Δήμητρης Κόκορης

Αποχαιρετισμός στον Πρόδρομο Χ. Μάρκογλου

Ο Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου (Καβάλα, 1935 – Θεσσαλονίκη, 2024), του οποίου ο βιολογικός κύκλος έκλεισε στις 10 του Σεπτέμβρη, υπήρξε σημαντικός λογοτεχνικός εκπρόσωπος της Δεύτερης Μεταπολεμικής Γενιάς, διανύοντας μία καλλιτεχνικά και πνευματικά δικαιωμένη πορεία που υπερβαίνει τις έξι δεκαετίες: η πρώτη του ποιητική συλλογή (= Έγκλειστοι)εκδόθηκε το 1962 και το τελευταία βιβλίο του (η νουβέλα Μάτια στεγνά, χείλη σφραγισμένα) τυπώθηκε και κυκλοφόρησε την άνοιξη του 2024.

Πολλοί ποιητές έδωσαν κείμενα αφηγηματικής πεζογραφίας και πολλοί πεζογράφοι δημοσιοποίησαν ποιήματά τους. Είναι κοινός κριτικός τόπος ότι οι περισσότερες και οι περισσότεροι δεν κατάφεραν να εξισορροπήσουν τους δύο βασικούς πόλους του λογοτεχνικού πυρήνα, υστερώντας στον έναν από τους δύο. Ο Μάρκογλου όμως κατόρθωσε να δώσει κείμενα λειτουργικά και από αισθητικής και ιδεολογικής πλευράς δυναμικά, τόσο στο πεδίο της ποίησης όσο και σε αυτό της αφηγηματικής πεζογραφίας, και αυτό οφείλουμε να του το πιστώσουμε.

Ευρέως διαδεδομένο, σχεδόν στερεοτυπικό: «Είναι καλύτερο και προτιμότερο να γνωρίζεις τους λογοτέχνες μόνο από τη δουλειά τους και όχι από τη γεμάτη ιδιοτροπίες και υπερβολές καθημερινή συμπεριφορά τους». Και εδώ ο Πρόδρομος υπήρξε φωτεινή εξαίρεση, ρηγματώνοντας το στερεότυπο. Απλός, δοτικός, πάντα ευγενής, φιλικός και αξιοπρεπής. Με πεποίθηση γνώμης και στιβαρά επιχειρήματα, αλλά σθεναρά απέχων από λογοτεχνικά κουτσομπολιά και μικρότητες, εντελώς ξένος από την αφόρητη πόζα που κατατρύχει πολλούς ανθρώπους με σημαντικό ή και σπουδαίο καλλιτεχνικό έργο

Κοινότοπο αλλά σωστό: η βιολογική ύπαρξη έρχεται, φθείρεται, παρέρχεται∙ το έργο μένει. Τώρα που «χάσαμε το πιο τίμιο, τη μορφή» του Πρόδρομου Χ. Μάρκογλου, έχουμε το έργο του, όχι μόνο για να νιώθουμε την υψηλόβαθμη συγκινησιακή δραστικότητα που αυτό αναδίνει, αλλά και για να επικοινωνούμε με τη λογοτεχνική ανύψωση των τσακισμένων της ζωής και των ταξικά αδικημένων, με την ελπίδα που υποφώσκει πίσω από την υπαρξιακή και κοινωνική απελπισία, με την ακριβή αίσθηση που αναπόδραστα εκκινεί βιωματικά από το «εγώ», μα κατορθώνει να αγκαλιάσει το «εμείς» και να εκταθεί στο πανανθρώπινο «όλες και όλοι». Θα τον θυμόμαστε με θαυμασμό και αγάπη!

Κύλιση στην κορυφή