) - [Γιώργος Ζώης](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-zois/) - [Πέννυ Παναγιωτοπούλου](https://mag.frear.gr/tag/penny-panagiotopoyloy/) - [Μαρία Γαβαλά](https://mag.frear.gr/tag/maria-gavala/) - [Γ. Χ. Ώντεν](https://mag.frear.gr/tag/g-ch-onten/) - [019](https://mag.frear.gr/tag/019/) - [Αρμπέν Ντέντια](https://mag.frear.gr/tag/armpen-ntentia/) - [Γιώργος Μυλωνάς](https://mag.frear.gr/tag/giorgos-mylonas/) - [Έλενα Μαρούτσου](https://mag.frear.gr/tag/elena-maroytsoy/) - [Ρένα Λούνα](https://mag.frear.gr/tag/rena-loyna/) - [Μάουρο Μπονάτσι](https://mag.frear.gr/tag/maoyro-mponatsi/) - [Νίκος Μυκωνιάτης](https://mag.frear.gr/tag/nikos-mykoniatis/) - [Αντώνης Κέπετζης](https://mag.frear.gr/tag/antonis-kepetzis/) - [Στέλιος Βολακάκης](https://mag.frear.gr/tag/stelios-volakakis/) - [Εντμόν Ζαμπές](https://mag.frear.gr/tag/entmon-zampes/) - [Αλέξανδρος Αποστόλου](https://mag.frear.gr/tag/alexandros-apostoloy/) - [Βίκη Παυλίδη](https://mag.frear.gr/tag/viki-paylidi/) - [Ηλίας Στουραΐτης](https://mag.frear.gr/tag/ilias-stoyraitis/) - [Κώστας Θεριανός](https://mag.frear.gr/tag/kostas-therianos/) - [Μάκης Καραγιάννης](https://mag.frear.gr/tag/makis-karagiannis/) - [Μαρία Βαχλιώτη](https://mag.frear.gr/tag/maria-vachlioti/) - [Βασίλειος Μπετσάκος](https://mag.frear.gr/tag/vasileios-mpetsakos/) - [Νίκος Φωτόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/nikos-fotopoylos/) - [Σωτήρης Μανωλόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/sotiris-manolopoylos/) - [Άλκης Ανδριώτης](https://mag.frear.gr/tag/alkis-andriotis/) - [Σταύρος Χρ. Αναστασόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/stayros-chr-anastasopoylos/) - [Ελένη Καραμαγκιώλη](https://mag.frear.gr/tag/eleni-karamagkioli/) - [Ευαγγελία Χολέβα](https://mag.frear.gr/tag/eyaggelia-choleva/) - [Ήρα-Παρασκευή Παπαποστόλου](https://mag.frear.gr/tag/ira-paraskeyi-papapostoloy/) - [Χριστίνα Μαλλιαροπούλου](https://mag.frear.gr/tag/christina-malliaropoyloy/) - [Πάνος Σεράνης](https://mag.frear.gr/tag/panos-seranis/) - [Τσαρλς Σίμιτς](https://mag.frear.gr/tag/tsarls-simits/) - [Χριστόφορος Μαρίνος](https://mag.frear.gr/tag/christoforos-marinos/) - [Γιάννης Αντωνίου](https://mag.frear.gr/tag/giannis-antonioy/) - [Δημήτρης Κομποχόλης](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-kompocholis/) - [Κώστας Δημόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/kostas-dimopoylos/) - [Νίκη Πολίτη](https://mag.frear.gr/tag/niki-politi/) - [Ευαγγελία Φρυδάκη - Δημήτρης Παπαγεωργάκης](https://mag.frear.gr/tag/eyaggelia-frydaki-dimitris-papageorgakis/) - [Ειρήνη Καλτσά](https://mag.frear.gr/tag/eirini-kaltsa/) - [Γιάννης Παρίσης](https://mag.frear.gr/tag/giannis-parisis/) - [Μηνάς Αζίλογλου](https://mag.frear.gr/tag/minas-azilogloy/) - [Αιμιλία Καραλή](https://mag.frear.gr/tag/aimilia-karali/) - [Γιάννης Καρκανέβατος](https://mag.frear.gr/tag/giannis-karkanevatos/) - [Ηλίας Μπιστολάς](https://mag.frear.gr/tag/ilias-mpistolas/) - [Νίκος Ναγόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/nikos-nagopoylos/) - [Πάνος Τσίρος](https://mag.frear.gr/tag/panos-tsiros/) - [Χρήστος Βασματζίδης](https://mag.frear.gr/tag/christos-vasmatzidis/) - [Δημήτρης Τρίκας](https://mag.frear.gr/tag/dimitris-trikas/) - [Ευσταθία Δήμου](https://mag.frear.gr/tag/eystathia-dimoy/) - [Ιορδάνης Κ. Παπαδόπουλος](https://mag.frear.gr/tag/iordanis-k-papadopoylos/) - [Φαίη Τζανετουλάκου](https://mag.frear.gr/tag/faii-tzanetoylakoy/) - [Ηλίας Φραγκάκης](https://mag.frear.gr/tag/ilias-fragkakis/) - [Δέσποινα Λάρδη](https://mag.frear.gr/tag/despoina-lardi/) - [Μαρία Κοπανίτσα](https://mag.frear.gr/tag/maria-kopanitsa/)