© Jean Luc Godard

Γιάννης Υφαντής

Σημειώσεις για μένα και τη γενιά του ’70

Γεννήθηκα δεν ξέρω πότε και πού. Αναζητώντας την ιαματική ομορφιά και την αλήθεια που ελευθερώνει βρέθηκα στους δρόμους της ποίησης. Να ʼμαι εδώ που το Μηδέν δαγκώνει την ουρά του με ηδονή και πόνο να ʼμαι στο μέσον της αιωνιότητας στην αρχή και στο τέλος της… Ο Ρεμπώ, ύστερ’ από αιώνες στείρας στιχοποιίας, ήρθε να μας θυμίσει τί είναι ποιητής και τι ποίηση:

«Ο ποιητής είναι κάποιος που έχει απόλυτη αυτογνωσία», μας λέει κάπου. Να γνωρίζεις τι μπορείς να γνωρίζεις και να γνωρίζεις τι δεν μπορείς να γνωρίζεις. Να γνωρίζεις ποια η θέση σου μέσα στην πνευματική ιεραρχία και να δέχεσαι με χαρά τα φυσικά όριά σου. Κι αλλού: «Οι ποιητές είναι αδέρφια». Αδέρφια κι όχι φιλαράκια που αλληλοϋποστηρίζονται για να εισβάλουν στο Σύστημα και να δρέψουν βραβεία που θα τα δείξουν στις δυστυχείς γυναίκες τους για να τις πείσουν ότι είναι ποιητές.

Κι αλλού: «Ο ποιητής σηκώνει στους ώμους του ολόκληρη την ανθρωπότητα, ακόμα και τα ζώα». Πόσοι βρέθηκαν ερωτευμένοι μ’ αυτόν τον ρόλο στη γενιά τούτη; Αυτό που κυρίως εγώ είδα με τα μάτια μου, είναι το ν’ αποκλείεται, να αποσιωπάται, να πολεμιέται, ακόμα και με μαφιόζικους τρόπους, όποιος είναι πολίτης του Παγκοσμίου Ποιητικού Πολιτισμού κι αδυνατεί να ενταχθεί στον πνευματικό επαρχιωτισμό.

Κι αν εξοντώνουμε τους ποιητές τι αφήνουμε στη θέση τους; Τους αγίους, θα πει κάποιος αφελής. Μα οι άγιοι κατασκευάζονται κι ό,τι κατασκευάζεται είναι αφύσικο, ψεύτικο, ενώ αντιθέτως οι ποιητές φυτρώνουν, φωτιές στις όχθες του Καιρού, σπαρμένες εκεί από τον άνεμο της Αιωνιότητας.

Αυτά τα χαρακτηριστικά (που μας υπενθυμίζει ο Ρεμπώ) έχουν εκείνοι που μας δίνουν την Ποίηση, δηλαδή την ανώτερη πράξη στην οποία έχει φτάσει το ανθρώπινο γένος.

Ε, ναι: Είχα την ευτυχία να συμπορεύομαι ηλικιακά (αν και αυτοί είναι κάπως μεγαλύτεροι από μένα) μ’ εξαίρετους ποιητές, όπως ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο Λευτέρης Πούλιος, ο Αργύρης Χιόνης. Είχα την ευτυχία ν’ απολαύσω κάποιες εξαίρετες στιχουργικές (λυρικές) κορυφώσεις ενός Γκανά, ενός Γκόνη, ενός Πάνου Θεοδωρίδη, ενός Τζίμη Πανούση, ενός Μηλιώκα ή μιας Νένας Βενετσάνου. Είχα την ευτυχία να συναντήσω εξαίρετα ποιήματα, όπως κάποια του Χρήστου Μπράβου, του Γιάννη Βαρβέρη, του Βασίλη Γκουρογιάννη. Ναι, κάποιο εξαίρετο ποίημα του Αλέξη Τραϊανού, κάποια ενθουσιαστική κίνηση του Ηλία Κεφάλα ή της Κατερίνας Αγγελάκη. Κι ακόμη, κάποιο λυτρωτικό μανιφέστο του Δημήτρη Ιατρόπουλου. Μα ναι, για μένα, που βρίσκω το πολύ στο ελάχιστο και το παν στο τίποτε, αυτό μου είναι αρκετό.

«...είμαι η επίθεση της ελευθερίας στις σκληρές καρδιές
και το ποίημα που δύσκολα ακούγεται.…»
Τζακ Χίρσμαν
(Φρέαρ τεύχος 4 - Φθινόπωρο 2021)
Κύλιση στην κορυφή