Αυτοκρατορία – Κομμόδου Τα Εις Μάρκον Αυρήλιον

Θα μπορούσες απλά ν’ αφήσεις την ψυχή στα φτερωτά της,
να σταματήσεις να την τρέχεις από σώμα σε σώμα,
να την καταδιώκεις απ’ το κεφάλι στην καρδιά,
στα σπλάχνα, στο συκώτι, να της στήνεις
ξόβεργες σε μαιευτικά συμπόσια.
Αυτό το κυνήγι δεν βγαίνει ποτέ σε καλό.
Αν κατάφερνες να τη συλλάβεις, το ξέρω,
θα την έδινες στους γραμματικούς να της μάθουν
πως η λέξη καλό σημαίνει πάντα και μόνο καλό
και η λέξη κακό πάντα και μόνο κακό
και το είναι πάντα και μόνο ένα ουσιαστικό
που πρέπει να υποδύεται το ρήμα,
για να μην τραυλίσει αναρχία η αυτοκρατορία.
Μάταιος κόπος. Η ψυχή είναι πληβεία,
τρυφερά σκληρή, στοργικά ακόλαστη,
φωτεινά ανέντιμη, κατάλευκα χυδαία﮲
πίνει, τραγουδάει, χορεύει, βρίζει,
υποδύεται με θάρρος τον παλιάτσο,
με σπαραγμό τον μονομάχο,
με απορία το εξαγριωμένο ζώο…
Κάθε ορισμός και μια συνωμοσία.
Κανείς δεν ξέρει ποιος και τι ετοιμάζει εκεί μέσα,
μέχρι να δει την ουσία να έρχεται καταπάνω του,
σαν βάρβαρος που τον ξέρασε η ομίχλη –
με ακρίβεια, σαφήνεια, πληρότητα
και προπάντων συντομία –όχι;
Γι’ αυτό μ’ αηδιάζουν οι γραμματικοί. Εκατό χιλιάδες
σηστέρτιους τον χρόνο, για να περιφέρονται στην αγορά,
να κολλάνε σε όποιον φουκαρά
έχει καταλάβει κάτι χρήσιμο από τη ζωή
και να τον απομυζούν, ξέροντας πως η απλή,
ταλαίπωρη, γεμάτη έμπειρες πληγές, γνώση
είναι πάντα απλόχερη. Ο κόσμος ν’ αφανίζεται γύρω τους,
εκείνοι θα κουρνιάζουν στην κρήνη
του αυτοκρατορικού περιστύλιου,
με τα άδεια πουγκιά τους, επιδεικτικά κρεμασμένα
στις ζώνες, περίλυποι, αλλά νευρικοί, έτοιμοι να σκαρώσουν
–με το αζημίωτο, βέβαια– την επόμενη καλογραμμένη αθλιότητά τους.
Αρχίζουν πάντα με κείνο το κατάκοιτο Carthago delenda est.
Ύστερα παρουσιάζουν μια τυφλή μαυροφορεμένη γριά
να κρατά στο χέρι ρόπαλο και να περιφέρεται,
σκοτώνοντας όποιον συναντά στο δρόμο της, ουρλιάζοντας:
Σήμερα κάθε καρδιά τρέμει στην ιδέα
πως μπορεί να εγκαταλείψει την ένδοξη κυριαρχία της Ρώμης!
Για να καταλήξουν στο συμπέρασμα:
Άφησε, Καίσαρα τον Λόγο να κάνει τη δουλειά του.
Αυτό που δεν βλέπεις ίσα-ίσα υπάρχει
κι αυτό που βλέπεις δεν υπήρξε ποτέ.
Ένας από αυτούς τους τυφλοπόντικες του Λόγου,
θα έβλεπε την ανυπαρξία να σκάβει πάνω του υπαρκτές φλύκταινες,
πριν καταφέρει τελικά να μην εγκαταλείψει
την ένδοξη κυριαρχία της Ρώμης, για τον Άδη –
μισότρελος, νομίζοντας πως ονειρεύεται
με ανοιχτά επιχειρήματα – ξεχνώ τ’ όνομά του…
Έλληνας πάντως.
Αύριο το πραγματικό θέαμα
θ’ αντικαταστήσει τη θεαματική πραγματικότητα.
Η αξία που άξιζε τον εαυτό της, θ’ αξίζει τ’ όνομά της
και τα ονόματα, την φλυαρία των υπάτων,
που θα συνεχίζουν να επικαλούνται
το φάντασμα της Καρχηδόνας,
για να μη φανεί πως καλούν το φάντασμα του Κατιλίνα –
αρκεί ν’ αποκατασταθεί το νόμισμα,
να ενσωματωθούν στην αυτοκρατορία
νέοι βάλτοι αίματος και σάρκας,
να εξαπλωθούν σε νέα ρημαγμένα εδάφη
οι αρετές του Ρωμαίου πολίτη,
οι τέχνες, τα γράμματα… Ζώα με ρητορικές σπουδές!
Θα προτιμούσαν να στήνουν οι μονομάχοι
πλατωνικούς διαλόγους στην αρένα;
Θα κινδύνευαν να πεθάνουν από ανία,
θα δάνειζαν (με τον ανάλογο τόκο, εννοείται)
ακόμα και χρεωκοπημένο επαίτη,
αν ήταν ν’ αποδειχθεί πατριώτης:
να λάμψει η δόξα της αυτοκρατορίας
στο αίμα του αλλόκοτου θηρίου,
του θηριώδους βαρβάρου –εκεί έξω κι εδώ μέσα:
στ’ αρπακτικά δάση και τις σαρκοβόρες ερήμους,
στις λιμικές τρύπες των πληβείων,
στις πυκνές ομίχλες του πνεύματος.
Αίμα, αίμα δειλό, αναλφάβητο, αγροίκο
–ωστόσο όχι δίχως κάποια παιδαγωγική αξία,
αφού διδάσκει στους θεατές την περιφρόνηση της ζωής:
λίγη σάρκα, λίγη ανάσα κι ένας σωρός από κόκκαλα και φλέβες,
που καταφέρνουν να κρύψουν πως δεν είναι καθένας
παρά λίγη σάρκα, λίγη ανάσα κι ένας σωρός από κόκκαλα και φλέβες.
Κάθε σφαγή κι ένα βήμα προς την αυτογνωσία.
Το πνεύμα των αρίστων στην υπηρεσία του εύλογου θανάτου.
Ό,τι καταφέρνει να μείνει ζωντανό είναι λογικό
και ό,τι είναι λογικό καταφέρνει να μένει ζωντανό.
Θάνατος: ό,τι μοιάζει του θανάτου.
Φαντάζομαι τι θα κάνουν οι Ρωμαίοι,
όταν θεωρήσουν πως απειλούνται πραγματικά.
Συνηθισμένοι να θριαμβεύουν, θα ονομάσουν το σώμα λοιμό,
που απ’ ώρα σ’ ώρα θα ξεσπάσει,
θα φορτώσουν στο σώμα του καθένα
την ευθύνη για το σώμα του άλλου,
θα φτιάξουν μιαν αλύγιστη ιεραρχία θανάτου και ζωής:
κάθε κοπάδι ευθύνης θα έχει το αληθινό του όνομα,
την αληθινή του θέση, την αληθινή του αγνότητα,
την αληθινή του αρρώστια. Δεν είμαι καθόλου βέβαιος
πως θα τα βγάλουν πέρα με τόσες αλήθειες.
Θα καταφέρουν να λύσουν το πρόβλημα
πως οι αυτοκρατορίες έχουν πάντα μιαν αλήθεια:
την ειρήνη και μιαν αλήθεια της αλήθειας: το αίμα;
Όταν κάποιος ασήμαντος λεγεωνάριος, που διαμέλισε το πτώμα
ενός αυτόχειρα επαναστάτη βασιλιά,
μπορεί να χαρίσει στον εαυτό του τάφο αυτοκράτορα
–έστω κι αν μυρίζει σαν χαλασμένο δόντι
στη μασέλα της αυτοκρατορίας– έχουμε την αλήθεια.
Όταν ένας βάρβαρος, που φυλακίστηκε δύο φορές
με την κατηγορία της εξέγερσης,
δοκιμάζει να εξεγερθεί για τρίτη φορά,
φωνάζοντας στους αγράμματους βαρβάρους του:
Η ελευθερία είναι ένα δώρο που η φύση έχει δώσει
ακόμη και στα ζώα. Ας πετσοκόψουμε αυτούς,
που δεν είναι ούτε ζώα ούτε άνθρωποι!
έχουμε την αλήθεια της αλήθειας. Τέλος πάντων,
το πνεύμα της οικονομίας δεν είναι εντελώς άσχετο
με τα φιλοσοφικά. Κάτι θα σκεφτούν οι ειδικοί. Ας πούμε:
ο δούλος, κύριος του δούλου﮲ ο κύριος, δούλος του κυρίου﮲
η σοφία, ανοησία της σοφίας﮲ η ανοησία, σοφία της ανοησίας﮲
ο χρεωμένος, διαφθορέας του χρεωμένου﮲
ο διαφθορέας χρεωμένος στον διαφθορέα﮲
το εμπόρευμα αξία της αξίας﮲ η αξία, αλήθεια της αλήθειας﮲
το κάτοπτρο, είδωλο του κατόπτρου﮲
το είδωλο, κάτοπτρο του ειδώλου﮲ το σώμα, ζήτηση ψυχής
και η ψυχή προσφορά σώματος…
Μια ουράνια αγορά, όπου οι παλιοί σοφιστές
δεν θα έχουν πια τίποτα να πουλήσουν.
Τα φίδια της επόμενης εξουσίας θα γεννούν τ’ αυγά τους
στα κοτέτσια της προηγούμενης. Εννοείται πως οι νέοι ηγέτες
θα φορολογούνται σαν φτωχοί ορνιθοτρόφοι…

Homo homini homo!
Ανθρώπινο σύμπτωμα ο άνθρωπος!

Αύριο.

Κύλιση στην κορυφή