Γιάννης Φάγκρας

«Τώρα ξέρω πως ο καθένας ταξιδεύει αλλού»

Η αίθουσα με έκανε να αγαπήσω τον κινηματογράφο. Τα καλοκαιρινά σινεμά της παιδικής μου ηλικίας, η Λουζιτάνια, η Αυλαία και η Ηλέκτρα. Μπαίναμε μέσα και ο κόσμος άλλαζε· βγαίναμε έξω και νόμιζα πως όλοι είχαμε ταξιδέψει στο ίδιο μέρος. Τώρα ξέρω πως ο καθένας ταξιδεύει αλλού. Είναι θέμα τύχης ποιες ταινίες θα σε συναντήσουν στη σωστή στιγμή, στη σωστή ηλικία.

Με το Αποκάλυψη τώρα το σινεμά έγινε εμπειρία· ξεπέρασε τα όρια της πλοκής, του εντυπωσιασμού, της απλής διασκέδασης που μέχρι τότε γνώριζα. Αν είναι τόσο δυνατό να το βλέπεις, πώς θα είναι να το δημιουργείς;

Η Γλυκιά συμμορία είχε εκείνους τους ωραίους τύπους που ήθελα να τους κάνω παρέα. Λίγα χρόνια αργότερα, στη Νέα Υόρκη, με συγκλόνισε Ο Φόβος. Ποιος ήταν ο Κώστας Μανουσάκης; Γιατί δεν ήξερα τίποτα γι’ αυτόν; Να που ο παλιός ελληνικός κινηματογράφος δεν είναι μόνο Φίνος Φιλμ.

Από τον τόπο ξεκινούν όλα. Φυτά, ζώα, άνθρωποι διαμορφώνονται από το περιβάλλον τους· το ίδιο και οι ταινίες. Όταν ο τόπος και οι συνθήκες του γυρίσματος γίνονται μέρος της ψυχής τους, αποκτούν αλήθεια και ομορφιά.

Το σινεμά είναι πολύ μεγάλο. Στην καλύτερη περίπτωση, μπορείς να βρεθείς σε μια περιοχή του και να αρχίσεις να μαθαίνεις. Αυτό το κάνει γοητευτικό και ριψοκίνδυνο· μια διαρκής εξερεύνηση σε άγνωστα νερά με μπούσουλα άλλες ταινίες και προηγούμενες εμπειρίες.

Μια φορτισμένη εικόνα αρκεί για να γεννηθεί μια ταινία.

Το να κάνεις ταινίες στην Ελλάδα μοιάζει συχνά με χαμένη υπόθεση. Πολλά μειονεκτήματα, ελάχιστα πλεονεκτήματα σε σύγκριση με χώρες με ισχυρή κινηματογραφική παραγωγή. Αν πάνω απ’ όλα θέλεις να κάνεις ταινίες και μπορείς, φύγε στο εξωτερικό. Αν όμως η αγάπη σου για τους φίλους, την οικογένεια και τον τόπο σου είναι εξίσου δυνατή με την αγάπη σου για το σινεμά, μείνε και πάλεψε.

Η πλοήγηση ανάμεσα σε υφάλους — χρηματοδοτήσεις, αυτολογοκρισία, πολιτική ορθότητα, καριερισμός — απαιτεί ενέργεια και ταλέντο. Πολλοί, ανάμεσά τους και η Πολιτεία, φροντίζουν οι πιο επιδέξιοι σε αυτό το παιχνίδι να προχωρούν. Οι υπόλοιποι εμπιστεύονται την τύχη τους ή αποθαρρύνονται.

Στο πολύ κοντινό μέλλον, ένα παιδί, χωρίς να βγει από το δωμάτιό του, θα κάνει μια ταινία με τεχνητή νοημοσύνη. Επειδή αυτό το παιδί θα έχει γονείς σινεφίλ, η ταινία θα μοιάζει με τον Ταξιτζή — και πιθανότατα θα είναι καλύτερη από τις περισσότερες ταινίες που προσπάθησαν να του μοιάσουν και ικανοποιούσαν τους σινεφίλ όταν το κατάφερναν έστω και λίγο.

Ο δρόμος θα ανοίξει για ένα άλλο παιδί να κάνει κάτι τελείως διαφορετικό, κάτι πρωτότυπο και συναρπαστικό. Ένα νέο σινεμά θα δημιουργηθεί που θα φαντάζει ελεύθερο από τα δεσμά του χρήματος.

Τα μέσα παραγωγής καθορίζουν το αισθητικό αποτέλεσμα· αυτό θα είναι ένα από τα μεγάλα ζητήματα για τους μοναχικούς δημιουργούς του αύριο. Ίσως συναντηθούν με έναν εξίσου μοναχικό θεατή που θέλει να κλείσει τα μάτια, να μαγευτεί και να παραδοθεί σε ένα κοινό ταξίδι.

Κάπου, στην ενδοχώρα της δημιουργίας, θα συνεχίσουν να υπάρχουν μικρές παρέες ανθρώπων που θα μαζεύονται για να κάνουν ταινίες για τους φίλους τους — για εκείνους που αγαπούν να βλέπουν με τα μάτια ανοιχτά.

Μάρτιος 2026

Κύλιση στην κορυφή