Κείμενα - Φρέαρ Part 3

Μετάφραση: Νίκος Κωσταγιόλας ΠΕΤΡΑ Μπες μέσα σε μια πέτρα –αυτός θα ήταν ο τρόπος μου.Ας γίνει κάποιος άλλος περιστέριή ας τρίζει με μιας τίγρης το δόντι.Α, θα χαρώ να είμαι πέτρα. Απέξω η πέτρα είναι ...

Το πολλαπλό βιβλίο στην ελληνική εκπαίδευση: Σκέψεις και προβληματισμοί

Εισαγωγή Η εισαγωγή του πολλαπλού σχολικού βιβλίου στην ελληνική πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση σηματοδοτεί μια σημαντική μετατόπιση παραδείγματος στη φιλοσοφία του εκπαιδευτικού εγχειριδίου. Αντί για το παραδοσιακό κρατικό βιβλίο που καθόριζε με απόλυτο τρόπο το ...

Για τη σιωπή

…ν’ αγαπάς ό,τι δεν απλώθη, δεν ειπώθη∙ να ζεις με τη σιωπή.Κωστής Παλαμάς, Σιωπή Είναι η σιωπή μια μορφή βίας όπως έχει ισχυριστεί, μεταξύ άλλων, ο Εντουάρ Λουί; Ή μπορεί κανείς να αποταθεί στη σιωπή ...

1938-2023

Στη μνήμη του Παναγιώτη Σπυρόπουλου Αποφεύγω να τον συναντώ. Δεν πηγαίνω πολύ συχνά. Άλλωστε εκεί υπάρχει πλέον μόνο μια φωτογραφία του με λίγα στοιχεία της μακράς βιογραφίας του. Το όνομά του, η χρονολογία γέννησης, η ...

Σημειώσεις στο τετρ(άδειο): Μετρώντας τα κενά της παρεχόμενης εκπαίδευσης

«Ἐκ τε τῆς ἐμποδὼν παιδείας ταραχώδης ἡ σκέψις» Μελετούσα σχεδόν μηχανικά το συγκεκριμένο αριστοτελικό απόσπασμα, καθ’ όλη τη διάρκεια της περυσινής προετοιμασίας μου για τις Πανελλαδικές εξετάσεις. Αν, λοιπόν, ο Αριστοτέλης ήδη τον 4ο αι. ...

Εκπαίδευση, κριτική, μουσεία, AI και πολιτιστική κληρονομιά στην Ελλάδα σήμερα

Θα ήθελα να μιλήσω για την τέχνη στην Ελλάδα σήμερα στηριζόμενη αποκλειστικά στην εμπειρία μου ως κριτικός και ιστορικός τέχνης και ανεξάρτητη επιμελήτρια, χωρίς περιττές θεωρίες. Και θα αρχίσω από την εκπαίδευση. Όταν πήγαινα στην ...

Η εκπαίδευση στον 21ο αιώνα: μετασχηματισμοί και προοπτικές

Η εκπαίδευση θεωρείται ένας από τους θεμελιώδεις θεσμούς κάθε κοινωνίας, όχι μόνο επειδή μεταδίδει γνώσεις και δεξιότητες, αλλά κυρίως επειδή νοηματοδοτεί τον κόσμο που ζούμε μέσω της εμπειρίας και συνδιαμορφώνει το ανθρώπινο υποκείμενο. Πολλές φορές ...

Η «Ευρωπαϊκή Διάσταση» στη διδασκαλία της ιστορίαςστην ελληνική σχολική πραγματικότητα. Μεταξύ θεωρητικών διακηρύξεων και συστημικών αδιεξόδων

Διερευνώντας πώς οι εκπαιδευτικοί στην Ελλάδα αντιλαμβάνονται και προσεγγίζουν την «ευρωπαϊκή διάσταση» της Ιστορίας στην τάξη, νομίζω ότι θα πρέπει να κάνουμε μια θεμελιώδη διάκριση μεταξύ του τι προβλέπεται στα καταστατικά κείμενα για τη διδασκαλία ...

Είπαμε, για σένα Φιλ

Αφιέρωμα Βαγγέλης Ηλιόπουλος

Σέρνει την ψάθινη πολυθρόνα με τα ροδάκια ανόρεκτα ως τη βεράντα, εστιάζοντας για την ώθηση στη λεκάνη και στα πόδια. Είναι αυτή η εποχή του χρόνου που νυχτώνει πιο γρήγορα από τους καλοκαιρινούς μήνες, αλλά ...

Η μνησικακία του Nietzsche

Αβυθομέτρητοι καιροί 019

Ο Nietzsche ισχυρίστηκε ότι ο ιουδαιοχριστιανισμός είναι μία θρησκευτική παράδοση επαναξιολόγησης όλων των αξιών, επαναξιολόγησης η οποία διενεργείται από τους αδύναμους, από εκείνους που κατά βάθος θέλουν, αλλά δεν μπορούν, να είναι ισχυροί. Εφόσον δεν ...

Χρειάζεται το σχολείο σήμερα;

Η υποχώρηση του λόγου και η ανάγκη για ένα «άλλο» σχολείο Ξεκίνησα να υπηρετώ ως εκπαιδευτικός στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση το 1984. Σήμερα, σαράντα δύο χρόνια αργότερα, έχοντας παρακολουθήσει εκ των έσω τις μετατοπίσεις στο σχολικό ...

Μεταξύ πανανθρώπινης δωρεάς και σπάνιου κατορθώματος: Μία θεώρηση της φιλοσοφίας του Κωνσταντίνου Δεσποτόπουλου

Ὁ Κωνσταντῖνος Δεσποτόπουλος ἀποτελεῖ μέχρι καὶ σήμερα σημεῖο ἀναφορᾶς γιὰ τοὺς αἰσθαντικοὺς ἐκείνους ἀνθρώπους ποὺ ἐνδιατρίβουν στὴ φιλοσοφία ὄχι μονάχα μὲ βλέψεις ἀκαδημαϊκές (στόχος ὁπωσδήποτε θεμιτός), ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν εὐγενῆ βούληση νὰ μετουσιώσουν τὸ ...

Ταφικό μνημείο

ΤΑΦΙΚΟ ΜΝΗΜΕΙΟ Σ’ ετούτη την πλαγιάπριν από εννιά αιώνεςέδωσε την τελευταία μάχη τουο ήρωας Στέρεν Αρόβαπαλ. Το γεγονόςτραγουδιέται ακόμααπό παιδιά σε σχολεία,από δελφίνια του παρακείμενου πελάγουκι από τους γύρω βράχους και τα δέντραστις ερημικές νύχτες ...

Δύο κόσμοι, μία τάξη: Πώς οι αξίες μαθητών και εκπαιδευτικών συγκρούονται και συνυπάρχουν στη σύγχρονη σχολική πραγματικότητα

Ένας μαθητής αμφισβητεί φωναχτά έναν κανόνα τον οποίο ο εκπαιδευτικός θεωρούσε αυτονόητο. Μια τάξη ολόκληρη αγανακτεί για ένα περιβαλλοντικό ζήτημα που η προηγούμενη γενιά προσπερνούσε σχεδόν αδιάφορα. Δύο μικρές, καθημερινές στιγμές με ένα κοινό υπόβαθρο: ...

Και τώρα;

Χρηστίνα-Καλλιρρόη Γαρμπή, Τώρα όμως δεν έχουν συμβεί όλα αυτά, Κείμενα, Αθήνα 2025. Η συλλογή διηγημάτων Τώρα όμως δεν έχουν συμβεί όλα αυτά, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κείμενα τον Οκτώβριο του 2025, είναι το τρίτο ...

Υπακοή δεν σημαίνει υποταγή. Σημαίνει δέσμευση

Οι μαθητές σήμερα δεν υπακούν στους διδάσκοντες, και οι διδάσκοντες δεν παίρνουν τη θέση της αυθεντίας που τους δίνει η γνώση τους. Καταρρέουν ενώπιον των επιθέσεων των μαθητών ή αντεκδικούνται, και γίνονται αυταρχικοί τιμωροί. Με ...

Για το «Ούτε “Deus” ούτε “Dominus”» του Γιώργου Κουτσοδιάκου

Επί υδάτων πολλών Διονύσιος Σκλήρης

Γιώργος Κουτσοδιάκος, Ούτε «Deus» ούτε «Dominus». Αντιαυτοκρατορικό μαρτυρολόγιο, Firebrand, Αθήνα 2026. Πρόκειται για προσπάθεια να συγκροτηθεί μία χριστιανική πολιτική θεολογία με αναρχικά χαρακτηριστικά, η οποία βασίζεται, μεταξύ άλλων, στην Αποκάλυψη του Ιωάννη, στους προφήτες της ...

Για την «Κρυμμένη πατρίδα» του Γιάννη Κιουρτσάκη

Γιάννης Κιουρτσάκης, Κρυμμένη πατρίδα, Πατάκης, Αθήνα 2026. Ο Γιάννης Κιουρτσάκης καταθέτει έναν προσωπικό στοχασμό, σε ένα δοκιμιακό μεταίχμιο μεταξύ λογοτεχνικής αυτοβιογραφίας, λαογραφίας, ανθρωπολογίας και φιλολογίας. Ανιχνεύει μια Ελλάδα, η οποία λανθάνει στη γλώσσα ως φορέα ...

Για το βιβλίο του Σωτήρη Γουνελά για τον Χρήστο Γιανναρά

Σωτήρης Γουνελάς, Για τον Χρήστο Γιανναρά. Κείμενα πριν και μετά την εκδημία του, Ίκαρος, Αθήνα 2026. Η εκδημία του Χρήστου Γιανναρά οδήγησε σε ένα ανανεωμένο ενδιαφέρον για τη μελέτη της σκέψης του και την επικαιρότητά ...

Για το «Περί πτώσεως του ανθρώπου και αινίγματος του κακού» του Βασίλειου Γούλα

Βασίλειος Γούλας, Περί πτώσεως του ανθρώπου και αινίγματος του κακού, Γρηγόρης, Αθήνα 2026. Η μελέτη συμβάλλει στην ανάπτυξη σπουδών για τη σκέψη του Χρήστου Γιανναρά, αναπτύσσοντας το θέμα της επανερμηνείας χριστιανικών αφηγήσεων για την πτώση, ...

Για τη «Σύγχρονη ιστορία του Ιράν» του Έρβαντ Αμπραχαμιάν

Ervand Abrahamian, Η Σύγχρονη Ιστορία του Ιράν, μετάφραση: Κώστας Κούσιαντας, Ελένη Τιμογιαννάκη, εκδ. Σάλτο, Αθήνα 2026 (α΄ έκδοση στα αγγλικά: 2018). Ο Εrvand Abrahamian αποτελεί μια πολύ ενδιαφέρουσα φωνή, που επικεντρώνει στην εκκοσμίκευση, η οποία ...

Διαπιστώσεις και προτάσεις για το εκπαιδευτικό μας σύστημα

Κάθε ευγενική πρό(σ)κληση για να αναστοχαστείς πάνω στην πραγματικότητα, την πορεία αλλά και την προοπτική του εκπαιδευτικού συστήματος στη χώρα μας, αποτελεί πάντα μια ουσιαστική ευκαιρία για να αναμετρηθείς με τη συγχρονία αλλά και τη ...

Ο δάσκαλος και ο λόγος στο πεδίο μιας νέας προφορικότητας

Α. Εισαγωγικά Η διδασκαλία ταυτίζεται με τον ουσιώδη πυρήνα της αρχαίας φιλοσοφίας, εδρεύει στην κηρυγματική οικοδομή του σώματος της Εκκλησίας από τους μεγάλους Πατέρες και Διδασκάλους, νοηματοδοτεί τη σκέψη των κορυφαίων στοχαστών του Διαφωτισμού και ...

Φιλημένοι Φίλοι Φιλήθηκαν, 2