Το πρώτο παιχνίδι
Για να είμαι ειλικρινής δεν θυμάμαι σχεδόν τίποτα από τις «πρώτες φορές». Έτσι θα μιλήσω για κάποιες από αυτές τις στιγμές σαν να ήταν πρώτες, παρ’ όλο που μπορεί να υπήρξαν κι άλλες πιο πριν. Από τα πρώτα παιχνίδια λοιπόν ήταν τα αυτοκινητάκια matchbox που μου έφερνε σχεδόν κάθε μεσημέρι η μητέρα μου κι εγώ την ευχαριστούσα με ένα φιλί. Είχα σχεδόν εμμονή με αυτά τα αυτοκινητάκια. Μια φορά, μεσημέρι καθώς γύρισε η μητέρα μου από τη δουλειά, έτρεξα να την προϋπαντήσω και να τη φιλήσω, παίρνοντας το αμαξάκι, κι όταν κατάλαβα πως είχε επιστρέψει με άδεια χέρια, σηκώθηκα κι έφυγα απογοητευμένος. Χωρίς φιλί. Αυτή ίσως και να ήταν και η πρώτη μου απογοήτευση.
Το πρώτο ψέμα
Αυτή την ερώτηση θα την αναστρέψω. Ούτως ή άλλως όλοι έχουμε πει σαν παιδιά, μικρά ή μεγάλα ψέματα, που εκ των υστέρων τα συνεχίζουμε σχοινί-κορδόνι, μέχρι τέλους. Αυτό που μπορώ να πω με σιγουριά είναι πως ποτέ δεν έχω πει ψέμα για φαγητό, ότι δηλαδή δεν ήξερα πώς εξαφανίστηκαν οι καραμέλες. Έτσι κι αλλιώς με μπούκωναν χωρίς ενοχές. Όμως εδώ θα πω μια μεγάλη αλήθεια: Ήμουν δεν ήμουν 4 ετών, όταν με τη μητέρα μου είχαμε πάει σε κάποια κυρία. Η κυρία με ρώτησε αν ήθελα σοκολατάκι ή μπισκότα κι εγώ, παίρνοντας φυσικά το σοκολατάκι (ή τα μπισκότα), της είπα πολύ φυσικά: «Εμένα, στο σπίτι, η μαμά μου μου δίνει άλλα πράγματα. Μου δίνει λουκανικάκια, μου δίνει σαλαμάκι», θέλοντας φυσικά να της δείξω πως δεν ήταν και τόσο αποδεκτά αυτά που μου πρόσφερε. Πως έχω δει και καλύτερα και δεν θα είμαι και αιώνια ευγνώμων για ένα σοκολατάκι τώρα… Το μήνυμα είναι σαφές: Μη λέτε ψέματα, να λέτε πάντα την αλήθεια και θα βγείτε κερδισμένοι.
Το πρώτο παραμύθι
Σίγουρα έχω διαβάσει ή μου έχουν διαβάσει την Κοκκινοσκουφίτσα και τα άλλα κλασικά παραμύθια, έλα μου όμως που δεν θυμάμαι αυτές τις σκηνές. Ούτε και θυμάμαι μετά από χρόνια να έχω βρει παραμύθια στο σπίτι. Θυμάμαι όμως πολύ έντονα ένα βιβλίο, θα ήταν από τα πρώτα μου, που μιλούσε για τους μεγάλους εξερευνητές. Μαγγελάνο, Κολόμβο, κ.λπ., όλοι σχεδόν βρίσκονταν σε αυτόν τον μεγάλο τόμο των εκδόσεων Φυτράκης. Κι εγώ είχα μαγευτεί και ταξίδευα μαζί τους.
Η πρώτη μέρα στο σχολείο
Εδώ θα αναφέρω τα πριν την πρώτη μέρα. Επειδή είχα πάει σε ιδιωτικό νηπιαγωγείο, μου είχαν κάνει ένα τεστάκι γνώσεων, με γράμματα, αριθμούς και σχήματα, προτού γραφτώ. Με είχαν βρει πολύ έξυπνο, πράγμα βέβαια που μου είχε τονώσει την αυτοπεποίθηση. Έτσι, φαντάζομαι, ότι την πρώτη μέρα στο σχολείο πήγα με πολύ μεγάλη χαρά.
Η πρώτη φωτογραφία
Υπήρχε ένα φωτογραφείο στην Αγίου Μελετίου, που με είχαν πάει οι γονείς μου για κάποιες πιο επίσημες ή «καλλιτεχνικές» φωτογραφίες. Έτσι υπάρχουν ορισμένα θραύσματα μνήμης, εγώ να παίζω πιάνο (πρώτη και τελευταία φορά που ασχολήθηκα με το όργανο), εγώ να κάθομαι σε γιογιό (μία από τις άπειρες φορές), εγώ να χαμογελώ παιχνιδιάρικα. Τώρα, αν είναι όντως θραύσματα μνήμης ή δημιούργησα «μνήμη» έχοντας δει εκ των υστέρων πολλές φορές τις εν λόγω φωτογραφίες, δεν θυμάμαι.
Το πρώτο βιβλίο που διάβασα
Σίγουρα δεν είναι το πρώτο, αλλά είναι ένα βιβλίο που το θυμάμαι πολύ έντονα: Ο Ιβανόης. Τότε μου άρεσαν πάρα πολύ αυτού του είδους τα βιβλία, με ιππότες, Ρομπέν των Δασών κ.λπ. Θυμάμαι επίσης και τον Μικρό Πρίγκιπα. Δυστυχώς. Πολύ θα ήθελα να τον έχω ξεχάσει.
Η πρώτη τιμωρία
Θυμάμαι την κυρία Τούλα, δασκάλα γερμανικών, που συνήθιζε να χτυπά με τον χάρακα τις παλάμες των παιδιών. Το χτύπημα εννοείται δεν ήταν δυνατό, αλλά εμένα προσωπικά μου έμενε μια αίσθηση ντροπής. Μία φορά όλη κι όλη μου είχε χτυπήσει το χέρι, αλλά το θυμάμαι ακόμα πολύ καλά.
Το πρώτο κατοικίδιο
Πολύ παλιά πρέπει να είχαμε κάποιο καναρίνι στο σπίτι. Γενικά δεν είχαμε πολλά κατοικίδια. Και με αυτά που είχαμε δεν είχα δεθεί καθόλου. Δεν τα φοβόμουν, όχι φυσικά, αλλά για κάποιον λόγο αισθανόμουν ότι έπρεπε πάντα να πλένω τα χέρια μου αφού τα είχα αγγίξει, κι αυτό με έκανε να βαριέμαι ή να σιχαίνομαι να τα πιάσω ή να τα χαϊδέψω. Είχα και σκύλο και καναρίνι και χελώνες και κουνέλι, αλλά ποτέ δεν υπήρξε κάποιος δεσμός με αυτά. Γάτα δεν είχα ποτέ και δεν ήθελα ποτέ να έχω.
Η πρώτη απογοήτευση
Λοιπόν, αυτό το θυμάμαι πολύ καλά, γιατί ήταν και οι πρώτες ενοχές, ενοχές που ακόμα τις σκέφτομαι. Δεν μπορώ να μιλήσω για πρώτη απογοήτευση, γιατί η πρώτη αναφέρθηκε παραπάνω (με το αυτοκινητάκι). Μπορώ όμως να μιλήσω για τη μεγαλύτερη απογοήτευση. Ένα μεσημέρι λοιπόν, κι ενώ όλα τα μικροδωράκια τα έφερνε η μητέρα μου, γύρισε από τη δουλειά ο πατέρας μου, φέρνοντάς μου ένα βιβλίο για τις εφευρέσεις. Από το τηλέφωνο, τον πολύγραφο, το θερμόμετρο, ένα σωρό εφευρέσεις με την ιστορία τους. Θυμάμαι την απογοήτευση που είχα νιώσει, περιμένοντας κάτι άλλο. Είπα ένα ξερό ευχαριστώ, προσπαθώντας να τονίσω την απογοήτευσή μου και μετά δεν ξανασχολήθηκα με το βιβλίο. Αυτή τη σκηνή την έχω τόσο έντονα στο μυαλό μου, το πώς κατάστρεψα την χαρά ενός ανθρώπου, που έκτοτε είμαι πάρα πολύ προσεκτικός να μην το ξανακάνω (αν και είμαι σίγουρος πως το έχω κάνει αρκετές φορές έκτοτε). Ήταν και είναι όμως η πιο έντονη στιγμή ενοχών που θυμάμαι.
Ο πρώτος έρωτας
Η Στεφανία. Ήμασταν μαζί στο νηπιαγωγείο, για κάποιες –ελάχιστες– μέρες τουλάχιστον. Είχαμε αρραβωνιαστεί κιόλας, με φανταστικές βέρες που προσπαθούσαμε να βάλουμε στα δάχτυλά μας, αλλά μας δυσκόλευαν. Μετά από λίγες μέρες, μαλώσαμε, μάλλον λόγω των ξυλομπογιών και διαλύσαμε τον αρραβώνα. Πετάξαμε ο ένας στον άλλον τις φανταστικές μας βέρες, οι οποίες βγήκαν μια χαρά –χωρίς καμία δυσκολία– από τα δάχτυλά μας και πορεύτηκε ο καθένας τον δρόμο του.
Το πρώτο βιβλίο που έγραψα
Τα πρώτα μου κείμενα, σε ηλικία δημοτικού, ήταν κάποια παιδικά ποιηματάκια. Με ομοιοκαταληξία και τη θεματολογία ενός παιδιού εκείνης της εποχής, εκείνης της ηλικίας και με τις συγκεκριμένες επιρροές από σχολείο και εξωσχολικά διαβάσματα. Αυτά τα ποιήματα τα έχω ακόμα σε κάποιο τετράδιο. Το πρώτο κείμενο/βιβλίο που έγραψα λεγόταν Σαν ένα κέρμα. Ήταν μυθιστόρημα, ανέκαθεν μου άρεσαν και μου αρέσουν τα μυθιστορήματα, πιστεύω πως είναι το είδος μου. Το έστειλα παντού, το απέρριψαν οι πάντες και –ευτυχώς και παραδόξως– αυτό με πείσμωσε αντί να με καταρρακώσει.
Η πρώτη φορά που κατάλαβα ότι κάτι πρέπει ν’ αλλάξει στην παιδική / εφηβική λογοτεχνία
Δεν υπάρχει πρώτη φορά ή ξαφνική συνειδητοποίηση. Η όλη διαδικασία έγινε σταδιακά, καθώς εξοικειωνόμουν ολοένα και πιο πολύ με τον χώρο, μέχρι που παγιώθηκε.