Ζωγραφική: Νεκτάριος Αντωνόπουλος

Θανάσης Θ. Νιάρχος

Σελίδες ημερολογίου

Στην Εύα Χρόνη

Κυριακή, 11 Ιανουαρίου 2009: Από νωρίς το πρωί στον Φωστιέρη. Πρωινό, οργάνωση της ύλης για τα επόμενα τρία τεύχη της Λέξης, ετοιμάζουμε μια επιστολή για το «Ίδρυμα Ωνάση», ζητώντας να συνδράμει στην έκδοση του περιοδικού. Μετά τα Νέα, στην πρόβα του Σταμάτη Φασουλή, στο Κλουβί με τις τρελές, γίνεται σε μια αίθουσα στην Δροσοπούλου. Ο Σταμάτης διαπληκτίστηκε μ’ ένα άτομο της παραγωγής κι έχει φύγει. Είχαμε συνεννοηθεί μετά την πρόβα ν’ ανεβούμε σπίτι του. Του τηλεφωνώ, φαίνεται απίστευτα ταραγμένος, έχει πάρει lexotanile, με παρακαλεί να συναντηθούμε αύριο. Επιστρέφοντας σπίτι μου, χτυπάει το τηλέφωνο, ο Ντίνος Πετράτος. Έχει μαγειρέψει φακές και έχει ψήσει και μπιφτέκια. Τρώμε, μιλώντας ακατάπαυστα για την Έλενα Ναθαναήλ, σε οκτώ μέρες, στις 19, θα γιορτάζαμε τα γενέθλιά της.

Δευτέρα, 12 Ιανουαρίου 2009: Βράδυ σε Φασουλή. Πριν έρθουν ο Καβαλλιεράκης με τον Καρατζογιάννη, συζητάμε για το Κλουβί με τις τρελές. Φαίνεται να τον ταράζει, θετικά βέβαια, αλλά με έντονη ωστόσο αγωνία, η επιτυχία που φαίνεται να διαγράφεται για την παράσταση, η προπώληση έχει φτάσει τα 10.000 εισιτήρια. Απαρομοίαστη όμως παραμένει, παρά την ευχάριστη ταραχή και την αγωνία, η προσήλωσή του σ’ αυτή καθεαυτή τη δουλειά, εκεί δεν τα χάνει με τίποτε.

Κυριακή, 25 Ιανουαρίου 2009: Όπως το έχω υποσχεθεί στους Φωστιέρηδες, πριν φύγω για τη Λισσαβώνα, περνώ, σήμερα, Κυριακή, όλο το πρωινό μαζί τους. Μένω όμως και για το μεσημεριανό, δουλεύοντας κατά διαστήματα και κάπως άτονα με τον Αντώνη για τη Λέξη. Έχω φέρει από την Λισσαβώνα για την Μαρία μια ωραία πορσελάνη που αισθάνομαι να την έχει ενθουσιάσει. Το βράδυ, ένα φαγητό στα γρήγορα με τον Μάνο Καρατζογιάννη στην Κεντρική Αγορά. Για την Αννίτα Δεκαβάλλα, τον Παύλο Αγιαννίδη, τον Φωστιέρη και τον Καρατζογιάννη, έχω φέρει από την Λισσαβώνα το «Ημερολόγιο» του 2009, με σχεδιασμένη στο εξώφυλλό του τη μορφή του Φερνάντο Πεσσόα.

Πέμπτη, 29 Ιανουαρίου 2009: Βράδυ σε Μεγαπάνου. Στις σημειώσεις που έχω κρατήσει, δεν έχω σημειώσει ποιοι ακριβώς ήμασταν απόψε σπίτι της. Θα πρέπει να ρωτήσω την Αμαλία που πάντα σημειώνει στο τετράδιο με τα ραντεβού της ποιους έχει καλέσει κάθε φορά.

Παρασκευή, 30 Ιανουαρίου 2009: Το πρωί στον ξάδελφό μου Γιάννη Νιάρχο, στη «Media Storm». Του φέρνω το δώρο για την γιορτή του, ένα σχέδιο του Παναγιώτη Τέτση που είναι μάλιστα «διπλό», δηλαδή ζωγραφισμένο και από τις δύο πλευρές του χαρτιού. Στη μία του πλευρά έχει σχεδιάσει ο Τέτσης το πρόσωπο του ζωγράφου Μιχάλη Μαδένη (τον εκτιμά αφάνταστα) και το σχέδιο έχει ήδη δημοσιευτεί στη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Αντώνη Σαμαράκη. Ταυτόχρονα ο ξάδελφός μου μου «εξαργυρώνει» σε χρήματα μια συναλλαγματική που είναι για τον μήνα Μάϊο. Μια συναλλαγματική (ούτε καν επιταγή) που μου την έχει δώσει το βιβλιοπωλείο «Κατάρτι» έναντι τευχών της Λέξης, που έχουν ήδη πουληθεί. Ο οδηγός του ξαδέλφου μου με φέρνει με το αυτοκίνητό του στον λογιστή της Λέξης, που έχει το γραφείο του στην Πλατεία Κουμουνδούρου. Του δίνω τα 1.000 ευρώ της επιταγής που αφορούν τη μετατροπή της Λέξης, που ήταν ως τώρα προσωπική επιχείρηση, σε ετερόρρυθμη εταιρεία (με τη συμμετοχή πια και του Φωστιέρη). Στη 1 συνάντηση με τον Φωστιέρη και τη Ζωζώ Λιδωρίκη στο «Αερόστατο», προκειμένου να συζητήσουμε οι τρεις μας για έναν τόμο με κείμενα για παιδιά που προτίθεται να εκδώσει η Λιδωρίκη σε συνεργασία μ’ ένα Ίδρυμα. Στις 3 τρώμε οι δυο μας με τον Μάνο Καρατζογιάννη στο «Τίβολι». Το βράδυ στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, στην Πειραιώς με την Έλενα Τσαγκαράκη και την αδελφή της. Μετά την παράσταση προφασίζομαι πως έχω πονοκέφαλο κι επιστρέφω σπίτι μου.

Τρίτη, 10 Φεβρουαρίου 2009: Από το πρωί ως το απόγευμα στο σπίτι γράφω την επιφυλλίδα κάνοντας ταυτόχρονα –πάντα γραπτές– και άλλες δουλειές. Βράδυ αργά, τρώγοντας με τον Μάνο στην Κεντρική Αγορά, μια απρόοπτη «συνάντηση» με δύο άγνωστούς μας που κάθονται ακριβώς δίπλα μας. Χωρίς να έχουμε καμιά διάθεση ν’ ακούσουμε τι ακριβώς λένε, η φωνή του ενός φτάνει πολύ καθαρά στα αυτιά μας. Πρόκειται για έναν μελαγχολικό, μελαχρινό, νέο άνδρα, γύρω στα σαράντα, παντρεμένο, με δυο παιδιά από την Πάτρα, που εργάζεται σε μια εταιρεία (σημ. δεν την ονομάζει) στον Πειραιά, ενώ η οικογένειά του συνεχίζει να ζει στην Πάτρα. Έχει μαζί του πάντα μια τσάντα καλά κλειδωμένη που έχει μέσα της γυναικεία εσώρουχα, αλυσίδες, πασούμια (η γυναίκα του όταν τον βλέπει με την τσάντα φαντάζεται πως πρόκειται για μια τσάντα με χαρτιά και έγγραφα της εταιρείας). Γίνεται εξαιρετικά αναλυτικός, όταν φτάνει στη λέξη «πασούμια», θυμάται πως, όταν ήταν μικρός στην Πάτρα, του έκαναν βαθιά εντύπωση οι γυναίκες που έβγαιναν τα απογεύματα στη γειτονιά και ο κρότος από τα πασούμια τους αντηχούσε σε όλο το οικοδομικό τετράγωνο. Με τον άλλο άνδρα –ζήτημα αν είναι εικοσιπέντε χρόνων– θα πρέπει να γνωρίστηκαν πριν λίγη ώρα γιατί ακούγεται ο Πατρινός να του λέει : «Με την πρώτη κιόλας ματιά που θα ρίξω, καταλαβαίνω αν ένας άνδρας που μου αρέσει, θ’ αντιδράσει βρίζοντάς με για όσα σκοπεύω να του εξομολογηθώ, ή θα θελήσει να έρθει μαζί μου και να μ’ ακούσει». Έχουμε σηκωθεί να φύγουμε, όταν φτάνει στ’ αυτιά μας το όνομα ενός ξενοδοχείου στα Πετράλωνα που προτείνει στον εικοσιπεντάχρονο για τη συνέχεια, κι ότι δεν πρόκειται να κουραστεί γιατί «το βαθύ μπλε σπορ αμάξι μου το ’χω παρκαρισμένο έξω από το εστιατόριο».

Πέμπτη, 12 Φεβρουαρίου 2009: Στις 11.30 το βράδυ έρχεται ο Μάνος Καρατζογιάννης. Ανεβαίνουμε σε Σταμάτη Φασουλή, έχει μαγειρέψει σπανακόρυζο. Υπέροχο φαγητό, αλλά δεν το αγγίζω, γιατί έχω φάει σπίτι μου. Φεύγοντας ο Σταμάτης, αν και συχνά μου λέει σχεδόν ενοχλημένος «μα καλά άρρωστος είσαι και σου φέρνουν φαγητό», μου δίνει να πάρω μαζί μου, ένα τάπερ με σπανακόρυζο.

Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου 2009: Όπως συνήθως, το πρωινό γεμάτο δουλειές. Στο ΤΑΥΣΥΤ, στην Εθνική Βιβλιοθήκη (έρευνα σε παλιά φύλλα εφημερίδων για κείμενα, που άλλοτε προχωράει γοργά κι άλλοτε σαν τον κάβουρα), στον Παναγιώτη Τέτση, στην κυρία Καββαδία για να της δώσω τα ενοίκια των μηνών Δεκεμβρίου και Ιανουαρίου. Στις 3 για φαγητό στο «Τίβολι» με τον Θοδωρή και τον δάσκαλό του, τον Νίκο Κατσαντώνη. Του έχω φέρει ως δώρο ένα χαρακτικό του Τέτση με αφιέρωση κι ένα μπουφάν που μου είχε φέρει δώρο η Τόνια Γέρου. Στις 9 το βράδυ στον Αλέκο Αργυρίου. Συζητούμε για την υποψηφιότητά του για το Αριστείο της Ακαδημίας Αθηνών. Αισθάνομαι ωστόσο άβολα και αμήχανα γιατί για το ίδιο θέμα συζητώ και με τον Κώστα Γεωργουσόπουλο, είναι επίσης υποψήφιος. Αν μου ζητούσε κανείς να επιλέξω, θα έδινα ως απάντηση αυτό που είπα και στον Καστανιώτη: «Κανονικά πρέπει να δοθεί στην Αργυρίου, θέλω όμως να το πάρει ο Γεωργουσόπουλος». Στις 10 στο «Ιντεάλ», καλεσμένοι εδώ και δεκαπέντε μέρες της Βίκυς Σταυροπούλου και του Χρήστου Χατζηπαναγιώτη: η Κική Δημουλά, ο Μάνος Ελευθερίου, ο Ντίνος Πετράτος, εγώ. Με τον ανυπόκριτο, αλλά και με υπερβολικό μάλλον τρόπο εκφρασμένο, θαυμασμό της Σταυροπούλου και του Χατζηπαναγιώτη για τη Δημουλά, αισθάνομαι τον Ελευθερίου να δυσφορεί, κάτι όχι βέβαια εύκολα αντιληπτό. Άλλωστε προφασίζεται μια αιφνίδια κούραση και φεύγει, χωρίς καν να ζητήσει συγγνώμην, πολύ νωρίτερα σε σχέση με την ώρα που φεύγουμε συνήθως. Σ’ ένα παρακείμενο τραπέζι ο Γιάννης Κοντός, ο Γιάννης Βαρβέρης, ο Γιώργος Μαρκόπουλος και ο Δημήτρης Γέρος. Ο Κοντός που δεν μπορεί να εννοήσει τη σύνθεση μιας συντροφιάς όταν δεν μετέχει ο ίδιος κι όταν, επιπλέον, πρόκειται για φίλους του, πηγαινοέρχεται από το τραπέζι του στο τραπέζι μας μ’ έναν τρόπο που να δείχνει ότι συμμετέχει σε όσα ανταλλάσσουμε ανάμεσά μας και ότι αν απουσιάζει από τη συντροφιά μας είναι κάτι εντελώς συμπτωματικό. Η Σταυροπούλου έχει φέρει σε όλους μας, λόγω του Αγίου Βαλεντίνου που γιορτάζεται αύριο, από μια κόκκινη καρδούλα.

Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου 2009: Ξυπνώ έχοντας δει ένα όνειρο με τον Θοδωρή να μιλάει ως γάτα με τη βαριά φωνή του. Για να πω την αλήθεια, ενώ το όνειρο δεν είναι δυσάρεστο ή τρομακτικό, η διαρκής αγωνία μου για τον Θοδωρή το κάνει εφιαλτικό. Δεν αποκλείεται να μεταποιήθηκε σε όνειρο ώστε να με κάνει να ανησυχήσω, η σχετική ηρεμία που αισθάνομαι τον τελευταίο καιρό για τον Θοδωρή. Στις 12 ανεβαίνω στον Μανώλη Μητσιά, στην Εκάλη, για να συζητήσουμε για ένα βιβλίο αυτοβιογραφικό, στο μεγαλύτερο μέρος θα μιλά ο ίδιος για τη ζωή του. Ο Μανώλης τρυφερότατος, όπως πάντα, το ίδιο και η γυναίκα του η Λίτσα, πολύ εγκάρδια. Θέλει να έχει τον πρώτο λόγο για το βιβλίο, αν της μιλήσεις βέβαια όχι άκομψα ή έντονα ότι τα εκδοτικά είναι μια άλλη περιοχή σε σχέση με όσα γνωρίζει, υποχωρεί. Τηλεφωνεί ο Μάνος Καρατζογιάννης πως κάτι πολύ σοβαρό έχει προκύψει και χρειάζεται να συναντηθούμε. Φεύγοντας από την Εκάλη με το ραδιοταξί που κάλεσε και πλήρωσε (χωρίς να τον πάρω είδηση) ο Μητσιάς, τρώμε με τον Μάνο στο «Τίβολι». Του κάνει βαθιά εντύπωση ένα περιστατικό που του αναφέρω, ότι ο φίλος δοκιμιογράφος και νομικός Γιώργος Στεφανάκης κάθε χρόνο, του Αγίου Βαλεντίνου, της έσπερνε ή μάλλον της πήγαινε ο ίδιος, όπως κάνουν οι ερωτευμένοι, μια αγκαλιά λουλούδια στην υπέργηρη φίλη του, την ανεπανάληπτη Έλλη Αλεξίου. Είχαν γράψει από κοινού (ο Στεφανάκης με την Αλεξίου) ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο για τον Νίκο Καζαντζάκη. Επιστρέφω σπίτι και δουλεύω ως αργά. Επιτέλους μόνος. Θα ’δινα, και τι δεν θα ’δινα, να διαπιστώσω ιδίοις όμμασι (και να τους βγάλω το καπέλο, που λένε) πόσοι σήμερα το βράδυ θα ’χουν το θάρρος να σπεύσουν σε χώρους που προορίζονται για κάθε είδους ερωτικές γνωριμίες και επαφές, παραδεχόμενοι ανοιχτά πως είναι μόνοι τους στην ζωή, χωρίς ερωτικό σύντροφο, γεγονός που έκανε ίσως τον Ντίνο Χριστιανόπουλο να γράψει τους εξαίσιους (ένα αγαπημένο επίθετο του Μάνου Χατζιδάκι) στίχους: «Εσείς που βρήκατε τον άνθρωπό σας / και έχετε ένα χέρι να σας σφίγγει τρυφερά, / έναν ώμο να ακουμπάτε την πίκρα σας, ένα κορμί να υπερασπίζει την έξαψή σας, / κοκκινίσατε άραγε για την τόση ευτυχία σας / έστω και μια φορά / είπατε να κρατήσετε ενός λεπτού σιγή / για τους απεγνωσμένους;».

Κυριακή, 15 Φεβρουαρίου 2009: Στις 6 συνάντηση με τον Μάνο Ελευθερίου στην είσοδο του «Χολινταίυ Ιν». Πηγαίνουμε για λίγο (μένει δίπλα) στον Κώστα Γεωργουσόπουλο, έχοντας βέβαια τηλεφωνήσει προηγουμένως. Στις 7 με Μάνο Ελευθερίου, Τάκη, Χριστίνα και Ντίνο Πετράτο στο θέατρο «Μιμή Ντενίση». Οι τέσσερίς τους παρακολουθούν την παράσταση, εγώ στο φουαγιέ του θεάτρου καθαρογράφω τα ημερολόγια πολλών ημερών. Όταν τελειώνει η παράσταση φεύγει ο Τάκης με την Χριστίνα, οι υπόλοιπο με την προσθήκη του Μιχάλη Μητρούση, που παίζει στην παράσταση, με το αυτοκίνητο της Ντενίση, ερχόμαστε σε μια ταβέρνα στο Γκάζι, το «Ψάρι». Ευχάριστη και προπαντός «αναίμακτη» βραδιά. Υποτίθεται ότι μας έχει καλέσει η Ντενίση, τον λογαριασμό τον πληρώνει, όπως πάντα, ο Μάνος Ελευθερίου. Η συζήτηση, όπως γίνεται συνήθως σε όλες τις θεατρικές παρέες, στρέφεται γύρω από πολύ γνωστά πρόσωπα του θεάτρου. Η Μιμή δεν θα πει ποτέ τίποτε κακό ή δυσάρεστο για τον οποιοδήποτε. Ακόμη και όταν ο Πετράτος της «θάβει» τον Λάκη Λαζόπουλο και την ρωτάει γιατί δεν αντιδρά, αν όχι βίαια, έστω και ήπια σε όσα της καταμαρτυρεί, η Μιμή απαντάει: «Δεν τα κάνω εγώ αυτά τα πράγματα». Για τον Σταμάτη Φασουλή λέει: «Για δέκα χρόνια ήμασταν αχώριστοι, κοιμόταν στο σπίτι μου» (Εννοεί την περίοδο που ήταν παντρεμένη με τον Γιάννη Φέρτη). Στις 12 παρά τέταρτο έρχεται και ο Μάνος Καρατζογιάννης, είχε δύο παραστάσεις, ενώ η Μιμή μόνο μία, τη λεγόμενη «μέτζο».

Δευτέρα, 16 Φεβρουαρίου 2009: Βράδυ στο «Θέατρο Τέχνης» της οδού Φρυνίχου. Παρουσιάζεται σε θεατρική μορφή ένα μακρύ ποίημα του Κάρολου Κουν με τον τίτλο «Καημός». Παίζεται σε διαφορετικές μέρες, με διαφορετικούς ηθοποιούς, απόψε παίζει η Εύα Κοταμανίδου. Εμένα μου φάνηκε ενδιαφέρον ως κείμενο κυρίως, οι περισσότεροι όμως το βρίσκουν μάλλον ασήμαντο. Ο Φωστιέρης μάλιστα το λέει απερίφραστα στην Κοταμανίδου, σάμπως και να προχώρησε ο Κουν σ’ έναν χώρο που κανονικά θα έπρεπε να τον αισθάνεται απαγορευμένο. Η Τσαγκαράκη με ανεβάζει με το αυτοκίνητό της στα Βριλήσσια, στον Φασουλή. Σιγά-σιγά φτάνουν και οι άλλοι, ο Καβαλλιεράκης με την Μαργέτη, ο Καρατζογιάννης. Φαγητό και συζήτηση ως το ξημέρωμα.

Πέμπτη, 19 Φεβρουαρίου 2009: Τι να έγινε άραγε τη μέρα αυτή; Ξεχάστηκα και δεν κράτησα καμία απολύτως σημείωση και σήμερα Κυριακή, 8 Μαρτίου, που καθαρογράφω τις ημερολογιακές μου σημειώσεις, είναι αδύνατον να θυμηθώ τι έγινε τη μέρα αυτή.

Κύλιση στην κορυφή