Τι είδους βιβλία διαβάζουν κυρίως οι πελάτες σας; Παρατηρείτε κάποια αλλαγή στις αναγνωστικές τους συνήθειες το τελευταίο διάστημα; Ξέρουν ήδη τι θέλουν ή τους προτείνετε κυρίως εσείς; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των πιστότερων πελατών σας;
Οι πελάτες μας ακολουθούν τον προσανατολισμό του βιβλιοπωλείου, που είναι προς την «καλή λογοτεχνία» (τουλάχιστον έτσι όπως την αντιλαμβανόμαστε). Οι πιστότεροι και τακτικότεροι εξ αυτών επιλέγουν συγκεκριμένους τίτλους από τη νέα παραγωγή, ενώ η πελατεία που «χτίζουμε» (μην ξεχνάτε ότι το βιβλιοπωλείο μας είναι μόνο 18 μηνών), συνήθως επιλέγει νέους τίτλους (κυρίως μεταφρασμένης λογοτεχνίας) που διαφημίζονται περισσότερο στα κοινωνικά δίκτυα. Υπάρχει και ένα μέρος της πελατείας που είναι περιστασιακοί –περαστικοί ή θαμώνες των γειτονικών καταστημάτων εστίασης, που επιλέγουν δώρα από την κλασσική λογοτεχνία (κυρίως Καμύ και Ντοστογιέφσκι ή βιβλία αυτοβοήθειας).
Επιλέγετε και προτείνετε βιβλία με βάση το γούστο σας, με βάση τη συνεργασία σας με συγκεκριμένους εκδοτικούς οίκους ή με βάση τις αναμενόμενες πωλήσεις των βιβλίων; Ποια είναι τα κριτήρια πίσω από τις επιλογές σας;
Στο βιβλιοπωλείο μας φροντίζουμε να έχουμε ένα πανόραμα της τρέχουσας εκδοτικής παραγωγής, με γνώμονα πάντα το προσωπικό μας γούστο, λόγω χώρου κυρίως (σε ένα κατάστημα 40 τ.μ., πρακτικά δεν μπορείς να βάλεις τα πάντα). Τα κριτήρια είναι συνήθως ποιοτικά, αλλά έχουμε και από τους αποκαλούμενους «εμπορικούς» τίτλους. Η «ιδεολογία» μας, όπως αναφέρω παραπάνω, είναι ότι δίνουμε έμφαση στη Λογοτεχνία (πεζογραφία), γιατί αυτή διαβάζουμε κυρίως, χωρίς όμως να αμελούμε καλές δοκιμιακές εκδόσεις ή βιβλία ποίησης.
Οργανώνετε εκδηλώσεις-παρουσιάσεις ή όχι, και γιατί; Επηρεάζει το κοινό τους τις πωλήσεις σας;
Δεν οργανώνουμε πολλές εκδηλώσεις ή παρουσιάσεις και έχουμε κάποιες προδιαγραφές γι’ αυτές, όπως να μην περιλαμβάνονται σε ένα «Αθηναϊκό τουρ» του συγγραφέα από γειτονιά σε γειτονιά, να είναι βιβλία που δεν ξεφεύγουν ιδιαίτερα από την εικόνα του βιβλιοπωλείου και επίσης να πραγματοποιούνται σε ημέρες και ώρες που μας βολεύουν. Εξαρτάται από το κοινό της κάθε παρουσίασης αν θα επηρεάσει τις πωλήσεις μας, στους πρωτοεμφανιζόμενους είναι βέβαιο ότι το κοινό θα αγοράσει το βιβλίο τους και όχι κάτι άλλο, σε «αναγνωρίσιμους» ή παλαιότερους συγγραφείς με ένα κοινό που τους ακολουθεί, ενδεχομένως να δούμε αύξηση στις πωλήσεις μας.
Τα βιβλία που καταγράφονται ως ευπώλητα από τις εφημερίδες είναι πράγματι αυτά που πουλάνε περισσότερο;
Η ελληνική αγορά του βιβλίου είναι πολύ μικρή και συγκεντρώνεται κατά βάση σε δύο ή τρία μεγάλα βιβλιοπωλεία, που μπορούν να παρουσιάσουν μια σχετικά αντικειμενική λίστα πωλήσεων. Στα μικρότερα βιβλιοπωλεία, η λίστα συνήθως «κατασκευάζεται» σε ένα μεγάλο μέρος της ή επηρεάζεται από τις πωλήσεις μιας παρουσίασης ή μιας λέσχης ανάγνωσης που έχει γίνει τις προηγούμενες ημέρες.
Ποια βιβλία σάς εντυπωσίασαν από τη ζήτηση που είχαν; Ποιους από τους τίτλους της τελευταίας χρονιάς θα προτείνατε σε έναν πελάτη σας (ή και από παλαιότερους τίτλους;) Τα βραβεία επηρεάζουν ή όχι τη ζήτηση των βιβλίων;
Τα βραβεία ελάχιστα επηρεάζουν τις πωλήσεις. Ίσως μόνο η Ερνώ με το πρόσφατο βραβείο Νόμπελ να γνώρισε μεγάλη αύξηση στις πωλήσεις των βιβλίων της, αλλά μάλλον έπαιξε (και παίζει) ρόλο ο όγκος τους που είναι μικρός. Υπάρχουν αρκετοί τίτλοι που κινήθηκαν ανέλπιστα καλά εμπορικά στο βιβλιοπωλείο μας, όπως Ο φίλος της S. Nunez (εκδ. Gutenberg), Τα κόκκινα και τα μαύρα χρόνια του G. Delteil (Εκδόσεις του 21ου) ή η Λυκοχαβιά του Κ. Μπαρμπάτση (εκδ. Κέδρος) και άλλοι. Συνήθως προτείνουμε κάποιους παλαιότερους (ή λησμονημένους) τίτλους στους πελάτες μας, από συγγραφείς που προτιμάμε, και μας ικανοποιεί πολύ όταν ακολουθούν τη σύστασή μας.
Πώς έχει επηρεαστεί το αναγνωστικό κοινό από τις πρόσφατες ανατιμήσεις στην αγορά του βιβλίου; Τι προτείνετε να κάνει η Πολιτεία και τι οι εκδότες γι’ αυτό;
Οι συστηματικοί αναγνώστες δυσκολεύονται πολύ με τις τιμές των βιβλίων. Μπορεί να θέλουν πολύ ένα βιβλίο, αλλά όταν αυτό υπερβαίνει τα 30 ευρώ, τότε προτιμούν να το αφήσουν. Μπορεί εμείς να τους λέμε ότι αγοράζοντας ένα βιβλίο 1000 σελίδων προς 40 ευρώ, είναι ουσιαστικά φτηνότερο από το να αγοράζουν ένα βιβλίο 250 σελίδων προς 20 ευρώ, αλλά συνήθως το ισχυρό αντεπιχείρημα (που είναι και ιδιαίτερα βάσιμο) είναι ότι τα 40 ευρώ «πονάνε» πολύ την τσέπη…
Το βιβλίο για τη συντριπτική πλειονότητα του κόσμου δεν είναι «αναγκαίο είδος» και όταν ο μέσος καταναλωτής πιέζεται από παντού οικονομικά, πρέπει να αντιληφθούμε ότι αυτό θα επηρεάσει και την αγορά του βιβλίου. Δεν ξέρουμε τι μπορεί να κάνει η Πολιτεία για να βοηθήσει την αγορά, ακόμα και τον ΦΠΑ να μηδενίσει (που λέει ο λόγος), ακόμα και οι τιμές στα βιβλία να μειωθούν πολύ, κανείς δεν μπορεί να στοιχηματίσει ότι θα ανέβουν οι πωλήσεις τους –το διαπιστώνουμε στις προσφορές που βγάζουμε με βιβλία που κοστίζουν 3 ευρώ και δεν τα παίρνει κανείς.
Έχετε προσπαθήσει να κάνετε ηλεκτρονικές πωλήσεις; Αν όχι, ποιος ήταν ο λόγος; Αν κάνετε, τι ποσοστό έχουν σε σχέση με τις πωλήσεις μέσα στο κατάστημα;
Είναι πολύ νωρίς για να ασχοληθούμε με τις ηλεκτρονικές πωλήσεις. Ίσως κάποια στιγμή στο μέλλον να το επιχειρήσουμε, αλλά έχουμε διαπιστώσει ότι η ηλεκτρονική αγορά κυριαρχείται κυρίως από ένα e-shop που συγκεντρώνει πάνω από το 90% των πωλήσεων, οπότε είμαστε λίγο διστακτικοί να μπούμε σε μια αγορά, μόνο για λόγους prestige και που για κάποιο μεγάλο διάστημα δεν θα μας προσφέρει κάτι παραπάνω σε πωλήσεις.
Έχετε στα ράφια σας παιδικά βιβλία; Έχετε graphic novels; Έχετε βιβλία (α) ιστορίας, (β) ποίησης, (γ) λογοτεχνικά δοκίμια, (δ) βιογραφίες, (ε) φιλοσοφίας, (στ) πολιτικής, (ζ) θρησκείας, (η) φυσικών & θετικών επιστημών (λ.χ. ΠΕΚ); Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της αγοράς τους;
Έχουμε απ’ όλα (αν και τα βιβλία γύρω από τη Θρησκεία δεν είναι το φόρτε μας) και κυρίως το παιδικό μας τμήμα μπορεί να μην είναι μεγάλο σε όγκο, αλλά οι επιλογές του είναι προσεγμένες και πολύ ποιοτικές. Εξάλλου, ένα μεγάλο μέρος των καθημερινών μας πωλήσεων είναι τα παιδικά βιβλία. Στην ποίηση προσπαθούμε να έχουμε τίτλους που μας κινούν το ενδιαφέρον, αφού η εμπορική ζήτηση στο συγκεκριμένο είδος είναι ελάχιστη. Τα δοκίμια που έχουμε καλύπτουν μια μεγάλη γκάμα ενδιαφερόντων, ενώ υπάρχει και ένα μικρό ξενόγλωσσο τμήμα με ενδιαφέροντα βιβλία που κινούνται αρκετά λόγω της περιοχής, όπως άλλωστε και τα μεταχειρισμένα βιβλία και οι προσφορές από εκδοτικούς οίκους, που έχουμε σε πάγκο στο εξωτερικό μέρος του βιβλιοπωλείου.
Τι χρειάζεται ένα μικρό βιβλιοπωλείο για να επιβιώσει; Μπορεί η Πολιτεία να βοηθήσει τα βιβλιοπωλεία και πώς; Μπορεί η Πολιτεία να ενισχύσει τη φιλαναγνωσία και με ποιον τρόπο;
Το μικρό βιβλιοπωλείο πρέπει να έχει ταυτότητα και προσωπικότητα –χωρίς να είναι (ακόμα κι έτσι) βέβαιη η επιβίωσή του. Παίζει ρόλο η περιοχή, το ενοίκιο, οι καθημερινοί λογαριασμοί. Τι μπορεί να κάνει η Πολιτεία, όταν τα βιβλιοπωλεία είναι γύρω στα 5000 σε όλη τη χώρα με τον 99% από αυτά να πουλάει και χαρτικά (και να επιβιώνει από αυτά). Η φιλαναγνωσία μπορεί να ενισχυθεί, από τις οικογένειες, από τα σχολεία και τα μέσα ενημέρωσης που αγνοούν τελείως το βιβλίο. Ο Έλληνας όμως δεν έχει «κουλτούρα ανάγνωσης», οπότε οι θεωρίες δεν παίζουν κανένα ρόλο.
Μπορείτε να θυμηθείτε ένα περιστατικό με πελάτη που σας συγκίνησε; Ή κάποιο περιστατικό που σας έκανε να αγανακτήσετε, ή να γελάσετε;
Υπάρχουν ευχάριστα περιστατικά σχεδόν καθημερινά. Από τον πελάτη που δεν μπορεί να θυμηθεί τίτλο/συγγραφέα/εκδότη και προσπαθεί να σ’ το περιγράψει με χρώματα ή την υπόθεση του βιβλίου που τον ενδιαφέρει, έως τον πελάτη που έρχεται να σε ευχαριστήσει για το βιβλίο που του πρότεινες. Αγανακτούμε συνήθως με την αγένεια κάποιων πελατών που θα μπουν στο μαγαζί τρώγοντας σουβλάκι ή πίνοντας καφέ (τον οποίον προσπαθούν να ακουμπήσουν στον πάγκο πάνω στα βιβλία!). Γενικότερα όμως μιλώντας, το επάγγελμα του βιβλιοπώλη είναι το καλύτερο και το γοητευτικότερο που υπάρχει.
⸙⸙⸙