Ποιος είναι ο ρόλος της σύγχρονης μουσικής στην Ελλάδα του 2022;
Ως σύγχρονη μουσική αντιλαμβάνομαι αυτή που γράφεται από συνθέτες που βρίσκονται «εν ζωή». Ας δούμε τώρα ποιος είναι ο συνθέτης: Θεωρώ πως συνθέτης είναι αυτός που έχει κάνει συγκεκριμένες μουσικές σπουδές που αφορούν τη σύνθεση και από την άλλη είναι αυτός που το δηλώνει στην εφορία. Η έλλειψη του ενός από τα δύο κριτήρια θεωρώ πως θα χαρακτήριζε τον «συνθέτη» ως ερασιτέχνη για προφανείς λόγους.
Υπάρχει κοινό και ειδικά νεανικό κοινό;
Ναι, πιστεύω ότι υπάρχει κοινό (και νεανικό) που ψάχνει να βρει την «ψαγμένη» μουσική, αλλά ο ωκεανός της πληροφόρησης είναι τεράστιος και φουρτουνιασμένος.
Ποιο είναι το επίπεδο της μουσικής παιδείας και των Ελλήνων συνθετών στη χώρα μας;
Πολύ μελάνι έχει χυθεί περιγράφοντας το «χαμηλό» επίπεδο της μουσικής παιδείας στη χώρα μας. Έχω ταξιδέψει πολύ και μπορώ να σας πω με βεβαιότητα ότι το επίπεδο δεν είναι πολύ ψηλό αλλά ούτε και χαμηλό. Φυσικά υπάρχουν πολλές ελλείψεις. Κατά τη γνώμη μου χρειαζόμαστε περισσότερα σύνολα, προπαντός για τους αρχαρίους. Οι παιδικές χορωδίες, φέρ’ ειπείν, είναι ένας θεσμός που βοηθά τα παιδιά να αγαπήσουν τη μουσική και να απολαύσουν το θεϊκό αυτό δώρο. Πιστεύω επίσης πολύ περισσότερο στα ομαδικά παρά στα ατομικά μαθήματα. Ο συνδυασμός τους ίσως να ήταν ιδανική συνθήκη. Η έλλειψη της Μουσικής Ακαδημίας και γενικά της τριτοβάθμιας μουσικής (και όχι μουσικολογικής) εκπαίδευσης έχει καταντήσει οδυνηρή για όλους.
Υπάρχουν συνθέτες εξαιρετικοί που είναι άγνωστοι και συνθέτες με τρομερές ελλείψεις σε επίπεδο τεχνικό που είναι πολύ γνωστοί. Δεν αρνούμαι το ταλέντο (και προπαντός στη σύνθεση), αλλά σπούδασε βρε αδερφέ αφού σου αρέσει και το έχεις…..
Μπορεί κάποιος συνθέτης να ζήσει μόνο από τη σύνθεση μουσικής;
Ναι αλλά αυτοί είναι ελάχιστοι. Συνήθως τα έσοδα από τη σύνθεση είναι συμπλήρωμα.
Ποια η θέση της ελληνικής μουσικής δημιουργίας στη διεθνή σκηνή;
Είναι παντελώς άγνωστη διεθνώς. Αν εξαιρέσεις τον Ξενάκη και τον Παπαθανασίου, όλοι οι άλλοι είναι άγνωστοι. Ακόμη και ο Σκαλκώτας είναι σε πολύ περιορισμένο κοινό γνωστός.
Σας ενδιαφέρει η μελοποίηση ποίησης;
Η μελοποίηση της ποίησης είναι η πεμπτουσία της Μουσικής Τέχνης. Η συμβουλή του Μίκη Θεοδωράκη «άκου τη μουσική του στίχου» με έχει καθορίσει και αναζητώ να παλεύω με τη μελοποίηση σε καθημερινή βάση. Διαλέγω ποιητές τόσο ξένους όσο και Έλληνες, τόσο παλιούς όσο και νέους.
Είναι εύκολο να βρίσκετε ποιήματα/λιμπρέτα για μελοποίηση;
Ποιήματα βρίσκει κανείς εύκολα, λιμπρέτα όχι. Το λιμπρέτο είναι δύσκολο άθλημα και πρέπει κανείς να το έχει ασκήσει για χρόνια. Η αγαπημένη μου φίλη Μαριβίτα Γραμματικάκη, με την οποία συνεργάζομαι πολλά χρόνια, είναι μουσικός (μέλος της Ορχήστρας της Λυρικής Σκηνής) και έχει βαθιά γνώση της μουσικής. Αυτό από μόνο τους είναι ένα προνόμιο.
Με ποια άλλη τέχνη θεωρείτε πως συνδυάζεται καλύτερα η σύγχρονη μουσική;
Πιστεύω στους συνδυασμούς των τεχνών και πάντα υπάρχει τρόπος να τον δημιουργήσεις.
Ποιοι συνθέτες ή άλλες σημαντικές προσωπικότητες σας έχουν επηρεάσει;
Ως προς τους συνθέτες με έχουν καθορίσει πολλοί: Μπαχ, Χαίντελ, Σκαρλάττι, Βιβάλντι, Μπετόβεν, Σοστακόβιτς, Βίλλα Λόμπος, Προκόφιεβ, Σνίτκε, Θεοδωράκης, Χατζιδάκις, Μαρκόπουλος, Πλέσσας, Καπνίσης.
Πέραν αυτών όμως πολλοί άλλοι με έχουν καθορίσει: Η Άννα Συνοδινού και ο αδελφός της Νίκος (ο οποίος υπήρξε και διευθυντής της ΕΛΣ), η Ασπασία Παπαθανασίου, ο Ίγκμαρ Ρεντίν (μεταφραστής του Ελύτη και άλλων μεγάλων Ελλήνων ποιητών), ο δάσκαλός μου στην τρομπέτα Τάσος Κυπραίος, ο καθηγητής μου Μενέλαος Παλλάντιος (αυτός και ως συνθέτης), ο Βούλγαρος Ακαδημαϊκός και επιβλέπων του Διδακτορικού μου Ντιμίτερ Χρίστοβ, ο μεγάλος αρχαιολόγος John Camp αλλά και πολλοί άλλοι.
Για ποια όργανα/συνδυασμούς οργάνων προτιμάτε να γράφετε;
Μου αρέσει να δοκιμάζω πρωτότυπους συνδυασμούς. Σε μια από τις τελευταίες μου παιδικές όπερες χρησιμοποίησα πιάνο, μαρίμπα, τρομπέτα και κιθάρα. Σε κάθε περίπτωση όμως είναι ωραίο να έχεις στα χέρια σου όργανα με πλούσια παλέτα ηχοχρωμάτων. Π.χ. η τρομπέτα με τις σουρντίνες της είναι πάντα ενδιαφέρουσα. Τα κρουστά με καθορισμένη τονικότητα (μαρίμπα, ξυλόφωνο, βιμπράφωνο κλπ) είναι από μόνα τους μοντέρνα.
Πώς ανταποκρίνεται το κοινό στη μουσική σας;
Περιέργως πολύ θετικά. Τόσο που με εκπλήσσει.
Θεωρείτε κάθε σας έργο μιαν ερώτηση ή μιαν απάντηση;
Μάλλον μια κατάθεση με άγνωστη πορεία επένδυσης.
Τι σημαίνει να είναι κανείς Έλληνας/Ελληνίδα συνθέτης/τρια το 2022;
Ο Έλληνας/Ελληνίδα συνθέτης είναι ένας αγωνιστής που ψάχνει να βρει τρόπο να παιχτεί η μουσική του.
Τι γράφετε αυτήν την περίοδο;
Γράφω πρώτα από όλα για το θέατρο και κυρίως για τα υπέροχα έργα του μεγάλου μας δραματουργού Χριστόφορου Χριστοφή που με τιμά με την εμπιστοσύνη του. Ο Χριστοφής είναι απίστευτος γνώστης της μουσικής και εξαιρετικά ευαίσθητος καλλιτέχνης. Τον Νοέμβριο στο θέατρο «Ολύμπια» θα παιχτεί το έργο Τουλούζ Λωτρέκ – Η Φαντασία της Αμαρτίας του Χ. Χριστοφή και στο οποίο ένα κουαρτέτο εγχόρδων θα παίξει ζωντανά επί σκηνής. Ενώ τον Δεκέμβριο θα παρουσιαστεί ένα άλλο έργο του Χριστοφή με τίτλο Η Πανσέληνος του Λαζάρου και για το οποίο γράφω επίσης τη μουσική για πιάνο, τραγούδι και σαξόφωνο. Φυσικά δεν σταματώ να γράφω για την αρχαία μου λύρα και να παίζω πολύ στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
⸙⸙⸙
Ενδεικτικά έργα: