Ποιος είναι ο ρόλος της σύγχρονης μουσικής στην Ελλάδα του 2022;
Η μουσική, γενικά, ανήκει στην κουλτούρα μιας χώρας και συμβάλλει στον πολιτισμό της. Η σύγχρονη λόγια μουσική ειδικότερα, στην Ελλάδα (και, κατά τη γνώμη μου, παντού αλλού), δεν είναι προσιτή στον πολύ κόσμο για διάφορους λόγους. Πάντα ήταν και είναι μια έκφραση μουσικής τέχνης που έχει ένα συγκεκριμένο κοινό, το οποίο την παρακολουθεί και την χαίρεται, όπως ακριβώς και σε όλες τις χώρες. Είναι η λόγια μουσική του σήμερα, που ίσως εκτιμηθεί και αξιολογηθεί περισσότερο στο μέλλον.
Υπάρχει κοινό και ειδικά νεανικό κοινό;
Μπορεί vα πει κανείς ότι η ηλικία δεν παίζει και μεγάλο ρόλο ως προς το πόσο δημοφιλής είναι η μουσική αυτή. Ίσως πιο σημαντικός παράγοντας είναι η εξοικείωση κάποιου κοινού με τη σύγχρονη λόγια μουσική και όχι η ηλικία. Όπως, σχεδόν ακριβώς, συμβαίνει με τη μουσική που παγκόσμια αποκαλείται «κλασική μουσική». Σε τελική ανάλυση, το όποιο κοινό της σύγχρονης λόγιας μουσικής προέρχεται από το ευρύτερο κοινό της κλασικής μουσικής.
Ποιο είναι το επίπεδο της μουσικής παιδείας και των ελλήνων συνθετών στη χώρα μας;
Είχα την τύχη και την τιμή να γνωρίσω Έλληνες συνθέτες με υψηλό επίπεδο ευρύτερης μόρφωσης και μουσικής παιδείας.
Μπορεί κάποιος συνθέτης να ζήσει μόνο από τη σύνθεση μουσικής;
Σπάνια κάποιος συνθέτης μπορεί να ζήσει μόνο από τη σύνθεση σύγχρονης λόγιας μουσικής. Συνήθως, ακαδημαϊκή καριέρα ή κάποια άλλη βιοποριστική εργασία του παρέχει οικονομική ασφάλεια.
Ποια η θέση της ελληνικής μουσικής δημιουργίας στη διεθνή σκηνή;
Υπήρξαν και υπάρχουν αρκετοί Έλληνες συνθέτες σύγχρονης μουσικής που έχουν αναγνωριστεί και διαπρέψει στο εξωτερικό. Για παράδειγμα οι Αντωνίου, Κωνσταντινίδης, Χατζής, Τσοντάκης κ.ά. Η μουσική τους παίζεται στον διεθνή καλλιτεχνικό χώρο με ιδιαίτερη επιτυχία. Συχνά τα έργα τους περιέχουν ελληνικά στοιχεία και νομίζω ότι γίνονται δεκτά με ενδιαφέρον και από μη Έλληνες ακροατές.
Ποια η θέση της ηλεκτρονικής μουσικής στο διεθνές μουσικό προσκήνιο; Είναι η ηλεκτρονική μουσική η σημερινή «κλασική μουσική»;
Η ηλεκτρονική μουσική καταλαμβάνει ένα σημαντικό μέρος της μουσικής του σήμερα. Δεν μπορεί να εκληφθεί ως η σημερινή «κλασική μουσική», διότι το μεγαλύτερο μέρος της σύγχρονης μουσικής είναι οργανική και παίζεται από μουσικά όργανα και όχι από μεγάφωνα.
Σας ενδιαφέρει η μελοποίηση ποίησης;
Πιστεύω και εγώ, όπως όλος ο κόσμος, ότι μουσική και ποίηση μπορούν να συνυπάρξουν και να αλληλοσυμπληρώνονται σε μια ενιαία έκφραση τέχνης. Όσο με αφορά, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχω προσεγγίσει και μελοποιήσει ποίηση Ελλήνων και ξένων ποιητών.
Είναι εύκολο να βρίσκετε ποιήματα/λιμπρέτα για μελοποίηση;
Δεν είναι και τόσο εύκολο να μελοποιήσει κανείς κείμενα των οποίων τα πνευματικά δικαιώματα δυσκολεύουν τη χρήση τους. Για παράδειγμα είναι σχεδόν αδύνατο να συνθέσει κανείς πάνω σε κείμενα των οποίων τα δικαιώματα κατέχουν εκδοτικοί οίκοι. Κυρίως έχω χρησιμοποιήσει κείμενα που δεν έχουν περιορισμούς είτε λόγω παλαιότητας είτε γραμμένα από συγγραφείς και ποιητές που μου δίνουν την άδειά τους προσωπικά.
Με ποια άλλη τέχνη θεωρείτε πως συνδυάζεται καλύτερα η σύγχρονη μουσική;
Η σύγχρονη λόγια μουσική είναι μια ανεξάρτητη μορφή τέχνης. Όμως συνδυάζεται τέλεια με χορό, κινηματογράφο θεατρικές παραστάσεις, επένδυση βίντεο ή με παρουσίαση έργων τέχνης (ζωγραφικής, γλυπτικής, εικόνων κλπ.).
Ποιοι συνθέτες ή άλλες σημαντικές προσωπικότητες σας έχουν επηρεάσει;
Κυρίως το στυλ σύνθεσής μου έχει επηρεαστεί από τους συνθέτες της δωδεκαφθογγικής μουσικής και της μετέπειτα Avant-Garde του περασμένου αιώνα. Δηλαδή συνθέτες όπως οι Schoenberg, Webern, Messiaen, Stockhausen, Berio, Penderecki, Lutoslawski, Ligeti, Crumb, Carter, Boulez, Xenakis, Christou.
Για ποια όργανα/συνδυασμούς οργάνων προτιμάτε να γράφετε;
Έχω γράψει συμφωνικά έργα και κοντσέρτα, που απαιτούν μεγάλα ορχηστρικά σύνολα, αλλά έχω μια ιδιαίτερη προτίμηση στις συνθέσεις για σύνολα μουσικής δωματίου.
Πώς ανταποκρίνεται το κοινό στη μουσική σας;
Έχω την εντύπωση ότι το κοινό ανταποκρίνεται αρκετά καλά στη μουσική μου. Βέβαια μιλάμε για ένα κοινό σχετικά «εκπαιδευμένο» μέσα στα όρια της ακαδημαϊκής κοινότητας, στην οποία ζω και εργάζομαι αλλά όχι μόνο. Γιατί μέσα από τον οργανισμό New Music North έχουμε τη δυνατότητα, με τις συναυλίες που δίνουμε, να προσεγγίσουμε και να ‘εκπαιδεύσουμε’ ένα ευρύτερο κοινό, που ανταποκρίνεται θετικά και από το οποίο αντλούμε καινούργιους φίλους της μουσικής μας.
Θεωρείτε κάθε σας έργο μιαν ερώτηση ή μιαν απάντηση;
Οι προσωπικοί μου προβληματισμοί κατά τη σύνθεση ενός έργου είναι ένας συγκερασμός ερωτήσεων και απαντήσεων που οδηγούν στην τελική του μορφή. Πολλές ερωτήσεις γεννήθηκαν, διάφορες απαντήσεις δόθηκαν κατά τη διάρκεια της δημιουργίας του. Το συνολικό αποτέλεσμα ποτέ δεν είναι μια συγκεκριμένη απάντηση, είναι μάλλον ένα μεγάλο «γιατί» που λειτουργεί ως κίνητρο για την επόμενη σύνθεση.
Τι σημαίνει να είναι κανείς Έλληνας/Ελληνίδα συνθέτης/τρια το 2022;
Κάθε συνθέτης, Έλληνας ή όχι, θέλει να παίζονται τα έργα του σε συναυλίες και να ακούγονται από το κοινό. Είμαι Έλληνας που ζει και εργάζεται στο εξωτερικό και θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που έχω πρόσβαση σε μουσικούς και μουσικά σύνολα που παίζουν τα έργα μου, μέσα στα πλαίσια του ακαδημαϊκού μου περιβάλλοντος. Είναι γνωστό ότι είναι πολύ δύσκολο, για Έλληνες και μη, να βρουν ευκαιρίες να παιχτούν και να ακουστούν ευρύτερα τα έργα τους. Δυστυχώς.
Τι γράφετε αυτήν την περίοδο;
Γράφω το τρίτο μέρος ενός έργου για σόλο πιάνο που θα παρουσιαστεί μέσα στο 2022-23. Πρόκειται για ανάθεση από τον πιανίστα Evgeny Chugunov.
⸙⸙⸙
Ενδεικτικά έργα:
String Quartet
1. Rising Star
2. Journey
3. Eternity
Time Suspended for piano
Encounters for viola and guitar
1. Float
2. Familiar Ground
3. Quest