Σχέδιο: Χρήστος Μαρκίδης

Νικόλας Κουτσοδόντης

Τι είναι queer λογοτεχνία;

Το ζήτημα της κουήρ έκφρασης στη λογοτεχνία είναι ιδιαίτερα περίπλοκο, ακριβώς γιατί συνιστά και συμπεριλαμβάνει καθετί μη ετεροκανονικό, πιο απλά την ευρύτατη γκάμα λόγου που δεν αποτελεί ή δεν εκπροσωπείται από τον κυρίαρχο ετεροφυλόφιλο λόγο, με όλες τις επιτελέσεις του. 

Πιο διευρυμένα, ωστόσο, νομίζω ενέχει τη δυνατότητα να εκφραστεί κάθε έκκεντρη φωνή ή καταπιεσμένη/αδικημένη (ανάπηρα, νευροδιαφορετικά, ηλικιωμένα άτομα και μετανάστ(ρι)ες, γυναίκες/θηλυκότητες, ανεξάρτητα από σεξουαλικό προσανατολισμό ή ταυτότητα φύλου). Κατ’ επέκταση, όπως φαίνεται λαμπρά στην πεζογραφία του Εντουάρ Λουί, υπάρχει σήμερα και το έδαφος να αποτυπωθεί η ταξικότητα της κοινωνίας, αναγνωρίζοντας πως και μέσα στην λοατκια+ κοινότητα ο βασικός διαχωρισμός είναι αυτός της τάξης. 

Στον χώρο της ποίησης η εμπειρία της συγκρότησης της πρώτης εγχώριας Ανθολογίας Κουήρ Ποίησης, που πρόκειται να κυκλοφορήσει σύντομα, καθώς και τα δρώμενα των καλλιτεχνικών ομάδων που δραστηριοποιούνται κυρίως στα αστικά κέντρα, δείχνουν την ανάγκη έκφρασης ενός κουήρ πένθους (queer lament). Ο αδικαίωτος αγώνας για την κρατική δολοφονία του Ζακ, το οικογενειακό βίωμα ως αντίσταση ή υποταγή στη γονεϊκή απαιτήση για ετεροφυλόφιλο προσανατολισμό ή επιτέλεση φύλου, η τραυματική επίδραση της εκκλησίας, η διαδικτυακή κοινωνικότητα που ενδεχομένως επιφυλάσσει κινδύνους για την αυτοεικόνα/αυτοεκτίμηση, συνυπάρχουν με την όλο και μεγαλύτερη αποδοχή της ρευστότητας φύλου, της μη δυαδικότητας (κυρίως στη Generation Z), τις ποικίλες σύγχρονες μορφές σεξουαλικής έκφρασης, τις νέες μορφές οικογενειακότητας, ενώ ακόμα δίνεται χώρος να εκφραστεί η ασεξουαλικότητα και η απόρριψη της επιβεβλημένης υπερσεξουαλικότητας, αλλά και μια ευρύτατη οικειότητα με τον φεμινιστικό λόγο, δείχνοντας έτσι τις ιστορικές συγγένειες και οφέλη του λοατκια+ κινήματος προς το φεμινιστικό. Η οργή, ορμώμενη από το προσωπικό βίωμα, συχνά δεν βραχυκυκλώνει την σύνδεσή της με ευρύτερα κοινωνικά και πολιτικά φαινόμενα, δείχνοντας πως το προσωπικό είναι και κοινωνικό και πολιτικό. 

Η κουήρ λογοτεχνία στην Ελλάδα είναι ακόμα στα σπάργανα. Παρότι δεν υπάρχει ορισμός που υιοθετείται ευρέως, το κουήρ δρα και πράττει κόντρα σε καθετί κανονιστικό και επιβεβλημένο και έχει μπροστά του πολύ μέλλον, αναζητώντας και τη χαρά, που τόσο λείπει, παρότι θεωρητικά προϋποτίθεται. 

«Κάποτε θα ξανάρθω δε θα νιώθω
πως είμαι παρείσακτος
και κατάσαρκα θα φορώ σχισμένα σύννεφα»
Κύλιση στην κορυφή