Ποιος είναι ο ρόλος της σύγχρονης μουσικής στην Ελλάδα του 2022;
Το απόφθεγμα του Αντόρνο, «καθήκον της Τέχνης είναι να προκαλέσει χάος στην τάξη», εκτός από τη σοφία που εμπεριέχει παραμένει διαχρονικό. Οι συνθέτες που θεραπεύουν αυτήν την τέχνη έχουν καθήκον να αμφισβητούν όσα θεωρούνται δεδομένα, ώστε να βρίσκουν μέσω της αμφισβήτησης την Αλήθεια της τέχνης τους.
Υπάρχει κοινό και ειδικά νεανικό κοινό;
Προφανώς και υπάρχει κοινό. Αναλογικά με τα άλλα ήδη μουσικής (τα οποία μάλιστα διαφημίζονται και προωθούνται ιδιαίτερα), θα απαντούσε κανείς θετικά σε αυτό το ερώτημα.
Ποιο είναι το επίπεδο της μουσικής παιδείας και των Ελλήνων συνθετών στη χώρα μας;
Αν κάνει κανείς μια αναδρομή στο παρελθόν, με μια σύντομη έρευνα θα διαπιστώσει πως ανά δεκαετία το επίπεδο της μουσικής παιδείας και των Ελλήνων συνθετών ολοένα και βελτιώνεται.
Μπορεί κάποιος συνθέτης να ζήσει μόνο από τη σύνθεση μουσικής;
Δυστυχώς έτσι όπως είναι η σημερινή κατάσταση δεν μπορεί κάποιος να ζήσει από τη σύνθεση μουσικής. Στην παγκόσμια λόγια μουσική σκηνή λίγοι είναι εκείνοι οι συνθέτες οι οποίοι ζουν αποκλειστικά από τη σύνθεση έργων. Στον χώρο του κινηματογράφου τα πράγματα είναι προφανώς διαφορετικά.
Σας ενδιαφέρει η μελοποίηση ποίησης;
Προφανώς και μ’ ενδιαφέρει η μελοποίηση. Έξαλλου, όχι μόνο η ποίηση αλλά γενικότερα η λογοτεχνία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την τέχνη της μουσικής. Προσωπικά έχω μελοποιήσει ποιητές από ένα ευρύ φάσμα τόσο πολιτισμικό όσο και ιστορικό (αρχαίους επικούς-λυρικούς-τραγικούς ποιητές, ενδεικτικά αναφέρω τους: Αλκμάν, Στησίχορο, Βακχυλίδη, Πίνδαρο, Σαπφώ, Όμηρο, Αισχύλο –με λιμπρέτο για την όπερα μου Αγαμέμνων–, Σοφοκλή, Ευριπίδη αλλά παλαιότερους και σύγχρονους Έλληνες και ξένους όπως Ελύτη, Εμπειρίκο, Εγγονόπουλο, Καβάφη, Ν. Βαλαωρίτη, Ηλιοπούλου, Schiller, J.M.L. Hughes, L. Byron κ.ά.
Είναι εύκολο να βρίσκετε ποιήματα/λιμπρέτα για μελοποίηση;
Θεωρώ ότι οποιοδήποτε κείμενο είναι δυνατόν να μελοποιηθεί με την προϋπόθεση βέβαια να έχει λογοτεχνικό περιεχόμενο ικανό να διεγείρει την συνθετική διαδικασία. Για το λιμπρέτο τα κριτήρια αξιολόγησης είναι πιο εξειδικευμένα, αλλά και σε αυτή την κατηγορία πρέπει να υπάρχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις.
Με ποια άλλη τέχνη θεωρείτε πως συνδυάζεται καλύτερα η σύγχρονη μουσική;
Η μουσική εν γένει οφείλει να προσεγγίζει τις άλλες καλές τέχνες ισότιμα και να ερευνά τις καλύτερες ατραπούς επικοινωνίας ώστε να επιτυγχάνεται το βέλτιστο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα.
Ποιοι συνθέτες ή άλλες σημαντικές προσωπικότητες σας έχουν επηρεάσει;
Είναι πολλοί οι συνθέτες που με έχουν επηρεάσει και είναι δύσκολο να περιοριστώ στα πλαίσια μιας σύντομης απάντησης. Παρ’ όλα αυτά αναφέρω ενδεικτικά, Bach, Beethoven, Liszt, Wagner, Bartok, Stravinsky, Schoenberg, Varese, Shostakovich, Stockhausen, Ligeti, Crumb, Penderecki, Boulez,Kagel, Αντωνίου, Ξενάκης, Χρήστου.
Για ποια όργανα/συνδυασμούς οργάνων προτιμάτε να γράφετε;
Δεν έχω ιδιαίτερες προτιμήσεις σε συνδυασμούς οργάνων, εκτός αν πρόκειται για παραγγελίες/αναθεσεις με συγκεκριμένη ενορχήστρωση. Ο συνθέτης οφείλει να γνωρίζει όσα είναι δυνατόν τόσο για κάθε όργανο ή ενόργανο σύνολο όσο και να δοκιμάζει διάφορους, όχι συνηθισμένους, ή ακόμη και αντισυμβατικούς συνδυασμούς οργάνων.
Πώς ανταποκρίνεται το κοινό στη μουσική σας;
Η ανατροφοδότηση που λαμβάνω από το κοινό κατά τις παρουσιάσεις των έργων μου τα τελευταία είκοσι έτη είναι θετική. Στατιστικά όμως αυτό δεν σημαίνει κάτι ιδιαίτερο, καθώς η ανατροφοδότηση προέρχεται από το κοινό που επιθυμεί να έρθει σε μια συναυλία, άρα εκ των προτέρων είναι θετικά διακείμενο, αν λάβει κανείς υπόψη τους υπόλοιπους που δεν επιθυμούν να έρθουν. Υπάρχει δηλαδή μια σχετικότητα σε αυτό. Όσον αφορά τα κοινωνικά μέσα ή το YouTube, εκεί μελετώντας κανείς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά παρατηρεί διάφορα στοιχεία σχετικά με το κοινό (ηλικία, φύλο, εθνικότητα κ.τ.λ.), τα οποία αποτελούν ενδιαφέροντα δεδομένα. Σε αυτό το πλαίσιο, όμως, οι λεγόμενες «θεάσεις», τουλάχιστον για το είδος που θεραπεύουμε, δεν αντικατοπτρίζουν επακριβώς την ευαρέσκεια, την κατανόηση και γενικότερα την δεκτικότητα του κοινού.
Θεωρείτε κάθε σας έργο μιαν ερώτηση ή μιαν απάντηση;
Ένα έργο τέχνης οφείλει πάντα να αποτελεί μια ερώτηση, της οποίας η απάντηση θα πρέπει να αποτελεί την επόμενη ερώτηση, ας το πούμε δηλαδή, το επόμενο έργο. Συνεπώς θα πρέπει να υπάρχει μια συνεχής συνθετική διαδικασία, η οποία να περιστρέφεται στον ερευνητικό άξονα της αισθητικής του κάθε συνθέτη. Γι’ αυτό εξάλλου πιστεύω πως ένας συνθέτης πρέπει διαρκώς να γράφει, να αναζητά, να απαντά στα ίδια του τα ερωτήματα και διαρκώς να τα αμφισβητεί με νέα έργα.
Τι σημαίνει να είναι κανείς Έλληνας/Ελληνίδα συνθέτης/τρια το 2022;
Έλληνας/Ελληνίδα συνθέτης/τρια δηλώνει μια δύσκολη εξίσωση καλλιτεχνικής επιβίωσης.
Τι γράφετε αυτήν την περίοδο;
Αυτή την περίοδο εκπονώ διδακτορική διατριβή στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο με θέμα Η Πολυδόμηση ως πρωτότυπη τεχνική σύνθεσης. Πρόκειται για μια προσωπική τεχνική σύνθεσης που έχω αναπτύξει τα τελευταία 15 έτη περίπου. Ήδη, έχω ολοκληρώσει στα πλαίσια του διδακτορικού μια Συμφωνία για μεγάλη ορχήστρα, ένα Κοντσέρτο για Τσέλο, τρία έργα για σόλο όργανα και ένα για ενόργανο σύνολο 4 μουσικών, για κλαρινέτο, βιμπράφωνο, τσέλο και πιάνο.
9.7.2022
⸙⸙⸙
Ενδεικτικά έργα: