Άλβαρο Βαλβέρδε

Το Loewe του Obrero

Μετάφραση: Δημήτρης Αγγελής

Γράφω αυτό το άρθρο λίγες εβδομάδες πριν την ανακοίνωση της απόφασης για το κορυφαίο βραβείο Loewe του δεύτερου πανδημικού έτους. Πρόσφατα κυκλοφόρησαν τα βιβλία που τιμήθηκαν με αυτό την προηγούμενη χρονιά, στην τριακοστή τρίτη έκδοση του βραβείου. Εκείνο που κέρδισε το ίδιο το βραβείο και το άλλο για το βραβείο Νέου Δημιουργού, για άτομα κάτω των τριάντα. Μιλάω, αντιστοίχως, για την Ευθραυστότητα, του Diego Doncel από την Εξτρεμαδούρα (ο οποίος μετά την απομάκρυνσή του από την ομάδα Nocilla, με επικεφαλής τον Agustín Fernández Mallo, επανέρχεται στην τάξη, δηλαδή στη στοχαστική ποιητική του ξεκινήματός του μ’ ένα βιβλίο για τον θάνατο του πατέρα του) και το Peachtree City, του πρωτάρη Mario Obrero, ο οποίος γεννήθηκε στη Μαδρίτη το 2003. Σ’ ετούτη τη χώρα, αυτό εξακολουθεί ν’ αποτελεί είδηση. Ναι, κατακτώντας το στα 17 του (και με δύο βιβλία ήδη εκδομένα), οι δημοσιογράφοι (και ορισμένοι κριτικοί), σαν από ελατήριο, αναφέρουν αμέσως τον Ρεμπώ (στον οποίο, παρεμπιπτόντως, αφιερώνει το ποίημα που ξεκινά: Αγαπητέ κύριε Ρεμπώ…) και τον Claudio Rodríguez. Ή, πιο κοντινές, απεχθείς συγκρίσεις με αναφορά στη Blanca Andreu, την Carmen Jodrá κ.λπ. Χωρίς προοπτική και χωρίς σχηματισμένο έργο, μου φαίνεται γελοίο να βγάζουμε συμπεράσματα αλλά, παρά το προφανές, κάποιοι τον εξισώνουν ήδη με άλλους ποιητές τόσο πρόωρους στην εμφάνιση και συνάμα τόσο σπινθηροβόλους.

Ο Jesús Ruiz Mantilla του πήρε συνέντευξη στα τέλη του Αυγούστου στο κυριακάτικο ένθετο της εφημερίδας El País, το οποίο δείχνει τον αντίκτυπο αυτού του θριάμβου. Ο τίτλος: «Θα ήθελα να ξεφορτωθώ εκείνη την προνομιακή θέση του να είσαι άντρας». Η είδηση: ότι πρόκειται να σπουδάσει στη Σορβόννη. Μιλάει για πολλά πράγματα. Αναφέρει, για παράδειγμα, τον δάσκαλό του, τον οποίο γνώρισε πριν από δέκα χρόνια (δηλαδή, όταν ήταν οκτώ ετών, έναν χρόνο αφότου άρχισε να γράφει, όπως αφηγείται): «αν δεν ήταν αυτός […] η ζωή μου θα ήταν διαφορετική». Πρόκειται για τον Juan Carlos Mestre. Εάν κάτι αναγνωρίζει ο πληροφορημένος αναγνώστης, μόλις αρχίσει να διαβάζει, είναι η αξιοσημείωτη επίδραση της ποίησής του σε αυτήν του Obrero. Σε κάποια σημεία, μια υποψία αντιγραφής: «Τους λέω πως τα συννεφιασμένα πρωινά βλέπω άλογα να κλαίνε πάνω σε παγωμένες κιθάρες». Απροσδόκητο, είναι αλήθεια, γιατί πετυχαίνει, από τον κόσμο του (που δεν είναι αυτός του Mestre), ένα παρόμοιο αποτέλεσμα όπου επικρατεί η φαντασία (που μοιάζει μερικές φορές με την αυτόματη γραφή των υπερρεαλιστών) και ο ρυθμός (τον οποίο πετυχαίνει μέσω στίχων χωρίς στίξη). Τα ποιήματα του Obrero είναι κομψά και όμορφα, αναμφίβολα σαγηνεύουν και κερδίζουν όταν διαβάζονται μεγαλόφωνα, όσο κι αν, κάθε τόσο, αναρωτιέται κανείς τι πραγματικά λένε. Κάτι που δεν μας εμποδίζει να καταλήξουμε ότι περιλαμβάνει κατορθωμένα ποιήματα. Το ταλέντο δεν του λείπει. Η ποίηση των νέων είναι υπερεκτιμημένη. Θα δώσει καλύτερα βιβλία, είναι ολοφάνερο.

Αυτό, σκόπιμα αυτοβιογραφικό, που άρχισε να γράφεται στην Ατλάντα των ΗΠΑ και τελείωσε σε μια αυλή στη Χετάφε, ολοκληρώνεται με μια σειρά τεσσάρων ποιημάτων για πόλεις (Four Trips): Πράγα, Λισαβόνα, Νέα Υόρκη και Πορτ Σαιν Τζο (στη Φλόριντα).

Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου, ο ποιητής και δημοσιογράφος Antonio Lucas (XXVI βραβείο Loewe) χαρακτηρίζει τον Obrero ως «αποκάλυψη» και ξεχωρίζει την «ορμή» του. Αναφέρει «συνταξιδιώτες», όπως ο Λόρκα, ο Γουίτμαν, ο Γκίνσμπεργκ και ο Λεόν Φελίπε, αλλά, όπως διατείνεται, «ο δρόμος είναι εξαιρετικά δικός του».

Όλοι υπογραμμίζουν τον στίχο του: «ο ποιητής είναι κάποιος που δεν ξέρει τι ή γιατί αλλά ξέρει πώς». Μέσα στην ασάφεια του, αποκαλύπτει τη σαφή του θέληση να γίνει αυτό που, από την άλλη πλευρά, ισχυρίζεται ήδη ότι είναι: ποιητής. Είναι, αλλά το να αυτοαποκαλείται ως τέτοιος ήταν πάντα κάτι ύποπτο για μένα.

[Ο ποιητής και κριτικός Álvaro Valverde είναι μόνιμος συνεργάτης του περιοδικού, με κείμενα που γράφει ειδικά για το Φρέαρ. Ο τίτλος του κειμένου περιλαμβάνει ένα λογοπαίγνιο καθώς το όνομα του ποιητή (Obrero) σημαίνει «εργάτης».]

«...είμαι η επίθεση της ελευθερίας στις σκληρές καρδιές
και το ποίημα που δύσκολα ακούγεται.…»
Τζακ Χίρσμαν
(Φρέαρ τεύχος 4 - Φθινόπωρο 2021)
Κύλιση στην κορυφή