Ο νεκρός
(Dead Man)
1996
Σκηνοθεσία: Τζιμ Τζάρμους
Ηθοποιοί: Τζόνι Ντεπ, Γκάρι Φάρμερ, Ίγκι Ποπ, Ρόμπερτ Μίτσαμ
Το βλέμμα του Τζιμ
είναι αστείο
και λυπημένο
τα μάτια του Τζόνι
είναι αστεία
και λυπημένα
καβαλάω σαν άλογο
ή μοτοσικλέτα
τη μουσική του Νιλ
και συναντάω
ένα χορταστικό γουέστερν
αστείο και λυπημένο.
⸙⸙⸙
Το κουρδιστό πορτοκάλι
(Clockwork Orange)
1971
Σκηνοθεσία: Στάνλεϊ Κιούμπρικ
Ηθοποιοί: Μάλκολμ Μακντάουελ, Άντονι Μπέρτζες,
Πάτρικ Μαγκί, Ντέιβιντ Πράουζ
Είναι η ταινία του Κιούμπρικ η πιο κοντινή στα όνειρά μου. Ένας πολύχρωμος εφιάλτης. Τα άσπρα ρούχα, τα μελόν καπέλα, το παραισθησιογόνο γάλα. Η μουσική του Μπετόβεν. Εφιάλτης επειδή τον ρόλο του Μακντάουελ τον περιέχω. Το βαμμένο του μάτι. Και την υπερβία. Ένα ξεκούρδιστο πορτοκάλι, να τι είμαι. Έχω υποστεί την παρα-μόρφωση. Παρότι τα πορτοκάλια και τα ρόδια μ’ αρέσουν πάρα πολύ. Κυρίως να τα στύβω και να τα πίνω. Η μπάνκα όμως –το σύστημα– ποτέ δεν χάνει.
Είμαι ένα μάτι
με το ζόρι ανοιχτό
ένα αυτί που δεν κλείνει
τις ερωτικές κραυγές σας ν’ ακούει
επειδή οι άνθρωποι από βόθρο κι από άγγελο είναι φτιαγμένοι
έτσι είναι γεννημένοι
ο Παύλος ζει
ο κάθε Παύλος
από μέσα σας κι από έξω σας
λιώστε τους ναζί.
⸙⸙⸙
First Cow
2019
Σκηνοθεσία: Kέλι Ρέιτσαρντ
Ηθοποιοί: Τζον Μάγκαρο, Όριον Λι
Ο ένας είναι λες και μονίμως κλαίει
κι ο άλλος είναι Κινέζος
φίλοι απ’ τη ζωή αυτή
ως εκείνον τον θάνατο
άφησαν τους σκελετούς τους
πλάι πλάι
και γίναν πουλιά
στο χαμογελαστό δέντρο
που αφήνουν το σημάδι τους
όλα τα καλά σκυλιά.
⸙⸙⸙
Η μεγάλη ανατριχίλα
(The Big Chill)
1983
Σκηνοθεσία: Λόρενς Κάνστναν
Ηθοποιοί: Γκλεν Γκλόουζ, Γουίλιαμ Χαρτ, Τζεφ Γκόλντμπλουμ
Η μεγάλη ανατριχίλα
θα γίνω κούνελος
θα φάω καρότα
κι αν δεν βρω καρότα
τότε κόκας φύλλα
στον ουρανίσκο για το υψόμετρο
ήλιος στα κόκκαλα
οι πρώτοι φίλοι
και οι αγάπες
που δεν θα σε προδώσουν ποτέ
γιατί σ’ έχουν προδώσει ήδη
κι απομένεις μονάχος
απέναντι στους προβολείς
και σκέφτεσαι ν’ αυτοκτονήσεις
μα δεν το κάνεις
ίσως επειδή δεν έχεις τα κότσια
ίσως επειδή δεν κοροϊδεύεις
αρκετά τον εαυτό σου
ίσως επειδή η ίδια η ζωή
είναι μια μεγάλη αυτοκτονία.
Μια ταινία-σταθμός –με διαλόγους που ζηλεύεις–, σταθμός για να επιβιβαστείς ή να κατέβεις.
⸙⸙⸙
Τα χελιδόνια της Καμπούλ
(Swallows of Kabul)
2019
Σκηνοθεσία: Ζαμπού Μπρετμάν & Ελεά Γκομπέ-Μεβεγιέκ
Animation
Τα χελιδόνια της Καμπούλ
θα ’ρθουν και φέτος
μόνο οι φανατικοί δεν θα τα δουν
οι φανατικοί κάθε είδους
κι εγώ που είμαι τυφλός
αγάπη της ζωής μου
δεν θα σε δω
αλλά θα σε μυρίσω
ζωή και θάνατο
σκόνη και λάσπη
σ’ αγαπώ ακόμα
ό,τι κι αν πεις
ό,τι κι αν μου κάνουν
όσες πέτρες κι αν μου ρίξουν οι ταλιμπανάδες
(έτσι με φώναζαν στο Καρκινάγρι της Ικαρίας επειδή φορούσα τουρμπάνι)
αγάπη της ζωής
τα χελιδόνια της άνοιξης
τα χελιδόνια της Καμπούλ
θα ’ρθουν και φέτος.
Μια ταινία-έκπληξη όπου τα σχέδια τόπων και ανθρώπων είναι πιο εκφραστικά από τα φυσικά. Ευτυχώς. Και δυστυχώς.
⸙⸙⸙
Nomadland
2020
Σκηνοθεσία: Κλοέ Ζάο
Ηθοποιοί: Φράνσις Μακντόρμαντ, Ντέιβιντ Στράθερν
Η ανθρωπιά δεν πουλιέται
δεν αγοράζεται
μέσα από τα μάτια της Φράνσις
τα μοβ τεράστια απογεύματα
οι φωτιές
το αγκάθι του κρύου
οι αδειανές εκτάσεις του χιονιού
οι αγκαλιές της Φράνσις
τόσο πραγματικές
όσο πραγματική είναι και η ίδια
επειδή δεν είναι μόνο γυναίκα
αλλά και άνθρωπος
και οι σιωπές της που δείχνουν
αυτά που η σκηνοθέτης θέλει να δείξει
και επιμένει πως υπάρχει ενέργεια
μετά τον θάνατο
ανάλογη της ζωής
όπως τη ζήσαμε
την πλάσαμε
απ’ αυτά που είδαμε
«Θα μπορούσες να ζήσεις σαν νομάς;»
«Αδύνατον. Έχω ανάγκη από τη βάση μου.»
Ήρθε η ώρα
να βάλουμε φωτιά
στη βάση μας
να αφεθούμε στον απέραντο ορίζοντα.
⸙⸙⸙
H συνομιλία
Τhe Conversation
1974
Σκηνοθεσία: Φράνσις Φορντ Κόπολα
Ηθοποιοί: Τζιν Χάκμαν, Τζον Καζάλ, Χάρισον Φορντ
Όσο κι αν γράψω
ότι κι αν πω
υπάρχει κάποιος
που τ’ ακούει όλα
με κοριούς
με στηθοσκόπια
την κάθε ανθισμένη μου ανάσα
κλείνει σ’ ένα παγωμένο κουτί
είναι ο θάνατος ο ίδιος
είμαι εγώ που ξήλωσα
ψάχνοντας
το ανύπαρκτο
το σπίτι μου
που με δολοφόνησα
μα σιγά-σιγά
θα αναστηθώ
και τρέχοντας σαν παλαβός
θα μου ξεφύγω.
