Σιάτλ, Τακόμα, Γουινάτσι, Σνοκουάλμι, Τιναγουέι: τα τοπωνύμια διαδέχονται το ένα το άλλο πάνω στις πινακίδες που συναντάμε καθ’ οδόν. Παρόλο που είναι γραμμένα στα αγγλικά, μας υπενθυμίζουν έναν παλαιότερο κόσμο που υπήρχε πολύ πριν η περιοχή αυτή της Δυτικής Αμερικής ονομαστεί Πολιτεία της Ουάσιγκτον. Ο επαρχιακός δρόμος που διασχίζει την οροσειρά Κασκέιντ έχει μόλις ανοίξει για τη θερινή περίοδο, καθαρισμένος από το χιόνι που λιώνει αργά εκατέρωθεν. Πρέπει να είμαστε από τους πρώτους επισκέπτες της άνοιξης καθώς οι μικρές πόλεις που συναντάμε φαίνονται ακόμα άδειες. Ένας ξύλινος οικισμός θυμίζει ταινία φαρ-ουέστ, ενώ ένας άλλος αντιγράφει ένα γερμανικό χωριό. Η οικονομία του τουρισμού έχει δημιουργήσει ακόμα και εδώ μικρές θεματικές Ντίσνεϋλαντ.
Οδηγούμε κατά μήκος ποταμών, σε κοιλάδες σκαμμένες πριν χιλιάδες χρόνια από τους παγετώνες. Γύρω μας οι κορυφές των βουνών ορθώνονται σχεδόν κατακόρυφα και ανάμεσά τους μακρόστενες λίμνες δημιουργούν ένα τοπίο απίστευτης ομορφιάς. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ταμιευτήρες πίσω από υδροηλεκτρικά φράγματα. Μία ιστορία εκτοπισμού ανθρώπων και ζώων. Οι ιθαγενείς εκδιώχθηκαν από την ιερή γη τους, ενώ οι σολομοί που κάθε χρόνο ανέβαιναν τα ποτάμια για να αναπαραχθούν θα πρέπει να βρουν εναλλακτική διαδρομή. Από την άλλη, τα μεγάλα θηλαστικά, όπως λύκοι, αρκούδες, ελάφια και αγριόγατες φαίνεται ότι εξακολουθούν να κατοικούν στο δάσος: μερικά τα συναντάμε, για άλλα μας ενημερώνουν προειδοποιητικές πινακίδες. Και στα στενά πίσω μας, που ενώνουν το λιμάνι του Σιάτλ με τον Ειρηνικό Ωκεανό, θα δει κανείς φάλαινες, όρκες και θαλάσσια λιοντάρια.
Αφού αφήσουμε το αυτοκίνητο στην αφετηρία της πεζοπορικής διαδρομής, περπατάμε κατά μήκος του ορμητικού ρέματος. Το δάσος από κωνοφόρα γύρω μας, μοιάζει με ένα ατελείωτο πεδίο από υψίκορμες κολόνες, η κορυφή των οποίων είναι εκτός οπτικού πεδίου. Το μέγεθος των δέντρων είναι εντυπωσιακό, το ίδιο και ο αριθμός τους. Χαμηλά στο έδαφος, πεσμένοι κορμοί από κέδρους και πεύκα, ξεριζωμένοι από τον αέρα, σαπίζουν μετατρεπόμενοι σε εύφορο έδαφος για την επόμενη γενιά κωνοφόρων. Κοιτώντας τις ψηλές δεντροκορφές πάνω από το κεφάλι μας, αναρωτιέμαι αν η ιδέα του ουρανοξύστη, αυτής της κατεξοχήν αμερικάνικης εφεύρεσης, γεννήθηκε κάπως έτσι. Σίγουρα πάντως η αφθονία του δάσους εξηγεί την ξύλινη αρχιτεκτονική πρώτα των ιθαγενών και αργότερα των βορειοευρωπαίων εποίκων που εγκαταστάθηκαν εδώ μετακινούμενοι από τα ανατολικά. Ακόμα και σήμερα οι πολυκατοικίες στο κέντρο του Σιάτλ είναι κατασκευασμένες εξολοκλήρου από ξύλο, το ίδιο και τα διώροφα σπίτια στα προάστια. Πρόκειται για το κατεξοχήν υλικό με το οποίο δομήθηκε η αμερικανική δημοκρατία: άφθονο και προσιτό. Σκέφτομαι το βιβλίο της Άννυ Πρού Οι άνθρωποι του δάσους, όπου ξετυλίγεται η ιστορία της Αμερικής των τελευταίων πέντε αιώνων, μέσα από την υλοτόμηση των αρχαίων δασών της. Μια επίπονη εξιστόρηση της δημιουργικής καταστροφής των φυσικών πόρων του «Νέου» Κόσμου και της εξολόθρευσης των ανθρώπων του. Τα σημάδια της βίας είναι ακόμα εδώ: το βράδυ θα απολαύσουμε παραδοσιακό μπέργκερ υπό το άγρυπνο βλέμμα των βαλσαμωμένων ελαφιών και άλλων αγριμιών που διακοσμούν τους τοίχους του εστιατορίου. Παρόλα αυτά το δάσος εκεί έξω εξακολουθεί να σκαρφαλώνει τις απότομες πλαγιές, άγριο, αχαλίνωτο και μνημειώδες.
Πίσω στο Σιάτλ, το ντάουν-τάουν φαντάζει εντελώς άδειο καθώς δεν έχει ακόμα επανέλθει από την πρόσφατη πανδημία. Οι περισσότερες εταιρείες εφαρμόζουν ακόμα την εξ αποστάσεως εργασία και οι ουρανοξύστες γύρω μας χάσκουν σαν κενοτάφια του καπιταλισμού. Ακόμα και η Δημοτική Βιβλιοθήκη, έργο του πατριάρχη της σύγχρονης αρχιτεκτονικής Ρεμ Κούλχας, φυτοζωεί αναπολώντας τη μητροπολιτική αισιοδοξία του μιλένιουμ. Πιο πέρα, τα κεντρικά γραφεία της Άμαζον, άδεια και αυτά, μεταβολίζουν βαριεστημένα τα κέρδη του εμπορικού κολοσσού: το παγκοσμιοποιημένο ηλεκτρονικό εμπόριο φαίνεται να μη χρειάζεται πλέον τη μητρόπολη. Περπατάμε ανεβοκατεβαίνοντας το ανάγλυφο του εδάφους που παραμορφώνει τον αυστηρό κάναβο της αμερικάνικης πολεοδομίας με τους οριζόντιους και κάθετους δρόμους. Στο βάθος της λεωφόρου, ανάμεσα στα κτίρια που κατηφορίζουν προς τη θάλασσα, φαίνεται ένα μεγάλο φορτηγό πλοίο που περιμένει τη σειρά του αγκυροβολημένο έξω από το λιμάνι. Τις επόμενες ημέρες θα ξεκινήσει το υπερπόντιο ταξίδι του, φορτωμένο εμπορευματοκιβώτια γεμάτα τόνους προϊόντων. Κοιτώντας αυτόν τον γίγαντα από ατσάλι να ανταγωνίζεται σε μέγεθος τους ουρανοξύστες που τον πλαισιώνουν, μου έρχεται στο μυαλό η περιγραφή μιας παλιάς ξύλινης πιρόγας. Στο βιβλίο του Γουόλντεν ή Η ζωή στο δάσος ο Θορώ γράφει: «… [η πιρόγα] είχε πάρει τη θέση μιας ινδιάνικης, φτιαγμένης από το ίδιο υλικό αλλά με πιο όμορφο τρόπο – η οποία ίσως είχε υπάρξει στην αρχή ένα δέντρο στην όχθη και έπειτα ρίχτηκε στο νερό για να πλέει εκεί για διάστημα μιας γενιάς, το πιο ταιριαστό σκάφος για τη λίμνη» (μετάφραση: Βασίλης Αθανασιάδης). Έχοντας αφήσει την άνεση της πόλης για να εγκατασταθεί σε μια καλύβα στο δάσος, ο συγγραφέας συνοψίζει στις δύο αυτές φράσεις τη δυνατότητα να υπάρξουμε ποιητικά μέσα στη Φύση.
Στο αεροπλάνο της επιστροφής πετάμε πάνω από την αχανή πεδιάδα των μεσοδυτικών πολιτειών. Η κατεύθυνση του ταξιδιού από δυτικά προς ανατολικά είναι αντίθετη από αυτήν του αποικισμού της αμερικανικής ηπείρου. Στην οθόνη του μπροστινού καθίσματος περνάνε και άλλες αρχαίες ονομασίες: Οκλαχόμα, Μινεσότα, Μίσιγκαν. Ο ουρανός είναι καθαρός και από το παράθυρο οι ποταμοί Μιζούρι, Μισισίππι και Οχάιο ξεχωρίζουν ως οι μόνες εξαιρέσεις σε μια ατελείωτη επίπεδη σκακιέρα από καλλιέργειες και μικρές ή μεγαλύτερες πόλεις. Κάποτε, ο σιδηρόδρομος γεφύρωσε την πεδινή αυτή επικράτεια από άκρη σ’ άκρη, μέχρι τις μεγάλες οροσειρές της Δυτικής Ακτής που στάθηκαν κυριολεκτικά ανάχωμα στην ολοκληρωτική άλωση. Σήμερα είναι το αεροπλάνο που μας επιτρέπει να κοιτάζουμε ακόμα και τα ψηλότερα βουνά από ψηλά. Ο κόσμος όλος στα πόδια μας, τόσο απομαγεμένος που μοιάζει μικρός. Στο περιοδικό της αεροπορικής δεκάδες προορισμοί σε όλο τον κόσμο, εξιδανικευμένοι μέσα από πολύχρωμες φωτογραφίες, μας καλούν να τους επισκεφτούμε. Ευτυχώς, το διαφημιστικό βίντεο μας ενημερώνει ότι το υπερσύγχρονο αεροπλάνο μας είναι «φιλικό προς το περιβάλλον», καθώς παράγει μειωμένους ρύπους διοξειδίου του άνθρακα. Πρόοδος χωρίς ενοχές; αναρωτιέμαι καθισμένος αναπαυτικά στην θέση μου, αφήνοντας πίσω μου μια ήπειρο και έναν ωκεανό.
